Tag: магілеў

27 чэрвеня ў гісторыі. Пакаранне З. Серакоўскага. Званне Героя – О. Шміту. Утварэнне ТБМ. Беларускамоўная Гайнаўка. Помнік Альгерду

Навіна ад

Сусветны дзень рыбалоўства (World Fisheries Day, з 1985 года).

Рыбалка – адно з самых масавых захапленняў чалавека, актыўны від адпачынку, які спрыяе ўмацаванню фізічных сіл, здароўя і псіхалагічнага стану.

Чалавек пачаў займацца рыбалоўствам у далёкім мінулым. Яшчэ ў старажытных людзей з’явіліся гарпуны і гаплікі. А першую вуду змайстравалі недзе 16 000 гадоў назад з палкі і прымацаванай да яе ліяны. У Старажытным Егіпце вынайшлі сеткі і сачкі

Па дадзеных Харчовай і сельскагаспадарчай арганізацыі ААН, у цяперашні час аб’ём прадукцыі сусветнага прамысловага рыбалоўства штогод складае каля 90 мільёнаў тон, з іх вылаў у морах – прыкладна 90%, астатняе – ва ўнутраных вадаёмах. Рыбалоўныя промыслы забяспечваюць прамую і ўскосную занятасць да 120 мільёнаў чалавек ва ўсім свеце, з’яўляюцца магутным фактарам развіцця тэрыторый, садзейнічаючы вырашэнню праблемы занятасці і дабрабыту насельніцтва.

1581 год. Магілёў адбіваецца ад маскоўскіх акупантаў.

Падчас Лівонскай вайны, горад у чарговы раз абложвала рускае войска ваяводаў Дз. Хварасцініна і Катырова-Растоўскага. Штурм адбіты з вялікімі стратамі для ворага.

1697 год. Каралём Рэчы Паспалітай і вялікім князем ВКЛ абраны Аўгуст II Моцны (1670-1733).

Курфюрст саксонскі (1694-1733), кароль Рэчы Паспалітай і вялікі князь ВКЛ (1697-1706, 1709-1733). Імкнуўся да абсалютнай улады і да пераўтварэння ВКЛ у незалежную дзяржаву, больш клапаціўся пра развіццё Саксоніі. Саюзнік Пятра I, пры ім пачалося актыўнае ўмяшанне Расіі ва ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай.

Скараціў войска з 80 000 да 18 000 у Рэчы Паспалітай і да 6 000 у ВКЛ.

1707 год. Расійскае войска ўзяло Быхаў.

Гэта адбылося ў другі раз падчас Паўночнай вайны (1700-1721).

Першы раз Быхаў быў захоплены рускімі 5 кастрычніка 1702 года з прычыны пераходу уладальнікаў горада Сапегаў на бок Швецыі. Тады Пётр I зруйнаваў горад і замак. У 1707 годзе горад і замак заняты, каб не дапусціць туды шведскія войскі.

1784 год. Нарадзіўся Лявон Бароўскі (1784-1846).

Беларускі і польскі літаратуразнаўца, публіцыст, прафесар Віленскага ўніверсітэта.

Адзін з заснавальнікаў рамантызму ў польскай літаратуры. Аказаў значны ўплыў на А. Міцкевіча, першы хто распазнаў у ім нацыянальнага генія.

1863 год. Рускія карнікі павесілі на Лукішскай плошчы ў Вільні Зігмунта Серакоўскага (1826-1863).

Серакоўскі – адзін з кіраўнікоў паўстання 1863-1864 гадоў. Капітан расійскага Генштаба, супрацоўнік часопісаў «Колокол» і «Современник».

Быў у ссылцы разам з Т. Шаўчэнкам. Саратнік М. Дабралюбава, М. Чарнышэўскага, А. Герцана, Дж. Гарыбальдзі. Яшчэ ў 1857 годзе стварыў у Санкт-Пецярбургу рэвалюцыйную суполку афіцэраў, куды ўваходзілі і браты Каліноўскія. Месца яго пахавання да 2017 года было невядомым.

Пасля апоўзня на гары Гедыміна ў Вільнюсе была знойдзена магіла мужчыны са звязанымі ззаду рукамі і з залатым пярсцёнкам на пальцы з выгравіраваным на ім надпісам па-польску «Zygmónt Apolonija», які дазволіў індэнтыфікаваць яго як З. Серакоўскага (Апалонія – імя ягонай жонкі).

1905 год. Пачалося паўстанне на браняносцы “Князь Пацёмкін Таўрычаскі”.

Абураныя гнілой ежай, паўсталі матросы браняносца, які знаходзіўся ў Тэндроўскай затоцы пад Адэсай. Часткай перабіўшы, часткай арыштаваўшы афіцэраў, яны прывялі карабель у ахопленую стачкай Адэсу.

