Очередной злобный опус в адрес Польши выпустила в этот раз главная могилевская городская газета “Вестник Могилева”.
Буквально на прошлой неделе откровенно бредовую статью опубликовал телеграм-канал краснопольской районки. Суть измышлений – Польша грезит о неких имперских владениях, которых у нее никогда не было, сама из себя ничего не представляет, живет чуть ли не на содержании у США.
Аналогичный посыл появился и в “Вестнике Могилева” 21 июля 2025 года. Поскольку содержательная направленность опусов однотипная, стоит предположить, что пропагандистам дали указание “раскрывать” тему “имперскости” Польши для жителей Могилевской области.
Так как для пропаганды не нужны никакие доказательства или аргументация, то провластная газетенка сходу утверждает: “Польша пытается заново создать Речь Посполитую”. Для абсолютно далеких от польских реалий лукашенковских придворных писак, наверное, все-таки стоит пояснить. Польша и так является Речью Посполитой. Полное официальное название страны Rzeczpospolita Polska, в переводе – Республика Польша.
Дальше больше. Согласно “Вестнику Могилева”, “в Средневековье за счет унии с Великим княжеством Литовским Речь Посполитая превратилась в одно из крупнейших и сильнейших в военном плане государств в Европе”. Речь Посполитая никак не могла быть в унии с Великим княжеством Литовским. В унии с ВКЛ было Королевство Польское. Их объединенное государство называлось Речью Посполитой Обоих Народов. Но зачем пропагандистам вдаваться в такие подробности? Проще ляпнуть бред, за который в нынешней, лукашенковской Беларуси их никто к ответу не призовет. Как говорится – мели Емеля, твоя неделя.
“Новый взгляд” на историю Польши содержится у “Вестника Могилева” и дальше. Оказывается, Речь Посполитая “совершила роковую стратегическую ошибку, направив свою экспансию на восток”. Хоть бы обозначили какие-нибудь даты “роковой” экспансии, а то можно сделать вывод, что экспансия была подобна на нынешнюю российско-украинскую войну, где союзная белорусской диктатуре агрессивная Россия оттяпывает от соседней страны территории.
Но дело пропагандистов перевернуть все с ног на голову, и вот уже у них Польшу разъедают имперские амбиции, но ни в коем случае не Россию, которая уже четвертый год ведет захватническую войну.
Свой абсолютный бред могилевские пропагандисты, скорее всего, понимают. Поэтому и пытаются в иступленной злобе облить грязью достаточно успешное в экономическом и политическом плане государство (где, в частности, на каждого ребенка в возрасте до 18 лет выплачивают порядка 200 долларов ежемесячно), которое, в том числе, дало приют десяткам тысяч белорусов, спасающихся от лукашенковских извергов и мракобесов.
Телеграм-канал краснопольской районки выдал своим подписчикам очередное измышление, в этот раз с псевдоисторической и самолично выдуманной геополитической подоплекой.
От Краснополья до Польши очень далеко. Видимо, это, а также опасность читать так называемые “экстремистские” ресурсы, приводит к тому, что в депрессивном районе Могилевщины у местных приближенных к власти людей возникают мысли как из некой параллельной реальности.
Сначала автор откровенно бредового опуса пишет о том, что Польша мечтает о неких имперских владениях от моря до моря, но при этом сам же справедливо утверждает, что Речь Посполитая никогда империей не была. Не была в отличие от России, которая втянула Беларусь в войну против Украины, и в реальности никак не избавится от имперских амбиций. И именно Россия, а не Польша или какая-либо другая страна на протяжении почти трех с половиной лет оккупирует территорию суверенного государства, нарушая свои же обязательства уважать суверенитет и территориальную целостность Украины. Но на Россию и ее преступления у краснопольских умников рот не раскроется, потому что страшно.
В Краснополье озаботились также состоянием польского суверенитета, и утверждают, что все в Польше решает Белый дом. Доказательств, правда, не приводят. Но разве нужны пустобрехам доказательства? Сегодня Белый дом, завтра Марс, послезавтра еще кого-нибудь придумают.
Но если Польша кого-то называет своим стратегическим партнером, то это ставит ее в некую подчиненнность? В таком случае Беларусь по отношению к России уже не просто в подчиненности, а вообще в вассальной зависимости. Причем такой, что всякие проводники “русского мира” чувствуют себя в Беларуси как у себя дома, тем более, что белорусский язык в Беларуси успешно искореняется.
“В Восточной Европе Польша при поддержке США является достаточно мощным игроком. Но претендовать на роль Прометея, несущего факел свободы народам региона, расчищая при этом для себя «деляночку» влияния «от моря до моря», она даже с натяжкой не может” – пишут глупости “Новости Краснополья”. Но эти глупости, к сожалению, не только смешны, но, на самом деле, не так безобидны.
Идея «Польши от моря до моря» в условиях современной Европы противоречит принципам международного права, территориальной целостности государств и хартии ООН. И этих положений Польша реально придерживается, в отличие от России. Фантазии краснопольских провластных шелкоперов, пытающихся разыгрывать имперскую риторику в регионе с высокой исторической чувствительностью к вопросам границ и идентичности хоть и стратегически бесперспективны, но в тоже время политически опасны.
Публикации подобного рода, особенно когда они исходят из провинциальной прессы, только подогревают иррациональные настроения и формируют искаженное представление об истории и международных отношениях.
Журналист чаусской газеты “Искра” Виталий Руцкий в своем недавнем видео попытался рассказать своим подписчикам о выборах в Польше. Получилось и грустно и смешно.
В видео, выложенном в ТикТоке, у Виталия некто, не представившийся, спрашивает: “Недавно завершились выборы в Польше. Победил Навроцкий. Во втором раунде соперничал с Тшасковским. Как прошли выборы, чем они запомнились и что ждет в дальнейшем Польшу и в целом Европу? Ну и уже касаясь темы Украины, какие будут взаимоотношения продолжаться между двумя соседями?”
Выборы в Польше и слабое политическое напряжение в Чаусах
Когда Виталий начинает отвечать на вопросы, создается впечатление, что он их не слышал. Поэтому начинает исторгать банальные вещи, которые, может быть, только для вопрошающего были неизвестны.
