Магілёўская выдатніца Данута Перадня расказала, як ёй у эміграцыі

Ураджэнка Кіраўска Данута Перадня, якая была вымушана пакінуць Беларусь, сумуе па радзіме, але рада жыццю на свабодзе.

Студэнтку-выдатніцу філалагічнага факультэта Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта Дануту Перадню затрымалі 28 лютага 2022 года амаль адразу пасля пачатку поўнамаштабнай вайны ва Украіне. Падставай стаў рэпост антываеннай публікацыі ў магілёўскім чаце, дзе крытыкавалі дзеянні Пуціна і Лукашэнкі і заклікалі выходзіць на пратэсты. За гэта дзяўчына атрымала жорсткі прысуд: шэсць з паловай гадоў пазбаўлення волі, адлічэнне з ВНУ і ярлык “тэрарысткі”.

Жыццё за кратамі

22-гадовую Дануту трымалі за кратамі амаль тры гады. Яе вызвалілі толькі ў канцы 2024-га па памілаванні. Цяпер яна жыве ў Польшчы і хоча аднавіць навучанне, каб навярстаць страчаныя студэнцкія гады.

Сябры дзяўчыны распавялі “Нашай Ніве”, што першы час пасля затрымання яна была ў цяжкім стане: ад стрэсу не магла есці, а ў ІЧУ сутыкнулася з недахопам вады. У Гомельскім СІЗА яе пасадзілі ў бетонную транзітную камеру з жалезнымі нарамі, дзе практычна немагчыма было спаць. Сітуацыю ўскладняла і сукамерніца. Гэта была фанатычная жанчына, якая начамі шаптала малітвы, малявала крыжы на сценах і патрабавала захоўваць “чысціню Божай далоні” на стале.

У Бабруйскім СІЗА Дануту моцна ўразіла іншае: з камеры перад адбоем вывелі адну дзяўчыну, а праз паўгадзіны вярнулі астрыжанай налыса. Па словах Дануты, гэта зрабілі з-за вошай, але сама карцінка потым неаднаразова вярталася ў яе снах.

Большую частку тэрміну яна правяла ў Бабруйску, дзе палітвязняў амаль не было. Сярод яе сукамерніц былі дзве жанчыны пенсійнага ўзросту, у дэпрэсіўным стане. Данута, нягледзячы на ўласную роспач пасля прысуду, імкнулася іх падтрымліваць. Сукамерніцы называлі яе сонейкам, якое не можа патухнуць.

Пасля этапу ў гомельскую калонію яе паставілі працаваць у цэху па раскроі тканіны: цяжкая фізічная праца на ручной пілцы патрабавала пастаяннай напругі. 

Асабліва цяжка было з лістамі: многія так і не даходзілі, а калі нешта перадавалі, то часта толькі абрэзаныя канцы.

Сум па мінулым і надзея на будучыню

За паўтара месяца да вызвалення Дануту папрасілі напісаць прашэнне на памілаванне. Калі яе вызвалілі, яна адчувала радасць і адначасова вялікую разгубленасць: сябры ўжо скончылі ўніверсітэты, працавалі, а яна толькі пачынала жыццё нанова.

Аднак, былая палітзняволеная прызнае: нават у турме знайшла нешта пазітыўнае, бо навучылася казаць “не” і сустрэла шмат добрых людзей, з якімі падтрымлівае сувязь.

У траўні 2025 года эвакуацыйная каманда фонду BYSOL дапамагла дзяўчыне пераехаць у Польшчу.

Сёння Данута вывучае польскую мову і рыхтуецца зноў стаць студэнткай. Яна вагаецца паміж філалогіяй, ветэрынарыяй і харэаграфіяй. Акрамя таго, яна любіць майстраваць рукамі: стварала араматызатары з лямпачак, дадаючы сухія кветкі і аромаалеі.

“Таксама па ёй відаць, што яна моцна сумуе па Беларусі. Яна казала, што ёй сніцца яе побыт на радзіме, але яна радая быць на волі” – распавялі сябры дзяўчыны.

Фотаздымак: Старонка Дануты ў ВКонтакте

В Кировске Лукашенко приказал выращивать лучшую картошку в мире

Совершая поездку на Могилевщину, Лукашенко говорил о создании суперкартофеля и прочих “крестьянских хитростях”, пришедших ему в голову на свежем воздухе.

Поскольку лучшие в мире ноутбук, автомобиль и топор в Беларуси уже созданы, остается самая малость – создать сорт картофеля  с функциями самовыращивания, самосохранения и самораспределения по торговым сетям.

