Спявак з Магілёва Ap$ent (Арсеній Кісляк), які цяпер жыве ў Польшчы, выпусціў новую песню на беларускай мове «Сляды».
Новая песня з’явілася ў YouTube 29 траўня 2026 года. “Мне падабаецца, як гэта гучыць, адчуваецца дачыненне да рэанімавання беларускай культуры. Усё ж я беларус, мне падабаецца беларуская культура, я яе паважаю, цаню. І калі я дзеяч культуры, значыцца, павінен таксама ўносіць нейкую лепту. Праўда?» – заявіў Арсеній Кісляк “Белсату”.
Паводле яго, было зроблена пяць розных аранжыровак, каб зразумець, якога настрою павінна быць гэтая песня: ад рэгі да эпічнай інструментальнай. “У мяне ёсць песні, якія чакаюць свайго выхаду нават 20 гадоў. І калі зʼяўляецца беларускамоўная песня, я стараюся яе хутчэй зрабіць, бо мне падабаецца, як гучыць беларуская мова. Нават для рускамоўных, якія паважаюць іншыя культуры, гэта гучыць як замежная музыка», – кажа Ap$ent.
Музыка адзначае, што і яго жонка Марыя была ініцыятарам таго, каб песня «Сляды» была даробленая і выйшла раней за іншыя.
Пры гэтым вялікага фідбэку ад аўдыторыі «Сляды» не выклікалі, прызнаецца Арсеній, аднак ён не сумуе. «Пры ранейшых абʼёмах, вядома, гэта выглядае не так моцна, але я ж задэклараваў у Threads, што буду ісці да мільярда з беларускамоўнай песняй. Гэтая не мільярд, але, можа, наступная будзе мільярд. Я апошнім часам не зацыкліваюся на лічбах. Бачу, многія музыкі каментуюць: «Мала лічбаў, мала лічбаў». Як быццам сутнасць творчасці трошачкі памянялася. Усе за лічбамі гоняцца, а не за самавыяўленнем», – працягвае Ap$ent.
Ён тлумачыць, што цяпер усе фідбэкі не асабліва моцныя. “Па-першае, YouTube у Расеі заблакаваны, а ў мяне там шмат слухачоў. Па-другое, на беларускай мове таксама адразу адвальваецца вялікая колькасць людзей. Па-трэцяе, стыль. Вельмі шмат людзей падпісалася пасля «Можно я с тобой». Мабыць, яны сядзяць і чакаюць, што я напішу другую «Можно я с тобой». Калі на лічбах не зацыклівацца, то, можа, з часам гэта ўсё роўна прынясе вынікі. Няхай прывыкаюць. Беларускамоўных песень будзе больш!» – сцвярджае магілёўскі спявак у эміграцыі.
Арсеній Кісляк нарадзіўся ва Украіне, калі яму быў год, разам з маці пераехаў з Харкава ў Магілёў. Галоўны яго хіт – «Можно я с тобой». Як тлумачыў спявак, песня была пра ад’езд яго сям’і з Беларусі спачатку ў Грузію пасля рэпрэсіяў супраць жонкі: яе асудзілі на год абмежавання волі за «знявагу беларускага дыктатара» ў сувязі з каментаром пра арышт Рамана Пратасевіча ў тэлеграм-канале Nexta. Музыка казаў, што «проста зарыфмаваў падзеі са свайго жыцця».
Галоўны быхаўскі аўтобуснік Дзмітрый Шалабодаў падзякаваў рупліўцу беларушчыны Ігару Случаку за яго дзейнасць.
“Дзякуем за актыўную грамадзянскую пазіцыю і імкненне да захавання беларускай мовы і культуры”, – напісаў дырэктар Быхаўскага філіяла Аўтапарк №6 ААТ “Магілёўабаўтатранс” ў адказе Ігару Случаку наконт мовы, якая выкарыстоўваецца на аўтобусных білетах у Быхаве.