“Выборы были напряженными. Не только потому, что два кандидата набрали примерно одинаковое количество голосов, но и в связи с событиями, которые происходили на фоне и касались самой избирательной кампании. Ну, то есть, да, мы уже не будем снова перечислять все эти скандалы, которые происходили во время выборов, когда один кандидат был замешан в проституции, в занятии проституцией по молодости”, – отвечает восходящая звезда чаусской политологии и политической журналистики.
Виталию стоило бы задуматься для начала, а существует ли хоть какая-нибудь честная политическая борьба без напряжения. Однако Виталий таким вопросом не задается, ведь борьба политических идеологий это не то, что есть в сегодняшней Беларуси. Поэтому молодой представитель политической мысли Чаусского района и не может даже подумать о том, что в его жизни, видимо, никогда не встречалось.
Скандалом он называет загнутые с краю избирательные бюллетени. Правда, Виталий честно признается, что не понимает, зачем люди так делали. Мощное политологическое объяснение. Загибали края, зачем – непонятно, но скандал.
Геополитика чаусского журналиста
На второй минуте своего вызывающего улыбку высказывания банальностей Виталий Руцкий выдает, что “Мы поговорим про то, что, ну да, это важное событие, в том числе и для Беларуси, надо заранее обозначить, потому что все-таки Польша это наш сосед”. Так, а о чем речь шла целую предыдущую минуту, которая составила треть всего видео? Сколько за то время было донесено до пользователя полезной информации? Даже интригующая тема занятия проституцией в молодости осталась абсолютно не раскрыта.
Дальше Виталия несет в геополитику, и он высказывает бесспорное утверждение, что Польша сосед Беларуси. Причем, по версии чаусского политолога, самый сильный после России. Прибалтику и Украину он в расчет не берет, хотя Литва и Латвия как и Польша входят в НАТО, а Украина, несмотря на все сложности, уже четвертый год ведет неравную борьбу с российской агрессией. Их для Виталия в разрезе выборов в Польше, когда он отвечает на вопрос, что ждет Европу и украинско-польские отношения, видимо, не существует.
Вопросы без ответов
Вторая половина речи Виталия – это ничего кроме констатации факта выхода во второй тур голосования двух кандидатов и победа в итоге одного из них – Кароля Навроцкого. У последнего, по версии Виталия, шансов было больше, потому что он националист. По этой логике стоит понимать, что у националистов шансов победить на выборах, по крайней мере в Польше, больше. Правда, два года назад партия, которую представляет Навроцкий, потеряла большинство в парламенте, но для Виталия это, видимо, сложно для анализа. Намного проще – националист, значит, больше шансов, и без излишних рассуждений.
Вспомнил чаусский политолог и о кандидате, пришедшим третьим в избирательной гонке в первом туре – Славомире Ментцене, которого он считает ультранационалистом. Правда, назвать относительно точный процент взятых голосов Виталий затруднился. “Он набрал достаточно много голосов, если не помню, 13−17 процентов, третий, опять же, результат”, – говорит журналист, взявшийся рассказывать о недавно прошедших выборах. Хотелось, чтобы Виталий в следующий раз рассказывая о выборах, заглядывал хотя бы в Википедию, чтобы быть более подготовленным к выступлению перед своими подписчиками.
Может быть, тогда он ответ на поставленные ему вопросы: Что ждет в дальнейшем Польшу и в целом Европу? Ну и уже касаясь темы Украины, какие будут взаимоотношения между двумя соседями?
А пока Виталий больше похож на ученика в советской школе, которому к политинформации поручили прочитать статью в “Правде” и рассказать одноклассникам, а он уже забыл половину прочитанного.
Ад 2 ліпеня 2025 года жыхары Магілёўшчыны маюць магчымасць падаваць заявы на атрыманне польскай візы ў Віцебску.
“2 ліпеня 2025 г. візавы цэнтр VFS Global У г. Віцебску, размешчаны па адрасе вул. Янкі Купалы д. 2/1, пачне прыём заяў на Шэнгенскія і нацыянальныя візы ў Рэспубліку Польшча. Візавы цэнтр у Віцебску адносіцца да Мінскай консульскай юрысдыкцыі і будзе прымаць заяўнікаў, зарэгістраваных па месцы жыхарства ў Мінскай, Магілёўскай, Гомельскай і Віцебскай абласцях”, – гаворыцца ў паведамленні на сайце кампаніі VFS Global, якая мае права абслугоўваць тых, хто звяртаецца за візай для прыезда ў Польшчу.
Да сённяшняга дня жыхары Магілёўшчыны маглі падавацца на польскую візу толькі ў Магілёве, Гомелі і Мінску.
В агрогородке Ленино прошли торжества к 80-летию Победы, однако польские представители демонстративно не прибыли на мероприятие, посвященное боевому содружеству с СССР.
Торжество без союзников
В агрогородке Ленино, где расположен мемориальный комплекс советско-польского боевого содружества, состоялись мероприятия, приуроченные к 80-летию Победы. Комплекс был создан в память о сражениях, в которых плечом к плечу сражались советские и польские солдаты. Однако на этот раз польская сторона решила не участвовать в торжествах.
Представитель России – о «русском мире»
По данным издания «Могилевские ведомости», гостей с белорусской и российской стороны было много. И наговорили они немало. Так, председатель Смоленского регионального отделения Российского военно-исторического общества Дмитрий Самохвалов подчеркнул, что «Россия и Беларусь – это многонациональный русский мир».
Союз поляков – без Польши
Председатель Могилевского городского отдела ОО «Союз поляков на Беларуси» Юрий Журавович выразил сожаление по поводу отсутствия польских гостей. По его словам, он заранее связывался с представителями Ассоциации любителей Народного войска польского, надеясь привлечь их к участию в мероприятии. Однако, несмотря на попытки убедить, польская сторона так и не отреагировала на приглашение.
«Связывался в прошлом году с представителями Ассоциаций любителей Народного войска польского. Пытался как-то их уговорить, но, к сожалению, они не прислушались к моим просьбам» – сетовал Юрий Адольфович.
