На Магілёўшчыне дрэнныя фермеры і добрыя ўлады

Камітэт дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці высветліў, чаму праз трыццаць гадоў фермерства на Магілёўшчыне буксуе.

Закону аб сялянскіх гаспадарках у Беларусі ўжо больш за трыццаць гадоў. У 1991 годзе на яго ўскладалі вялікія надзеі. Аднак праз тры дзесяцігоддзі доля фермераў у агульным аб’ёме сельскагаспадарчай вытворчасці па-ранейшаму мізэрная – за 2024 год усяго 2,9 працэнта. 

Чаму фермерства дагэтуль не стала паўнавартаснай галіной і ў чым прычыны, асабліва ў Магілёўскай вобласці, спрабаваў разабрацца КДК рэгіёна.

Сацыялогія нібыта абнадзейвае: амаль 90 працэнтаў жыхароў Магілёўскай вобласці лічаць фермераў працавітымі, практычнымі і ініцыятыўнымі. Ім давяраюць як вытворцам якаснай прадукцыі. Аднак існуе шмат «але».

Фермеры хочуць роўных умоў, а КДК – больш гною

Як лічыць дырэктар абласнога Саюза фермераў Мікалай Шпакаў, асноўныя праблемы сялянскіх гаспадарак застаюцца ранейшымі:

  • мінеральныя ўгнаенні фермерам выдзяляюць па рэшткавым прынцыпе;
  • рэалізаваць ураджай наўпрост складана з-за слабой інфраструктуры;
  • востра не хапае рабочых рук;
  • мясцовыя ўлады не заўсёды ідуць насустрач і слаба ўзаемадзейнічаюць з КФГ.

Прасцей кажучы, спачатку ўсімі пералічанымі дабротамі ўлады спрабуюць забяспечыць свае стратныя калгасы, а фермерам дастаецца тое, што застаецца – нічога.

КДК абвінавачвае фермераў у тым, што яны амаль не займаюцца жывёлагадоўляй, і праз гэта няма арганікі для ўгнаення палёў.

У 2024 годзе фермеры Магілёўскай вобласці ўнеслі ў сем разоў менш арганічных угнаенняў, чым належыць. Мінеральных угнаенняў – на трэць менш, чым буйныя гаспадаркі. Вынік – знясіленне глебаў і нізкая ўраджайнасць: з гектара ў сярэднім збіраюць у 1,6 раза менш прадукцыі, чым у дзяржаўных арганізацыях.

Ключавое слова тут – «належыць». Ды і поспехі дзяржаўных арганізацый з іх масіраванай падтрымкай настолькі сціплыя, што наўрад ці іх можна ставіць у прыклад.

Як выйсце: фермерства – толькі шырма

Камітэт дзяржаўнага кантролю зафіксаваў дзясяткі выпадкаў, калі КФГ фактычна не вялі сельскагаспадарчай дзейнасці, але карысталіся ўсімі прадугледжанымі для фермераў ільготамі. Паводле вынікаў праверкі, чвэрць буйных КФГ атрымліваюць выручку зусім не з палёў, а з пабочнага бізнесу – ад лесанарыхтовак, грузаперавозак, арэнды і нават правядзення карпаратываў.

У Быхаўскім раёне фермерская гаспадарка зарабіла 1,8 мільёна рублёў, аказваючы выключна лесагаспадарчыя паслугі. У іншым выпадку прадпрымальнік закупляў бульбу ў вытворцаў і перапрадаў яе з нацэнкай, удвая большай за дазволеную.

Парушэнні тычацца і падатковай справаздачнасці. У Асіповіцкім раёне кіраўнік КФГ выплачваў заробкі праз падстаўнога ІП, заніжаючы выручку. У Касцюковічах кіраўнік гаспадаркі пяць гадоў запар прадаваў прадукцыю за наяўныя, не адлюстроўваючы здзелкі ў справаздачах – толькі бульбы было рэалізавана на 3 мільёны рублёў. У Івацэвіцкім раёне прадукцыя афармлялася як прыватныя продажы, каб атрымаць з бюджэту надбаўкі – 27 тысяч рублёў. У некаторых выпадках узбуджаныя крымінальныя справы.

