Category: Навіны

Магілёўская выдатніца Данута Перадня расказала, як ёй у эміграцыі

Навіна ад

Ураджэнка Кіраўска Данута Перадня, якая была вымушана пакінуць Беларусь, сумуе па радзіме, але рада жыццю на свабодзе.

Студэнтку-выдатніцу філалагічнага факультэта Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта Дануту Перадню затрымалі 28 лютага 2022 года амаль адразу пасля пачатку поўнамаштабнай вайны ва Украіне. Падставай стаў рэпост антываеннай публікацыі ў магілёўскім чаце, дзе крытыкавалі дзеянні Пуціна і Лукашэнкі і заклікалі выходзіць на пратэсты. За гэта дзяўчына атрымала жорсткі прысуд: шэсць з паловай гадоў пазбаўлення волі, адлічэнне з ВНУ і ярлык “тэрарысткі”.

Жыццё за кратамі

22-гадовую Дануту трымалі за кратамі амаль тры гады. Яе вызвалілі толькі ў канцы 2024-га па памілаванні. Цяпер яна жыве ў Польшчы і хоча аднавіць навучанне, каб навярстаць страчаныя студэнцкія гады.

Сябры дзяўчыны распавялі “Нашай Ніве”, што першы час пасля затрымання яна была ў цяжкім стане: ад стрэсу не магла есці, а ў ІЧУ сутыкнулася з недахопам вады. У Гомельскім СІЗА яе пасадзілі ў бетонную транзітную камеру з жалезнымі нарамі, дзе практычна немагчыма было спаць. Сітуацыю ўскладняла і сукамерніца. Гэта была фанатычная жанчына, якая начамі шаптала малітвы, малявала крыжы на сценах і патрабавала захоўваць “чысціню Божай далоні” на стале.

У Бабруйскім СІЗА Дануту моцна ўразіла іншае: з камеры перад адбоем вывелі адну дзяўчыну, а праз паўгадзіны вярнулі астрыжанай налыса. Па словах Дануты, гэта зрабілі з-за вошай, але сама карцінка потым неаднаразова вярталася ў яе снах.

Большую частку тэрміну яна правяла ў Бабруйску, дзе палітвязняў амаль не было. Сярод яе сукамерніц былі дзве жанчыны пенсійнага ўзросту, у дэпрэсіўным стане. Данута, нягледзячы на ўласную роспач пасля прысуду, імкнулася іх падтрымліваць. Сукамерніцы называлі яе сонейкам, якое не можа патухнуць.

Пасля этапу ў гомельскую калонію яе паставілі працаваць у цэху па раскроі тканіны: цяжкая фізічная праца на ручной пілцы патрабавала пастаяннай напругі. 

Асабліва цяжка было з лістамі: многія так і не даходзілі, а калі нешта перадавалі, то часта толькі абрэзаныя канцы.

Сум па мінулым і надзея на будучыню

За паўтара месяца да вызвалення Дануту папрасілі напісаць прашэнне на памілаванне. Калі яе вызвалілі, яна адчувала радасць і адначасова вялікую разгубленасць: сябры ўжо скончылі ўніверсітэты, працавалі, а яна толькі пачынала жыццё нанова.

Аднак, былая палітзняволеная прызнае: нават у турме знайшла нешта пазітыўнае, бо навучылася казаць “не” і сустрэла шмат добрых людзей, з якімі падтрымлівае сувязь.

У траўні 2025 года эвакуацыйная каманда фонду BYSOL дапамагла дзяўчыне пераехаць у Польшчу.

Сёння Данута вывучае польскую мову і рыхтуецца зноў стаць студэнткай. Яна вагаецца паміж філалогіяй, ветэрынарыяй і харэаграфіяй. Акрамя таго, яна любіць майстраваць рукамі: стварала араматызатары з лямпачак, дадаючы сухія кветкі і аромаалеі.

“Таксама па ёй відаць, што яна моцна сумуе па Беларусі. Яна казала, што ёй сніцца яе побыт на радзіме, але яна радая быць на волі” – распавялі сябры дзяўчыны.

Фотаздымак: Старонка Дануты ў ВКонтакте

Гісторыя з шклоўскай калоніі: збіццё за кубак кавы

Навіна ад

Былы палітзняволены шклоўскай калоніі №17 паведаміў аб збіцці супрацоўнікамі адміністрацыі новапрыбылых вязняў за тое, што яны хацелі разам папіць кавы.