Известная бегунья из Климовичей Кристина Тимановская, теперь выступающая за Польшу, заявила, что ее бывший муж Арсений Зданевич сотрудничает с КГБ.
Тимановская заявила в интервью польскому изданию Interia, что когда-то сама ходатайствовала перед польским президентом о предоставлении гражданства не только себе, но и своему супругу. По её словам, тогда он был для неё важной эмоциональной и моральной опорой.
Сегодня ситуация изменилась кардинально. Бывший муж спортсменки, остающийся в Беларуси, отказывается от польского гражданства, заявляя, что оно ему «никогда не было нужно». Более того, как утверждает Тимановская, мужчина сотрудничает с КГБ.
«Мне странно, что польские власти не обращают внимания на то, что один из их граждан взаимодействует со спецслужбами авторитарного режима» — говорит она.
Лишение гражданства, как она отмечает, осложнено тем, что в своё время соответствующий указ был подписан лично президентом Польши.
Хотя Тимановская подчёркивает, что не боится за свою безопасность, она признает: идея о возможном возвращении бывшего мужа в Польшу вызывает у нее тревогу.
«Если он действительно уже сотрудничает с КГБ — никто не может предсказать, на что он способен» — заявила спортсменка.
На вопрос, знал ли он спецслужбы еще во время брака, Тимановская отвечает осторожно: «Не думаю, но с уверенностью сказать невозможно».
Сейчас спортсменка сосредоточена на тренировках, проживает с новым партнером в США и строит новую главу своей жизни вдали от политических и личных конфликтов.
После того, как Зданевич оказался в Беларуси, Тимановская хотела, чтобы лукашисты схватили его за фотографирование с бело-красно-белым флагом. Об этом в феврале писало спортивное издание “Трибуна”.
В Белостоке дороги ремонтируют так, что на это можно смотреть часами.
Помнится, в Беларуси, один парень из моего города снял на телефон то, как выполняя ямочный ремонт асфальтового покрытия, коммунальники швыряли асфальт в наполненные дождевой водой ямы. Им надо было торопиться – какое-то начальство приезжало. Иногда, как говорится, не до законов, иногда не до технологий.
Наказали не коммунальников-вредителей, а того, кто поймал их с поличным и выложил видео в интернет. Парню дали внушительный штраф.
Вывод: можно воровать, можно транжирить деньги налогоплательщиков, но… Ни в коем случае не выносить сор из избы.
А сора в белорусской избе, за тридцать лет правления Лукашенко, накопилось столько, что хоть Геракла, с его опытом очистки Авгиевых конюшен, вызывай.
Но вернемся к асфальтовой теме. При ремонте белорусских дорог почему-то считают не километры отремонтированных автострад, а тонны истраченного асфальта.
Может оно и правильно, но дороги от этого у нас лучше не стали.
А недавно довелось увидеть, как ремонтируют участки потрескавшегося асфальта (до появления ям тут дело не доходит) в Белостоке.
Сначала в ход идет мощный отбойный молоток – не ручной, разумеется. Потом куски выломанного асфальта загружают в кузов автомобиля, а края образовавшейся ямы выравнивают дисковой пилой. Затем – подсыпка песка, выравнивание и укладка асфальта.
Рабочие начали ремонтировать дорогу в девять, а в час дня по ней уже ехали автомобили. Согласитесь: четко, быстро и красиво.
Поляки гордятся своими дорогами и для этого есть все поводы. Они не приурочивают ремонт к каким-то праздникам, а делают это систематически, не дожидаясь 9 мая.
Друкар, выдавец кніг на беларускай, рускай, польскай і літоўскай мовах.
У 1904 годзе адкрыў у Вільні першую літоўскую друкарню, у 1906 заснаваў друкарню з правам друкавання на еўрапейскіх мовах.
23 лістапада 1906 года надрукаваў першы нумар газеты «Наша ніва». Часта друкаваў яе ў крэдыт, як прыяцель і сімпатык беларускай справы.
Друкаваў творы Ф. Багушэвіча, М. Багдановіча, Якуба Коласа, Цёткі, К. Буйло і іншых. У сваім апошнім вершы М. Багдановіч напісаў: “…Я не самотны, я кніжку маю / З друкарні пана Марціна Кухты”.
1887 год. У Варшаве была надрукавана брашура ўраджэнца Беластока акуліста Людзвіга Заменгофа (1859-1917) пад псеўданімам Эсперанта “Міжнародная мова”.
Упершыню ў свеце жыхары Зямлі даведаліся пра штучную мову “эсперанта” (“надзея”). У якасці прыкладаў у кнізе былі прыведзены тэксты на эсперанта: малітва Ойча наш, урывак з Бібліі, прыклад ліста, арыгінальныя вершы Заменгофа, пераклад верша Г. Гейнэ.
Зараз на эсперанта размаўляюць у свеце каля 2 мільёнаў чалавек.
У Беларусі валодаюць гэтай мовай лічаныя спецыялісты.
1895 год. У сям’і выхадцаў з Беларусі нарадзіўся Янкель Адлер (1895-1949).
Мастак, графік і дызайнер, паэт. Працаваў ў Сербіі, Германіі, Польшчы, Вялікабрытаніі. Нацыстамі яго творчасць аднесена да «Дэгенератыўнага мастацтва».
Вучыўся мастацтву гравёра, працаваў гравёрам ў Бялградзе. У Германіі вучыўся ў «Школе прыкладных мастацтваў», жыў у Лодзі, стаў адным з заснавальнікаў і вядучых жывапісцаў авангарднай групы мастакоў «Малады ідыш», пачаў публікаваць свае вершы.
У 1920 годзе адправіўся ў Германію, дзе быў членам розных колаў мастакоў, членам Рэйнскага мадэрну. Выкладаў у Дзюсельдорфскай акадэміі мастацтваў.
У 1937 годзе стаў адным з мастакоў, чые працы былі выстаўлены ў Мюнхене на выставе «Дэгенератыўнага мастацтва». У тым жа годзе адбылася яго сустрэча з Пікасо. З таго часу стыль малявання Адлер стаў больш манументальным і насычаным колерамі.