Ключавыя ініцыятывы КДК – зноў адміністрацыйныя

Камітэт дзяржаўнага кантролю прапанаваў «аздаравіць» фермерскі сектар. Сярод ключавых ініцыятыў:

  • абнаўленне закона аб сялянскіх гаспадарках з магчымасцю ліквідацыі непрацуючых КФГ;
  • перагляд падатковых ільгот: прымяняць іх толькі да выручкі ад сельскагаспадарчай вытворчасці;
  • кантроль за дзяржаўнай падтрымкай і новыя механізмы яе прадастаўлення;
  • стымулы для жывёлагадоўлі і прыярытэтных напрамкаў;
  • ўцягванне буйных КФГ у рэалізацыю сацыяльных праектаў;
  • жорсткае захаванне патрабаванняў па захаванні ўрадлівасці зямель.

Лукашэнка ўжо падтрымаў гэтыя прапановы. Урад і аблвыканкамы атрымалі даручэнне ліквідаваць выяўленыя праблемы. Лічыцца, што справа зрушылася з месца.

Гэтым граблям ужо трыццаць гадоў

Меры, якія выглядаюць разумнымі – гэта тыя самыя граблі, на якія Беларусь наступае ўжо трыццаць гадоў. Наўрад ці яны прывядуць да кардынальных зменаў.

Фермерства як форма прыватнага прадпрымальніцтва патрабуе рынкавай логікі, мінімальнага дзяржаўнага ўмяшання і свабоды распараджацца вынікамі сваёй працы.

Сялянства – усё ж разнавіднасць капіталізму, і яно не можа развівацца ў краіне з планавай, сацыялістычнай эканомікай.

І пакуль улады будуць адміністрыраваць дзейнасць фермераў, тыя будуць займацца чым заўгодна – ад перавозак да арэнды, ад гандлю лесам да арганізацыі карпаратываў, але не фермерствам як такім.

Фота: “Беларусь сегодня”.

Улады Чэрыкава павялічылі аб’ём вытворчасці сельгаспрадукцыі. На паперы

Перамяшаўшы статыстычныя дадзеныя, «моцныя гаспадарнікі» Чэрыкаўшчыны зрабілі выгадныя для сябе высновы.

У Чэрыкаўскім раёне аб’ём вытворчасці сельскагаспадарчай прадукцыі ў 2025 годзе павялічыўся ў параўнанні з 2024 годам у супастаўных цэнах амаль на дванаццаць працэнтаў.

Пераможная статыстыка выглядае так:

  • збожжа ў 2025 годзе выраблена 26,1 тысячы тон або на 32,5 працэнта больш, чым у 2024 годзе;
  • яго ўраджайнасць склала 22 цэнтнеры з аднаго гектара, у 2024 годзе – 16,6 цэнтнера;
  • у 2025 годзе рэалізавана жывёлы і птушкі на забой 3,1 тысячы тон або на 21,8 працэнта больш, чым у 2024 годзе.

Пагадзіцеся – паўсюль відавочны рост. А цяпер малако:

  • яго выраблена 10,5 тысячы тон,
  • рэалізавана па ўсіх каналах збыту 9,3 тысячы тон.
  • удзельная вага рэалізаванага малака ў агульным аб’ёме яго вытворчасці склала 89 працэнтаў.

Праблема толькі ў тым, што ў выпадку з малаком параўнанне з мінулым годам знікае.

Няма параўнальных паказчыкаў і па скаціне. Проста паведамляецца, што колькасць буйной рагатай жывёлы ў сельскагаспадарчых арганізацыях раёна на 1 студзеня 2026 года склала 7,8 тысячы галоў, у тым ліку кароў – 3,1 тысячы галоў.

Пра тое, колькі галоў было ў мінулым годзе, улады далікатна маўчаць і паведамляюць толькі пра тое, колькі рагуль у іх выжыла на пачатак года.

Узнікае пытанне: калі малака, мяса і хлеба ў крамах пакуль хапае, навошта хітраваць і выкручвацца?

Тут усё проста. Дэманстрацыя няўхільнага росту для беларускай эканамічнай мадэлі важнейшая, чым сам рост.

А што ў рэчаіснасці?  Пра яе найлепш распавяла пракуратура, якая ўсяго пару дзён таму выявіла шматлікія парушэнні ва ўтрыманні БРЖ на ферме ў Чэрыкаўскім раёне.

У якую са справаздач унесці гэты бардак?

Фота: БелТА.

Кубракоў незадаволены магілёўскай міліцыяй

Кіраўніку МУС не спадабалася дзейнасць падраздзяленняў крымінальнага блока міліцыі Магілёўскай вобласці.

На пасяджэнні калегіі УУС Магілёўскага аблвыканкама Іван Кубракоў заявіў, што «фактычныя вынікі работы падраздзяленняў крымінальнага блока не адпавядаюць іх магчымасцям, нягледзячы на дастатковую колькасць асабовага складу і ўзровень тэхнічнага аснашчэння».