Але ні насельніцтва, ні іншыя караблі паўстанне не падтрымалі, і, не маючы магчымасці папоўніць запасы вугалю і харчавання, пацёмкінцы сышлі ў Канстанцу і здаліся румынскім уладам. Вернуты Расіі браняносец быў перайменаваны ў “Святога Панцеляймона”. У 1917 году ён ізноў стаў “Пацёмкіным”, а ў 1918-м – у пазбяганне захопу інтэрвентамі ўжо пад імем “Змагар за волю” быў падарваны бальшавікамі.

1925 год. Нарадзілася Лідзія Арабей (1925-2015).

Беларускі празаік, крытык, літаратуразнавец, пісьменніца, кандыдат філалагічных навук.

Даследчыца творчасці А. Пашкевіч (Цёткі). Аўтар шмалікіх твораў, у тым ліку «Сузор’е Вялікай Мядзведзіцы», «Пошукі кахання», «Ісці ў разведку».

1929 год. Камісія ЦК ВКП(б) па вывучэнні практыкі правядзення новай нацыянальнай палітыкі ў БССР раскрытыкавала дзейнасць беларускай творчай інтэлігенцыі, кіраўніцтва.

Камісія працавала з 9 мая 1929 года. Пасля крытыкі пачалася барацьба з нацыянал-дэмакратызмам, сфабрыкавана справа гэтак звананага “Саюза вызвалення Беларусі”, пачаліся арышты дзеячаў навукі і культуры, праводзіцца палітыка абмежавання беларускай мовы. А ў 1933 годзе праведзена рэформа правапісу, якая штучна наблізіла беларускую мову да рускай.

1937 год. Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена ўраджэнцу Магілёва Ота Шмідту (1891-1956).

Першы ў Магілёўскай вобласці Герой Савецкага Саюза. Савецкі матэматык, географ, геафізік, астраном. Даследчык Паміру, Поўначы, галоўны рэдактар першай Вялікай савецкай энцыклапедыі.

Акадэмік АН СССР, Украінскай АН, акадэміі навук ЗША. Распрацаваў касмаганічную гіпотэзу ўтварэння целаў Сонечнай сістэмы ў выніку кандэнсацыі каласонечнага газава-пылавага воблака.

Яго імем названы першы савецкі навуковы ледакол, вуліцы, плошчы у 1 200 населенных пунктах былога СССР.

У Магілёве ёсць праспект імя славутага ўраджэнца. У 1956 годзе былі прапановы па перайменаванню Магілёва ў Шмідт-на-Дняпры. У адным з інтэрнатаў па праспекце Шмідта размешчаны мемарыяльны куток вучонага, да 1990-х гадоў працаваў музей пры магілёўскім Палацы піянераў.

1941 год. НКУС распачаў масавыя расстрэлы палітзняволеных у Віцебску.

За 3 дні было забіта каля 2 000 чалавек. Было зроблена ўсё, каб вязняў не змаглі вызваліць немцы.

1941 год. На станцыю Лупалава прыбылі першыя эшалоны са штабам 61-га корпуса і 110-й стралковай дывізіі, якім ставілася задача па абароне Магілёва.

У Магілёўскі абкам партыі  прыбылі прадстаўнікі Стаўкі вярхоўнага галоўнакамандуючага маршалы Савецкага Саюза К. Варашылаў і Б. Шапашнікаў. Яны 1 ліпеня прынялі ўдзел ў першай нарадзе пад Магілёвам, каля в. Малая Бароўка, па абароне Дняпроўскага рубяжа і стварэнні падпольных атрадаў у тыле ворага.

1944 год. Падчас аперацыі “Баграціён” войскамі 1-га Беларускага фронту пад камандаваннем К. Ракасоўскага пачалося вызваленне ад нямецкіх войск Бабруйска.

Знаходзіўся пад акупацыяй з 28 чэрвеня 1941 года. Поўнасцю вызвалены 29 чэрвеня.

1989 год. На Устаноўчым з’ездзе заснавана «Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны» (ТБМ).

За гады сваёй дзейнасці ТБМ дасягнула значных поспехаў у пашырэнні ўжывання беларускай мовы ў сучасным беларускім грамадстве.

8 лістапада 2021 года Вярхоўны суд Беларусі прыняў рашэнне аб ліквідацыі арганізацыі.

2007 год. Рада горада Гайнаўка (Польшча) прыняла закон аб выкарыстанні беларускай мовы як дапаможнай у мясцовай адміністрацыі.

У Гайнаўцы самая вялікая ўдзельная вага беларусаў сярод усіх гарадоў Польшчы.

У шэрагу школ і гімназій сотні дзяцей як дадатковы прадмет вывучаюць беларускую мову. Акрамя таго, дзейнічаюць гімназія і ліцэй з дадатковым навучаннем беларускай мовы, дзе гэты прадмет з’яўляецца абавязковым.