Што ж тычыцца сутнасці пытання, то Дзмітрый Шалабодаў адзначыў, што на гарадскіх аўтобусных маршрутах выкарыстоўваюцца квіткі на праезд на беларускай мове. “На шматразовых квітках інфармацыя размешчана на рускай мове. Колькасць шматразовых квіткоў, як мяркуецца, будзе рэалізована за 5-6 гадоў, у сувязі з гэтым заказваць новую білетную прадукцыю аўтапаркам не плануецца”, – гаворыцца ў адказе дырэктара.
Ігар Случак, размясціўшы копію дакумента ў сваім тэлеграм-канале, дадаў наконт білетаў на рускай мове: “Паспрабуем пазбавіцца ад іх раней”.
Амаль усе аднаразовыя білеты, якія прадаюцца для праезду ў грамадскім транспарце Магілёўскай вобласці, надрукаваны на беларускай мове.
Пра такую акалічнасць стала вядома з адказа грамадскаму моўнаму інспектару Ігару Случаку ад ААТ “Магілёўаблаўтатранс” за подпісам намесніка гендырэктара МІкалая Антусава.
“У філіялах акцыянернага таварыства ўжываецца друкаваная білетная прадукцыя: шматразовыя білеты, білеты на адну паездку (рулонныя), талоны на адну паездку, выкананая на беларускай мове. У некалькіх філіялах засталіся рэшткі білетнай прадукцыі (шматразовы праязныя білеты), вырабленыя на рускай мове. Філіялы будуць абнаўляць білетную прадукцыю паэтапна па меры расходвання запасаў. Акрамя таго, білеты на адну паездку ў філіялах рэалізуюцца праз інфармацыйныя сістэмы продажу білетаў, у якіх заводам-вытворцам не прадугледжана магчымасць афармлення інфармацыі на беларускай мове” – гаворыцца ў адказе Н.П. Антусава, які чамусьці не пераклаў свае ініцыялы з рускай мовы.
“Такім чынам, Магілёўскую вобласць можна дадаць да Гомельскай і Брэсцкай, дзе моўнае пытанне вырашана на карысць беларускай мовы. Гарадзенская вобласць застаецца прынцыпова рускамоўнай на квітках” – зазначае Ігар Случак.
Цяперашні Магілёў – горад, дзе беларускую мову практычна немагчыма пачуць. Аднак і сярод магілёўцаў ёсць людзі, якія свядома выбіраюць яе для штодзённай камунікацыі.
У Міжнародны дзень роднай мовы, які адзначаецца 21 лютага, выданне “МагілёўАнлайн” размясціла ў сваім Instagram чатыры гісторыі розных пакаленняў магілёўцаў, якія пастаянна карыстаюцца беларускай мовай.
Раман Бяцень: «Я проста зразумеў — трэба быць сабой»
Раману 35 гадоў. Ён працуе начным вартаўніком і дапаможным рабочым у бальніцы, перакладае з англійскай і свядома размаўляе па-беларуску. Асобнага “пераходу” не было — мова заўсёды была побач.
«Я з вёскі. Тут беларуская заўсёды побач, нават калі гэта трасянка. У 31 год проста зразумеў: размаўляць па-свойму — гэта натуральна», – кажа мужчына. Агрэсіі праз мову ён не сустракаў. Калі суразмоўца не разумее слова, то Раман проста тлумачыць або паўтарае па-руску. У доме ён адчувае падтрымку, а ў хаце няма “картошкі”, за тое ёсць бульба, цыбуля і бурак.
Юрась Ягораў: пакаленне, якое не баіцца
Юрасю амаль 18. Ён студэнт філфака БДУ і будучы настаўнік беларускай мовы. Свядома пачаў гаварыць раней за ўніверсітэт, прычым без аглядкі на асяроддзе.
«Зараз думаю пераважна па-беларуску. Калі трэба гаварыць па-руску, лаўлю сябе на тым, што пачынаю забываць словы», – распавядае маладзён. У Магілёве яго разумеюць. Часам здзіўляюцца, часам усміхаюцца, але часта падтрымліваюць. У ліцэі размаўляць на беларускай мове заахвочвалі, гісторыю Беларусі ён здаваў на ЦЭ па-беларуску, прычым адзін сярод выпускнікоў.