Міністр паабяцаў у бліжэйшы час дэталёва праверыць дзейнасць гэтых падраздзяленняў.

Падчас рабочай паездкі ў Магілёўскую вобласць Кубракоў таксама наведаў базу абласнога АМАПа і праверыў, як ідуць справы з будаўніцтвам шматфункцыянальнага комплексу для патрэб галоўнай рухаючай сілы беларускага рэжыму.

Выказванні і дзеянні Івана Кубракова наглядна дэманструюць тэндэнцыі ў сістэме МУС Беларусі: выяўленне «экстрэмістаў», пастаўленае ў аснову асноў у 2020 годзе, прывяло да таго, што міліцыянеры разучыліся лавіць звычайных крымінальнікаў.

А цяпер, калі ўсе палітычныя апаненты ўлады нейтралізаваныя і пасаджаныя, Кубракову ўжо даводзіцца выдумляць злачынствы экстрэмісцкай накіраванасці, как прасіць грошы пад “комплексы”.

Фота: «Магілёўскія ведамасці».

Дачку журналіста магілёўскага YouTube-канала прызналі палітзняволенай

Арыштаваная разам з журналістам Кірылам Пазняком яго дачка Яніна прызнаная палітзняволенай.

Заяву аб прызнанні 20-гадовай Яніны Пазняк палітзняволенай беларускія праваабаронцы прынялі 23 студзеня 2026 года. Пры гэтым вядома, што яна была затрымана разам з бацькам 4 верасня 2025 года. 

Спачатку Яніну змясцілі ў ізалятар часовага ўтрымання, а праз некалікі дзён ёй прад’явілі крымінальнае абвінавачанне і перавялі ў следчы ізалятар №1.

У дачыненні да дзяўчыны распачатая крымінальная справа за ўзаемадзеянне з “экстрэмісцкім фармаваннем”.

Чацвёртага верасня, у дзень затрымання Кірыла Пазняка і Яніны Пазняк, рашэннем КДБ Беларусі “экстрэмісцкім фармаваннем” быў абвешчаны YouTube-канал “Платформа 375” – дзе ў асвячэнні беларускіх навін рабіўся акцэнт на Магілёўскую вобласць – а таксама афіляваныя з ім акаўнты ў сацыяльнай сетцы TikTok. Паводле КДБ, “экстрэмісцкай дзейнасцю” займаецца “група грамадзян з ліку прадстаўнікоў фармавання”, Кірыл Пазняк быў згаданы як арганізатар.

Фотаздымак: ПЦ “Вясна”

У Крычаве, здаецца, пачалася “гульня тронаў”

Двойчы чалавек года і “дэпутат” трох скліканняў, Ірына Пруднікава абяцае Крычаву росквіт, але ёй перашкаджаюць камунальнікі, вандроўныя сабакі і кіроўцы маршрутных таксі.

Днямі, у крычаўскім раённым цэнтры гігіены і эпідэміялогіі прайшло выступленне Ірыны Пруднікавай. Яе ўважліва выслухалі два дзясяткі чалавек.

Дэлегат усенароднага сходу, старшыня раённага савета “дэпутатаў” старшыня павятовага палітбюро “Белай Русі”, чалавек года Крычаўшчыны, чалавек года Магілёўшчыны, уладальнік памятнага партыйнага знака “Залаты фонд” і маці начальніка крычаўскага аддзялення пазаведамаснай аховы Пруднікава ў чарговы раз праславіла эру Лукашэнкі.

Яна напірала на моцныя рэгіёны, рост чагосьці і транслявала пакрытыя павуціннем тэзісы трыццацігадовай даўніны.

Крычаў

А мы проста працягнем знаёміцца ​​з біяграфіяй самых яскравых дэпутатаў Магілёўшчыны, сярод якіх Ірына Віктараўна – зорка не апошняй велічыні.

Ёй шэсцьдзесят два гады, дваццаць з якіх яна аддала працы ў райспажыўтаварыстве. У час работы, завочна, трэба меркаваць, скончыла Гомельскі кааператыўны інстытут па спецыяльнасці эканаміст.

Прайшла шлях ад прадаўца да старшыні праўлення райспажыўтаварыства, а калі ўперлася ў столь кар’ернага росту ў гандлі, то ў 2003 годзе перайшла ў райвыканкам – у аддзел эканомікі. 

У 2017 годзе Пруднікаву прызначылі старшынёй раённай рады “дэпутатаў”. Узнагароды і званні пасыпаліся на Ірыну Віктараўну як з рога багацця. Часам, праўда, у бочцы мёда з’яўляліся лыжкі дзёгцю. 