Гайнаўка – адзін з найбольш значных цэнтраў беларускай культуры ў Польшчы. Тут у 1990 годзе была адкрыта першая экспазіцыя Гайнаўскага музея помнікаў беларускай культуры. Цяпер музей мае 3 будынкі, 6 экспазіцыйных залаў, кіназалу, бібліятэку, гатэль. У музейнай экспазіцыі прадстаўлены сельскагаспадарчыя прылады працы, творы народнага мастацтва і культурныя здабыткі беларусаў у Польшчы.

Царква Святой Тройцы – месца правядзення штогадовага міжканфесійнага фестывалю царкоўнай музыкі, лаўрэатамі якога шматразова станавіліся калектывы з Беларусі.

2014 год. У Віцебску на Рыначнай адкрыты помнік Альгерду.

Першы і адзіны помнік вялікаму князю ВКЛ у Беларусі, другі конны помнік у краіне – пасля помніка Усяславу Чарадзею ў Полацку. Усталяваны на Рыначнай плошчы ў Віцебску насупраць Свята-Васкрасенскай царквы.

Адкрыццё прымеркавана да 1040-годдзя Віцебска.

Вага 3,5 тоны, вышыня скульптуры 3,6 м, пастамента — 2,8 м.

Цяжкахворая Ксюша Маісеенка атрымала выратавальны ўкол

Навіна ад

Трохгадовай Ксюшы Маісеенка з Магілёва сёння ўвялі прэпарат Zolgensma.

Дзяўчынцы ўвялі самы дарагі ў свеце прэпарат, які каштаваў каля 1,8 млн долараў, у Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры «Маці і дзіця». Пра гэта піша Оnliner. 

Нагадаем, што медыкі далі дабро на выкарыстанне Zolgensma, бо заўважылі пазітыўныя змены ў стане Ксюшы.

У 2024 годзе дзячынцы паставілі дыягназ спінальная мышачная атрафія (СМА) другога тыпу – рэдкае генетычнае захворванне, якое паступова пазбаўляе чалавека здольнасці рухацца, дыхаць і ў выніку прыводзіць да смерці.

У свеце існуе эфектыўнае лячэнне – генная тэрапія Zolgensma, якая ўводзіцца аднаразова. Аднак яе кошт складае каля 1,8 мільёна долараў, а ў Беларусі гэтае лячэнне не ўваходзіць у праграмы бясплатнай медыцынскай дапамогі.

Асаблівасць гісторыі Ксюшы ў тым, што дзяўчынка жыве ў магілёўскім Доме дзіцяці. Яе маці засталася адна, не справілася з цяжарам сітуацыі і здала дзяўчынку. Толькі пасля таго як пра яе даведаліся валанцёры, быў арганізаваны збор сродкаў, і неабходную суму ўдалося сабраць усяго за месяц.

Сабраныя грошы былі пераведзены на рахунак РНПЦ «Маці і дзіця», які замовіў і аплаціў самыя дарагія ў свеце лекі. Зараз Ксюша знаходзіцца ў гэтай мінскай медустанове.

Фотаздымак: Оnliner.by

У Магілёве на плошчы Славы з’явіўся панарамны бінокль

Навіна ад

Жыхары і госці Магілёва атрымалі новую магчымасць зірнуць на горад пад незвычайным вуглом – на плошчы Славы з’явіўся панарамны бінокль.

Прылада дазваляе з вышыні палюбавацца маляўнічымі краявідамі Дняпра і Задняпроўя, разгледзець дэталі гарадскога пейзажу, якія складана заўважыць з зямлі.

Кошт задавальнення сімвалічны: усяго два беларускія рублі за дзве хвіліны агляду наваколля.

Фота: «Магілёўскія ведамасці».

У Магілёве аўтамабіль BMW збіў 6-гадовага хлопчыка

Навіна ад

Трагічна скончылася веласіпедная прагулка для 6-гадовага магілёўца.

Хлопчык перасякаў дарогу з сябрамі на веласіпедах па рэгуляваным пешаходным пераходзе і быў збіты аўтамабілем BMW.

Бяда здарылася ўчора ўвечары на скрыжаванні вуліц Крупскай і Мытнай. За рулём аўтамабіля быў 30-гадовы кіроўца.

У выніку ДТЗ хлопчык з траўмамі дастаўлены ў бальніцу.

Фота: скрыншот відэа тэлеграм-канала «Міліцыя Магілёўшчыны».

25 чэрвеня ў гісторыі. Выбух на Месяцы. Самы вялікі банкет. Нарадзіўся П. Броўка. Памёр Майкл Джэксан

Навіна ад

Дзень сяброўства, яднання славян.

