Касулю ратавалі пад Магілёвам

На відэа бачна, як ратавальнікі выносяць на паверхню з тэхнічнай яміны касулю, што правалілася і паранілася. Самастойна выбрацца яна б не змагла.

Крыніца відэа – Могилёв live

Дзень у гісторыі. 12 студзеня. Нарадзіўся народны артыст Уладзімір Мулявін. Памёр аўтар эталона гербу «Пагоня» Яўген Кулік. Ліквідацыя «Аўтарадыё»

1581 год. Пінск атрымаў герб «у чырвоным полі шчыта залаты лук са стралой і нацягнутай цецівой»

Пінск – сталіца Палесся, тут знаходзяцца 44 значных гістарычна-культурных помніка і жыве 125 000 чалавек. Вядомы з 1097 года. Быў цэнтрам княства, вобласці (1939-1954), меў Магдэбурсгскае права. 

А. Блок параўноўваў яго з Кіцеж-градам. Тут заснавана першая ў Беларусі аптэка (1561). 

Буйны транспартны вузел, рачны порт. Працуюць важныя прамысловыя прадпрыемствы: адзіны ў Беларусі суднабудаўніча–суднарамонтны завод (тут пабудаваны цеплаход “Магілёў”), “Кузлітмаш”, “Амкадор-Пінск”, хімкамбінат, “Пінскдрэў” і іншыя. Дзейнічаюць Палескі драматычны тэатр, Музей Беларускага Палесся, Палескі ўніверсітэт, вышэйшая духоўная семінарыя імя Святога Тамаша Аквінскага. 

Радзіма Нобелеўскага лаўрэата Саймана Сміта (Сямёна Кузняца).

1591 год.  Мінск атрымаў герб “небаўзяцце панны Марыі». 

Да 29 ліпеня 1939 года меў назву Менск. Вядомы з 1067 года. Сталіца Беларусі (з 8 студзеня 1919 года), двухмільённы горад, самы вялікі прамысловы, навуковы, культурна-грамадскі, спартыўна-турыстычны цэнтр краіны.

1888 год. Нарадзіўся Язэп Каранеўскі. 

Беларускі дзяржаўны дзеяч, педагог, другі рэктар БДУ (1929-1931). Правадзейны сябра Інбелкульта.

Працаваў у Менскім настаўніцкім інстытуце, у грамадска-палітычнай арганізацыі «Маладая Беларусь», школьным інспектарам і выкладчыкам геаграфіі ў Менскай беларускай гімназіі, намеснікам наркама асветы, дырэктарам педтэхнікума. Займаўся арганізацыяй БДУ, праваднік масавай беларусізацыі.

У 1931 годзе пераехаў у Маскву. 15 ліпеня 1937 года арыштаваны НКУС і перавезены ў Менск. 28 кастрычніка прыгавораны да вышэйшай меры пакарання і на другі дзень  расстраляны.

1906 год. Нарадзіўся Язэп Малецкі. 

Беларускі грамадскі дзеяч, рэдактар і выдавец, урач.

Скончыў Віленскі ўніверсітэт. Прымаў удзел у беларускім культурным і нацыянальным руху. Пад час вайны працаваў у Віленскім беларускім камітэце ў Гродна, кіраваў медыцынскай школай у Баранавічах, быў намеснікам прэзідэнта Беларускай Цэнтральнай Рады.

У Германіі арганізаваў «Аб’яднанне беларускіх лекараў на чужыне», рэдагаваў часопіс «Медычная думка». У Аўстраліі быў старшынёй  Беларускага аб’яднання ў Новым Паўднёвым Уэльсе, удзельнікам выдання месячніка «Новае жыццё ў Сіднэі», дырэктарам Беларускага культурна-грамадскага клуба ў Сіднэі, старшынёй аўстралійскага сектара Рады БНР, Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі.

Аўтар мемуараў «Пад знакам Пагоні», медыцынскіх публіцыстычных артыкулаў.

Памёр 6 чэрвеня 1982 года ў Сіднэі.

1936 год. Заснавана добраахвотнае спартыўнае таварыства “Лакаматыў”. 

Мэта – паўсядзённая праца па аздараўленні чыгуначнікаў і членаў іх сем’яў.

Пры старшыні “Лакаматыва” Беларускай чыгункі Вікенціі Раманоўскім (1964-1994) было створана 12 дзіцяча-юнацкіх спартыўных школ – больш, чым на Маскоўскай і Кастрычніцкай магістралях. 

Больш за 32 выхаванцы таварыства сталі чэмпіёнамі і прызёрамі СССР, Еўропы, свету і Алімпійскіх гульняў. Сярод іх такія вядомыя спартсмены, як М. Кіраў, Н. Марыненка, С. Блоцкі, А. Бліняеў, М. Дамаросаў, А. Неўскі, І. Сумнікаў.

У 1994 годзе “Лакаматыў” стаў Дарожным фізкультурна-спартыўным камбінатам, у 2014 годзе ў кожным аддзяленні чыгункі былі створаны культурна-спартыўныя цэнтры (у Гомелі – Культурна-спартыўны комплекс).

