Тэлеграм-канал магілёўскіх праваабаронцаў MAYDAY.TEAM паведамляе, што ўслед за затрыманнем дырэктара рэкламнага агенцтва Віталя Чавусава, прызнанага палітзняволеным, сілавікі прыйшлі за яго братам Дзмітрыем Чавусавым. Паводле інфармацыі праваабаронцаў, Дзмітрый знаходзіцца ў зняволенні каля месяца, але яго статус, гэтаксама як і сутнасць абвінавачанняў пакуль невядомыя.
Дзмітрый Чавусаў – былы праваахоўнік, спецыяліст у сферы кіберзлачыннасці. У 2015 годзе ён стаў лаўрэатам асноўнай магілёўскай гарадской узнагароды – прэміі “Дасягненне” ў намінацыі “Праваахоўная дзейнасць”. Цікава, што разам з ім на сцэну падымаліся такія лаўрэаты прэміі 2015 года, як Ігар Марзалюк і Ірына Акуловіч. На той момант Дзмітрый Чавусаў займаў пасаду старшага оперупаўнаважанага па асабліва важных справах аддзела па раскрыцці злачынстваў у сферы высокіх тэхналогій крымінальнай міліцыі ўпраўлення ўнутраных спраў Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта.
Як вядома mogilev.media, Дзмітрый Чавусаў перастаў працаваць у праваахоўных органах каля пяці гадоў таму, да прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі ў 2020 годзе. Ён актыўна займаецца веласпортам і добра вядомы ў колах магілёўскіх аматараў велагонак.
Амерыканец Джон Куртыс вырабіў першую жавальную гумку.
Першая савецкая жавальная гумка выраблялася ў 1970-я гады ў Ерэване, потым – у Растове-на-Доне. На Талінскай фабрыцы “Калеў” у 1977 годзе была адчынена першая лінія па вытворчасці жавальнай гумкі.
У сакавіку 1975 года адбылася трагічная падзея на маскоўскім стадыёне ў Сакольніках: падчас юніёрскага матча Канада-ЦСКА каля 20 чалавек загінулі ў цісканіне, калі канадцы пачалі раздаваць балельшчыкам жавальную гумку.
1939 год. У Нью-Ёрку, падчас Сусветнага кірмашу, закладзена адна з самых вядомых “капсул часу”.
У посуд з вогнетрывалага шкла даўжынёй 228 см уклалі шырокую калекцыю прадметаў: розныя кнігі, дакументальны фільм, энцыклапедыю на мікрафільмах, 75 узораў тэкстылю і іншых найноўшых матэрыялаў, а таксама 35 дробязяў паўсядзённага карыстання (жаночы капялюшык, курыльную трубку).
З нагоды правядзення новага Сусветнага кірмашу (Нью-Ёрк, 1964), побач з першай капсулай была закладзена і другая.
Яе “сувенірамі” сталі: дадзеныя аб ядзернай зброі, крэдытная картка, супрацьзачаткавыя таблеткі, штучны сардэчны клапан, пласцінка групы Бітлз, кавалак абліцоўвання касмічнага карабля.
Адкрыць абедзве капсулы адпісана адначасова – у 6939 годзе.
1916 год. У Вільні скончыліся першыя беларускія настаўніцкія курсы.
Яны дзейнічалі са снежня 1915 года. Былі створаны школьнай камісіяй Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны для падрыхтоўкі настаўнікаў для віленскіх беларускіх школ.
На курсах выкладалі: А. Пашкевіч (Цётка), Б. Пачопка (загадчык курсаў), С. Іваноўская, В. Ластоўскі, У. Рымша і іншыя.
Алаіза Пашкевіч (Цётка)
1924 год. Нарадзіўся Артур Вольскі (Зэйдэль-Вольскі).
Беларускі пісьменнік. Сын пісьменніка Віталя Вольскага і бацька музыкі Лявона Вольскага.
Працаваў у розных газетах, часопісах, дырэктарам тэатра юнага гледача, Дома літаратара, у выдавецтве «Юнацтва».
Аўтар аповесцей, выдаў больш за 20 зборнікаў – кнігі паэзіі, прозы, казкі для дзяцей, апавяданні-эсэ. Кнігі Выбраных твораў выходзілі ў 1971, 1974.
Перакладаў з рускай, украінскай, літоўскай, латышскай, нямецкай і іўрыта.
1929 год. У вёсцы Крэманка Слаўгарадскага раёна нарадзіўся Аляксей Сёмкін
Беларускі фізіёлаг, прафесар, заслужаны работнік адукацыі. Пад яго кіраўніцтвам была сфарміравана навуковая школа па фізіялогіі мускульнай дзейнасці.