Так у даносе, накіраваным у КДБ, Пруднікаву абвінавачвалі ў тым, што яна празмерна апякуе крычаўскую пазаведамасную ахову і дрэнна ўплывае на былога старшыню райвыканкама Андрэя Седукова. 

На першы погляд, можа падацца, што Пруднікава выконвае толькі дэкаратыўныя функцыі. 

Але з іншага боку, дама з белкаапсаюзаўскай хваткай і доўгім пералікам званняў можа з’яўляцца сур’ёзным удзельнікам крычаўскай “гульні тронаў”.

Бо камяні, якія раённая газета кідае ў агарод УКПП “Камунальнік”, могуць прызначацца старшыні райвыканкама Аляксею Шараю, які, па чутках, паставіў на чале камунальнага прадпрыемства свайго чалавека. 

На чыім баку Ірына Пруднікава – пакуль незразумела. Зрэшты сітуацыя хутка высветліцца. Калі нават крычаўская “раёнка” перастане рэзаць праўду-матку, пра тое, што адбываецца ў раёне, раскажуць самі крычаўляне цераз сацыяльныя сеткі.

Фота раённай газеты.

Ахова здароўя на Магілёўшчыне – з дэфіцытам урачоў і абавязковых лекаў

Пракуратура знайшла масу праблем у сістэме ахове здароўя Магілёўскай вобласці. 

Праверка, якую правяла пракуратура Магілёўскай вобласці, паказала: праблемы ў сістэме аховы здароўя рэгіёна носяць не выпадковы, а сістэмны характар. Нягледзячы на заявы пра «станоўчую дынаміку», жыхары вобласці па-ранейшаму сутыкаюцца з недахопам урачоў, доўгім чаканнем медыцынскай дапамогі і адсутнасцю неабходных лекаў.

Адной з самых балючых праблем застаецца кадравы дэфіцыт. Медыцынскія ўстановы Магілёўшчыны недаўкамплектаваныя ўрачамі розных спецыяльнасцяў, што непасрэдна ўплывае на якасць і даступнасць дапамогі. Пры недахопе кадраў нагрузка на наяўных спецыялістаў расце, а пацыенты вымушаныя чакаць прыёму або шукаць дапамогу ў іншых рэгіёнах.

Падчас праверкі пракуроры выявілі больш за 50 парушэнняў пры правядзенні дыспансерызацыі дарослага насельніцтва. Гэта ставіць пад сумнеў эфектыўнасць прафілактычнай медыцыны, якая фармальна лічыцца адным з прыярытэтаў дзяржаўнай сістэмы аховы здароўя.

Акрамя таго, у медыцынскіх установах Магілёва, Асіповіцкага і Слаўгарадскага раёнаў зафіксаваныя перавышэнні дапушчальных тэрмінаў чакання медыцынскіх паслуг і дыягнастычных даследаванняў. Фактычна гэта азначае, што людзі не могуць своечасова атрымаць неабходную дапамогу.

Асобную заклапочанасць выклікала сітуацыя з вакцынацыяй і лекавым забеспячэннем. Пракуратура выявіла парушэнні пры выкарыстанні вакцын і вядзенні ўліковай дакументацыі па прафілактычных прышчэпках. У шэрагу ўстаноў адсутнічалі абавязковыя лекавыя сродкі, а кантроль за тэрмінамі іх захоўвання ажыццяўляўся фармальна.

Крытычны стан зафіксаваны і ў частцы фельчарска-акушэрскіх пунктаў (ФАП), якія часта з’яўляюцца адзіным месцам атрымання медыцынскай дапамогі для жыхароў вёсак. З больш як 120 правераных ФАПаў у 12 выяўлены парушэнні санітарна-тэхнічнага стану.

Па выніках праверкі пракуратура ўнесла прадстаўленне ў аблвыканкам. Аднак, як паказвае практыка, самі па сабе прадстаўленні не вырашаюць гадамі назапашаныя праблемы — пытанне ў тым, ці прывядуць высновы праверкі да рэальных зменаў у сістэме аховы здароўя рэгіёна.

Фотаздымак: пракуратура Магілёўскай вобласці

Дзень у гісторыі. 23 студзеня. Другі Падзел Рэчы Паспалітай. Расстраляны Ластоўскі

Дзень почырку, Дзень ручнога ліста (Handwriting Day)

Заснаваны па ініцыятыве Асацыяцыі вытворцаў пішучых прылад з мэтай нагадаць усім нам аб унікальнасці ручнога ліста, аб непаўторнасці почырку кожнага чалавека і зірнуць на стварэнне рукапіснага тэксту, як на спосаб самавыяўлення. 