Інцыдэнт адбыўся 17 верасня ў так званы “Дзень народнага адзінства”. Як распавёў былы палітвязень Праваабарончаму цэнтру “Вясна”, пры заездзе ў калонію зняволеным выдаваліся неабходныя рэчы, але кубкаў выдалі толькі некалькі, таму хапіла не ўсім. Каву прыйшлося рабіць у адным вялікім аднаразовым кубку. 

Ён успамінае, што за тым, як зняволеныя дзялілі каву, праз камеры ўважліва сачылі супрацоўнікі рэжымнага аддзела. Пры гэтым не толькі назіралі, але і падслухоўвалі размовы. Ідэя падзяліць напой з аднаго вялікага кубка ім здалася «занадта зручнай», бо хоць крыху палягчала жыццё ў цяжкіх умовах.

Нечакана з задняга ўваходу ў памяшканне ўварвалася каля дзесяці ахоўнікаў з дубінкамі. Яны пачалі крычаць, прымушалі вязняў станавіцца да сцяны на расцяжку і адначасова наносілі ўдары – білі дубінкамі і нават нагамі. Тыя, хто падаў ад болю, мусілі зноў падымацца.

Асабліва жорсткім быў начальнік рэжымнага аддзела Сяргей Карчэўскі: ён неаднаразова збіваў дубінкай вязняў, якія стаялі ў прымусовай позе, біў па нагах, прымушаючы шырэй расставіць. Часам біў нагамі, быццам па мячы ў футболе. Іншыя супрацоўнікі не заставаліся ўбаку і таксама ўдзельнічалі ў збіцці.

Паводле сведчання, пасля інцыдэнту аднаго вязня змясцілі ў ШІЗА, а другога адправілі ў шпіталь. Некаторыя з моцна пашкоджанымі нагамі некалькі дзён ледзь рухаліся, іншыя хадзілі з вялізнымі сінякамі па целе цягам тыдняў. Пры гэтым ахоўнікі не ўлічвалі ні хвароб, ні стан здароўя людзей, збіваючы ўсіх без разбору, нават там, дзе гэта магло быць асабліва небяспечна.

“Калі вы лічыце, што на гэтым усё скончылася, то не. – кажа палітвязень. – У якасці пакарання збітыя павінны былі зрабіць генеральную ўборку з вынасам амаль усёй мэблі і “пенай па калена”.

Ілюстрацыя: spring96.org

Могилевские лекторы общества “Знание” отчитались о походах в массы

Навіна ад

Около 35 лекций в день проводили могилевские “лекторы” общества “Знание” – заявили на отчетной конференции.

Пропагандист Гигин приехал в Могилев и сообщил, что местные лекторы общества “Знание” – лучшие в стране. Оказывается, что делиться знаниями и нести их свет в невежественные массы в Могилевской области умеют лучше всего. 

По крайней мере, так считает глава ветхозаветного республиканского общества, пропагандист Вадим Гигин.

С ним согласились признанные “знатоки” Могилевщины – ректор МГУ Денис Дук, председатель комитета по труду облисполкома Мария Шапневская, идеолог Олег Пищенко и “аналитик” Олег Коропов.

Чтобы не быть голословными, они привели статистистику своих свершений за 2025 год:

  • прочитано 547 лекций, из них 247 лекций в рамках дня единства (получается, половину лекций они провели прямо на этой неделе, а это, выходит, около 35 лекций в день – М.М.);
  • слушателями стали 25 592 человека; 
  • проведено 111 семинаров на которых прошли обучение 4 659 человек.

Вадим Гигин абсолютно прав в том, что говорить в Могилевской области умеют самозабвенно. Жаль только, что речи лекторов не сдвигают с мертвой точки экономику области, показатели которой обратно пропорциональны знаниям.

Фото: “Могилевские ведомости”.

Заключенных шкловской колонии будут исправлять с помощью караоке

Навіна ад

Колония в Шклове, где гибнут политзаключенные, отличается прогрессивными методами перевоспитания.

В шкловской ИК-17 прошел караоке-конкурс. В нем участвовали 34 человека. Шесть победителей получили награды. 

В дальнейшем караоке станет одним из методов перевоспитания оступившихся, сообщает правозащитный телеграмм-канал MAYDAY.TEAM.

В остальном, в колонии все по-прежнему. Она считается образцово-показательной, там умирают политзаключенные, а начальник ИК-17 Александр Корниенко внесен в санкционный список ЕС.

Фото из открытых источников.

Вот как в Кричеве придумали бороться со свалками

Навіна ад

Свалки в Кричеве не убирали целый год. Глава местного “депутатского корпуса” предложила радикальную меру, на уровне самопожертвования – написать письма в вышестоящие организации.