1936 год. Нарадзіўся Сямён Шарэцкі.
Беларускі дзяржаўны дзеяч.
Доктар эканамічных навук, прафесар, акадэмік.
Стваральнік і старшыня Аграрнай партыі Беларусі.
Старшыня Вярхоўнага Савета. 21 ліпеня 1999 года дэпутаты-прыхільнікі Канстытуцыі 1994 года прызначылі яго в.а. прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
З канца ліпеня 1999 года жыў у Вільнюсе, прызнаны легітымным кіраўніком Беларусі.
Эміграваў у 2001 годзе ў ЗША.
1939 год. Нарадзіўся Януш Гаёс.
Польскі акцёр.
Папулярны ў СССР пасля ролі Янэка ў першым тэлесерыяле ў сацыялістычных краінах “Чатыры танкісты і сабака».
Выкладчык лодзінскай Вышэйшай школы кінематографа, тэлебачання і тэатра.
1960 год. Савецкі кіраўнік М. Хрушчоў пагражае заходнім краінам сваім чаравіком на трыбуне ААН.
Выступаючы з трыбуны Генеральнай Асамблеі ААН па пытаннях аб каланіяльных народах і раззбраенні, моцна крытыкаваў палітыку заходніх краін і асабліва ЗША. У запале абвінавачання імперыялізму скінуў чаравік і пачаў стукаць ім з усіх сіл…
2019 год. Памёр ураджэнец в. Ходарава Слаўгарадскага раёна Алесь Масарэнка.
Беларускі пісьменнік, перакладчык.
Працаваў на Беларускім радыё, у шэрагу газет, часопісаў, выдавецтве «Беларусь», на кінастудыі «Беларусьфільм».
Аўтар зборнікаў аповесцей і апавяданняў «Журавіны пад снегам» (1976), «Сонца майго дня» (1988), рамана «Баргузінскае лета» (1982).
2023 год. У Жылічах Кіраўскага раёна прайшоў першы рэгіянальны фэст «Вераснёўскі фэст. Палац у Жылічах».
Ён быў прымеркаваны да 200-годдзя палаца Булгакаў (Жыліцкі палацава-паркавы ансамбль).
Открытый к чиновничьему празднику “Купалье. Александрия собирает друзей” паром оказался не готов к полноценной и безопасной перевозке людей и поработал лишь два дня.
Как писала в начале июля провластная газета “Советская Белоруссия”, указание наладить паромную переправу в Александрии дал еще год назад сам белорусский диктатор.
“Ее запуск – это ведь тоже дань исторической традиции. Жители Шкловщины хорошо знают, что правый берег Днепра издавна славился ярмарками. Это было больше чем торговля. Там кипела жизнь, в том числе культурная, творческая, насыщенная эмоциями. Убежден, что эта переправа станет еще одним символом фестиваля, связывающим людей и эпохи. Мосты – это то, что объединяет людей!” – цитирует газета его радостные слова.
Паромную переправу, конечно, сделали и даже запустили. Но все это было сделано абы как, выяснила прокуратура. Мало того, что не соблюдался ежедневный режим работы судна, так еще и после введения паромной переправы в эксплуатацию судоводитель, несмотря на спрос, оказывал услуги по переправе людей лишь два дня.
Но это еще не все претензии прокуроров. Так, при функционировании переправы допускались нарушения, связанные с обеспечением безопасности граждан на ней при движении. В частности, на борту отсутствовали опознавательные знаки и необходимый спасательный инвентарь для детей. Не велась предусмотренная законодательством документация.
“Прокуратура Могилевской области внесла в адрес директора субъекта хозяйствования представление” – говорится в прокурорском сообщении.
27 верасня 2025 года ў аграгарадку Жылічы Кіраўскага раёна, у сценах славутага палацава-паркавага комплексу Булгакаў адбудзецца рэгіянальнае свята «Вераснёўскі фэст. Палац у Жылічах». Гасцей чакае насычаная праграма, якая аб’ядноўвае гісторыю, мастацтва, рамёствы і сучасныя формы адпачынку. Вось поўная праграма мерапрыемства і кошты: Фота: mogilev.media
В Краснопольском районе судили директора коммерческого предприятия, который организовал кражу в общей сложности более 260 тонн щебня. Суд выбрал ему достаточно мягкое наказание.