Юрась слухае беларускую музыку, чытае пераважна па-беларуску і раіць пачынаць паступова: з «дзякуй» у краме або наладаў тэлефона.
А ўвогуле Юрасю падабаецца рэакцыя навакольных, калі чуюць ад яго беларускае слова. «Але самае цікавае – рэакцыя людзей. Размаўляю па тэлефоне у грамадскім месцы i чую шэпат: “Ого, ён размауляе па-беларуску!” Мне гэта падабаецца. Няхай бачаць, што мова жывая», – кажа магілёвец
Кастусь Пражэеў: «Адказ адразу вымалёўваецца па-беларуску»
Кастусю амаль 55. Ён працуе ў службе аховы і прыйшоў да беларускай мовы ўжо дарослым чалавекам. «Паступова, пакрысе пачаў размаўляць. Цяпер думаю амаль толькі па-беларуску. Натуральна, без намаганняў», – сцвярджае мужчына. Паводле яго, адмоўных рэакцый было літаральна некалькі.
Кастусь цвярджае, што ў беларусаў ёсць асаблівы запыт на мову: «Калі пачаў размаўляць, здзівіўся, наколькі людзі прагнуць яе чуць. У аўтобусе, у крамах, на працы,
на вуліцы. Здзівяцца, усміхаюцца, імкнуцца падтрымаць. І ўсё гэта з такой цеплынёй,
па-добраму».
Дар’я Стагначова: летуценніца, якая не чакае 21 лютага
Дар’і 24. Яна рэпетытар англійскай мовы, піша вершы і вядзе TikTok. Год таму канчаткова перайшла на беларускую. «Лепш позна, чым ніколі. Беларуская была са мной заўсёды – проста чакала свайго часу», – кажа дзяўчына. Яна думае па-беларуску, бачыць сны на мове і адчувае падтрымку сям’і. Любімае слова – «летуценне». Яна марыць пра беларускамоўную Беларусь, і не толькі ў свята, а штодня: на шыльдах, у рэкламе, на вуліцах.
Па яе назіраннях, людзі 30+ лепш разумеюць беларускую, але адказваць на ёй імкнуцца не ўсе. Але для сябе ў гэтым яна праблемы даўно не бачыць. Цяпер магілёўчанка працуе на сябе, але і падчас таго, як працавала ў каледжы, беларуская
мова ні ў кога пытанняў не выклікала. Хіба што дакументы і арганізацыйныя пытанні часам вымушалі пераходзіць на рускую. Дома ў дзяўчыны – поўная падтрымка.
Дар’я сцвярджае, што моладзь не згубіла інтарэс да беларускай мовы. “Гэта відавочна. Але хочацца, каб мова была не толькі 21 лютага. Каб на вуліцах, на шыльдах, у рэкламе. Каб людзі працавалі і любілі родную мову заўсёды. Вось МАРГ нядаўна зрабіла акцыю “Кожная пятніца – роднае слова”. Гэта ж цудоўна! Яшчэ б так усюды», – кажа дзяўчына.
Тым, хто хоча пачаць, раіць малыя крокі: пераключыць мову ў тэлефоне, глядзець фільмы ў дубляжы, стварыць беларускамоўнае асяроддзе.
Нягледзячы на мізэрную колькасць зваротаў у органы ўлады на беларускай мове, там-сям на Магілёўшчыне расце іх доля.
Як высветліў “моўны інспектар” Ігар Случак, звяртаючыся па статыстыку ў розныя раёны Магілёўскай вобласці, сітуацыя з беларускай мовай дзіўным чынам мае тэндэнцыю да паляпшэння. Праўда, наколькі трывалай будзе такая тэндэнцыя, прадказаць немагчыма.
Згодна адказам Случаку з розных райвыканкамаў, вымалёўваецца наступная карціна. У 2025 годзе ў Асіповіцкі райвыканкам было пададзена 1,34% зваротаў па-беларуску. У 2024 годзе іх было 0,67%, а ў 2023 – 0,3%. Рост даволі заўважны.