Дата гэтага свята абрана не выпадкова – у гэты дзень нарадзіўся адзін з вядомых амерыканскіх дзяржаўных дзеячаў, Джон Хэнкок, які першым паставіў свой подпіс пад Дэкларацыяй Незалежнасці ЗША (1774 год). Подпіс Хэнкока быў буйным і размашыстым, што і дадало аўтарытэту яе аўтару.

Мастацтва ручнога ліста актыўна развівалася на працягу многіх тысяч гадоў. Аб сувязі почырку з духоўным светам і характарам чалавека выказваліся і Арыстоцель, і вялікія італьянцы эпохі Адраджэння. А ў 1875 годзе французскі абат Жан Іпаліт Мішанер ужыў тэрмін “графалогія”, які пазначае вобласць ведаў аб почырку і метадах яго даследавання ў сувязі з псіхічным станам асобы. Графалогія лічыцца адной з найважнейшых навук, здольнай толькі па ручным пісьме вызначыць індывідуальныя здольнасці чалавека.

Па почырку можна пазнаць характар асобы, яе моцныя і слабыя бакі, у якім настроі чалавек пісаў, яго стаўленне да навакольных і нават аптыміст ці песіміст аўтар.

Дзень почырку
Merry Christmas and Happy Holidays! Cute little child girl writes the letter to Santa Claus near Christmas tree indoors.

 

1556 год. У кітайскай правінцыі Шаньсі адбыўся самы разбуральны землятрус з усіх сусветных сейсмічных катастроф. 

Яго цэнтр знаходзіўся ў горадзе Сіань, які размешчаны на берагах вялікай ракі Хуанхэ. 

Па сведчанні відавочцаў, цэлыя гарады апускаліся ў грунт за лічаныя секунды, колькасць ахвяр гэтай трагедыі налічвала больш за 830 000 чалавек. Па колькасці загінулых – гэта трэцяя катастрофа за ўсю пісьмовую гісторыю чалавецтва, а з землятрусаў – наймацнейшы ў гісторыі па колькасці ахвяр і адзін з наймацнейшых па магнітудзе (8,4)

На карце чырвоным колерам адзначана правінцыя Шэньсі, охравым –  закранутыя землятрусам раёны.

Шаньсі

1793 год. У Санкт-Пецярбургу падпісана пагадненне паміж Расіяй і Прусіяй аб ІІ падзеле Рэчы Паспалітай. 

Кацярына II і Фрыдрых Вільгельм II падпісалі трактат пра падзел, паводле якога да Прусіі адышлі землі, населеныя этнічнымі палякамі: Данцыг, Торунь, Вялікая Польшча, Куявія і Мазовія, за выняткам Мазавецкага ваяводства. Расія атрымала літоўскія землі да лініі Дзвінск (сёння Даўгаўпілс) – Пінск – Збруч, усходнюю частку Палесся, украінскія вобласці Падолле і Валынь.

У гэтым падзеле не брала ўдзелу Аўстрыйская імперыя, занятая вайной з рэвалюцыйнай Францыяй.

ІІ Падзел Рэчы Паспалітай

1783 год. Нарадзіўся Стэндаль (Анры-Мары Бейль). 

Французскі пісьменнік, адзін з заснавальнікаў французскага рэалістычнага раману, аўтар знакамітага рамана «Чырвонае і чорнае». Аўтар слова «турыст». 

Удзельнік пахода Напалеона на Расію ў 1812 годзе. Праз Оршу, Смаленск дайшоў да Маквы. 

Падчас панавання французскіх войскаў на беларускай тэрыторыі, служыў ваенным інтэндантам у Оршы.

Стэндаль Орша

1849 год. У ЗША упершыню ўручаны дыплом урача жанчыне Элізабет Блэквел. 

А вось першай жанчынай на Беларусі і ў Расіі з дыпломам доктара медыцыны ў 1867 годзе стала ураджэнка Чавус Варвара Руднева-Кашаварава (па нараджэнню – Нафанова. на фота ніжэй).

Нафанава

1889 год. Памёр ураджэнец Беларусі Ігнат Дамейка. 

Беларускі, польскі і чылійскі навуковец, геолаг. Нацыянальны герой Чылі.

У 14-гадовым узросце стаў адным з самых юных студэнтаў Віленскага ўніверсітэта. Член таварыства філаматаў разам з Я. Чачотам, А. Міцкевічам. 