Вялікі ўклад у развіццё спорту ўнеслі спартсмены Магілёўскага аддзялення чыгункі Таццяна Жукава і Валерый Палаўчэня.

Заўзятарам вядомая хакейная дружына «Лакаматыў-Орша». 

Спарткомлексы «Лакаматыва» працуюць на ўсіх чыгуначных вузлах, у тым ліку ў Крычаве, Бабруйску, Магілёве, Асіповічах.

Культурна-спартыўны цэнтр “Лакаматыў”, Магілёў  

1941 год. Нарадзіўся Уладзімір Мулявін. 

Беларускі артыст, спявак, кампазітар, народны артыст БССР і СССР, Заслужаны дзеяч культуры Польшчы, заснавальнік і мастацкі кіраўнік ансамбля «Песняры».

Працаваў у Беларускай дзяржаўнай філармоніі, у ансамблі Беларускай ваеннай акругі. Стварыў ВІА «Лявоны» (1968), які ў 1970 годзе змяніў назву на «Песняры».

У 1976 годзе гастраляваў з «Песнярамі» у ЗША разам з амерыканскай кантры-групай «Нью Крысці Мінстрэлс».

У яго творчай дзейнасці своеасаблівае выканальніцкае майстэрства спалучалася з глыбокім веданнем народнай песеннай творчасці, захаваннем і ўзбагачэннем яе лепшых традыцый. Аўтар шматлікіх апрацовак беларускіх народных песень, якія вызначылі стыль і творчую накіраванасць ансамбля, арганічна спалучаюць стылістыку беларускай народнай песеннасці і эстраднай музыкі.

Узнагароджаны медалём і  ордэнам Францыска Скарыны.

14 мая 2002 года трапіў у аўтакатастрофу, 26 студзеня 2003 года памёр у Маскве ў шпіталі імя Бурдэнкі. 

1959 год. Нарадзілася Вераніка Чаркасава. 

Беларуская журналістка.

Працавала на беларускім тэлебачанні, у газеце «Голас Радзімы», у незалежных выданнях: «Имя», «Белорусская деловая газета», «Наша Свабода», «БелГазета», «Салідарнасць». 

Праводзіла журналісцкія даследаванні, пісала на сацыяльныя тэмы, напісала некалькі артыкулаў на тэму незаконнага гандлю зброяй паміж Беларуссю і Іракам.

Займалася дакументалістыкай. Самыя знакамітыя дакументальныя фільмы — пра М. Багдановіча, С. Мяржынскага, А.  Чаркасава. Пэўны час працавала над праграмай «Крок».

20 кастрычніка 2004 года была забітая ва ўласнай кватэры ў Мінску. Забойца нанёс каля 20 нажавых удараў.

1989 год. Пачаў апошні перапіс насельніцтва СССР

Праходзіў з 12 па 19 студзеня. Паводле яго дадзеных у БССР жыло 10 200 200 чалавек. 

Насельніцтва Магілёўскай вобласці склала 1 297 800 чалавек, па асобных гарадах (тысяч чалавек): 

Асіповічы – 34,0, 

Бялынічы – 6,6, 

Бабруйск – 221,0, 

Быхаў – 20,0, 

Глуск – 8,6, 

Дрыбін – 1,5, 

Касцюковічы – 13,2, 

Кіраўск – 6,7, 

Клімавічы – 18,0, 

Клічаў – 7,8, 

Краснаполле – 6,9, 

Круглае – 7,0, 

Крычаў – 33,0, 

Магілёў – 359,0, 

Мсціслаў – 12,0, 

Слаўгарад – 7,2, 

Хоцімск -7,7, 

Чавусы – 12,5, 

Чэрыкаў – 7,7, 

Шклоў – 15,0.

2000 год. Памёр Яўген Глебаў. 

Беларускі кампазітар, дырыжор, педагог. Народны артыст БССР і СССР. 

Кіраўнік эстрадна-сімфанічнага аркестра Дзяржтэлерадыё БССР, музычны рэдактар «Беларусьфільм», прафесар Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі. 

Аўтар шмтлікіх сімфоній, балетаў, музыкі да 32 фільмаў і 40 спектакляў. Яго опера «Майстар і Маргарыта» – класіка беларускай музычнай літаратуры. 

Падрыхтаваў больш за 40 вучняў, сярод якіх Л. Захлеўны, Я. Паплаўская, В. Раінчык, Э. Ханок. 

Па ўспамінах В. Быкава, Глебаў доўга супраціўляўся ўступленню у КПСС, а пры прыёме не змог адказаць, у якім годзе была Кастрычніцкая рэвалюцыя. 

2002 год. Памёр Яўген Кулік. 

Беларускі мастак, аўтар эталона гербу «Пагоня» ў якасці дзяржаўнага герба Беларусі ў 1991-1995 гадах. 

Яго майстэрня, што знаходзілася ў Мінску насупраць будынка КДБ, стала ў 1960-я гады нацыянальным асяродкамі сталіцы і атрымала назву «На паддашку».