Как сообщает Могилевский облсуд, в феврале 2024 года мужчина использовал грузовик своей фирмы, чтобы якобы перевезти 75,5 тонн щебня в одно из дорожно-строительных управлений на территории Могилевского района. Однако на самом деле завладел этим грузом и таким образом причинил коммунальному предприятию ущерб почти на 3 тыс. рублей.
Кроме того, вместе с другими людьми, по которым сейчас идет отдельное разбирательство, разработал план хищения щебня, который принадлежал государственному предприятию. Один из них, используя свои служебные полномочия, должен был обеспечить незаконную погрузку материала, другой – принять его к учету, а обвиняемый обязался приобрести щебень и предоставить транспорт для его перевозки. В результате было похищено свыше 185 тонн щебня на сумму более 7,8 тыс. рублей.
В суде директор вину не признал. Его приговорили к пяти годам ограничения свободы без направления в исправительное учреждение открытого типа, штрафу в 8,4 тыс. рублей и запрету на четыре года занимать руководящие и распорядительные должности. В связи с амнистией к победе в немецко-советской войне подсудимого освободили от одного года наказания. Приговор вступил в законную силу.
Гарадзенскі палітвязень Мікіта Самарын, які зламаў руку міліцыянту, пераведзены для адбыцця пакарання ў шклоўскую калонію №17.
4 верасня прайшоў разгляд апеляцыйнай скаргі ў Гарадзенскім абласным судзе па крымінальнай справе палітзняволенага Мікіты Самарына. Прадказальна ранейшы вырак быў пакінуты ў сіле – шэсць гадоў узмоцненага рэжыму ў калоніі, піша “Гарадзенская праваабарона”.
У снежні 2020 года Самарын быў засуджаны да чатырох гадоў хіміі за тое, што распыліў газ падчас пікета каля Кастрычніцкага РАУСа Гародні. Аднак, пасля прысуд яму замянілі на два з паловай года зняволення ў калоніі. Самарын не пайшоў на апеляцыю і застаўся на свабодзе. Увесь час пасля суда Мікіта хаваўся ад сілавікоў. Знаходзіўся эміграцыі, паведамляе “Вясна”. Напрыканцы сакавіка 2025 года стала вядома, што затрымалі Мікіту ў Гародні, і на той момант ён ужо чатыры гады хаваўся ад прысуду.
Як ваказалася, ён быў выпадкова затрыманы 23 сакавіка. Пры сабе ў яго не было пасведчання асобы, а дадзеных, якія ён назваў, не было ў базе МУС. Па інфармацыі міліцыі, калі Мікіту сказалі ехаць у РАУС, ён зламаў аднаму з міліцыянтаў руку і паспрабаваў уцячы праз рэчку. Але яго дагналі і затрымалі.
У Самарына зараз значныя праблемы са здароўем – у яго цэлы час апухлая нага, якая моцна баліць. Мяркуючы па ўсім, гэта следства таго, што пры затрыманні яго моцна збівалі.
Суд над Самарыным пачаўся яшчэ 2 ліпеня 2025 году. Вядома, што яго судзілі па двух артыкулах Крымінальнага кодэксу. Акрамя артыкулу 364 (“гвалт у дачыненні да супрацоўніка органаў унутраных спраў”), фігураваў артыкул 411 (“злоснае непадпарадкаванне патрабаванням адміністрацыі папраўчай установы”). Імаверна, што 411-ы артыкул з’явіўся ў выніку нежадання Самарына супрацаваць з так званым “следствам”.
На инвестиционный форум в Могилевском районе собрались представители России, Китая, Турции и, естесственно, Беларуси. При этом география внешнеэкономической деятельности предприятий Могилевского района охватывает аж 40 стран. Где остальные?
На инвестиционный форум “Могилевский район – территория возможностей” приехали представители России, Китая и Турции. Председатель могилевского райисполкома Дмитрий Мудрогелов поспешил заявить, что “форум носит статус международной бизнес-площадки” и за шесть лет его проведения подписано:
более 130 официальных документов;
32 контракта о поставках продукции предприятий района на экспорт;
34 соглашения о сотрудничестве.
Прошла презентация возможностей Могилевского района, в котором, оказывается есть все: от потенциала до микроклимата.
И хотя география внешнеэкономической деятельности предприятий Могилевского района охватывает свыше 40 стран, но… Основным внешнеэкономическим партнером предприятий района была и остается Российская Федерация.
С этим полностью согласилась глава Псковского района Псковской области Российской Федерации Наталья Федорова.
Да и как не согласиться? Крыть, ни Мудрогелову, ни его гостье из России нечем. Ведь на форуме, кроме представителей России и Беларуси, присутствовали только китайская и турецкая делегация. Причем они были немногословны.