На дне сельского совета в деревне Бель Кричевского района председатель совета “депутатов” и глава местного отделения “Белой Руси” в одном лице Ирина Прудникова продемонстрировала всю мощь депутатского и партийного гнева. 

Когда речь зашла о свалках, которые не убирались целый год, Прудникова предложила нанести ответный удар и… “направить письма вышестоящим организациям”.

По всей видимости, для пущего устрашения тех, кто не выполняет поручения Прудниковой, эти письма будут написаны мелким почерком.

При этом владелица двух управленческих кресел порассуждала еще и о том, чтобы “каждый из нас понимал свою роль в этом процессе”.

Похоже, что свою роль в кричевских “процессах” Прудникова уже поняла – чаще мелькать на страницах районной газеты и выдавать бессмысленные, но идеологически верные советы.

Аналогичная ситуация складывается и на областном уровне. Там глава “депутатов” всея Могилевщины Александр Горошкин, не выходя из кабинета, недавно поучаствовал в процессе ремонта пандуса и сфотографировался за этим делом.

Скорее всего “депутат” Прудникова будет писать свои письма именно Горошкину.

Фото районной газеты “Кричевская жизнь”.

В Осиповичах рассказали, как Европу захлестнули протесты

Навіна ад

Районная газета «Асоповіцкі край» решила поиграть в геополитику и написала про то, как Европу “захлестнуло цунами протестов”. 

“Многотысячные протесты под замком тишины”

В статье утверждается, что протесты в Европе “попадают под полное информационное затемнение”. При этом, что интересно, об этих протестах отлично знают в Осиповичах, которые весьма отдалены, но чрезвычайно озабочены ситуацией в Евросоюзе. 

О каких-либо корпунктах в европейских столицах или хотя бы наличии собственных корреспондентов там “Асіповіцкі край” ничего не сообщает. Что-то подсказывает, что эта районная газетенка еще не дотянула до уровня мирового СМИ и вряд ли может себе позволить собственные источники за границей. Ну, а ссылки на то, откуда взята информация о неких протестных цунами, в Осиповичах предпочитают игнорировать.

“Выращивают бомбы вместо хлеба”

“Асіповіцкі край” уверяет, что Европа вместо заботы о людях тратит миллиарды на военные нужды. При этом почему-то именно в ЕС стремятся те, которых использует Минск и Москва совершая мигрантские атаки, в частности, на граничащие с Беларусью страны – Польшу, Литву и Латвию. 

Поэтому как-то не складывается пассаж о бомбах вместо хлеба, когда хлеба в Евросоюзе хватает всем, а вот оружия, чтобы дать отпор напавшей на Украину России и его вассала – официального Минска, конечно, надо бы побольше.

“Нам легко дышится”

Финальный аккорд статьи – прямо жемчужина: “В Беларуси нам спокойно живется и легко дышится”. 

Особенно об этом хорошо знают сотни политзаключенных или принудительно выкинутых из родной страны белорусов. А вообще от такой хорошей жизни по миру разъехались в поисках лучшей доли и заработков сотни тысяч граждан Беларуси. 

В итоге легко подышать вынуждены зазывать пакистанцев, поскольку свои почему-то все чаще спокойно жить предпочитают за границей.

Кто чего боится?

В “Асіповіцкім краі” предлагают Европе “перестать бояться российского вторжения и жить дружно с соседями”. Хороший совет, только что на него скажут жители Украины, которых ежедневно атакуют российские дроны и ракеты.

Пропагандистское цунами

Жалкая потуга “Асіповіцкага края” в попытке убедить читателей, что в Европе все плохо, а в Беларуси – рай, получилась больше похожа на анекдот: в Европе люди выходят на улицы, потому что могут, а в Беларуси не выходят, потому что нельзя.

И вот это единственное “цунами”, которое действительно существует – цунами пропаганды, накрывшее в Беларуси страницы районных газет.

Фотоснимок “Асіповіцкі край”

Дзень у гісторыі. 21 верасня. Дзень міру, Багач і свята нараджэння Маці Божай

Навіна ад

Міжнародны дзень міру (з 1982 года) устаноўлены Генеральнай Асамблеяй ААН. Для большасці людзей планеты мір – гэта паўсядзённая рэальнасць. Аднак, для занадта шматлікіх людзей у сучасным свеце гэты дар – не больш як казачная мара. 

З лютага 2022 года ідзе вайна на тэрыторыі суседняй Украіны. 