У станковых творах распрацоўваў тэмы гісторыі і культурнай спадчыны беларускага народа: серыі «Помнікі дойлідства Гродзеншчыны», «Славутыя дзеячы гісторыі і культуры Беларусі», малюнкаў рэканструкцый «Замкі Беларусі», паводле твораў У. Караткевіча, Янкі Купалы, «Паўстанне 1863 г. на Беларусі», трыпціх «Усяслаў Чарадзей, Ефрасіння Полацкая, Лазар Богша».

Займаўся і кніжнай графікай, аформіў дзясяткі кніжак, у тым ліку «Слова аб палку Ігаравым», «Песня пра зубра» Міколы Гусоўскага.

2011 год. Ліквідавана беларуская радыёстанцыя «Аўтарадыё»

Першая незалежная радыёстанцыя ў незалежнай Беларусі, працавала ў Мінску з 7 жніўня 1992 года. 

Па меркаванню музычнага крытыка Зміцера Падбярэзскага, найбольш любімая сярод беларускіх FM-станцыяў. 

Ратыравала беларускую музыку, у прыватнасці такія гурты, як «N.R.M.», «Крамбамбуля», «Ляпіс Трубяцкі» і «Neuro Dubel», лідараў хіт-парадаў «Тузін Гітоў». Вядомымі вядучымі перадач на радыёстанцыі былі А. Хаменка, З. Вайцюшкевіч, Маша Яр і іншыя. 

У перыяд агітацыйнай кампаніі па выбарах прэзідэнта Беларусі ў 2010 годзе радыё траслявала матэрыялы апазіцыйных кандыдатаў у прэзідэнты А. Саннікава і У. Някляева.

2018 год. Памёр Расціслаў Жмойдзяк. 

Беларускі географ і картограф, прафесар, заслужаны работнік народнай адукацыі. Член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі навук экалогіі і бяспекі жыццядзейнасці.

З 1961 года ў БДУ прайшоў шлях ад асістэнта да прафесара, дэкана геаграфічнага факультэта (1983–1998), загадчыка кафедры геадэзіі і картаграфіі (1980–2005). Распрацоўшчык праблем картаграфавання сельскагаспадарчай вытворчасці, дынамікі сельскага рассялення, сацыяльна-эканамічнага развіцця, экалагічнага картаграфавання. 

Пад яго кіраўніцтвам выдадзены атласы: “Атлас БССР”, “Атлас Рэспублікі Беларусь”, “Геаграфія Беларусi”, “Атлас геаграфіі Беларусі”, насценныя навучальныя карты, суаўтар Нацыянальнага атласа Беларусі. 

Качкі ў Магілёве зімуюць на цэнтральнай плошчы – фотафакт

У сацыяльных сетках магілёўцы актыўна дзеляцца фотаздымкамі сямейства качак перад “Атрыумам”. Некалькі вадаплаваючых птушак яўна пакутуюць ад незвычайнай абстаноўкі і разлічваюць на падкормку ад мінакоў. Незразумела, чаму маленькая зграя так і не пакінула Магілёў, адляцеўшы ў вырай. Цяпер жа лёд на рэках і вадаёмах у горадзе пакінуў птушак без звычайных крыніц сілкавання.

Фота: mogilev.media

Пессимизм решающего года пятилетки – куда движется зарегулированная государством экономика Могилевщины

Для 1000-долларовой зарплаты регион должен расти в экономике на 5% каждый год. А что на самом деле?

Как известно, государственное регулирование экономики Республики Беларусь реализуется через планирование, прогнозирование и программирование экономики. При этом, на среднесрочную перспективу программа социально-экономического развития Беларуси (и регионов) разрабатывается на пятилетний срок. В принципе, мы вернулись в схему советских пятилеток. 

Пожалуй, одним из исключений из этого правила была разработанная 7-летняя программа развития Могилевской области с 2019 по 2025 год, когда на пост губернатора назначили Леонида Зайца. Есть разные мнения по поводу эффективности его деятельности на главном чиновничьем посту, но, пожалуй, одно из них точно имеет право на жизнь – он не позволил области и дальше падать в пропасть социально-экономической безнадеги.

Сверяя достигнутые показатели с запланированными можно определить перспективу благосостояния жителей области, которая опирается на рост объемов производства и эффективность использования инвестиций. Этим и живет практически любая государством зарегулированная экономика.

В погоне за мечтой

Для достижения запланированных к 2025 году показателей область должна ежегодно по валовому региональному продукту (ВРП) прирастать на 5 %, тогда можно и говорить о 1000 долларовой зарплате в конце семилетки. В частности, из планов областного руководства в решающем 2023 г. текущей пятилетки (по советской классификации третий год реализации планов таковым и является) промышленность и сельское хозяйство должны прирасти на 5 %, строительство – на 4,9 %. 

Что же мы видим на самом деле: в 2020 г. к 2019 г. рост ВРП составил 101,3 %, в 2021 г. к предыдущему году – 102,0 %, а вот за 11 месяцев 2022 г. всего лишь 97,1 %. Возьмем по отраслям: промышленность (к уровню предыдущего года) в 2020 г. сработала на 103,4 %, в 2021 г. – на 103,3 %, а за 11 месяцев 2022 г. – на 95,1 %. 