Нешта падобнае адбылося і ў Крычаўскім раёне. Там, у 2025 годзе ў мясцовы райвыканакам па-беларуску былі напісаныя 1,94% зваротаў. Годам раней – 1,13%, а ў 2023 годзе 0,55%. Пры тым што ў 2011 годзе на беларускай мове было пададзена 0,39% зваротаў.
Сярод Асіповіцкага, Крычаўскага і Дрыбінскага раёнаў у сітуацыі са зваротамі па-беларуску найлепшым выглядае апошні. Там летась іх было 7,37%. Аднак не ўсё так гладка, бо ў 2024 годзе беларускамоўнымі было 7,46%, то бок заўважана невялікае змяншэнне. Радуе толькі тое, што ў параўнанні з 2023 годам рост быў шматкротны, бо тады па-беларуску было напісана толькі 1,05% ад усіх зваротаў.
Міжнародны дзень мытніка (International Customs Day, з 1983).
Прафесійнае свята ўсіх працаўнікоў мытных службаў планеты. Устаноўлена да 30-годдзя Сусветнай мытнай арганізацыі (World Customs Organization). На сённяшні дзень Сусветная мытная арганізацыя аб’ядноўвае 182 дзяржавы-члены, якія кантралююць 98% усяго міжнароднага гандлю.
Беларусь уступіла ў Сусветную мытную арганізацыю ў 1993 годзе.
У Вялікім Княстве Літоўскім мытня месцілася ў каморы. Мыта (цло) збіралі з купцоў за правоз тавараў праз мяжу і па землях ВКЛ.
1564 год. Войскі ВКЛ у ходзе Лівонскай вайны разбілі маскоўскую армію на рацэ Ула.
Вялікалітоўская кавалерыя ў 10 000 шабель на чале з вялікім гетманам Мікалаем Радзівілам Рудым, Р. Сангушкам і Р. Хадкевічам перамагла 24-тысячную маскоўскую армію П. Шуйскага на рацэ Уле на Іванскіх палях пад Чашнікамі.
Імклівая франтальная атака, спалучаная з нападам з тылу, павярнула маскоўцаў наўцёкі, якіх гналі «5 міляў» і значную частку ўзялі ў палон.
Мясцовыя сяляне не толькі прыносілі важныя звесткі пра рух маскоўскага войска, але і ўдзельнічалі ў бітве. Ваяводу Шуйскага забіў сякерай адзін з мясцовых сялян.
Гэтая перамога, разам з наступнай перамогай на Дуброўне пад Оршай у тым жа годзе, сарвала планы вялікага маскоўскага паходу 1564 года.
1617 год. Мінскі кашталян Пётр Тышкевіч пацвердзіў права мусульман на мячэць пабудаваную ў Татарскай слабадзе.
Слабада ўзнікла ў сувязі з пасяленнем тут у пачатку XVI стагоддзя ўзятых у палон крымскіх татараў, якія ўдзельнічалі ў набегах на беларускія землі і былі разбітыя пад Клецкам у 1506 годзе, хаця існуе меркаванне, што масавае пасяленне палонных татараў у Мінску ўзнікла значна раней, яшчэ ў часы вялікага князя Вітаўта.
Першая драўляная мячэць з’явілася ў Мінску ў 1599 годзе, на яе месцы на пачатку 1900-х гадоў быў узведзены мураваны будынак, разбураны ў 1962 годзе для будаўніцтва гасцініцы «Юбілейная». Каля мячэці знаходзіўся мізар, які таксама быў знішчаны ў 1960-я.
На тэрыторыі краіны было больш за 10 мячэцей, зараз засталіся ў Іўе, Мінску, Смілавічах, Навагрудку, Слоніме.
Мінская мячэць, 1918.
1690 год. Памёр Марцыян Аляксандр Агінскі.
Дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Адзін з уплывовых магнатаў. Чашнік, стольнік, крайчы і канцлер вялікі літоўскі, ваявода троцкі.
Граф «на Дуброўне», меў ва ўласнасці многія землі, у тым ліку Рагачоўскае староства.
Удзельнік Паўночнай вайны (1655-1660), вайны з Маскоўскай дзяржавай (1654-1667). На чале ўласнага палка браў удзел у Хоцінскай бітве (1673). Удзельнік падпісання «Вечнага міру» (1686) з Масковіяй.
Сябар праваслаўнага Віленскага Святадухаўскага і Магілёўскага Богаяўленскага брацтваў.
1784 год. Бенджамін Франклін выказаў шкадаванне аб тым, што арол стаў сімвалам ЗША, заяўляючы, што ён упадабаў бы індычку.
Пасля абвяшчэння незалежнасці першых штатаў ЗША ў 1776 годзе перад амерыканцамі стаў выбар – каго лічыць нацыянальным сімвалам. Эмблемай свабоднай Амерыкі вырашана было зрабіць толькі тую птушку, якая насяляе толькі ЗША.
Такіх выявілася дзве – белагаловы арлан і дзікая індычка. Спрэчкі працягваліся цэлых 6 гадоў. Бенджамін Франклін быў катэгарычна супраць арлана, лічыў яго ганебным, баязлівым і злосным: “Гэта птушка нізкай маралі, як тыя людзі, хто жыве жорсткасцю і рабаваннем. Індычка ж, хоць дурная і самазадаволеная, але ўсё ж лепшы выбар.”
1874 год. Пры абароне сваёй царквы ад ператварэння яе ў праваслаўную загінула 13 беларускіх сялян-уніятаў з в. Пратулін на Падляшшы.
500 уніятаў вёскі, узброеныя каламі, занялі абарону вакол царквы, каб не пусціць туды праваслаўнае духавенства. Супраць вернікаў 2 роты царскіх салдатаў ужылі зброю: 9 чалавек забіта, з 14 цяжка параненых 4 памерлі. Аналагічныя сутыкненні уніятаў з войскамі адбыліся ў вёсках Дралёва (загінула 5 чалавек) і Палубічы.
У 1875 у Парыжы ў іх гонар быў выбіты медаль з надпісам «Братам-русінам, замардаваным маскоўскім царызмам, за вернасць царкве і Польшчы. 1874» з імёнамі 18 уніятаў, забітых у Пратуліне і Дралёве.
6 кастрычніка 1996 года 13 падляшскіх мучанікаў урачыста беатыфікаваны ў Рыме.
1905 год. У Паўднёвай Афрыцы знойдзены самы вялікі ў гісторыі чалавецтва алмаз “Кулінан” – 3106 каратаў, 621,2 грам.
Выпадкова вынайдзены кіраўніком рудніка “Прэм’ер” Ф. Уэлсам пры вячэрнім абыходзе, калі ён заўважыў яркі бляск і зіхаценне, якія зыходзілі з кропкі на сценцы кар’ера.
Сваю назву атрымаў у гонар уладальніка рудніка Т. Кулінана. Камень дзівіў усіх не толькі сваімі вагой і памерам 10 x 6,5 x 5 сантыметраў – з’яўляўся абломкам буйнейшага крышталя, – але і дзіўнай чысцінёй, поўнай адсутнасцю мінеральных уключэнняў, бурбалак і расколін.
Кошт дыямента быў такі высокі, што на працягу шэрагу гадоў на яго не знаходзілася пакупніка. Ён два гады быў выстаўлены на ўсеагульны агляд у банку ў Ёханэсбургу.
Камень быў набыты за 150 000 фунтаў стэрлінгаў і падораны англійскаму каралю да дня яго нараджэння 9 лістапада 1907 года.
Сучасныя эксперты-гемалогі лічаць, што пакупнікам унікальны камень дастаўся практычна дарма: па цэнах таго часу яго кошт складаўся не менш за 8 мільёнаў фунтаў, а цяперашні эквівалентны кошт – 94 тоны золата.