У 1940 годзе ўступіў валанцёрам у польскую армію ў Францыі, у яе складзе быў эвакуіраваны ў Шатландыю, пазней дэмабілізаваны па хваробе.
Памёр 25 красавіка 1949 года ў Вялікабрытаніі.
1896 год. Нарадзіўся Уладзімір Варава (1896-1929).
Беларускі пісьменнік і журналіст.
У 1920 годзе працаваў у Жухавіцкім валасным рэўкаме, пасля – у Народным камісарыяце земляробства БССР. Адначасова вучыўся ў Мінскім політэхнікуме.
З 1921 года – у Заходняй Беларусі, удзельнічаў у беларускім нацыянальным руху, друкаваўся ў заходнебеларускай перыёдыцы. Арыштоўваўся польскімі ўладамі.
У 1925 годзе рэдагаваў газету «Жыццё беларуса». Неўзабаве нелегальна перайшоў у БССР. Працаваў намеснікам рэдактара слуцкай акруговай газеты «Вясковы будаўнік». З 1926 года – у Мінскім акруговым зямельным аддзеле. Уваходзіў у аб’яднанне Літаратурна-мастацкая камуна, удзельнічаў у выданні яе часопіса «Росквіт».
Пісаў апавяданні, артыкулы, фельетоны.
Памёр 4 мая 1929 года.
1901 год. Нарадзіўся Дзмітрый Смірноў (1901-1975).
Генерал-лейтэнант, Герой Савецкага Саюза, ганаровы грамадзянін Магілёва (1970).
Скончыў Уладзікаўказскую пяхотную школу, Ваенную акадэмію імя М. Фрунзэ. Перад вайной служыў намеснікам начальніка штаба Забайкальскай ваеннай акругі, у аддзеле Генеральнага штаба РСЧА, у Манголіі і ў Харбіне.
Падчас вайны пайшоў шлях ад намкамбрыга да камандзіра корпуса.
Прымаў удзел у Курскай бітве, у вызваленні левабярэжнай Украіны, Беларусі.
У якасці камандзіра 121-га стралковага корпуса 50-й арміі прарываў абарону суперніка каля Чавус, фарсіраваў Проню, вызваляў Магілёў, Быхаў, Шклоў.
Памёр 17 сакавіка 1975 г. у Маскве.
1931 год. Памёр Міхал Пятроўскі (1889-1931).
Беларускі хрысціянскі дэмакрат, каталіцкі святар.
Прыхільнік беларусізацыі касцёла ў Беларусі, беларускага характару школьніцтва, культурнай і грамадскай дзейнасці. Прамаўляў казанні на беларускай мове.
Пасвячоны ў святары ў 1912 годзе, служыў у Даўгінаве, Шаркаўшчыне, Вільні, Барунах.
З’яўляўся аўтарам пастановы з’езду каталіцкага духавенства Дзісенскага павета, прынятай 6 жніўня 1918 года ў мястэчку Германавічы, у якой выказвалася патрэба ўжывання беларускай мовы ў касцёле ды беларускага характару школьніцтва, культурнай і грамадскай дзейнасці.
У 1922 годзе падчас працы пробашчам у Барунах быў арыштаваны польскімі ўладамі.
Памёр 26 ліпеня 1931 года.
Удзельнікі беларускага гуртка ў Рыма-каталіцкай духоўнай акадэміі ў Пецярбургу, 1917 год. Злева направа: М. Пятроўскі, А. Матвейчык, А. Цікота, А. Неманцэвіч, К. Лупіновіч, А. Станкевіч.
1936 год. Скасавана Магілёўская акруга.
Дзейнічала з 17 ліпеня 1924 года.
Да пачатку 1938 года ўсе раёны БССР падпарадкоўваліся непасрэдна рэспубліканскім органам.
15 студзеня 1938 года створана Магілёўская вобласць.
1941 год. Прынята рашэнне аб вывадзе савецкіх войск з Магілёва.
Скончылася 23-дзённая гераічная абарона Магілёва. Магілёў акупаваны фашысцка-нямецкімі захопнікамі.
Рашэнне аб вывадзе войск з Магілёва было прынята на нарадзе камандзіраў часцей у штабе 61-га стралковага корпуса генерала Ф. Бакуніна ў в. Сухары пад Магілёвам. Акрамя Бакуніна, рашэнне прымалі камандзіры 20-мехкорпуса М. Ведзянееў, 110 дывізіі В. Хлябцоў, 210-й матарызаванай брыгады Пархоменка і 26-й танкавай брыгады Абухоў. Пастаўлена задача выводзіць астатнія сілы з акружэння Магілёва трыма маршрутамі на Мсціслаў-Рослаў.
Да 61-га корпуса далучыліся рэшткі 1 мехдывізіі, 161 стралковай і іншыя часткі 20-й арміі, якія выйшлі з катла пад Оршай. 172 стралковая дывізія Раманава прарывалася самастойна праз лес каля в. Цішоўка.
27 ліпеня камандаванне Заходняга фронту асудзіла дзеянні Ф. Бакуніна, яго абвінавацілі ў тым, што самавольна пакінуў Магілёў.
Аднак выйсці з акружэння 61-іу стралковаму корпусу не ўдалося, практычна поўнасцю была знішчана 110-я стралковая дывізія, поўнасцю разгромлена і 172-я стралковая дывізія.
Вызвалены Магілёў 28 чэрвеня 1944 года. Перад вайной у абласным цэнтры больш за 100 000 жыхароў, 28 жніўня 1941 года, па даным нямецкай адміністрацыі засталося 45 200. На 1 ліпеня 1944 г. у горадзе засталося 10 100 жыхароў. Гітлераўцы стварылі 5 лагераў смерці, уключаючы Грабянёўскі, Лупалаўскі, 341-ы перасыльны, гета на Дубравенцы.
У Магілёве і раёне загінула больш за 70 000 чалавек, каля 30 000 вывезена на працу ў Нямеччыну.
1953 год. Нарадзілася Галіна Крываблоцкая.
Беларуская мастачка. Вучаніца мастака-магілёўца П. Масленікава.
Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут.
Працавала на Барысаўскім камбінаце прыкладнога мастацтва, у Беларускім каледжы мастацтваў.