Само собой, что за декабрь месяц отставание в промышленности можно компенсировать только за счет приписок (плавали-знаем) – с другой стороны, сужение внешнего рынка не позволяет витать в экономических облаках.

Сельское хозяйство в 2020 г. приросло к уровню предыдущего года на 6,7 % (чувствовалось, что губернатор по специальности аграрий), в 2021 г. темпы заметно упали – всего лишь + 0,9 %, не слишком размахнулись и в прошлом году – за 11 месяцев 2022 г. приросли только на 1,8 %.

А ведь старт мог бы быть и поэффективнее, начиная с 2021 г. Возьмем для наглядности один параметр: за 2018-2019 гг. Могилевская область потеряла от каждой коровы в среднем более полутонны молока. На банковские счета хозяйств не поступило более 70 млн. рублей. Параллельно молочная отрасль в стране бурно прогрессировала, хотя могилевчане, оправдывая неудачи, упорно апеллировали к неблагоприятным погодным условиям. 

Тем не менее, в 2020 г. на корову прибавили (при новом руководстве) 261 кг, а в финансовые закрома еще и свыше 4 млн. рублей. Почему бы не способствовать молочной тенденции! Кстати, по итогам 2021 г. валовое производство молока в области увеличилось на 24 тыс. тонн, что весьма неплохо для сложившейся ситуации с кормами и кадровым составом в сельхозорганизациях.

С уходом Леонида Зайца с поста губернатора на повышение погрустнели не только чиновники, но и показатели в целом по области. В прошлый (2021-2022 гг.) зимне-стойловый период 29 сельхозпредприятий области из-за недостатка своих кормов приобретали их в других хозяйствах. За 5 месяцев 2022 г. производство молока снизилось на 4,5 %. При этом, «минусовать» по молоку область стала с самого начала прошлого года и так и не выкарабкалась из капкана малопродуктивности. 

Главное бремя – инфляция

Перед новым 2023 г. область все-таки вышла на 100 гр. плюса на 1 корову, но в начале текущего года обвалилась сразу на 200 гр. и уже минусует 100 гр. к началу предыдущего года. О каком оптимизме можно говорить, если 12 районов провалило производство мяса, и с молоком не лучше – сегодня минусуют 11 районов. Даже к прошлому, не совсем удачному году, животноводы области ежедневно недополучают 16 тонн молока (а вместе с этим и деньги в кассу хозяйств).

Более того, по итогам прошлого года такие районы, как Белыничский, Быховский, Глусский (ау, БНБК – читайте про этот проект здесь и здесь), Дрибинский, Климовичский, Кричевский, Круглянский, Осиповичский, Хотимский, Чаусский и Шкловский районы проваливают оба показателя.

Можно продолжать анализ по отдельным отраслям (особенно по строительству), но квинтэссенцией пессимизма является динамика инвестиций в целом по области как основа для возможностей ее социально-экономического развития. 

В 2020 г. уровень инвестиций по отношению к предыдущему году составил 90,6 %, в 2021 г. к 2020 – 98,9 %, а за 11 месяцев 2022 г. и совсем уж все плохо – только 87,7 % к соответствующему уровню 2011 г.

А добивает оптимизм уровень инфляции – по итогам 2022 г. ожидается не менее 113 % к прошлогоднему уровню, в том числе и для субъектов хозяйствования по всей Беларуси. Вот уж напасть, от которой ни убежать, ни скрыться. Впрочем, итоги 1 квартала работы экономики области, возможно, возродят в нас надежду на лучшие времена. И то, что у нас не поменяют губернатора.

Адукацыя ў Магілёўскай вобласці – дваццаць год падзення

Школ стала менш на 40%, школьнікаў на 36%, па колькасці студэнтаў Беларусь упала з першай дзясяткі ў пяты дзясятак.

Магілёўскае абласное ўпраўленнем статыстыкі апублікавала дадзеныя па стане адукацыі ў вобласці на пачатак 2022/2023 навучальнага года.

На гэты момант у вобласці працавала 465 устаноў дашкольнай адукацыі. Гэта мінус 2,3% у параўнанні з дадзенымі 2020 года і мінус 21% да ўзроўню 2000 года. Колькасць дзяцей (39,7 тысяч) у гэтых установах у параўнанні з 2020 годам скарацілася на 8,5%, а калі параўноўваць з 2000 годам – на 12,7%.

На сёння ў вобласці працуе 365 устаноў агульнай сярэдняй адукацыі (скарачэнне ў параўнанні з 2000 годам на 40%) з колькасцю навучэнцаў 118 тыс. чалавек, што азначае падзенне ў параўнанні з 2000 годам на 36,6%.

Атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыі ў 2022 годзе атрымалі 6,2 тысячы выпускнікоў школ. Гэта ў 2 разы менш, чым у 2022 годзе было выпушчана спецыялістаў у нашых прафтэхліцэях, каледжах, ВНУ. Верагодна, збольшага, такая сітуацыя і тлумачыць увядзенне паслабленняў пры паступленні ў ВНУ.