Во время поездки в Могилевскую область самый крепкий хозяйственник страны вспоминал долгоиграющий “картофельный” скандал. 

Он, в своем фирменном стиле, выдавал популистские лозунги на тему, что такое хорошо и что-то такое плохо:

  1. Люди должны знать, что картофеля в Беларуси достаточно (правда, его нет в магазинах Беларуси – ММ).
  2. Отсутствие отечественной картошки в магазинах недопустимо (но оно есть – ММ). 
  3. Важно не только убрать урожай картофеля, но и сохранить его (для России – ММ).

Лукашенко похвалил сам себя за решение “потерпеть месяц и не продавать  семенной картофель”, и “все согласились, что решение было верным”.

Появились у него и свежие идеи: в свободное от поисков нефти и алмазов время, создавать устойчивый к заболеваниям сорт картофеля.

Как и положено, не обошлось без главного аргумента, проверенного за тридцать лет и самого действенного: если картошки в магазинах нет, сажать надо не только ее, но и тех, по чьей вине она не доехала до полок (на фото).

Фото БелТА.

У Кіраўску згулялі ў бульбяныя шашкі

Свята бульбы ў Кіраўску: кулінарныя вынаходніцтвы, аквагрым і бульбяныя шашкі.

У Кіраўску адзначылі Дзень бульбы. Для жыхароў і гасцей арганізатары падрыхтавалі насычаную праграму, дзе кулінарыя сустракалася з гульнямі. На свяце добра бавілі час і малыя, і дарослыя.

Удзельнікі бульбяных забаў кідалі клубні ў абручы, прыгадвалі традыцыйныя беларускія рэцэпты, ператваралі дзяцей у бульбу аквагрымам і нават гулялі ў бульбяныя шашкі.

Напрыканцы свята другога хлеба гасцей запрасілі на пачастунак. Зразумела, ўсе стравы былі з бульбы.

Фота раённай газеты “Кiравец”.

Секрет Полишинеля или тайна кировской смаженки

Тайна качества  знаменитой смаженка из Кировска кроется в том, чтобы  не соблюдать традиции райпо, а создавать свои.

Секрет знаменитой кировской смаженки попытался разгадать журналист газеты “Беларусь сегодня”

Интерес к продукту не случаен:

  • гастрономический объект занесен в туристические маршруты;
  • за сутки в Кировске продают около трех тысяч смаженок, в выходные – пять тысяч; 
  • за июнь выручка кафе составила 275 тысяч рублей.  

Впрочем, за полвека популярности этой смаженки узнать тайну ее приготовления пытались все: от журналистов, до конкурентов из других райпо. Однако повторить кировский успех никто так и не смог.

На первый взгляд, методы кулинаров из Кировска просты и понятны:

  1. Выпечка продукта на месте, фактически в присутствии покупателя.
  2. Широкий ассортимент – не менее пятнадцати видов смаженок.
  3. Ежегодное обновление ассортимента.
  4. Удачное расположение кафе.

Однако, дело не только в них. Секрет рецепта кроется том, что кировскому кафе “Смаженка”, в свое время, удалось избавиться от назойливых потребкооператорских традиций, и теперь прославленную смаженку уже нельзя загубить даже усилиями всего Белкоопсоюза.

Давно известно, что это предприятие способно открыть хорошие точки общепита и даже на некоторое время завоевать симпатии посетителей, но постепенно все возвращается к традиционному бардаку: цена в, которую включается себестоимость и запланированная прибыль, меняется раз в пять лет, а ассортимент сужается. В случае со смаженками их начинают выпекать с запасом, хранить в холодильнике и разогревать в микроволновке. Поэтому никакой рецепт тут не спасет – “резиновая” смаженка никому не нужна.

Кировский же продукт – всегда свежий. Еще и потому, что в процветающем кафе приличная зарплата и нет текучки кадров, а руководство райпо вынуждено избегать соблазна отправить продавца кафе “Смаженка” поторговать на недельку в автолавку.

Таким образом, кировская смаженка стала брендом не из-за принадлежности кафе к райпо, а, скорее, вопреки ей.

Фото:
“Беларусь Сегодня”.

Жыхар Кіраўскага раёна трапіў пад суд за ўдар па сабачай лапе

Суд прысудзіў жыхару Кіраўскага раёна буйную выплату за ўдар паленам па лапе сабакі.

Пабіты сабака

У Кіраўскім раёне разбіральніцтва з нагоды траўмы сабакі дайшло да мясцовага суда. Усё пачалося 23 лютага 2025 года. Адзін з мясцовых жыхароў, у сябе двары, кінуў палена ў чужога сабаку. У выніку ў пса аказалася рассечаная задняя лапа.