Удзельнік Лістападаўскага паўстання 1830-1831 гадоў, быў ад’ютантам 25 пяхотнага палка. 

Пасля сканчэння Горнай школы ў Парыжы атрымаў запрашэнне на працу ў Чылі. Працаваў прафесарам горнай школы (зараз універсітэт яго імя) у Кікімба (1838-1846), прафесарам, загадчыкам кафедры хіміі, рэктарам (1867-1883) універсітэта Сант’яга. Чылійскі “Гранд дэ адукатар”, фактычны заснавальнік прародазнаўчых даследаванняў, сучаснай адукуацыі, увёў метрычную сістэму, арганізаваў метэаралагічную службу.

Склаў з каментарамі геаграфічную, геалагічную і эканамічную карту былых земляў Рэчы Паспалітай.

У 1884 годзе наведаў сяброў і калег у Кракаве, Варшаве, Вільні, на радзіме ў Мядзведцы, у Міры і Навагрудку.

Памёр 23 студзеня 1889 года. Дзень пахавання быў абвешчаны днём нацыянальнай жалобы Чылі.

Імем вучонага названы малая планета, мінерал, шматлікія расліны, выкапнёвыя жывёлы, роды дыназаўраў, птэразаўраў, рыб, падвід лісіц, названы горад, універсітэт і вуліцы ў Сант’яга-дэ-Чылі і яшчэ ў 9 гарадах Чылі, у Вільнюсе, Навагрудку. Таксама – горны хрыбет у Андах, бібліятэка ў Буэнас-Айрэсе, шэраг навучальных і навуковых устаноў у Чылі. Ёсць музей і стаіць абеліск у в. Крупава Лідскага раёна. У Мядзведкаўскай школе адкрыты музей, а ў вёсцы Мядзведка ўстаноўлены бюст і памятны камень, помнік усталяваны і ў Сант’яга.

Ігнат Дамейка

1901 год. Нарадзіўся Станіслаў Калеснік. 

Беларускі, савецкі географ, доктар геаграфічных навук, акадэмік АН СССР, прафесар, палярнік, заснавальнік савецкай гляцыялогіі, Прэзідэнт Геаграфічнага таварыства СССР (1964-1977).

У аўтабіяграфіі месца нараджэння – г. Віцебск.

Скончыў геаграфічны факультэт ЛДУ.

Удзельнік і кіраўнік шматлікіх геамарфалагічных даследаванняў горных раёнаў, ледавікоў, арктычных экспедыцый.

У Ленінградскім універсітэце прайшоў шлях ад асістэнта да прафесара і загадчыка кафедры, дэкана геаграфічнага факультэта, прарэктара.

Працаваў віцэ-прэзідэнтам Міжнароднага геаграфічнага саюза, з’яўляўся Ганаровым членам Польскага, Сербскага, Харвацкага, Амерыканскага геаграфічных таварыстваў; Ганаровым доктарам Кракаўскага і Фінскага (Турку) універсітэтаў.

Рэдактар Энцыклапедычнага слоўніка геаграфічных назваў.

Памёр 13 верасня 1977 года.

Яго імем названы: пік у Забайкальскім Алатау, два пікі на Паміры, ледавікі – на Каўказе, Палярным Урале.

Станіслаў Калеснік

1916 год. Самае рэзкае у свеце  пахаладанне на працягу сутак: падзенне на 56 градусаў. 

Адбылося ў амерыканскім штаце Мантана: тэмпература знізілася з  з +6,7 да -48,8°С.

Штат Мантана

1938 год. Расстраляны Вацлаў Ластоўскі. 

Беларускі пісьменнік, грамадскі і палітычны дзеяч, гісторык, філолаг, літаратуразнавец, этнограф, акадэмік.

Рэдактар, выдавец  беларускіх газет, часопісаў, кніг, падручнікаў.

Кіраўнік Кабінета міністраў Народнай рады БНР.  

Працаваў дырэктарам Беларускага дзяржаўнага музея, загадчыкам кафедры этнаграфіі пры Інбелкульце, сакратаром Інбелкульта, у Камісіі жывой беларускай мовы, Камісіі па ахове помнікаў старасветчыны, арганізатарам этнаграфічных экспедыцый, у час адной з якіх быў знойдзены Крыж Ефрасінні Полацкай.

Ставіў нацыянальныя інтарэсы вышэй за класавыя, лічыў нацыянальную праблему найважнейшай у гісторыі. Адмаўляў канцэпцыю адзінства гістарычных лёсаў Расіі і Беларусі.