У вобласці функцыянавала 26 устаноў прафесійна-тэхнічнай адукацыі (да 2000 года падзенне на 27,7%) з 7,7 тысячамі навучэнцаў (падзенне на 60%).

Атрыманне сярэдняй спецыяльнай адукацыі ў вобласці забяспечвае 31 установа, колькасць навучэнцаў у іх 11,6 тысяч (менш на 37%, чым у 2000 годзе).

У пяці ВНУ вобласці на першай ступені вышэйшай адукацыі навучаліся 18,7 тысяч студэнтаў (менш на 17%, чым у 2020 годзе і на 55%, чым у 2010 годзе, калі іх было 41,1 тысяча).

Беларусь мела на 10 000 насельніцтва наступную колькасць студэнтаў: у 2010/2011 годзе – 467,12 чалавек, у 2011/2012 годзе – 470,75 і знаходзілася ў першай дзесятцы краін па гэтым паказчыку. Для параўнання, Аўстралія – 720, ЗША – 580, Новая Зеландыя – 560, Казахстан, Фінляндыя – 530, Данія – 520, Нідэрланды – 500. 

Цяпер жа Беларусь перасунулася ў 5 дзясятак – у 2022 годзе ў разліку на 10 000 чалавек насельніцтва вобласці прыпадае 193 студэнты.

Фота ілюстрацыйнае.

“Заўжды ЦІКАVА” – у Магілёве пачаўся рэбрэндынг Беларуснафты

У цэнтры горада на Касцерні пасля рамонта адкрылася аўтазапраўка, якую зачынялі ў канцы лета. Скандальная запраўка каля плошчы Арджанікідзэ прайшла рамонт і рэбрэндынг. Цырымонія адкрыцця прайшла без помпы, але крыху ўрачыста, з выкарыстаннем беларускай мовы, удзяржаўных і нацыянальных колерах.

Па амаль што бел-чырвона-белай дарожцы, хоць і ў акружэнні чырвона-зялёных шарыкаў, першыя пакупнікі прайшлі ў кавярню і гандлёвы маркет, зрабілі набыткі і атрымалі падарункавыя сертыфікаты.

“Заўжды ЦІКАVА” – новы вобраз Беларуснафты. У чэрвені 2018 года кампанія зарэгістравала свой новы брэнд пад назвай “ЦIKAVA”. Ён быў спецыяльна распрацаваны для кавярняў і крам, якія ўваходзяць у АЗС кампаніі.

Раней на запраўках Беларуснафты вадзіцелі і пасажыры маглі толькі перакусіць, выпіць каву і з’есці ў асноўным хот-догі. Цяпер на АЗС маюцца кафэ – крамы з больш шырокім спектрам фаст-фуду, а на некаторых з іх маюцца стравы ад шэфповара.

Маркетолагі вырашылі спалучыць англійскае і беларускае гучанне асноўных напояў вадзіцеляў аўтамашын. У выніку чай (гарбата) і кава сталі асновай новага брэнда. Семантыка слова “ЦІКАVА”, як тлумачаць маркетолагі, ідзе ад “tea” (па англійскі гучыць як “ці”), а кава дадае нацыянальнага каларыту. Гэты інтэрнацыянальны брэнд быў задуманы як запамінальны і яркі вобраз, які выконвае камунікатыўную функцыю і з’яўляецца неад’емнай часткай сучаснай, пазнавальнай АЗС.

Злучэнне вымаўлення назвы брэнда з беларускай мовай утварае цёплае і хатняе стаўленне да брэнда большасці наведвальнікаў нашых аўтазаправачных станцый, якое заснавана на любові да роднай зямлі. Для замежных гасцей стаўленне да брэнда ЦІКАVА асацыюецца, як дачыненне да прадукту беларускага рынку. І гэта, у сваю чаргу, павышае канкурэнтаздольнасць і прывабнасць брэнда – лічаць супрацоўнікі кампаніі.

Раней каля Магілёва рамонт і рэбрэндынг быў зроблены на тэрыторыі Магілёўскага раёна на 7-й аўтазапраўцы па Чавускай шашы, і вось цяпер першай у Магілёве рэканструявана 99-я запраўка. Знаходзіцца сучасная электра- і паліўная запраўка ў гістарычным цэнтры горада – на знакамітай Касцерні – скрыжаванні завулка Пажарны, вуліц Карла Маркса і Боткіна.

У новай кавярні маецца некалькі копій гістарычных краявідаў Магілёва. Гэта невыпадкова. Мяркуецца, што, зазірнуўшы ў “ЦІКАVА”, наведвальнік не толькі адпачне, але і атрымае інфармацыю пра цікавыя і прыгожыя месцы ў Беларусі, за кубкам напою распрацуе свой турыстычны маршрут па краіне.

Першым наведвальнікам, здаецца, усё спадабалася, але яны адзначылі пэўны дысананс. Справа ў тым, што за выключэннем беларускамоўнага брэнда ўсё астатняе – указальнікі, назвы страў, чэкі рускамоўныя.