Славяне – буйная моўная і культурная супольнасць народаў свету. На сёння славян у свеце пад 350 мільёнаў чалавек: заходнія (палякі, чэхі, славакі, кашубы і лужычане), паўднёвыя (балгары, сербы, харваты, баснійцы, македонцы, славенцы, чарнагорцы) і ўсходнія (беларусы, рускія, украінцы, русіны).

Афіцыйна свята адзначаецца з 1969 года, калі ў стыку межаў РСФСР, УССР і БССР прайшоў першы фестываль “Славянскае адзінства”. У 1975 годзе там жа ўзведзены манумент Сяброўства – “Тры сястры”.

Славянскія братэрскія адносіны разбураны падзеямі ў былой Югаславіі, вайной Расіі супраць Украіны.

У 2019 годзе беларускім бокам праведзена рэканструкцыя манумента Сяброўства. У маі 2022 года ў сувязі з ваеннай агрэсіяй Расіі Чарнігаўская абласная адміністрацыя распачала падрыхтоўку дакументаў па дэмантажу помніка.

31 мая 2023 года на дарозе каля манумента адбыўся выбух. Расійскія ваенныя паблікі ўдакладняюць, што дарога была ўзарвана, каб «не дапусціць мерапрыемствы ўкраінскіх дыверсійна-разведвальных груп у Бранскай вобласці Расіі».

Дзень памяці вялебнага Пятра Афонскага (праваслаўны каляндар).

Пётр у VII стагоддзі служыў ваяводам у імператарскіх войсках, жыў у Канстанцінопалі, а потым стаў манахам. Правёў у пустынных месцах, не бачачы нікога з людзей, 53 гады. Адзенне яго спарахнела, а валасы і барада адраслі і пакрылі цела замест адзення. Вялебны Пётр памёр у 734 годзе.

На Русі Пятра празвалі Сонцаваротам. Лічылася, што з гэтага дня сонца кароціць свой ход: дні становяцца ўсё карацейшымі і карацейшымі, а ночы – даўжэйшымі.

У гэты дзень нашы продкі асабліва славілі сонца: уздымаліся на вяршыню якога-небудзь пагорка, дзе маліліся і дзякавалі Пятру за цяпло і святло.

На Пятра Сонцавароту нельга было класціся спаць раней за паўночы: лічылася, што калі гэтага не зрабіць, то можна забыцца пра свае планы. Акрамя таго, не варта насіць чорныя ці занадта цёмныя рэчы – сонца можа пакрыўдзіцца і пойдзе дождж.

“З Пятра сонца на зіму, а лета на спякоту”.

У Пятроў дзень выпадаюць вялікія росы.

Дзень моладзі і студэнцтва Беларусі.

Свята творчасці і натхнення, энергіі і запалу, спазнання і самасцвярджэння, кахання і рамантыкі.

Сваю гісторыю ён вядзе з часоў існавання СССР, калі «Дзень савецкай моладзі» адзначаўся ў апошнюю нядзелю чэрвеня.

У Беларусі 1,6 мільёнаў жыхароў адносіцца да моладзі (кожны пяты). У 2023 годзе маладзевай сталіцай краіны абраны Наваполацк.

1178 год. Пяцёра кентэрберыйскіх манахаў назіралі нейкі выбух на Месяцы.

Мяркуюць, што гэта было сутыкненне метэора з Месяцам, у выніку якога ўтварыўся кратэр Джардана Бруна.

1652 год. Мястэчка Жыровіцы атрымала магдэбургскае права і герб.

Мястэчка – грэка-каталіцкі цэнтр Літвы. Зараз – аграгарадок з 2,5 тысячамі жыхароў, прадмесце Слоніма.

Цэнтр турызму нацыянальнага значэння, уваходзіць у турыстычныя маршруты «Мураваны летапіс Панямоння», «Мураваны летапіс Слоніма і Жыровіцаў».

Тут месціцца Свята-Успенскі манастыр (з 1587) з будынкамі і цэрквамі XVII-XVIII стагоддзяў.

У верасні 1730 года адбылася ўрачыстая каранацыя цудоўнага абраза Маці Божай.    

1730 год. Польскі кароль і вялікі князь ВКЛ Аўгуст II Моцны арганізаваў самы вялікі ў сусветнай гісторыі банкет.

На ім было 30 000 гасцей – ледзь не ўдвая болей за армію краіны. Асаблівай прычыны для папойкі не было.

Пры Аўгусце пачалася крайняя ступень анархіі, з 18 сеймаў 11 былі сарваны (не без расійскіх грошай), армія была паменшана з 80 да 18 тысяч, праводзіліся палітычныя і рэлігійныя рэпрэсіі. Апошнімі словамі Аўгуста ІІ перад смерцю былі: «Усё маё жыццё было адзіным бесперапынным грахом».

1905 год. Нарадзіўся Пятрусь Броўка (1905-1980).