Аўтар «Кароткай гісторыі Беларусі» (1910) – першай кнігі, у якой была спроба абгрунтаваць беларускі характар Вялікага княства Літоўскага, «Падручнага расійска-крыўскага слоўніка» (1924), фантастычнай аповесці «Лабірынты», сцэнічнага эпізода з жыцця Ф. Скарыны («Адзінокі»). Таксама – апрацовак гістарычных легенд, апавяданняў, артыкулаў пра знакамітых беларускіх дзеячаў, па гісторыі Беларусі, перакладаў з рускай, англійскай, польскай, дацкай і іншых моў.

21 ліпеня 1930 года арыштаваны ДПУ. Утрымліваўся ў турмах Масквы і Мінска, знаходзіўся ў ссылцы. Паўторна арыштаваны 20 жніўня 1937, 23 студзеня 1938 прыгавораны да расстрэлу і ў гэты ж дзень расстраляны.

Вацлаў Ластоўскі

1960 год. У склад Магілёўскай вобласці ўключаны Глускі раён. 

Гэта адзіны палескі раён у складзе вобласці і адзіны са здабычай нафты, у басейне р. Прыпяць. Самы цёплы, з самым працяглым вегетатыўным перыядам, адзіны раён, дзе пануе ветравая эрозія глебаў.  

У 1938-1944 гадах уваходзіў у склад  Палескай, у 1944-1954 – Бабруйскай, у 1954-1960 – Мінскай вобласці. Зараз у раёне каля 12 000 жыхароў.

Герб Глуск

1981 год. Памерла Вера Маслоўская. 

Беларускі грамадска-палітычны і культурны дзеяч, паэтэса.

Арганізатар беларускай школьнай працы ў Заходняй Беларусі, настаўнічала на Міншчыне, была школьным інструктарам Барысаўскага, Дзісенскага паветаў. Сузаснавальніца і старшыня Цэнтральнага саюза беларусак (1920).

У 1920-1921 гадах стварала падпольныя паўстанцкія арганізацыі на Беласточчыне і Гродзеншчыне. Удзельніца І Усебеларускай канферэнцыі (Прага). Арыштавана ў 1923 годзе, цэнтральная фігура «Працэсу 45-ці», прыгаворана да 6 гадоў турмы.

Пры прыходзе Саветаў, займалася школьнай справай на радзіме, у Агароднічках, якую працягвала і пры нямецкай акупацыі. У 1946 годзе ў Сілезіі арганізавала дзіцячы сад, у 1951-1958 гадах працавала ў Супраслі загадчыцай гарадской бібліятэкі, у Лізе жанчын, у беластоцкай Павятовай радзе. Аўтар вершаў.

Вера Маслоўская
Вера Маслоўская сярод членаў фракцыі Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў на І Усебеларускай палітычнай канфэрэнцыі ў Празе, 1921.

2007 год. Памёр ураджэнец Пінска  Рышард Капусцінскі. 

Польскі сусветна вядомы рэпарцёр, журналіст, пісьменнік, паэт, фатограф, «імператар рэпартажу».

Дэбютаваў як паэт у 17 гадоў. У 24 гады атрымаў Залаты Крыж Заслугі за газетны рэпартаж. Працаваў у выданнях “Polityka”, “Kultura”, Польскім прэс-агенцтве (PAP) як замежны карэспандэнт у Афрыцы, Лацінскай Амерыцы і Азіі.

Удзельнік руху «Салідарнасць».

Па яго кнізе «Імператар» пра ўпадак рэжыму ў Эфіопіі, у  1987 годзе лонданскі Royal Court Theatre паставіў сцэнічную адаптацыю.

Ганаровы доктар Слянскага, Уроцлаўскага, Ягелонскага, Гданьскага ўніверсітэтаў. Лаўрэат каля 40 прэмій і узнагарод.

Двойчы намінаваўся на Нобелеўскую прэмію па літаратуры.

Памёр 23 студзеня 2007  года.

У Пінску на доме, дзе жыў Капусцінскі, ўсталявана мемарыяльная дошка.

Рышард Капусцінскі

 

Смецце ў Крычаве расцягваюць па вуліцах бадзяжныя сабакі

Гэтая зіма чамусьці стала асабліва суровым выпрабаваннем для Крычава.

Горад гэтай зімой ліхаманіць. То ў разгар цыклону чыноўнікі заяўляюць, што паведамленняў пра снежныя заносы не паступала, то накідваюцца на кіроўцаў маршрутных таксі, якія ўладкоўваюць сабе навагодні адпачынак, то рапартуюць пра тое, што са снегам удалося справіцца.