Фота: mogilev.media

Стала вядома, калі будуць судзіць бабруйскіх “рэйкавых партызан”

Дзмітрыя Клімава, Уладзіміра Аўрамцава і Яўгена Мінкевіча будуць судзіць у Магілёўскім абласным судзе 23 студзеня. Суд будзе закрытым. 

Паводле версіі абвінавачвання, усе трое – датычныя да знішчэння двух рэлейных шаф сігнальнай усталёўкі пад Асіповічамі. Падчас затрымання Дзмітрый Клімаў (першы на фота) быў паранены сілавікамі.

Бабруйчан будуць судзіць па пяці цяжкіх артыкулах Крымінальнага кодэкса, у тым ліку за «акт тэрарызму», «здраду дзяржаве» і «ўдзел у тэрарыстычнай арганізацыі». Суддзя Ігар Шведаў будзе разглядаць гэтую справу ў закрытым рэжыме. Бабруйчанам пагражаюць жудасныя турэмныя тэрміны.

З Магілёва да Чэрыкава будзе чатырохпалосная шаша

У чацвёртым квартале 2023 года плануецца пачаць будаўніцтва чатырохпалоснай дарогі ад абласнога цэнтра да раённага Чэрыкава. Пра гэта паведаміў старшыня Магілёўскага аблвыканкама Анатоль Ісачанка на сустрэчы з актывам рэгіёну.

Ён адзначыў, што зараз «вядзецца актыўная праца па яе праектаванні. Будзе прадоўжана рэканструкцыя моста цераз р.Сож у Чэрыкаве. Запланаваны і шэраг іншых мастоў і пуцеправодаў у абласным цэнтры, Бабруйску, Крычаве, Чавусах».

Планы пабудовы чатырохпалоснай дарога да Чэрыкава выклікае цікавасць, бо такой дарогі няма на такіх стратэгічных транспартных накірунках як Гомель-Віцебск, Магілёў-Бабруйск.

Адлегласць ад Магілёва да Чэрыкава 77 км. Чэрыкаў – малы горад на рацэ Сож, вядомы з 1460 года, з насельніцтвам меней за 8 000 чалавек і без значных прамысловых прадпрыемстваў. 

Будаўніцтва любой дарогі можна толькі вітаць, а гэтая далей вядзе ў напрамках Крычаў – мяжа з Расійскай Федэрацыяй, Краснаполле-Касцюковічы, але пакуль незразумелым застаецца эканамічны сэнс магістралі., бо гэты накірунак не адносіцца да разраду напружаных па груза- і пасажыраперавозках.

Фота ілюстрацыйнае

Дзень у гісторыі. 10 студзеня. Першае ў свеце метро, першы перапіс насельніцтва на Беларусі. Жудаснае пахаладанне ў Дакоце, катастрафічная лавіна ў Перу. Нарадзіўся Пётр Магіла

1597 год. Нарадзіўся мітрапаліт Пётр Магіла. 

Рэлігійны дзеяч Рэчы Паспалітай, епіскап Канстанцінопальскай праваслаўнай царквы, Мітрапаліт Кіеўскі, Галіцкі і ўсяе Русі, трэці Экзарх Канстанцінопальскага трону (1632-1647).

Быў прэтэндэнтам на малдаўскі трон, удзельнік Хоцінскай бітвы. 

У 1625 годзе прыняў манаскі пострыг у Кіева-Пячэрскім манастыры, у 1627 годзе стаў архімандрытам Кіева-Пячэрскай лаўры.

Падтрымліваў друкарні Украіны і Беларусі, рабіў пераклады з грэцкай мовы, складаў, пісаў кнігі, у тым ліку першы праваслаўны катэхізіс – «Праваслаўнае вызнанне веры», займаўся  развіццём праваслаўнай адукацыі, прымірэннем праваслаўных і уніятаў. 

Уладзіслаў IV у 1632 годзе афіцыйна аднавіў Кіеўскую праваслаўную мітраполію ў складзе Канстанцінопальскага патрыярхату з утварэннем новай Мсціслаўскай епархіі і назначэннем мітрапалітам Пятра Магілы. 

У 1633 годзе Магіла атрымаў каралеўскі дазвол на збудаванне ў Магілёве царквы Святога Мікалая. Па распараджэнню мітрапаліта магілёўскім біскупам Сільвестрам (Косавым) у 1637 г. была пабудавана часовая драўляная Мікольская царква.

Памёр 11 студзеня 1647 года.

Кананізаваны 8 снежня 2005 года Архіерэйскім саборам Рускай праваслаўнай царквы.

1684 год. Памёр Крыштаф Жыгімонт Пац

Вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч. Вялікі харунжы літоўскі, падканцлер, вялікі канцлер літоўскі (з 1658).

Атрымаў выдатную еўрапейскую адукацыю. Служыў у французскай, іспанскай і галандскай арміях.

Адзін з лідараў партыі, якая выступала за каранацыю Міхала Вішнявецкага і  супраць абрання Яна Сабескага.