Беларускі грамадскі дзеяч, празаік, паэт і перакладчык. Народны паэт, Герой Сацыялістычнай працы, акадэмік АН БССР. Галоўны рэдактар часопіса “Полымя” і выдавецтва “Беларуская савецкая энцыклапедыя”.

Аўтар 3-х дзясяткаў кніг паэзіі, шматлікіх аповесцей, лібрэта опер, перакладаў.

Яго творы перакладзены на 27 моў, імя прысвоена выдавецтву “Беларуская энцыклапедыя”, вуліцам у Мінску, Віцебску, Полацку, Гомелі, Бешанковічах, Ушачах.

У Мінску працуе літаратурны музей Петруся Броўкі, у  Пуцілкавічах Ушацкага раёна — хата-музей.

Нягледзячы на ўсе яго заслугі, вядомы такія крытычныя радкі Р. Барадуліна:

Пятрусь Броўка піша лоўка,
Піша лоўка і даўно,
Але ўсё, што ён напіша,
Альбо – дрэнь, альбо – …

1911 год. Нарадзіўся Арсень Булаўка (1911-1994).

Беларускі гідролаг, географ, доктар геаграфічных навук.

У 1939-1941 гадах – кіраўнік Магілёўскай гідралагічнай станцыі. Удзельнік абароны Магілёва.

Распрацоўшчык праблем гідралогіі Беларусі, тэорыі воднага балансу. Узначальваў Мінскую гідраметэаралагічную абсерваторыю.

Аўтар і суаўтар шматлікіх навуковых і навукова-папулярных прац, у тым ліку кнігі “Рака Бярэзіна”.

Рака Бярэзіна

1932 год. Нарадзіўся Часлаў Кудаба (1932-1993).

Беларускі і літоўскі географ-краязнавец, эколаг.

Лаўрэат Дзяржпрэміі Літвы. Барацьбіт за незалежнасць Літвы. Кіраўнік праекта па стварэнню геаграфічнага атласа Літвы, аўтар манаграфій, кніг, артыкулаў аб прыродзе, культуры, экалагічным стане Літвы, Беларусі, пра хараство Нарачанскага краю.

Кніга «Па Віліі: падарожныя запісы» прысвечана Беларусі і ўключае гісторыю, этнаграфію, краявіды, культуру, літаратурнае жыццё вёсак, мястэчак і гарадоў, якія мінае р. Вілія.

1946 год. Распачаў сваю дзейнасць Сусветны банк.

Заснаваны ў снежні 1945 года. Галоўнай мэтай яго стварэння была адбудова знішчанай у Другой Сусветнай вайне Еўропы і Японіі, а таксама дапамога ў развіцці краін Азіі, Лацінскай Амерыкі і Афрыкі. Цяпер ён працуе з 124 краінамі з 184 краін-членаў.

Беларусь стала членам Групы Сусветнага банка ў 1992 годзе. За перыяд супрацоўніцтва Сусветны банк інвеставаў у значныя для Беларусі праекты больш за 1,7 мільярдаў долараў, у тым ліку «Развіццё сістэм водазабеспячэння і водаадвядзення», «Павышэнне энергаэфектыўнасці ў Рэспубліцы Беларусь», «Абыходжанне з цвёрдымі бытавымі адходамі ў Рэспубліцы Беларусь», «Рэабілітацыя раёнаў, пацярпелых у выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС», на рэканструкцыю аўтадарогі М6 Мінск-Гродна і іншыя.

1950 год. Армія Паўночнай Карэі напала на Паўднёвую Карэю.

Больш чым 60-тысячная армія Паўночнай Карэі узброеная савецкімі танкамі перайшла дэмаркацыйную лінію ўздоўж 38-й паралелі і ўторглася на тэрыторыю паўднёвай суседкі каб пачаць “нацыянальна-вызвольную вайну” і ашчасцлівіць братоў на камуністычны манер.

У вайне Паўночнай Карэі дапамагалі СССР, 1 мільён кітайцаў, а Паўднёвай – войскі ЗША, якія выступалі пад сцягам ААН.

Вайна завяршылася “ўнічыю” 27 ліпеня 1953 года: захавалася даваеннае тэрытарыяльнае размежаванне. Пры гэтым загінула 9 мільёнаў карэйцаў, 1 мільён кітайцаў, 54 000 амерыканцаў, колькасць савецкіх – невядома. Вядома толькі, што 22 савецкія летчыкі атрымалі званне Героя Савецкага Саюза.

1977 год. Падчас рыбнай лоўлі маланка стукнула рэйнджара нацыянальнага парка Шэнадоа Роя Саллівана і апякла яму грудзі і плечы.