Гаспадару жывёліны прыйшлося везці гадаванца да ветэрынара: рану апрацавалі, наклалі швы, прызначылі лячэнне. Усяго на ветэрынарную дапамогу і лекі пайшло 477 рублёў 37 капеек, паведамляе Магілёўскі аблсуд.

Грошы і адказнасць

Уладальнік сабакі вырашыў, што яе крыўдзіцель павінен заплаціць, і падаў скаргу. Патрабаваў пакрыць выдаткі на лячэнне і суд. Той, хто кідаў палена, на судзе патлумачыў, што не хацеў нікому нашкодзіць і наогул не прызнае сябе вінаватым.

Але суд паглядзеў інакш. У матэрыялах справы ўжо фігураваў эпізод адміністрацыйнага правапарушэння па ч.3 арт.16.29 КаАП – за жорсткае абыходжанне з жывёлай. Гэтага аказалася дастаткова, каб прызнаць віну і абавязаць выплаціць кампенсацыю.

Адказчык паспрабаваў аспрэчыць рашэнне, але абласны суд пакінуў усё як ёсць: 477 рублёў за лячэнне і яшчэ 439 – за сам суд. Рашэнне ўступіла ў сілу.

Дарэчы, як піша БелТА са спасылкай на прадстаўніка МУС Міхаіла Антоненку, за студзень-травень гэтага года да адміністрацыйнай адказнасці за жорсткае абыходжанне з жывёламі прыцягнуты 44 жыхары Беларусі (у 2024-м – 101, 2023-м – 110). Ім прад’яўлена абвінавачанне па арт.16.29 КаАП.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Истерия благоустройства: как на Могилевщине превращают рутину в подвиг

С победной истерией в Могилевской области может соревноваться только истерия благоустройства, охватившая все города и веси.

То, что для цивилизованного общества является делом обычным и даже рутинным, у нас выставляется на всеобщее обозрение и рассматривается, как некий подвиг. В спешке не обходится без казусов.

Например, в Чаусах “силами Чаусского УКП «Жилкомхоз» осуществлен ремонт фасада жилого дома №7 по улице Пролетарской”.

Сил жилкомхоза, правда, хватило пока только на фасад, с трубой и крышей, как видно на снимках (заглавное фото), опубликованных районной газетой, придется героически разбираться позже.

В Хотимске студентов экологического отряда «Патриот» бросили на очистку стыков тротуарной плитки от травы и от имени ребят заявили, что “работа не только несложная, но и интересная”, выставляя школьников полными придурками.

школьники

В Костюковичах саженцы туй для благоустройства “подарил депутат местного совета депутатов военный комиссар Костюковичского райвоенкомата Юрий Исмаилов”. Подарок выглядел бы убедительнее, если бы не звучал как отчет об исполнении чьего-то поручения.

депутат

В Кировске тоже борются за благоустройство. Там обозначилась проблема – “зыбучая плитка” появилась “прямо напротив городского ресторана, образовалась настоящая «ловушка» – выбоина на асфальте. Она не упускает момент заманить в себя невнимательного прохожего. Особенно в темное время суток”.

яма

А вот в ловушку благоустройства государственная пропаганда, разгоряченная указом Лукашенко о наступлении года окрашенных мусорных урн, заманила всю страну.

Косить нынче модно – в Кировском районе пройдет “Сенофест”

Косьба бывает ювелирной, а стогование – искусством. На берегу Друти пройдет “Сенофест”. 

21 июня на берегу реки Друть пройдет фестиваль “Сенофест”, сообщает БелТА.

На фестивале покажут, как из сена и соломы делают кукол, венки и сувениры, которые действительно пахнут летом.

Косари будут соревноваться в скорости и точности работы с косой, а женщины сплетут пояса, заговаривая их на урожай и благополучие. 

Есть интересный нюанс. Утверждается, что этот древний ритуал, кроме прочего, был “направлен на единство”. 

Но вряд ли единство волновало наших предков так сильно, как наших современников – идеологов, готовых и победу в Куликовской битве сделать достижением не  Александра Пересвета, а  Александра Лукашенко, который в молодые годы сразился с Челубеем.

Фото: БелТА

Кіраўскія журналісты прымусілі атынкаваць вугал вакзала, пакуль вярсталася газета

Журналісты газеты “Кiравецзвярнулі увагу на занядбаны вугал мясцовага аўтавакзала – і за час вёрсткі нумару сітуацыя змянілася.