У 1908 годзе “Кулінан” вырашана было разбіць на часткі і аграніць. Для гэтага яго адправілі ў Амстэрдам да знакамітых ювеліраў братам Асскор. Алмаз быў расколаты на 9 буйных частак і каля 100 дробных.
Агранка камянёў была завершана ў 1912 годзе. Было атрымана 105 дыяментаў агульнай вагой 1063,65 карата, 34,25% ад масы зыходнага каменя. 9 самых буйных і знакамітых дыяментаў складаюць гонар англійскай кароны.
1947 год. Нарадзілася Святлана Акружная.
Беларуская актрыса. Народная артыстка Беларусі.
Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З 1969 года працуе ў Беларускім нацыянальным драматычным акадэмічным тэатры імя Якуба Коласа.
Сыграла больш за 30 роляў у тэатры, а таксама ў кіно, у тым ліку, у фільмах “Плач перапёлкі”, “Зацюканы апостал” і іншых. Пра яе асаблівы талент напісана больш 450 нарысаў і артыкулаў у кнігах, часопісах, газетах і біяграфічных даведніках, зняты дакументальны фільм «Святлана» (рэжысёр А. Трафіменка).
1961 год. Нарадзіўся Уэйн Грэцкі.
Знакаміты канадскі хакеіст. Унук выхадца з Гродзеншчыны Цярэнція Грэцкі.
Адзін з самых вядомых спартсменаў XX стагоддзя. У Нацыянальнай хакейнай лізе, дзе Грэцкі атрымаў мянушку «Вялікі», ён усталяваў 61 рэкорд і неаднаразова заваёўваў індывідуальныя прызы Лігі, уключаючы 9 прызоў самаму каштоўнаму гульцу і 10 — лепшаму бамбардзіру сезону.
Быў у ліку 5 спартсменаў, якія запалілі агонь Алімпіяды-2010 у Ванкуверы.
Увайшоў у сімвалічную зборную стагоддзя «Centennial All-Star Team» Міжнароднай федэрацыі хакея з шайбай.
Wayne Gretzky New York Rangers action hšjd portrŠtt
1972 год. Югаслаўка Вясна Вулавіч засталася жывой пасля падзення з самалёта з вышыні 10 160 метраў. Рэкорд Кнігі Гінэса.
Самалёт югаслаўскай кампаніі JAT, на якім яна была сцюардэсай, пралятаючы над нямецкай вёскай Хінтэрхермсдорф, узарваўся ў паветры, а яго абломкі ўпалі ў раёне чэхаславацкай вёскі Србска-Камяніцы.
Вуловіч аказалася адзінай выжылай у гэтым рэйсе, паколькі знаходзілася ў хвасце самалёта і была прышпілена рамянямі бяспекі.
Яна была некалькі сутак у коме, правяла некалькі месяцаў у шпіталях: пералом чэрапа, зламаныя абедзве нагі і тры пазванкі, з-за чаго некаторы час была паралізаваная ніжэй пояса.
Пасля трагедыі, ужо не змагла быць сцюардэсай і працавала ў кампаніі JAT на адміністрацыйнай пасадзе.
1990 год. Вярхоўны Савет БССР прыняў Закон «Аб мовах». Абвяшчэнне беларускай мовы дзяржаўнай.
Закон аб мовах павінен быў спыніць татальную русіфікацыю Беларусі. Беларуская мова абвяшчалася адзінай дзяржаўнай у Беларусі, расійская мова — «мовай міжнацыянальных зносін».
Але на Рэферэндум 1995 года, разам з іншымі пытаннямі, першым было вынесена: «Ці згодныя вы з наданнем рускай мове роўнага статусу з беларускай?».
Улетку 1998 года у Закон «Аб мовах у Рэспубліцы Беларусь» былі ўнесены змены і дапаўненні. У адпаведнасці з імі была выключаная ўзнёслая прэамбула Закона і ўстаноўлены ў якасці дзяржаўных моваў беларуская і руская мовы.
