Супраць дырэктара бабруйскай студыі прыгажосці і майстра ўзбуджана крымінальная справа.
У Бабруйску супрацоўнікі ўпраўлення БЭП устанавілі факт незаконнай прадпрымальніцкай дзейнасці. Яе ажыццяўлялі 56-гадовая дырэктарка студыі прыгажосці і яе 43-гадовая знаёмая, якая працавала ў салоне майстрам апаратнага масажу.
Жанчыны аказвалі каметычныя паслугі без ліцэнзіі. Іх нелегальны даход склаў 55 тысяч рублёў.
Узбуджана крымінальная справа.
Фота – скрыншот тэлеграм-канала «МВД Беларуси».
Ігнат (народны каляндар).
«На святога Ігната зіма багата».
У адных месцах лічылі, што якое надвор’е сёння, такі і ўвесь люты будзе, у іншых казалі, што такой будзе ўся вясна.
Былі і такія прыкметы: калі неба яснае, то вясна будзе рана; калі мяцеліца, то і на Масленку будзе месці.
1411 год. Заключаны Таруньскі мір, якім скончылася Вялікая вайна (1409–1411) Польшчы і Вялікага Княства Літоўскага з Тэўтонскім ордэнам.
У гістарыяграфіі гэта пагадненне часта лічыцца дыпламатычнай няўдачай Польшчы і Літвы з-за іх няздольнасці выгадна скарыстаць разгромнае паражэнне крыжакоў у Грунвальдскай бітве.
Крыжакі аддалі Добжынскую зямлю, захопленую ў Польшчы падчас вайны, і зрабілі толькі часовыя тэрытарыяльныя саступкі ў Жамойці, якая пераходзіла да Літвы толькі на час кіравання польскага караля Уладзіслава II Ягайлы і вялікага князя літоўскага Вітаўта.
Таруньскі мір быў нестабільным. Спатрэбіліся яшчэ дзве вайны, Галодная вайна ў 1414 і Голубская вайна ў 1422, каб падпісаць Мельнскі мір, які вырашыў усе тэрытарыяльныя спрэчкі. Тым не менш, вялікія памеры ваенных рэпарацый былі значным фінансавым цяжарам для крыжакоў, яны спарадзілі ўнутраныя канфлікты і эканамічны спад. Крыжацкі ордэн так і не здолеў аднавіць сваю былую моц.
1661 год. У Магілёве адбылося славутае паўстанне гараджан супраць расійскай улады.
Паводле Магілёўскай хронікі Сурты і Трубніцкіх, у 1661 годзе “месяца лютага 1-га дня на святога Трыфана высеклі ў Магілёве гараджане магілёўцы маскоўскі гарнізон.” У верасні 1654 г. Магілёў перайшоў без бая на бок маскоўскага войска. Гараджане прысягнулі на вернасць цару Аляксею Міхайлавічу, але хутка паміж магістратам і расійскай вайсковай адміністрацыяй узніклі супярэчнасці, якія выліліся ў паўстанне 1661 года.
Напярэдадні быў распрацаваны план паўстання, паводле якога ўсе гаспадары, у якіх стаялі па хатах маскоўскія ратнікі, мусілі абясшкодзіць іхнюю зброю, дастаўшы крэмень ці іншым чынам папсаваўшы яе. Датай пачатку паўстання было прызначанае 10 лютага. Да апошняй хвіліны маскоўцы не здагадваліся пра змову месцічаў.
Прычынай заўчаснага (не 10, а 1 лютага) пачатку паўстання называюцца зняважлівыя паводзіны расійскіх жаўнераў на гандлёвай плошчы. У звычайны рынкавы дзень царскія вайскоўцы пачалі крыўдзіць і зневажаць гандлярак. Паводле легенды, умоўны заклік «Пара!» тады вымавіў ля ратушы бурмістр Язэп Левановіч, што кіраваў падрыхтоўкай паўстання. На гукі звону збегліся гараджане, неўзабаве ім на дапамогу прыйшлі выпушчаныя з турмы ваеннапалонныя, і за некалькі гадзін напружанага бою была знішчаная практычна ўся маскоўская залога (па розных ацэнках, ад некалькіх соцень да некалькіх тысяч чалавек). Уцяклі толькі некалькі чалавек, якія, дабегшы да Рослава, паведамілі, што «могилевские мещане… изменили… ратных людей в Могилеве всех порубили». Тры ваяводы і некалькі афіцэраў былі захоплены ў палон і адпраўлены ў Варшаву.
Існуе таксама іншая дата паўстання паводле іншых крыніц – 11 лютага 1661 года.
1717 год. У Рэчы Паспалітай адбылася паседжанне аднадзённага «Нямога сойма».
Сойм быў скліканы для вылучэння ўмоў каралю Аўгусту II. Увайшоў у гісторыю як «нямы» таму, што кароль прыняў патрабаванні, якія яму выстаўляліся – вывад саксонскіх войскаў, пашырэнне паўнамоцтваў Сойма і Сената, абмежаванне асабістай улады караля – практычна без адзінага слова.
Да такога рашэння яго схіліў расійскі цар Пётр I, які меў на тэрыторыі Рэчы Паспалітай 60 000 салдат.
Сойм таксама пашырыў правы шляхты, зацвердзіў вайскова-скарбовую рэформу, стварэнне невялікіх рэгулярных армій Польшчы (18 000) і Вялікага княства Літоўскага (6 000 салдат), зацвердзіў пратэкцыю рускага цара над Рэччу Паспалітай.