Знакамітая кіраўская смажанка, якая прадаецца побач з аўтавакзалам, як і раней, прыцягвае натоўпы мясцовых жыхароў і гасцей горада. 

Але побач з кулінарнымі пахамі наведвальнікаў сустракаў не надта прыемны пейзаж – абшарпаны вугал будынка аўтавакзала, які мог сапсаваць агульнае ўражанне ад горада.

І гэта ў той час, калі па ўсёй краіне шырокім фронтам, сямімільнымі крокамі ідзе год добраўпарадкавання! 

Яшчэ да публікацыі крытычнага матэрыялу, уладальнікі аўтавакзала аператыўна адрэагавалі: злашчасны вугал быў атынкаваны. Што ні кажы, а газета “Кіравец” – справа ўплывовая.

Фота: “Кiравец

Тры чалавекі падпалілі сябе па неасцярожнасці ў Магілёўскай вобласці

Тры выпадкі, калі людзі па неасцярожнасці атрымалі апёкі, зафіксаваныя на мінулых выходных на Магілёўшчыне – паведамляе прэс-служба МНС.

Мужчына 1968 года нараджэння ў Бабруйску падпальваў папіросу ад газавай пліты і на ім успыхнуў швэдар, прычыніўшы апёкі. Гэта здарылася яшчэ 5 траўня, але бабруйчанін не стаў звяртацца да медыкаў, пакуль не стаў адчуваць сябе дрэнна. Толькі 9 траўня ён патэлефанаваў дачцэ і паскардзіўся на самаадчуванне. Пабачыўшы на ім апёкі, жанчына выклікала хуткую.

11 траўня апёкі ног атрымаў мужчына 1999 года нараджэння ў вёсцы Азер’е Шклоўскага раёна. Як высветлілася, у 00:11 ночы ён распальваў кацёл бензінам і выпадкова абліў свае ногі.

Таксама 11 траўня ў Кіраўску да лекараў звярнулася мясцовая жыхарка 1987 года нараджэння. На ёй загарэлася вопратка, калі яна гатавала ежу – жанчына выпадкова падсунулася пад агонь і вопратка ўспыхнула.

Фота ілюстрацыйнае.

Былая палітзняволеная магілёўская студэнтка эвакуявана з Беларусі

Нядаўна вызваленая з лукашэнкаўскіх засценкаў былая студэнтка-выдатніца МДУ імя А.Куляшова Данута Перадня пачынае сваё жыццё ў Польшчы.

“Дзякуючы працы каманды эвакуацыі фонда BYSOL, былая палітзняволеная змагла пакінуць Беларусь, дзе яе, пасля вызвалення, прэсавалі сілавікі.

Дапамагчы студэнтцы-выдатніцы, якую пасадзілі за антываенную пазіцыю можна па спасылцы” – напісаў у сваім Фэйсбуку кіраўнік фонда BYSOL Андрэй Стрыжак.

Паводле інфармацыі Праваабарончага цэнтру “Вясна”, 20-гадовую студэнтку Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсытэту імя Куляшова затрымалі 28 лютага 2022 году, калі яна прыехала на маршрутцы з Кіраўска ў Магілёў.

У віну дзяўчыне паставілі тое, што яна 27 лютага перапосціла ў адзін з магілёўскіх чатаў тэкст з рэзкай крытыкай Уладзіміра Пуціна і Аляксандра Лукашэнкі за вайну супраць Украіны. Таксама там заклікалі да вулічных выступаў і пісалі пра тое, што беларускае войска ня мае перспектывы, калі непасрэдна ўступіць у вайну.

10 чэрвеня таго ж году Камітэт дзяржаўнай бяспекі ўнёс Дануту Перадню ў спіс «асоб, якія маюць дачыненне да тэрарыстычнай дзейнасці».

Перад арыштам Перадня была студэнткай-выдатніцай і мела ад педагогаў толькі станоўчыя характарыстыкі. Аднак, адразу пасля завядзення крымінальнай справы яе адлічылі з унівэрсытэту.

За той перадрук антываеннага допісу Перадні далі шэсць з паловай гадоў турмы, з якіх яна адседзела тры.

Амаль год Данута правяла ў СІЗА, яшчэ амаль два гады – ў гомельскай калоніі.  

У канцы 2024 года Дануту Перадня «памілавалі», і яна выйшла на волю. Пра яе вызваленне стала вядома ў студзені 2025 года. А ў траўні эвакуацыйная каманда BYSOL дапамагла дзяўчыне пераехаць у Польшчу.

Фота з соцсетак Дануты Перадня