Судя по всему, горы подписанных документов с остальными 36 странами так и застряли на уровне декларирования намерений и бесполезных поездок могилевских чиновников в гости к зарубежным коллегам.
Сусветны дзень без аўтамабіля (World Car Free Day).
Падчас кампаніі цэнтры многіх гарадоў замыкаюцца для аўтамабільнага руху. Ідэя гэтага дня паўстала ў 1994 годзе. Мэтай кампаніі з’яўляецца кшталтаванне праэкалагічнай мадэлі паводзінаў, распаўсюджанне інфармацыі аб негатыўных наступствах выкарыстання аўтамабіля, заклік да альтэрнатыўных сродкаў транспарту.
Праводзіцца прамоцыя публічнага транспарту і дэманстрацыя, што жыццё без аўтамабіля не толькі магчымае, але таксама значна больш прыемнае. Кампанія датычыць таксама змяншэння шуму і забруджвання паветра, з-за чаго ўплывае на паляпшэнне якасці жыцця ў месце.
Калі б усе аўтаўладальнікі Беларусі на адзін дзень адмовіліся ад выкарыстання машыны, то аб’ём выкідаў забруджваючых рэчываў у атмасферну паменшыўся на 250 тон.
У Беларусі на 1000 чалавек насельніцтва маецца амаль 340 аўтамабіляў. У 2021 годзе ў асабістым карыстанні беларусаў знаходзілася 3,1 млн легкавых, 150 тысяч грузавых машын і амаль 12 тысяч аўтобусаў. У арганізацыях – 135 тысяч легкавых, 262 тысячы грузавых аўтамабіляў і 32 тысячы аўтобусаў.
1850 годў. Памёр Францішак Дзеружынскі.
Беларускі рэлігійны дзеяч, адзін з пачынальнікаў адукацыйнай сістэмы каталіцкай царквы ў ЗША, педагог.
Выкладаў у Магілёўскім, Мсціслаўскім, Полацкім езуіцкіх калегіумах.
З 1821 года браў удзел у стварэнні езуіцкіх школ у ЗША.
Прафесар, віце-прэзідэнт і скарбнік Джорджтаўнскага ўніверсітэта.
1939 год. У Брэсце адбыўся сумесны парад савецкіх і нямецкіх войск.
Парад прымалі камандзір нямецкага 19 танкавага корпуса генерал Г. Гудэрыян і камбрыг С. Крывашэін.
Парад адбыўся падчас працэдуры перадачы Брэста і Брэсцкай крэпасці СССР.
1942 год. У акупаваным Асіповіцкім раёне створаны Асіповіцкі падпольны райкам КП(б)Б
Сакратаром стаў Р. Х. Голант.
1943 год. У Мінску быў забіты В. Кубэ.
Вільгельм Кубэ быў кіраўніком акупацыйнай адміністрацыі Генеральнай акругі «Беларусь».
Традыцыйна ў савецкай гістарыяграфіі ініцыятыва і падрыхтоўка бомбавага замаху на Кубэ прыпісвалася камандаванню партызанскага атрада «Дзіма», а непасрэднае выкананне – Алене Мазанік і Марыі Осіпавай.
Аднак існуе таксама меркаванне, што выступіць арганізатарамі замаху мелі повад і магчымасць высокія сілы ў нямецкім СС. Дапускаецца, што аперацыя была праведзена з ініцыятывы Г. Гімлера.
1949 год. СССР правёў першае выпрабаванне ядзернай зброі.
У 7 гадзін раніцы на Сяміпалацінскім палігоне ў Казахстане адбыўся выбух магутнасцю каля 22 кілатон.
29 жніўня 1991 года ўказам прэзідэнта Казахстана Н. Назарбаева Сяміпалацінскі палігон быў зачынены.
1980 год. На суднабудаўнічым заводзе польскага Гданьску створаны незалежны прафсаюз “Салідарнасць”.
Яго ўтварылі дэлегаты 36 рэгіянальных аддзяленняў незалежных прафсаюзаў. Старшынёй стаў Лех Валенса.
Да пачатку 1981 года “Салідарнасць” ужо мела ў сваіх шэрагах 10 мільёнаў чалавек.
У 1981-1989 гадах яна дзейнічала ў падполлі. Лех Валенса стаў Нобелеўскім лаўрэатам міра (1983), прэзідэнтам Польшчы (1990-1995).
1989 год. Памёр ураджэнец Беларусі Ірвінг Берлін.