Пацярпелага даставілі ў шпіталь. Гэта было ўжо сёмае пападанне маланкі ў Роя, за што ён трапіў у Кнігу рэкордаў Гінеса. Упершыню маланка ўразіла яго ў 1942 годзе, пазбавіўшы пазногця на вялікім пальцы нагі. 2-гі выпадак адбыўся ў ліпені 1969 – былі спалены бровы. 3-і ў ліпені 1970 – паранена левае плячо. 4-ы 16 красавіка 1972 – запаліліся валасы. 5-ы 7 жніўня 1973 – ізноў згарэлі адрослыя валасы і апякло ногі. 6-ы: 5 чэрвеня 1976 – пашкоджана шчыкалатка.

Смерць знайшла героя ў верасні 1983 года, калі ва ўзросце 71 года ён стрэліў сам у сябе. Кажуць, што “іскрысты рэйнджар” не змог жыць далей з-за непадзеленага кахання.

1992 год. У Беластоку афіцыйна зарэгістрана Праграмная рада тыднёвіка «Ніва».

Рада выдае тыднёвік польскіх беларусаў. Газета заснавана ў 1956 годзе Беларускім грамадска-культурным таварыствам. Беларускамоўны тыднёвік асвятляе жыццё беларусаў у Польшчы, дзейнасць грамадскіх арганізацый, друкуе матэрыялы па краязнаўстве, аб актуальных падзеях на Беларусі.

Выходзіць старонка для дзяцей «Зорка», перыядычна змяшчаюцца тэматычныя ўкладкі.

Газета імкнецца да яднання беларускага насельніцтва ў Польшчы.

1997 год. Памёр Жак-Іў Кусто (1910-1997).

Французскі акіянограф, контр-адмірал, фатограф, рэжысёр, вынаходнік, аўтар мноства кніг і фільмаў, акадэмік, дырэктар Акіянаграфічнага музея ў Манака.

Адзін з вынаходнікаў акваланга, падводных дамоў, апарата «ныраючы сподак».

Займаўся пытаннямі аховы падводнага асяроддзя.

Аўтар кніг і каля 90 дакументальных фільмаў, сярод якіх «Свет маўчання», «Залатая рыба» (прэмія «Оскар») і «Свет бяз сонца» («Оскар»), якія добра вядомы значнай частцы беларускіх гледачоў.

Існуюць звесткі, што знакаміты вучоны і падарожнік мае беларускія карані, што быццам ягоны бацька Даніель Кусто (1878-1969) эміграваў у Францыю з Лынтупаў сённяшняга Пастаўскага раёна, перарабіў свае беларускія імя і прозвішча Даніла Куст на францускі ўзор. Хаця верагодна гэта толькі прыгожая легенда, бо на інтэрактыўным генеалагічным дрэве сям’і Кусто бліжэйшыя продкі Жак Іва Кусто паходзяць выключна з Францыі.

2009 год. Памёр Майкл Джэксан (1958-2009).

Культавы амерыканскі спявак, танцор, аўтар песень.

Кумір соцень мільёнаў меламанаў 1970-х-2020-х гадоў. Дасягнуў міжнароднай вядомасці ва ўзросце 11 гадоў, «Кароль поп-музыкі», «Чалавек Тысячагоддзя», уладальнік 19 прэмій «Грэмі», двойчы занесены ў Залу славы рок-н-рола – у якасці сольнага выканаўцы і як удзельнік гурта “Jackson 5”. Найвялікім прызнаннем у свеце карыстаюцца ягоныя 3 альбомы з 10: «Off the Wall», «Thriller» і «Bad». «Thriller» занесены ў Кнігу рэкордаў Гінэса як дыск-лідар па продажу ў свеце (104 млн копій); ён узначальваў Billboard 200 на працягу 9 месяцаў і не пакідаў чарта больш за 2 гады.

2011 год. Памёр Раман Тармола-Мірскі (1936-2011).

Беларускі паэт, сцэнарыст.

Скончыў Мінскі педінстытут. Працаваў старшым рэдактарам, загадчыкам літаратурна-мастацкага аддзела, галоўным рэдактарам літаратурна-драматычных праграм, каментатарам па літаратуры і мастацтву Беларускага тэлебачання.

Аўтар 11 кніг паэзіі, двух кніг для дзяцей. Напісаў сцэнарыі да некалькіх дакументальных фільмаў, у тым ліку «Я не самотны… Максім Багдановіч», да  тэлеспектакля «Зачараваны Валерка».

У Магілёве адкрыўся самы высокі вулічны скаладром Беларусі

Навіна ад

На вуліцы Індустрыяльнай запрацаваў новы спартыўны аб’ект, якога трэнеры і спартсмены чакалі некалькі гадоў: адкрыты скаладром вышынёй 17 метраў – рэкордны паказчык для падобных збудаванняў у краіне. Па вышыні канструкцыя супастаўная са звычайнай пяціпавярхоўкай.

Пляцоўка пабудавана на базе дзіцяча-юнацкай школы алімпійскага рэзерву «Вікторыя».