Працуе ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Удзельніца мастацкіх выставак.
Яе творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Літаратурным музеі Янкі Купалы, Музеі беларускай культуры ў Гайнаўцы, Палацы культуры г. Бярдзічаў (Украіна), у прыватных зборах у ЗША, Індыі, Германіі і іншых краін свету.
1965 год. Нарадзіўся Зміцер Саўка (1965-2016).
Беларускі мовазнавец. Скончыў БДУ. Браў удзел у моладзевым грамадскім аб’яднанні «Беларуская Майстроўня» (1979-1984).
Выкладаў у Мінскім педагагічным інстытуце замежных моў, працаваў на “Белсат”.
Па запрашэнні Вітаўта Кіпеля вучыўся ў ЗША, занатоўваў успаміны амерыканскіх беларусаў. Аўтар і суаўтар прац «Беларускія слоўнікі й энцыкляпэдыі. Бібліяграфія», «Беларуская цывілізацыя ў Амэрыцы», «Беларускі клясычны правапіс».
Адзін з яго дзядоў паходзіў са Свіслачы Асіповіцкага раёна
Памёр 9 красавіка 2016 года.
1977 год. Нарадзіўся Аляксандр Сыман.
Беларускі біятланіст.
Трохразовы чэмпіён Універсіяды, двухразовы чэмпіён Еўропы, двухразовы чэмпіён свету па летнім біятлоне. Удзельнік Алімпійскіх гульняў 2002, 2006 і 2010 гадоў.
Завяршыў кар’еру вясной 2011 года.
1981 год. Нарадзілася Аксана Чарнякевіч (у дзявоцтве – Бязлепкіна).
Беларуская пісьменніца, літаратуразнаўца, крытык. Кандыдат філалагічных навук.
Скончыла філалагічны факультэт БДУ.
Кірункі навуковай дзейнасці: беларуская літаратура ХІХ-ХХ стагоддзяў, параўнальнае літаратуразнаўства. Даследчыца і аўтар беларускага дэтэктыва. Выкладае беларускую літаратуру на факультэце журналістыкі БДУ.
Лаўрэат прэміі «Залатая літара-2003» за манаграфію «Разам і паасобку: Таварыства „Тутэйшыя“».
1997 год. У Мінску адбыўся 2-гі з’езд беларусаў свету.
Працаваў 26-27 ліпеня (I з’езд праходзіў 8-10 ліпеня 1993). Арганізаваны Згуртаваннем беларусаў свету «Бацькаўшчына».
Апошні VII з’езд беларусаў свету прайшоў 15-16 ліпеня 2017 года. У ім прынялі ўдзел беларусы з 21 краіны. Да працы з’езда далучыліся кіраўнікі дзяржаўных структур Беларусі, у тым ліку міністр замежных справаў У. Макей, прадстаўнікі Міністэрства культуры і Міністэрства інфармацыі.
У чэрвені 2021 года павінен быў прайсці VIII з’езд, але праз распаўсюджванне COVID-19 у Беларусі ён быў перанесены.
24 верасня 2021 года Вярхоўны суд ліквідаваў Згуртаванне беларусаў свету «Бацькаўшчына».
25 ліпеня 1853 года Мінская гарадская дума і губернскае праўленне зацвердзілі рашэнне аб утрыманні пажарнай часткі ў Мінску.
У гэты ж час, былі арганізаваны пажарныя часці ў Віцебску, Магілёве і іншых беларускіх гарадах.
Пры гэтым вядома, што яшчэ ў пачатку 1830 года ў Магілёве вызначылі часовыя памяшканні пад казармы і стайні, гарадскія ўлады прыступілі да камплектавання пажарнай каманды, прадставілі план і каштарысы на пабудову пастаяннай казармы і стайні для пажарнай часткі.
У гонар Дня пажарніка, 25 ліпеня 2014 года на Пажарным завулку Магілёва ў будынку XIX стагоддзя, дзе раней размяшчалася пажарная частка, адкрыўся Музей пажарнай службы Магілёўскай вобласці.
1410 год. Войскі Польшчы і ВКЛ пачалі аблогу Марыенбурга – сталіцы Тэўтонскага ордэна.
Каб замацаваць перамогу пасля Грунвальдскай бітвы, войскі акружылі сталіцу ордэна.
Горад на р. Ногат у дэльце Віслы, заснаваны ў 1276 годзе як ордэнскі замак. Умацаваны замак быў самай вялікай крэпасцю ў Еўропе, пабудаванай ў гатычным стылі. Зараз польскі горад Мальбарк.
1434 год. На польскі сталец каранаваны Уладзіслаў III Варненчык (1424-1444).
Кароль польскі (1434-1444) і венгерскі (1440-1444), князь літоўскі (1434-1440) з дынастыі Ягелонаў.
У 1443 годзе разам з Янашам Хуньядзі ўзначаліў аб’яднанае польска-венгерскае войска ў вайне з асманамі, у 1444 заключыў перамір’е, якое спыніла наступленне туркаў на Балканы.
Загінуў у бітве пад Варнай (адсюль пасмяротная мянушка).
1840 год. Нарадзіўся Юльян Крачкоўскі (1840-1903).
Беларускі фалькларыст, этнограф, гісторык, педагог. Бацька вядомага савецкага ўсходазнаўца І. Крачкоўскага (1883-1951).
Скончыў Пецярбургскую духоўную акадэмію, але адмовіўся ад духоўнага сану, займаўся педагагічнай дзейнасцю. Працаваў выкладчыкам Маладзечанскай настаўніцкай семінарыі, інспектарам народных вучылішч Тульскай губерні і Віленскай навучальнай акругі, дырэктарам Полацкай настаўніцкай семінарыі і Віленскага настаўніцкага інстытута, Туркестанскай настаўніцкай семінарыі.
У 1884 высланы з Туркестанскай настаўніцкай семінарыі з-за выяўлення там падазроных беларускіх гурткоў. Вярнуўся ў Вільню, у 1888-1902 старшыня Віленскай археаграфічнай камісіі.