Амерыканскі кампазітар і паэт-песеннік, адзін з «вялікай пяцёркі» амерыканскіх кампазітараў ХХ стагоддзя. У некаторых інтэрв’ю горадам свайго нараджэння Берлінг называў Магілёў.
Аўтар каля 700 песень, музыкі для 13 драматычных спектакляў і 7 кінафільмаў. Сярод найбольш вядомых твораў – «Божа, блаславі Амерыку», якая лічыцца другім, неафіцыйным гімнам ЗША. Гэтае прызнанне адбылося пасля выканання на прэзідэнцкіх выбарах у 1940 года.
Ураджэнка Кіраўска Данута Перадня, якая была вымушана пакінуць Беларусь, сумуе па радзіме, але рада жыццю на свабодзе.
Студэнтку-выдатніцу філалагічнага факультэта Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта Дануту Перадню затрымалі 28 лютага 2022 года амаль адразу пасля пачатку поўнамаштабнай вайны ва Украіне. Падставай стаў рэпост антываеннай публікацыі ў магілёўскім чаце, дзе крытыкавалі дзеянні Пуціна і Лукашэнкі і заклікалі выходзіць на пратэсты. За гэта дзяўчына атрымала жорсткі прысуд: шэсць з паловай гадоў пазбаўлення волі, адлічэнне з ВНУ і ярлык “тэрарысткі”.
Жыццё за кратамі
22-гадовую Дануту трымалі за кратамі амаль тры гады. Яе вызвалілі толькі ў канцы 2024-га па памілаванні. Цяпер яна жыве ў Польшчы і хоча аднавіць навучанне, каб навярстаць страчаныя студэнцкія гады.
Сябры дзяўчыны распавялі “Нашай Ніве”, што першы час пасля затрымання яна была ў цяжкім стане: ад стрэсу не магла есці, а ў ІЧУ сутыкнулася з недахопам вады. У Гомельскім СІЗА яе пасадзілі ў бетонную транзітную камеру з жалезнымі нарамі, дзе практычна немагчыма было спаць. Сітуацыю ўскладняла і сукамерніца. Гэта была фанатычная жанчына, якая начамі шаптала малітвы, малявала крыжы на сценах і патрабавала захоўваць “чысціню Божай далоні” на стале.
У Бабруйскім СІЗА Дануту моцна ўразіла іншае: з камеры перад адбоем вывелі адну дзяўчыну, а праз паўгадзіны вярнулі астрыжанай налыса. Па словах Дануты, гэта зрабілі з-за вошай, але сама карцінка потым неаднаразова вярталася ў яе снах.
Большую частку тэрміну яна правяла ў Бабруйску, дзе палітвязняў амаль не было. Сярод яе сукамерніц былі дзве жанчыны пенсійнага ўзросту, у дэпрэсіўным стане. Данута, нягледзячы на ўласную роспач пасля прысуду, імкнулася іх падтрымліваць. Сукамерніцы называлі яе сонейкам, якое не можа патухнуць.
Пасля этапу ў гомельскую калонію яе паставілі працаваць у цэху па раскроі тканіны: цяжкая фізічная праца на ручной пілцы патрабавала пастаяннай напругі.
Асабліва цяжка было з лістамі: многія так і не даходзілі, а калі нешта перадавалі, то часта толькі абрэзаныя канцы.
Сум па мінулым і надзея на будучыню
За паўтара месяца да вызвалення Дануту папрасілі напісаць прашэнне на памілаванне. Калі яе вызвалілі, яна адчувала радасць і адначасова вялікую разгубленасць: сябры ўжо скончылі ўніверсітэты, працавалі, а яна толькі пачынала жыццё нанова.
Аднак, былая палітзняволеная прызнае: нават у турме знайшла нешта пазітыўнае, бо навучылася казаць “не” і сустрэла шмат добрых людзей, з якімі падтрымлівае сувязь.
У траўні 2025 года эвакуацыйная каманда фонду BYSOL дапамагла дзяўчыне пераехаць у Польшчу.
Сёння Данута вывучае польскую мову і рыхтуецца зноў стаць студэнткай. Яна вагаецца паміж філалогіяй, ветэрынарыяй і харэаграфіяй. Акрамя таго, яна любіць майстраваць рукамі: стварала араматызатары з лямпачак, дадаючы сухія кветкі і аромаалеі.
“Таксама па ёй відаць, што яна моцна сумуе па Беларусі. Яна казала, што ёй сніцца яе побыт на радзіме, але яна радая быць на волі” – распавялі сябры дзяўчыны.
Фота: mogilev.media