Удалося дык удалося, але, відаць, УКПП «Камунальнік», вядомае сваёй прагнасцю да бюджэтных сродкаў, не вытрымала напружання снежнага крызісу. Новая крычаўская праблема – смецце з прыватнага сектара не вывозіцца ўжо два тыдні, нягледзячы на тое, што ўсе дарогі расчышчаны.

Жыхары мікрараёна «Піянерская» кажуць, што сабранае, але не вывезенае смецце разцягваюць па вуліцах бадзяжныя сабакі. Аналагічная сітуацыя і ў іншых раёнах горада. Прычым паведамляе пра гэта раённая газета, якая чакае ад камунальнікаў тлумачэнняў.

Відавочна, цяпер уладам давядзецца разбірацца ўжо з сабакамі і журналістамі, якія следам за маршрутчыкамі і цыклонам выйшлі з-пад кантроля.

Фота: раённай газеты.

Павел Жуйкоў сагравае Магілёўшчыну цеплынёй сваёй душы

Колькі гекталітраў гарачага чаю выдалі праўладныя прафсаюзы працоўным Магілёўскай вобласці?

Дзіўную навіну паведамілі праўладныя прафсаюзы Магілёўшчыны праўладнаму ж СМІ «Магілёўскія ведамасці».

Старшыня Магілёўскай абласной арганізацыі беларускага прафсаюза работнікаў ЖКГ і сферы абслугоўвання Павел Жуйкоў расказаў пра павышаную ўвагу свайго ведамства да працоўных падчас моцных маразоў у артыкуле «Гарачы чай у хрышчэнскія маразы».

Тэкст суправаджаецца фотаздымкамі, на якіх работнікам невядомага, відаць, будаўнічага прадпрыемства наліваюць чай з тэрмаса, а тыя з задавальненнем яго п’юць.

Пры гэтым у самім тэксце няма ні слова пра гекталітры чаю, якім прафсаюз пачаставаў магілёўцаў, што працуюць на марозе.

Няма ўвогуле ніякай канкрэтыкі. Аднак Жуйкоў упарта чапляецца за чай і сцвярджае, што «прапанаваная ў мароз кружка чаю часам сагравае людзей не толькі ў літаральным сэнсе, але і цеплынёй душы сваіх калег».

Ці варта разумець гэта так, што чай павінны выдаваць самі прадпрыемствы, а прафсаюзы гатовыя патраціцца толькі на цеплыню сэрцаў?

І калі Павел Жуйкоў абмяжоўваецца роляй чайнага кансультанта, то не грэх было б даць яму слушную параду наконт спосабу ўжывання цукру: упрыкуску ці ўсё ж такі ўнакладку?

Фота: «Магілёўскія ведамасці».

Суды Магілёўскай вобласці сталі бліжэй да народа

Суды Магілёўшчыны: кожная дзясятая крымінальная справа ў 2025 годзе была разгледжана на выязным пасяджэнні.

Кожная дзясятая крымінальная справа ў мінулым годзе разглядалася ў выязных судовых пасяджэннях. Працоўным і навучальным калектывам рэгіёна пашанцавала прысутнічаць на больш як 370 крымінальных працэсах, паведамляе пракуратура Магілёўскай вобласці.

Усё гэта робіцца для прафілактыкі злачынстваў і недапушчэння правапарушэнняў сярод насельніцтва – кажуць яны.

Пры гэтым службовым злачынствам у аграпрамысловым комплексе надаецца асаблівая ўвага – разгледжана 50 спраў у дачыненні да 53 чалавек.

На думку беларускіх юрыстаў, так народ лепш засвойвае інфармацыю пра наступствы супрацьпраўных дзеянняў і прынцып непазбежнасці пакарання.

А яшчэ выязныя пасяджэнні, нібыта, спрыяюць павышэнню даверу грамадзян да правасуддзя.

Нагадаем, што ў Беларусі парушаны базавы юрыдычны прынцып – адмаўленне зваротнай сілы закона. Акрамя таго, суддзі аднаасобна прызначаюцца чалавекам, які ўпэўнены ў тым, што «часам не да законаў».

Таму, казаць пра тое, што публічнае вынясенне прысуду павысіць давер народа да правасуддзя, не проста смешна. З такім жа поспехам можна сцвярджаць, што вышэйшай формай правасуддзя былі «тройкі» НКУС. Застаецца спадзявацца толькі на тое, што памылковасць гэтай тэорыі яе прыхільнікам даходліва растлумачаць у Гаагскім трыбунале.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.