Аўтар «Нарысаў быту заходнерускага селяніна» – першага падрабязнага даследавання сямейных і каляндарна-аграрных абрадаў беларусаў і выхавання дзяцей, зборніка «Быт заходнерускага селяніна», дзе змешчана больш за 200 песень, 90 прыказак, народных паданняў і казак, звесткі пра народную медыцыну, народныя стравы і народны каляндар беларусаў, пра пахавальныя абрады, «К истории старой Вильны» і «Топография г. Вильны в XVI и XVII века».
Памёр у 25 ліпеня 1903 года. Пахаваны на Еўфрасіннеўскіх могілках у Вільні.
1877 год. У Мсціславе памёр ураджэнец в. Гразівец (зараз – Чавускі раён) Іван Насовіч (1788-1877).
Беларускі філолаг, этнограф і фалькларыст.
Стваральнік «Слоўніка беларускай мовы», «Слоўніка беларускай гаворкі» (больш за 30 000 слоў), «Зборніка беларускіх прыказак».
Аўтар артыкулаў, прысвечаных песеннай культуры беларусаў.
Пераклаў з лацінскай мовы 3-томную працу «Старажытныя помнікі, што асвятляюць гісторыю Польшчы і Літвы», у якой адлюстраваны ўзаемадачыненні Польшчы і ВКЛ, асветлена гісторыя беларускіх зямель з 1217 да 1696 года.
1910 год. Нарадзіўся Генадзь Цітовіч (1910-1986).
Беларускі кампазітар, дырыжор, фалькларыст, этнограф. Народны артыст СССР.
Вучыўся ва Універсітэце Стэфана Баторыя, скончыў Віленскую кансерваторыю.
Працаваў рэдактарам абласнога радыё, кансультантам Дома народнай творчасці ў Баранавічах, у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР. Стварыў у в. Вялікае Падлессе Ляхавіцкага раёна народны хор, рэарганізаваны ў Дзяржаўны народны хор БССР, яго кіраўнік да 1974 года.
Запісаў больш за 3 000 беларускіх (пераважна), украінскіх, польскіх, літоўскіх і іншых народных песень, танцаў, інструментальных найгрышаў.
Складальнік фальклорных зборнікаў. Аўтар 12 песень на ўласныя словы і вершы беларускіх паэтаў, больш за 60 апрацовак беларускіх народных мелодый.
Яго імя носіць Нацыянальны акадэмічны народны хор.
Памёр 21 чэрвеня 1986 года.
1913 год. Нарадзіўся Сяргей Астрэйка (1913-1937).
Беларускі паэт, перакладчык.
У 1928 годзе паступіў у Мінскі беларускі педагагічны тэхнікум. Восенню 1931 года разам з З. Астапенкам, У. Дудзіцкім, Л. Калюгам, С. Русаковічам, У. Сядурам і некаторымі іншымі «забастоўшчыкамі» за ўцёкі «з прарыву» па збіранні мерзлай бульбы ў калгасе выключаны з тэхнікума як «нацдэм».
Працаваў літрэдактарам выданняў БелНДІ прамысловасці, навуковым супрацоўнікам Інстытута літаратуры і мастацтва БелАН, у Камісіі па складанні слоўнікаў.
Арыштаваны ДПУ БССР у 1933 годзе па справе «Беларускай народнай Грамады». Высланы ў Ірбіт Свярдлоўскай вобласці. У 1937 годзе зноў арыштаваны, 13 верасня, на наступны дзень, вынесены смяротны прысуд і 14 верасня расстраляны.
Вершы пачаў пісаць у час вучобы ў школе. У 1928 годзе па рэкамендацыі Цішкі Гартнага яго вершы з’явіліся ў газеце «Чырвоная змена». Паэму «Бенгалія» ўхваліў Янка Купала. У свае часы яе называлі «антысавецкай», бо меркавалася, што, апісваючы змаганне бенгальцаў з брытанскімі каланізатарамі, Астрэйка меў на ўвазе непасрэдна Беларусь.
У ссылцы зрабіў пераклад «Яўгенія Анегіна» А. Пушкіна, рукапіс не збярогся.
1922 год. У Краснаполлі нарадзіўся Ісаак Ваксман(1922-1943).
Герой Савецкага Саюза, камандзір артбатарэі, старшы лейтэнант
У 1938-1940 гадах працаваў настаўнікам у Краснаполлі, адначасова вучыўся завочна ў Днепрапятроўскім транспартным інстытуце.
У 1942 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Удзельнік баёў пад Сталінградам, на Доне, Украіне.
Вызначыўся ў баях пры фарсіраванні Дняпра восенню 1943 года. У баях за плацдарм у Запарожскай вобласці яго батарэя знішчыла 15 кулямётаў, танк, дзве аўтамашыны, больш за сотню гітлераўскіх салдат і афіцэраў.
Загінуў у баі 19 снежня1943 года у Запарожскай вобласці.
Яго імя прысвоена Беразнякоўскай СШ Краснапольскага раёна, вуліцы ў Краснаполлі. На доме ў райцэнтры, дзе ён жыў, усталявана мемарыяльная дошка.
1937 год. Нарадзіўся Дзмітрый Смольскі (1937-2017).
Беларускі кампазітар і педагог, Народны артыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў, Лаўрэат Дзяржпрэміі, Кавалер Ордэна Ф. Скарыны, прафесар Беларускай акадэміі музыкі.
Аўтар шматлікіх сімфоній, опер, у тым ліку «Сівая легенда», «Францыск Скарына» і іншых.
Дыск з запісамі яго сімфоній, выдадзены брытанскай фірмай «Алімпія», быў прызнаны лепшым на конкурсе ў ЗША ў 1992 годзе.
Бацька вядомага музыканта-мультыінструменталіста Віктара Смольскага.
Памёр 29 верасня 2017 года.
1947 год. Нарадзіўся Аляксандр Мілінкевіч.
Беларускі навуковец, грамадскі дзеяч і палітык, краязнавец. Кандыдат фізіка-матэматычных навук.