Скаладром мае дзве вертыкальныя дарожкі: адна прызначаная для адпрацоўкі хуткаснага пад’ёму, другая – для праходжання трас павышанай складанасці. Арганізатары падкрэсліваюць, што збудаванне адпавядае алімпійскім стандартам.

Паводле даных гарадскога аддзела спорту, скалалажаннем у Магілёве сёння займаюцца каля 300 дзяцей. Трэніроўкі ідуць як у профільным аддзяленні клуба «Вікторыя», адкрытым год таму, так і ў цэнтрах дадатковай адукацыі. Да гэтага часу ў горада не было ўласнай адкрытай пляцоўкі – заняткі праходзілі ў невялікіх залах.

У дзень адкрыцця на новай пляцоўцы прайшлі спаборніцтвы, прысвечаныя 759-годдзю Магілёва. За ўзнагароды змагаліся спартсмены Гомельскай, Мінскай і Магілёўскай абласцей.

Права паказальнага адкрыцця трасы атрымаў Ігнацій Максімаўцоў – самы хуткі скалалаз Беларусі.

Чэмпіён высока ацаніў узровень зачэпак, параўнаўшы іх з якаснымі расійскімі спаборніцтвамі, і адзначыў, што аб’ект падыдзе не толькі пачаткоўцам, але і дасведчаным атлетам. Паводле яго слоў, з’яўленне высокіх скаладромаў па-за межамі сталіцы непасрэдна ўплывае на канкурэнцыю: спартсмены з рэгіёнаў атрымліваюць магчымасць адпрацоўваць хуткасць, якая раней была даступная пераважна мінчукам.

Зараз скаладром працуе ў асноўным для прафесійных спартсменаў, але хутка яго змогуць выпрабаваць і аматары.

Падрыхтаваныя атлеты прыйдуць са сваім рыштункам, для пачаткоўцаў на месцы будуць працаваць інструктары. Прэйскурант на паслугі ў горадзе яшчэ прапрацоўваюць.

Фота «Беларусь Сегодня».

Хапіла двух званкоў – магіляўчанка страціла кватэру і 180 тысяч рублёў

Навіна ад

У міліцыю звярнулася 59-гадовая жыхарка Магілёва, якая паведаміла, што паводле ўказанняў махляроў прадала кватэру, узяла крэдыты і пазбавілася ўсіх грошай.

Аказваецца, спачатку жанчыне патэлефанаваў «прадстаўнік службы замены дамафонаў» і сабраў персанальныя даныя. Затым патэлефанаваў «супрацоўнік праваахоўных органаў» з легендай: на імя жанчыны афармляюць крэдыты, да кватэры падбіраюцца махляры, патрэбная дапамога следству.

Паводле яго ўказанняў магіляўчанка прадала кватэру, аформіла ў банках тры крэдыты, адвезла ў Мінск больш за 160 тысяч рублёў наяўнымі і перадала незнаёмаму чалавеку. Крэдытныя сродкі праз інфакіёск былі пераведзены на банкаўскі рахунак за межамі Беларусі.

Агульная шкода – звыш 180 тысяч рублёў.

Фота ілюстрацыйнага характару.

Магілёвец пакараны “хатняй хіміяй” за амаль 20 гадоў вырошчвання каноплі ў кватэры

Навіна ад

Амаль 20 гадоў магілёвец у шафе аднаго з пакояў уласнай кватэры вырошчваў каноплі, робячы з іх для сябе марыхуану.

Суд Кастрычніцкага раёна Магілёва вынес прысуд 55-гадоваму жыхару абласнога цэнтра, якога абвінавацілі ў незаконным вырошчванні каноплі і захоўванні наркатычных сродкаў без мэты збыту.

Як высветлілася, мужчына ўжываў марыхуану на працягу доўгага часу. Для яе атрымання ён абсталяваў у шафе аднаго з пакояў сваёй кватэры невялікую аранжарэю.

Для вырошчвання каноплі магілёвец набыў лямпы, вентылятары, падаўжальнікі, угнаенні і насенне. Вырашчаныя расліны ён сушыў, здрабняў і выкарыстоўваў для асабістага ўжывання.

У сакавіку 2026 года праваахоўнікі знайшлі ў мужчыны канверт з марыхуанай. Падчас агляду кватэры ў шафе былі выяўлены дзесяць вазонаў з каноплямі, а таксама высушаныя лісты расліны і прыстасаванні для курэння.

У судзе магілёвец расказаў, што насенне набыў праз інтэрнэт яшчэ ў 2008 годзе. З таго часу ён вырошчваў каноплі дома. Паводле яго, пра гэта ведалі члены сям’і, але ён забараняў ім расказваць камусьці пра сваё захапленне.