А ўсяго ў свеце зараз адбываецца каля 50 ваенных канфліктаў, многія з якіх цягнуцца дзесяцігоддзямі і ў 2025 годзе прывялі да тысяч ахвяр.

ААН выкарыстоўвае святкаванне Міжнароднага дня міру, для прыцягнення ўвагі да сваёй рознабаковай працы ў падтрымку міру і для таго, каб заахвоціць асобных людзей, групы і абшчыны на ўсёй планеце да асэнсавання праблем міру, абмену інфармацыяй і практычным досведам дзейнасці па яго дасягненню.

Свята Багач, якое заканчвала цыкл вырошчвання ўраджаю і адначасова змяшчала абрадава-міфалагічны акцэнт на сацыяльна-абшчынны характар уяўленняў. 

Багач — лубок з жытам, у сярэдзіну якога ўстаўлялася свечка. Жыта для Багача зносілі жыхары ўсёй вёскі.

Багач у сістэме календара вылучаецца як свята, максімальна набліжанае да ўзвіжанскіх «сонечных» урачыстасцей. Запаленая свечка як правобраз сонца, крыніцы святла суадносіць абрад са святкаваннем восеньскага раўнадзенства. Аб’яднанне свечкі і зерня як сімвала дабрабыту навочна дэманстравала тыповае для міфапаэтычнага мыслення ўяўленне пра Сонца — жыццядайнага апекуна земляробства.

На 21 верасня прыпадае адно з галоўных хрысціянскіх святаў, устаноўленых у гонар нараджэння Божай Маці. 

Два праведнікі — муж і жонка Іякім і Ганна — не мелі дзяцей і малілі Бога паслаць ім дзіця. Іх малітва была пачута. Нібыта цуд, Бог паслаў старым бацькам дачку Марыю, якая ў будучым стала Маці Ісуса Хрыста.

Нараджэнне Маці Божай Магілёў
Абраз “Нараджэнне Маці Божай” з Магілёва. Аўтар, альбо заказчык: Пётр Яўсеевіч Зураста

1530 год. У Тураве памёр Канстанцін Астрожскі. 

Вялікі гетман літоўскі, мецэнат. 

Выдатны палкаводзец, войскі пад яго камандаваннем здабылі перамогу ў больш за 60-ці бітвах, у тым ліку ў бітве пад Оршай (1514). 

Апякун праваслаўя. 

Валодаў 91 горадам і мястэчкам.

У яго гонар названы вуліца ў Дняпры (Украіна), украінская 30-я асобная механізаваная брыгада, Літоўска-польска-украінская брыгада (Украіна, НАТА).

1918 год. У в. Клетнае Глускага раёна нарадзіўся Фёдар Янкоўскі. 

Беларускі мовазнавец, пісьменнік, празаік. 

Доктар філалагічных навук, прафесар.

Даследчык беларускай народнай мовы, фанетыкі, марфалогіі і сінтаксісу беларускай літаратурнай мовы, гісторыі беларускай мовы.

Аўтар шматлікіх кніг, у тым ліку «Дыялектны слоўнік», «Беларускае літаратурнае вымаўленне», «Пытанні культуры мовы» і іншыя.

Складальнік зборнікаў афарызмаў, прыказак і прымавак, параўнанняў, фразеалагізмаў. Аўтар дапаможнікаў для ВНУ.

Фёдар Янкоўскі

1921 год. Нарадзіўся Міхаіл Васільевіч Лусто – Герой Савецкага Саюза, ураджэнец горада Магілёва.

Савецкі вайсковец, ваенны лётчык, Герой Савецкага Саюза (1945), палкоўнік (1958).

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. За час вайны здзейсніў больш за 170 баявых вылетаў на знішчальніках Як-1 і Р-39 «Аэракобра», у 36 паветраных баях збіў асабіста 18 самалётаў.

Михаил Лусто

1953 год. У в. Вугольшчына Бялыніцкага раёна нарадзіўся Віктар Альшэўскі. 

Беларускі мастак, педагог, прафесар. 

Акадэмік жывапісу Беларускай акадэміі выяўленчага мастацтва. 

Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь.

 Адзін з кіраўнікоў Цэнтра сучасных мастацтваў.

Працуе ў станкавым жывапісу ў жанрах тэматычнай карціны, партрэта, нацюрморта.

Виктор Альшевский

У шклоўскай калоніі небяспечна размаўляць па-беларуску, сведчыць былы палітвязень

Навіна ад

Былы палітзняволены журналіст з Гомеля Яўген Меркіс распавёў, як ён быў вымушаны перастаць размаўляць на сваёй роднай мове ў шклоўскай калоніі №17.