У 2006 годзе ўдзельнічаў у выбарах прэзідэнта Беларусі ў якасці адзінага кандыдата ад дэмакратычных сіл і заняў 2-е месца. Узначальваў Рух «За Свабоду». Паводле Нобелеўскай лаўрэаткі Святланы Алексіевіч,Мілінкевіч – прыклад беларуска-польскага інтэлігента.
1954 год. Нарадзілася Валянціна Аколава (1954-2013).
Беларуская паэтэса, перакладчыца.
Скончыла Полацкае музычна-педагагічнага вучылішча імя Ф. Скарыны, працавала настаўніцай у Ветрына Полацкага раёна, у наваполацкім Палаца культуры нафтавікоў, карэспандэнтам газеты «Знамя новостройки» трэста № 16 «Нафтабуд», у рэдакцыі радыёвяшчання Наваполацкага аб’яднання «Палімір», у выдавецтве «Юнацтва», у газеце «Знамя юности». Пачала пісаць вершы ў 8-гадовым узросце, паэтычны дар пераняла ад песеннага таленту сваёй маці. Аўтар шматлікіх зборнікаў паэзіі, паэмы-п’есы «Палачанка Інгрэна, альбо Вяртанне Скарыны».
Паасобныя вершы пакладзены на музыку.
Памерла 24 снежня 2013 года.
1980 год. Памёр Уладзімір Высоцкі (1938-1980).
Савецкі і рускі паэт, артыст і спявак. Аўтар больш за 700 песень і вершаў. Сыграў 20 роляў у тэатры і 30 ў кіно.
Род Высоцкіх паходзіць з в. Сялец, што на Пружаншыне, прозвішча можа быць звязана з назвай г. Высокае Камянецкага раёна.
Ягоны дзед, таксама Уладзімір Сямёнавіч, ураджэнец Брэста. Высоцкі добра ведаў пра свае беларускія карані і часта бываў у Беларусі.
Летам 1965 года ён даў некалькі канцэртаў на прыватных сядзібах Магілёва (падчас здымак у Бабруйску фільма “Я родам з дзяцінства”), у жніўні 1969, пры здымках фільма «Сыны ідуць у бой», ён з М. Уладзі жыў у в. Літоўка каля Навагрудка (у 2012 годзе ў ім усталяваны помнік Высоцкаму).
Магілёвец Міхась Булавацкі зрабіў пераклады вершаў Высоцкага на беларускую мову.
1984 года. Памёр Уладзімір Караткевіч (1930-1984).
Беларускі паэт, празаік, драматург, публіцыст, перакладчык, сцэнарыст, класік беларускай літаратуры.
Першы беларускі пісьменнік, які звярнуўся да жанру гістарычнага дэтэктыву. Найбольш вядомыя яго творы: «Дзікае паляванне караля Стаха», «Сівая легенда», «Каласы пад сярпом тваім», «Хрыстос прызямліўся ў Гародні», «Чорны замак Альшанскі», «Зямля пад белымі крыламі»..
Па яго творах пастаўлены шматлікія спектаклі, знята 9 мастацкіх фільмаў, напісаны музычныя творы.
1997 год. У Нью-Ёрку памерла Наталля Арсеннева (1903-1997).
Беларуская паэтэса, перакладчыца, драматург.
Вязень ГУЛАГу. Дзеяч беларсукай эміграцыі ў ЗША.
На яе верш «Малітва» была напісана музыка кампазітарам Міколам Равенскім – з’явіўся гімн «Магутны Божа», у гонар якога названы фестываль духоўнай музыкі ў Магілёве.
У 1995 годзе гэтую песню прапаноўвалася зрабіць дзяржаўным гімнам Беларусі.
Н. Арсеннева і Максім Танк, Вільня, 1936
2006 год. Памёр Янка Брыль (1917-2006).
Народны пісьменнік Беларусі. Ганаровы член НАНБ.
Служыў у польскай марской пяхоце, быў беларускім партызанам. Працаваў у часопісах «Маладосць», «Полымя», рэдактарам Дзяржаўнага выдавецтва Беларусі, старшынёй Беларускага таварыства «СССР – Канада», член Беларускага ПЭН-цэнтра.
Унікальнай у сусветнай літаратуры стала створаная Я. Брылём разам з А. Адамовічам і У. Калеснікам дакументальная аповесць «Я з вогненай вёскі…».
Брылю належаць словы: «Калі б беларуса прымусіць быць беларусам, які б атрымаўся выдатны беларус!».
У гонар пісьменніка названы вуліцы ў Мінску і польскай Гдыні.
64 год. У ноч з 18 на 19 ліпеня, пачаўся жудасны пажар у Рыме.
За тыдзень пажару з 14 раёнаў выгарэла ўшчэнт 4, большай часткай – 7. Мноства цудоўных храмаў, палацаў і грамадскіх збудаванняў ператварылася ў руіны, сотні гараджан загінулі, паўсюль панавала паніка.
Нарадзіліся чуткі, што Рым падпалены па загадзе імператара Нерона, які задумаў “расчысціць” сталіцу для далейшай грандыёзнай перабудовы. Сам Нерон апрануты ў тэатральны касцюм назіраў за пажарам, граў на ліры і дэкламаваў паэму аб гібелі Троі.
Нерон абвінаваціў у пажары хрысціянскую абшчыну, справакаваўшы, такім чынам, першыя ў Рымскай імперыі ганення на хрысціян.
1574 год. Пабыўшы крыху больш за год польскім каралём і Вялікім князем ВКЛ, Генрых III Валуа ўцёк на радзіму і заняў французскі трон.
Каралём Францыі ён зрабіў занадта шмат саступак пратэстантам і праз 15 гадоў быў зарэзаны манахам-фанатыкам. Смерць нялюбага караля парыжане адсвяткавалі масавымі гуляннямі, а каталіцкія цэрквы – падзячнымі імшамі.
1613 год. Памёр Іпацій (Адам) Пацей (1541-1613).
Царкоўны і дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, пісьменнік-палеміст, асветнік, фундатар школ.
Прамовы вёў у асноўным на беларускай мове. Абаронца царкоўнай уніі, змагар за канфесійную талерантнасць.
Першым у беларускай літаратуры сфармуляваў ідэю роўнасці грамадзянскіх і палітычных правоў для людзей свецкага і духоўнага станаў.