З прыняццем новай рэдакцыі Закона аб мовах ад 13 ліпеня 1998 года было спынена прыярытэтнае развіццё беларускай мовы, як і адменена дзяржаўная праграма яе развіцця.
Некаторыя сацыялагічныя даследаванні паказваюць, што 1/3 беларусаў заяўлялі пра свабоднае валоданне беларускай мовай, але толькі каля 6 % беларусаў гавораць, што ўвесь час карыстаюцца беларускай мовай, амаль 74 % увесь час карыстаюцца рускай, а 21 % не карыстаюцца беларускай мовай наогул.
У афіцыйнай сферы выкарыстанне беларускай мовы вельмі абмежаванае. Справаводства ў Беларусі амаль цалкам рускамоўнае.
Назвы населеных пунктаў на дарожных паказальніках падаюцца, у асноўным, на беларускай мове, хоць часам сустракаюцца і рускамоўныя шыльды.
Удзельная вага вучняў школ з беларускай мовай навучання каля 10% і яна мае тэндэнцыю да скарачэння.
8 лістапада 2021 года Вярхоўны суд Беларусі ліквідаваў “Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны”.
1994 год. Памёр Алесь Адамовіч.
Беларускі пісьменнік і грамадскі дзеяч.
Крытык, навуковец, кінасцэнарыст, публіцыст. Доктар філалагічных навук, прафесар, член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР. Член Саюза пісьменнікаў СССР, Саюза журналістаў СССР і Саюза кінематаграфістаў.
Дырэктар Усесаюзнага НДІ кінематаграфіі, сустаршыня Міжнароднага фонду «Дапамога ахвярам Чарнобыля». Народны дэпутат СССР. Удзельнік працы Сойму БНФ.
Найбольш вядомы па творах, якія экранізаваны – «Вайна пад стрэхамі», «Сыны сыходзяць у бой» (аўтар і выканаўца песень У. Высоцкі), «Хатынская аповесць», «Я з вогненнай вёскі», «Карнікі» (ляглі ў аснову сцэнару кінафільма «Ідзі і глядзі»).
Суаўтар «Блакаднай кнігі», аўтар серыі артыкулаў пра творчасць Максіма Гарэцкага, кніг публіцыстыкі.
У п. Глушы Бабруйскага раёна, дзе прайшло дзяцінства пісьменніка, ёсць вуліца яго імя, у 2018 адкрыты арт-аб’ект — «Прыпынак Адамовіча», у 2019 – адкрыты бюст.
2003 год. Памёр Уладзімір Мулявін.
Беларускі і рускі артыст, спявак, кампазітар, народны артыст БССР і СССР, Заслужаны дзеяч культуры Польшчы, заснавальнік і мастацкі кіраўнік ансамбля «Песняры».
Працаваў у Беларускай дзяржаўнай філармоніі, у ансамблі Беларускай ваеннай акругі. Стварыў ВІА «Лявоны» (1968), які ў 1970 годзе змяніў назву на «Песняры».
У 1976 годзе гастраляваў з «Песнярамі» у ЗША разам з амерыканскай кантры-групай «Нью Крысці Мінстрэлс».
У яго творчай дзейнасці своеасаблівае выканальніцкае майстэрства спалучалася з глыбокім веданнем народнай песеннай творчасці, захаваннем і ўзбагачэннем яе лепшых традыцый. Аўтар шматлікіх апрацовак беларускіх народных песень, якія вызначылі стыль і творчую накіраванасць ансамбля, арганічна спалучаюць стылістыку беларускай народнай песеннасці і эстраднай музыкі.
Узнагароджаны медалём і ордэнам Францыска Скарыны.
14 мая 2002 года трапіў у аўтакатастрофу, 26 студзеня 2003 года памёр у Маскве ў шпіталі імя Бурдэнкі.
Парфумерна-касметычная фабрыка “Сонца” разглядае магчымасць абавязковага размяшчэння беларускай мовы на этыкетцы.