Журналіста пасля прысуду на чатыры гады зняволення за супрацоўніцтва з Белсатам і Флагштокам накіравалі для абыцця пакарання ў папраўчую калонію №17 у Шклоў. 

Для палітычных усюды забароны

«Хоць раней у СІЗА і калоніях ніколі не сядзеў, але дзякуючы кнігам, расповедам савецкіх дысідэнтаў уяўляў, як выглядае сістэма. Таму мне асабіста было лягчэй, бо гадамі быў у тэме» – распавёў выданню Флагшток былы палітвязень, якого 11 верасня 2025 года прымусова дэпартавалі ў Літву лукашэнкаўскія ўлады.

Аднак цяжкасці Яўген перажываў як і ўсе «палітычныя»: забарона наведваць спортзал, стадыён, нават бібліятэку і царкву. Даводзілася пастраянна быць у напружанні, бо трэба было сачыць за тым, што адбываецца навокал, і за сабой:

«Каб не далі якога парушэння, а тым больш вакол стукачы, і не ведаеш дакладна хто менавіта. Сістэма прасякнута ўстаноўкай: зэк павінен пакутаваць. Падыход, які вельмі псуе жыццё – зэк не павінен мець вольнага часу. Адміністрацыя стварае вельмі шчыльны графік. Акрамя прымусовай працы – розныя лекцыі дадаткова, дзяжурствы, як у войску трэба стаяць на тумбачцы ў атрадзе, грамадскія працы часта безсэнсоўныя, прагляды фільмаў на выходных. Таму зэкі вельмі выматаныя».

У калоніі па-беларуску лепей не размаўляць

Яўген, які ў паўсядзённым жыцці размаўляе па-беларуску, практыкаваў гэта і ў СІЗА, але не ў калоніі. «У шклоўскай калоніі мне хутка далі зразумець, што ў цябе будуць гіганцкія праблемы. І на прыкладах іншых сядзельцаў стала зразумела, што я яшчэ больш прыцягну да сябе ўвагу, і пачнуць кідаць у ШІЗА, дзе можна нават за пару дзен пасадзіць здароўе. Потым – ПКТ, крытая турма» – тлумачыць журналіст.

Яўген бачыў у калоніі шмат людзей, якія хутка псіхалагічна зламаліся, нехта пачынаў вар’яцець. Фонам у многіх адбываліся сумныя падзеі: смерці блізкіх, разводы. Цяжка было пераносіць тое, што палітычным забараняюць ліставацца з сябрамі, важнымі табе людзьмі, а дазваляюць толькі з блізкімі сваякамі.

Фотаздымак: Белсат

Однозначная реакция могилевского “депутата” Горошкина

Навіна ад

Глава “депутатского” корпуса Могилевщины принял участие в обустройстве пандуса и обещал помочь с блютуз-колонками.

На личном приеме граждан председателем областного совета “депутатов” Александром Горошкиным было жарко. 

Зафиксирован редкий случай того, как представитель законодательной власти не танцует под дудку власти исполнительной, а занимается прямой обязанностью – законотворчеством.

Горошкин решал вопрос с чрезмерной громкостью блютуз-колонок, которыми пользуются владельцы частного домовладения. На них пожаловались соседки. Проблема в том, что действующий закон соблюдать тишину распространяется только на многоквартирные дома и предъявить шумному соседу нечего.

Александр Горошкин пообещал изменить закон. А потом… Ему пришлось молниеносно реагировать на жалобу, касающуюся плохо построенного пандуса.

Как сообщается на сайте Могилевского облисполкома, реакция решительного председателя была однозначной – отремонтировать и никаких гвоздей!

Другого рефлекса от Горошкина ждать и не стоило – технология пиара “народного” избранника тщательно отрепетирована.

Фото ведомственного сайта могилевского облисполкома.

Кладбищенский ужас в Могилеве – мужчина получил травму, наткнувшись на ограду могилы

Навіна ад

Происшествие на Петропавловском кладбище Могилева – человек прыгал через забор и наткнулся на штырь ограды.

За час до полуночи 18 сентября в МЧС Могилева поступило сообщение о том, что мужчина, который пытался перепрыгнуть через забор Петропавловского кладбища, наткнулся на острый штырь металлической ограды могилы. 

Он не смог самостоятельно освободиться и стал звать на помощь.

Сотрудникам МЧС пришлось срезать штырь ограды специальным оборудованием, сообщается на сайте МЧС Беларуси.

Пострадавшему тридцать семь лет. Он доставлен в больницу.

Фото  МЧС Беларуси.