1792 год. Армія ВКЛ на чале з Т. Касцюшкам разбіла расійскае войска М. Кахоўскага пад Дубенкай.
Касцюшка адбіў атаку праціўніка, які колькасна пераўзыходзіў яго, умела выкарыстоўваючы перашкоды мясцовасці і палявыя ўмацаванні. Маючы толькі 5 300 жаўнераў ён перамог 25 000 рускіх. Перамога паказала геніальнасць Касцюшкі.
1903 год. У Магілёве ўрачыста закладзены Трохсвяціцельскі храм.
Храм у імя Трох Свяціцеляў праваслаўнай царквы Васіля Вялікага, Рыгора Багаслова, Іаана Залатавуста. Архітэктар П.Калнін.
Будаўніцтва было скончана ў 1914 годзе.
Храм, пабудаваны ў формах рускай архітэктуры, мае ў плане форму крыжа і ўвянчаны сямю купаламі, над уваходам – званіца.
У час знаходжання ў Магілёве Стаўкі Вярхоўнага галоўнакамандуючага сабор часта наведваў расійскі імператар Мікалай II.
З невялікімі перапынкамі царква дзейнічала да 1959 года. У 1961 годзе зачынена і апаганена, будынак быў аддадзены пад клуб завода «Строммашына». Тады ж была знесена званіца, а з будынка знялі купалы і крыжы. Амаль праз 30 гадоў будынак вярнулі вернікам, 25 снежня 1989 года храм зноў быў асвечаны і пачаў дзейнічаць.
1909 год. У в. Старыя Грамыкі Веткаўскага раёна нарадзіўся Андрэй Грамыка (1909-1989).
Савецкі дзяржаўны дзеяч, доктар эканамічных навук, дыпламат. Двойчы Герой Сацыялістычнай працы, старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР.
Ад імя СССР паставіў подпісы пры стварэнні ААН, зацвярджэнні Статута ААН. Кіраўнік дэлегацыі СССР на 22-х сесіях Генеральнай Асамблеі ААН, міністр замежных спраў СССР (1957-1985).
На Захадзе Грамыка атрымаў мянушку «Mr. Nyet» (Містар «Не») за своеасаблівы стыль вядзення перамоў. Грамыка вёў савецка-амерыканскія перамовы падчас Карыбскага крызісу, прадухіліў вайну паміж Індыяй і Пакістанам у 1966 годзе.
Памяць ўшанавана ў Гомелі (бюст, сквер), г. Ветка (вуліца, СШ № 1, помнік).
Памёр 2 ліпеня 1989 года.
1936 год. Адбыўся ваенны путч у Іспаніі. Пачалася грамадзянская вайна.
Вайна (ліпень 1936 – красавік 1939) паміж рэспубліканцамі і дыктатурай Франка. У ёй прымалі ўдзел на баку рэспубліканаў некалькі соцень беларусаў з 2 100 савецкіх “дабраахвотнікаў”.
Першымі Героямі Савецкага Саюза – беларусамі ў 1936 годзе сталі менавіта ўдзельнікі гэтай вайны Мікалай Сяліцкі і Павел Купрыянаў,першым Двойчы Героем у СССР стаў удзельнік вайны ў Іспаніі беларус Сяргей Грыцавец.
1939 год. Нарадзіўся Генадзь Шутаў (1939-2017).
Беларускі мастак-графік. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі, старшыня Віцебскай суполкі мастакоў.
Яго творы знаходзяцца ў калекцыях як Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі, так і самых вялікіх і прадстаўнічых сусветных музеяў, такіх як The Metropolitan Museum of Art у Нью-Ёрку, Траццякоўская галерэя ў Маскве.
1943 год. У баі з карнікамі ў Бялыніцкім раёне загінуў 17-гадовы Леанід Лорчанка (1925-1943).
Падпольшчык і партызан 600-га партызанскага атрада.
Нарадзіўся ў Магілёве.
Падарваў 2 чыгуначныя масты і варожы эшалон.
У ліпені 1943 года яго атрад адбіваў атакі карнікаў. 18 ліпеня каля в. Антонава Буда Бялыніцкага раёна група прыкрыцця, у якую быў уключаны Лорчанка, уступіла ў бой з колькасна праўзыходным праціўнікам. Пасля таго, як скончыліся боепрыпасы, пакінуты адзін у жывых Леанід з апошняй супрацьтанкавай гранатай кінуўся ў гушчу войскаў суперніка.
Герой Савецкага Саюза (1965). У яго гонар у Бялынічах названы вуліца, школа, у Магілёве ўсталявана мемарыяльная дошка.
1968 год. У ЗША зарэгістравана кампанія “NM Electronics”.
Хутка перайменавана ў Intel. Кампанія – сусветны лідар вытворчасці працэсараў, чыпсетаў, паўправадніковых кампанентаў, сецевага абсталявання.
Кантралюе 75% рынку. Працуе больш за 110 000 чалавек. У 2022 годзе Intel набыла ізраільскага вытворцу чыпаў Tower Semiconductor.
1974 год. У польскім мястэчку Канстанцінаў уведзена ў строй самае высокае ў свеце збудаванне ХХ стагоддзя — мачта Варшаўскага радыё.
Яе вышыня дасягла 646,38 м. Нажаль мачта вагой 420 (іншыя даныя – 550 тон) абрынулася 8 жніўня 1991 года пад час правядзення рамонтных работ пры парывах моцнага ветру. Нават на сёння толькі два збудаванні большыя за Варшаўскую мачту: Бурдж-Халіфа (828 м, Дубай) і Merdeka 118 (678,9 м, Малайзія).
1979 год. Званне Ганаровы грамадзянін Магілёва прысвоена І.Д. Краснаштанаву (1900-1983).
Савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант. Двойчы прадстаўляўся да звання Героя Савецкага Саюза.
У 1927-1932 гадах служыў у пагранатрадах у БССР.
Камандаваў 238-й стралковай дывізіяй, якая 27 верасня 1943 года вызваліла Клімавічы, у чэрвені 1944 года прымала ўдзел у вызваленні Магілёва, Шклова, Быхава.