У 1673 годзе дабіўся прыняцця закона, паводле якога кожны трэці сойм павінны быў праходзіць у Гродне (акрамя Варшавы і Кракава).

1863 год. У 6:00 раніцы ў Лондане пачало працаваць першае ў свеце метро. 

Зараз Лонданскае метро мае працягласць 402 км, яно ўключае 268 станцый і 11 ліній. 

Метро працуюць на усіх, акрамя Антарктыды, кантынентах, у 50 краінах. У Афрыцы яно ёсць толькі ў Алжыры, Егіпце, Нігерыі, Тунісе, Кот д’Івуары. 

Самыя буйныя метрапалітэны ў свеце: па колькасці станцый і ліній – Нью-Ёркскі (472 станцыі, 28 ліній), па даўжыні ліній – Шанхайскі (743 км) і Пекінскі (727 км), па гадавому пасажырапатоку – Пекінскі і Такійскі. 

Самыя кароткія лініі метро (меней за 9 км): у венесуэльскім Маракайба, індыйскім Ахмадабадзе, італьянскіх Катаніі і Генуі, украінскім Дняпры. Гётэборг, Лазана, італьянская Брэшыя, французскі Рэн – самыя маленькія гарады ў свеце, якія маюць метро. 

З 1984 года працуе метро ў Мінску: зараз гэта тры лініі працягласцю 41 км, 33 станцыі, будуецца 4-я лінія.

1890 год. Нарадзіўся Ільдэфонс Бобіч. 

Беларускі каталіцкі святар, пісьменнік, перакладчык, прыхільнік беларусізацыі касцёла. Доктар філасофіі.

Святар з 1915 года. Служыў ў прыходах Друі, Дісненшчыны, Іўі, выкладаў у Віленскай беларускай гімназіі. Супрацоўнічаў з беларускімі часопісамі «Беларус» і «Крыніца».

Аўтар апавяданняў, якія друкаваў у «Нашай ніве», у Першым беларускім календары «Нашай нівы», газеце «Biełarus» і іншых выданнях.

Выступаў за шырокае ўвядзенне беларускай мовы ў каталіцкае богаслужэнне.

У гады Другой сусветнай вайны арыштаваны акупацыйнымі ўладамі, памёр 28 красавіка 1944 года пасля вызвалення з турмы.

І. Бобіч на фотаздымку злева

1896 год. Нарадзіўся Георгій Лаўроў. 

Савецкі беларускі архітэктар.

У 1928-1934 гадах працаваў галоўным архітэктарам у наркамаце камунальнай гаспадаркі БССР, потым пераведзены на працу ў Маскву.

Праекціроўшчык будынкаў Дзяржаўнай бібліятэкі БССР, бібліятэкі і інтэрнатаў БДСГА ў Горках, ўніверсітэцкага гарадка і галоўнага корпуса БДУ, Політэхнічнага інстытута ў Менску, будынка драмтэатра і кінатэатра ў Оршы, будынкаў у Алушце, Албаніі, Алма-Аце, Ашхабадзе, Фрунзе, Сафіі, Бухарэсце.

Памёр 24 мая 1967 года.

1897 год. Пачаўся Першы Усерасійскі перапіс насельніцтва. 

Па даных гэтага перапісу насельніцтва Беларусі ў сучасных яе межах склала 6,38 мільёнаў чалавек. 

Насельніцтва па гарадах (тысяч чалавек): Менск – 90,9, Віцебск – 65,9, Гродна – 40,9, Гомель – 36,7, Полацк – 20,3; Асіповічы – 0,9, Бялынічы – 2,2, Бабруйск – 34,3, Быхаў – 6,4, Глуск – 5,3, Горкі – 6,7, Дрыбін – 1,2, Касцюковічы – 0,7, Клімавічы – 6,0, Клічаў – 0,6, Краснаполле – 3,2, Круглае – 1,6, Крычаў – 6,2, Магілёў – 43,1, Мсціслаў – 8,5, Прапойск – 1,0, Хоцімск – 3,0, Чавусы – 4,7, Чэрыкаў – 5,2, Шклоў – 9,7.

1905 год. Нарадзілася Таццяна Бірыч. 

Беларускі афтальмолаг, доктар медыцынскіх навук. Член-карэспандэнт АН БССР, доктар медыцынскіх навук, прафесар. Герой Сацыялістычнай Працы. Заслужаны дзеяч навукі, заслужаны ўрач БССР.

Працавала загадчыкам кафедры хвароб вачэй Мінскага медінстытута, галоўным афтальмолагам краіны, старшынёй Навуковага таварыства афтальмолагаў БССР, намеснікам старшыні Вярхоўнага Савета БССР (1963-1967).

Аўтар 240 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфій, у галіне аксігенатэрапіі хвароб вачэй, лячэння сухотаў і апёкаў вачэй, выдалення катаракты з дапамогай нізкіх тэмператур (першая ў СССР), вывучэння кровазліцця ў сятчатку ў нованароджаных пры нармальных і паталагічных родах.

Упершыню ў Савецкім Саюзе ужыла метад крыяхірургіі пры захворваннях вачэй.

Памерла 26 лютага 1993 года.