Суд прызнаў мужчыну вінаватым і прызначыў яму пакаранне ў выглядзе двух гадоў і шасці месяцаў абмежавання волі без накіравання ў папраўчую ўстанову адкрытага тыпу. Прысуд уступіў у законную сілу.

Фотаздымак: unsplash.com

Анекдот пра магілёўскі народны кантроль

Навіна ад

Нядаўняя навіна пра працу народнага кантролю ў Магілёўскай вобласці, напісаная ў жанры “справаздачы пра добрую працу”, вельмі папулярным у асяроддзі лукашэнкаўскіх прапагандыстаў, б’е ўсе рэкорды анекдатычнасці.

Бюракратычны камарыны молат

Гаворка ідзе пра пасяджэнне каардынацыйнага савета па працоўных і сацыяльных пытаннях, якое прайшло ў абласным аб’яднанні прафсаюзаў.

Гучны зачын: «народны кантроль», «каардынацыйны савет», «інструмент, які штотыдзень даказвае сваю эфектыўнасць».

Усё гэта гучыць як даніна структуры, што займаецца сур’ёзнымі грамадскімі праблемамі. А далей высвятляецца, што за паўгода працы паступіла 11 зваротаў. Адзінаццаць. На вобласць з мільёнам жыхароў. Гэта менш за два звароты на месяц. То-бок «інстытут народнага кантролю» — гэта, па сутнасці, дзяжурны, які раз на два тыдні здымае тэлефонную трубку.

А змест зваротаў? «Адсутнасць жытняга хлеба на паліцы, халадзільныя камеры без накрывак, несанкцыянаваны вулічны гандаль». Гэта абсалютна побытавыя пытанні раённага ўзроўню, якія паводле нармальнай логікі павінны вырашацца праз кнігу скаргаў або званок дырэктару крамы.

А ў Магілёве ж пад іх збіраюць калегіяльнае пасяджэнне, выязджаюць з інспекцыяй, праводзяць «перамовы і сумесныя маніторынгі з прадстаўнікамі ўлады».

Далей – яшчэ весялей.

Гісторыя пра дзіцячае харчаванне

Гэтую казку на пасяджэнні падалі як прыклад узорнай працы сістэмы.

такім чынам:

  • жыхарка паскардзілася, што ў краме няма дзіцячага харчавання мясцовага вытворцы;
  • прафсаюз разам з дзвюма інстанцыямі выканкама выехаў у краму разбірацца;
  • загадчыца патлумачыла: завозілі, не куплялі, сапсавалася;
  • пакупніцы прапанавалі альтэрнатыву.

Атрымліваецца, што чалавек хацеў купіць канкрэтны тавар, прадукта няма, бо ніхто, у тым ліку і сама заяўніца, яго раней не браў.

А выснову з гэтай гісторыі «народны» кантроль фармулюе як перамогу: «мы аргументавана даказваем, што пакупнік павінен мець выбар».

І гэта пры тым, што крама ўжо паспрабавала даць выбар, і гэты выбар не спрацаваў — тавар згніў на паліцы.

Бабуліны мудрасці

Вынік працы цэлага каардынацыйнага савета падвялі бабулінай мудрасцю двухсотгадовай даўніны: «гандлёвыя аб’екты, як правіла, ідуць насустрач, бо разумеюць: задаволены пакупнік — гэта іх выгода».

Насамрэч жа ўся выгода ў тым, каб праядаць бюджэт, не робячы нічога карыснага.

А чаго, уласна, чакаць ад натоўпу гаваруноў, якія займаюцца імітацыяй бурнай дзейнасці? Прычым настолькі бяздарна, што любому нармальнаму чалавеку становіцца ясна: найлепшым вынікам пасяджэння “кантралёраў” была б рэзалюцыя аб спыненні іх дзейнасці як заведама бессэнсоўнай.

Фота “Магілёўскія ведамасці”.

Магілёвец трымаў дома арсенал зброі

Навіна ад

Аперацыю па захопе магілёўца, які трымаў дома арсенал зброі, правялі мясцовыя сілавікі.

Для затрымання 52-гадовага грамадзяніна былі задзейнічаны супрацоўнікі ГУБАЗіК пры падтрымцы байцоў АМАПа.  

У яго доме былі выяўлены карабін з аптычным прыцэлам, дзве асколачныя гранаты, больш за два кілаграмы выбуховых рэчываў, амаль 100 патронаў да наразной агнястрэльнай зброі, ствол са ствольнай скрыняй ад вінтоўкі, узрывацель для ручных гранат, капсуль-дэтанатар і электрадэтанатар.

На жыхара Магілёва ўзбуджана крымінальная справа, ён знаходзіцца ў ІЧУ. Раней мужчына быў судзімы за незаконны абарот зброі і боепрыпасаў, а таксама за крадзеж.

Фотаздымак з адкрытых крыніц