“ТАА “Парфумерна-касметычная фабрыка “Сонца” паведамляе, што разглядае магчымасць выкарыстання беларускай мовы на этыкетцы/упакоўцы сваёй прадукцыі ў выглядзе размяшчэння на ёй абавязковай інфармацыі на беларускай мове. На жаль, дакладных тэрмінаў пакуль не вызначана”, – гаворыцца ў лісце “моўнаму інспектару” Ігару Случаку за подпісам дырэктара прадпрыемства Вадзіма Варкова. Гэты адказ Случак размясціў у сваім Фэйсбуку.
Разам з тым Варкоў нагадвае, што “Сонца” выкарыстоўвае беларускую мову ў рэкламе і “плануе працягваць гэта рабіць у мэтах пашырэння ўжывання беларускай мовы”.
Варта адзначыць, што нягледзячы на выкарыстанне беларускай мовы ў назвах розных вырабаў, фабрыка “Сонца” за ўсе гады свайго існавання не займела беларускамоўнай версіі ўласнага сайту.
У Быхаўскім раёне працуе толькі адзін беларускамоўны дзіцячы садок. Яго наведчаюць 13 дзецей.
Як адказалі абаронцы беларускай мовы, юрысту і праваабаронцу Ігару Случаку з Быхаўскага райвыканкама, у раёне ўсяго восем дзіцячых садкоў. Сярод іх толькі адзін беларускамоўны. У ім выхоўваюцца 13 дзяцей.
Семь дзіцячых садкоў рускамоўныя. Іх наведваюць 737 выхаванцаў. То бок колькасная розніца на карысць рускамоўных дзетсадаўцаў – амаль 57 разоў.
Пры гэтым па выніках перапісу насельніцтва 2019 года ў Быхаўскім раёне пражывала 91,53% беларусаў, 4,85% рускіх, 1,1% украінцаў, 0,13% палякаў.
Адзіны дзіцячы садок, дзе адукацыя вядзецца па-беларуску, знаходзіцца ў аграгарадку Дуброва.
Рускамоўных дзіцячых садкоў з беларускімі групамі ў іх у Быхаўскім раёне няма.
Спачатку можа скласціся ўражанне, што ў беларускамоўных групах дашкольнікаў у Чавускім раёне больш, чым у рускамоўных, але гэтае ўражанне падманлівае.
Як высветліў абаронца беларускай мовы, юрыст і праваабаронца Ігар Случак, атрымаўшы інфармацыю (на 1.09.2025) ад улад Чавушчыны, у раёне ўсяго 12 дзіцячых садкоў. З іх сем – з беларускай мовай навучання, а пяць – з рускай.
Чавускія дзіцячыя садкі агулам наведвае 481 дзіцёнак. Пры гэтым у беларускамоўных навучаецца 89 дзяцей, а ў рускамоўных – 392. Беларускамоўных груп у раёне – 9, а рускамоўных у тры разы болей – 27.
Такім чынам, згодна статыстыкі, перавышэнне колькасці садкоў з беларускай мовай навучання над колькасцю садкоў з рускай не павінна ствараць уражанне аб колькаснай перавазе беларускамоўнага дашкольнага навучання ў раёне.
Сёлета ні адзін дзіцёнак не навучаецца ў садках Краснапольскага раёну па-беларуску.
У Краснапольскім раёне тры дзіцячых садкі. Усё яны з рускай мовай навучання. У раёне не існуе нават беларускамоўных груп у садках. Пра гэта сведчыць адказ начальніка аддзела па адукацыі Краснапольскага райвыканкама Алесі Шапавалавай на зварот ад абаронцы беларускай мовы Ігара Случака. Такая сітуацыя адпавядае пачатку 2025-2026 навучальнага года.
У той жа час, у трох дзіцячых садках раёна навучаецца 246 выхаванцаў у 18 групах.
“Спіс і адрасы дзіцячых садкоў з беларускай мовай навучання і беларускамоўных груп у дзіцячых садках не прадстаўляецца магчымасці даць па прычыне іх адсутнасці” – адказала чыноўніца грамадскаму дзеячу.