1911 год. Жудаснае пахаладанне ў Дакоце за чвэрць гадзіны. 

У горадзе Рапід-Сіці амерыканскага штата Паўднёвая Дакота цягам 15 хвілін (ёсць сведчанні, што за 5 хвілін) тэмпература апусцілася адразу на 26°С з +16  да −11°C.

Фота: Рапід-Сіці, 1912 год

1956 год. Нарадзіўся Юры Малышэўскі. 

Беларускі майстар выцінанкі. Народны майстар.

З 1987 года працуе ў мастацкай майстэрні аддзелу культуры Пружанскага райвыканкаму. Кіруе дзіцячай студыяй народнай творчасці па мастацтве выцінанкі і разьбы па дрэве.

У яго творах адлюстроўваюцца тры тэмы: жыцьцё лесу і яго насельнікаў, гісторыя роднага мястэчка, дзейнасць паўстанцаў Кастуся Каліноўскага.

Акрамя выцінанкі, працуе таксама ў жывапісе, графіцы, рэстаўрацыі. Ружанскі краязнавец.

1962 год. У 18:13 адбылася найвялікшая ў гісторыі лавін катастрофа: абвал з Невада-Уаскаран (Перу).

Аб’ём масы снегу і лёду склаў прыблізна 3 мільёны кубаметраў, а да канца руху лавіны дасягнуў 10 мільёнаў. 

Гразевы паток імчаўся ўніз з хуткасцю 110 км/гадзіну і нёс на сабе каменныя груды памерам з трохпавярховы дом. 

Лавіна прайшла 10 км і за 7 хвілін сцёрла з твару зямлі гарадок Ранраірка, 6 мястэчак і часткова разбурыла яшчэ тры. Дакладная колькасць ахвяр невядомая. Па прыблізных падліках загінула 4 000 чалавек і 10 000 хатніх жывёл.

1966 год. Нарадзіўся Яраслаў Раманчук. 

Беларускі палітык і эканаміст. Быў кандыдатам у прэзыдэнты Беларусі ад Аб’яднанай грамадзянскай партыі на выбарах 2010 года.

Працаваў выкладчыкам, журналістам, дырэктарам прадпрыемства, аналітыкам, галоўным спецыялістам Камісіі па эканамічнай палітыцы і рэформах Вярхоўнага Савета 13-га склікання, у штотыднёвіку «Белорусская газета», кіраўніком «Навукова-даследчага цэнтра Мізэса», цэнтра «Стратэгія».

Лаўрэат многіх прэмій, у тым ліку Atlas Economic Research Foundation, імя сэра Энтані Фішэра за кнігі «Беларусь: дорога в будущее» і «Бизнес Беларуси: в круге первом».

Самы вядомы прадстаўнік і папулярызатар аўстрыйскай школы эканомікі ў Беларусі.

У 2000-2011 гадах быў намеснікам старшыні Аб’яднанай грамадзянскай партыі.

Клайпеда адсвяткуе Дзень абаронцаў свабоды

13 студзеня, у Клайпедзе, як і па ўсёй Літве, будуць адзначаць Дзень абаронцаў свабоды. Пройдуць традыцыйныя мерапрыемствы: памятнае вогнішча, прабег па сцежках Абаронцаў свабоды, грамадзянскае запальванне свечак, канцэрты, тэатральныя пастаноўкі, фотавыставы, богаслужэнні.

Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці.

Дзень абаронцаў свабоды ў Літве – гэта дзень памінання ахвяр крывавых студзеньскіх падзей 1991 года. У ноч на 13 студзеня 1991 года савецкія войскі распачалі спробу захапіць тэлевізійную вежу ў Вільнюсе пры падтрымцы танкаў. Увесь свет уважліва сачыў за гэтымі падзеямі. Тады пад танкамі загінулі 14 чалавек, у тым ліку жанчына, сотні атрымалі раненні – такую цану заплаціла Літва за сваю незалежнасць.

Начальнік Вільнюскага гарнізона генерал-маёр Уладзімір Усхопчык пазбег пакарання за свае дзеянні. Ён уцёк на тэрыторыю Беларусі, пазней стаў намеснікам міністра абароны і апорай А. Лукашэнкі.

Фота: пахаванне абаронцаў тэлевежы

Дамова аб Пабрацімстве Клайпеды і Магілёва была падпісана 8 сакавіка 1997.

27 лютага 2022 году, на трэці дзень уварвання расійскіх войск ва Ўкраіну, мэр Клайпеды заявіў аб спыненні пабрацімскіх сувязяў з расійскімі і беларускімі гарадамі. Паводле яго ён звярнуўся да кіраўніцтва гарадоў партнёраў, каб тыя супраціўляліся агрэсіі супраць Украіны, але рэакцыі не было. У афіцыйным спісе гарадоў пабрацімаў Клайпеды Магілёва няма.

Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Клайпеды, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам са спадзевам, што пабрацімства між гарадамі адновіцца.

Клайпеда месціцца на захадзе краіны і з’яўляецца портам на Балтыйскім моры. Насельніцтва 160 тысяч чалавек.