1733 год. Памёр Аўгуст Моцны, Фрыдрых Аўгуст I, Аўгуст II.
Кароль польскі і вялікі князь літоўскі (1697–1706, 1709–1733).
Мянушку «Моцны» атрымаў з прычыны выключнай фізічнай сілы і шматлікіх любоўных прыгод. Карыстаўся папулярнасцю сярод дробнай шляхты.
Імкнучыся да абсалютнай улады збіраўся ператварыць ВКЛ у незалежную дзяржаву са спадчыннай уладай, у чым яго падтрымалі Радзівілы, Вішнявецкія і іншыя магнаты і шляхта.
Уцягнуў краіну ў Паўночную вайну (1700–1721) як саюзнік Пятра I, аслабіў дзяржаву. Яго няўдалая палітыка прывяла да актыўнага ўмяшання ва ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай не толькі Расіі, але і Прусіі, Аўстрыі і Францыі.
Аўгуст Моцны больш клапаціўся пра развіццё Саксоніі, і Рэч Паспалітую падпарадкоўваў гэтым мэтам. Намагаючыся ўзмацніць сваю ўладу ў Польшчы і ВКЛ ён абапіраўся на дапамогу суседніх дзяржаў, на карысць якіх збіраўся аддаць частку тэрыторыі Рэчы Паспалітай.
1811 год. Нарадзіўся Рамуальд Зянкевіч.
Беларускі этнограф, педагог, археолаг, фалькларыст.
Збіраў песні, казкі, паданні, легенды, абрады і звычаі на Піншчыне, укладальнік першага зборніка беларускіх песень, які мае навуковае значэнне. Вывучаў Крэўскі замак, Тураў.
Спасылаючыся на запісаныя ім назвы ўрочышчаў, абрады, звычаі і вераванні, сцвярджаў, што Піншчына заселена славянамі са старажытных часоў. Аўтар першай археалагічнай карты Ашмянскага павета.
Памёр 11 верасня 1868 года.
1860 год. Памёр Іосіф Ярашэвіч.
Беларускі гісторык, этнограф, прафесар Віленскага ўніверсітэта.
Апякун студэнта Ю. Славацкага – будучага вядомага польскага паэта.
Збіраў крыніцы па гісторыі Вялікага княства Літоўскага, крытычна іх аналізаваў, знайшоў у Віленскім кармеліцкім кляштары польскамоўны тэкст Першага статуту ВКЛ.
Пасля падаўлення паўстання 1830–1831 года і закрыцця Віленскага ўніверсітэта, пакінуў педагагічную дзейнасць, як «асоба, якая не правільна мысліць».
Галоўная яго праца «Вобраз Літвы з пункту гледжання цывілізацыі ад найстаражытнейшых часоў да канца XVIII стагоддзя» грунтуецца на звестках Літоўскай метрыкі, М. Стрыйкоўскага, А. Нарушэвіча, І. Анацэвіча, Т. Нарбута, К. Богуша, М. Карамзіна, Е. Фойгта.
Аўтар прац «Пра ўплыў хрысціянскай рэлігіі на цывілізацыю славян», «Пра стан цывілізацыі Літвы перад i пасля заснавання акадэміі», «Матэрыялы да статыстыкі i этнаграфіі Гродзенскай губерні: Бельскі павет».
Вывучаў паходжанне колішніх плямёнаў на геаграфічнай Беларусі, фальклор i этнаграфію беларусаў, цікавіўся археалогіяй.
1863 год. Выйшаў зварот Літоўскага правінцыяльнага камітэта на чале з К. Каліноўскім да насельніцтва Беларусі і Літвы з заклікам падняцца на ўзброеную барацьбу.
Паўстанне пачалося на тэрыторыі Польшчы 22 студзеня, а на тэрыторыі Літвы і Беларусі – 1 лютага пасля закліка лідара паўстання. Паўстанне цягнулася, галоўным чынам, да 18 чэрвеня, а поўнасцю задушана рускім царызмам увосень 1864 года.
Паўстанне 1863-1864 гадоў выклікала вялікі грамадскі рэзананс у тагачаснай Расіі і, між іншым, прыцягнула ўвагу грамадства да Беларусі як да з’явы з гістарычнымі каранямі, адкрыла «беларускае пытанне» і зрабіла яго адной з найважнейшых тэм даследаванняў і публікацый у 1860–1870-я гады, стала вызначальным фактарам развіцця беларускай гістарыяграфіі гэтага перыяду.
Падчас паўстання загінула да 30 000 чалавек, да 20 000 было рэпрэсавана. У Польшчы статут ветэрана студзеньскага паўстання ў 1920–1939 гадах атрымалі 3 644 чалавек – гэта тыя, хто заставаўся ў жывых. У 1920-я гады ў сённяшнім пасёлку Свір на самым высокім месцы над аднайменным возерам быў устаноўлены помнік у гонар паўстанцаў з белым арлом, які быў зруйнаваны Саветамі ў 1939 годзе, а белы арол скінуты ў возера.
1874 год. Памерла Гелена Скірмунт.
Беларуская і польская мастачка. Пляменніца Напалеона Орды.
Малявала партрэты, пейзажы, абразы для касцёлаў.
Як скульптар выканала шмат распяццяў, медальёнаў з партрэтамі, у тым ліку І. Лялевеля, Ю. Крашэўскага. Аўтар гіпсавых плакет «Міндоўг», «Гедзімін», гістарычных шахмат у выглядзе войска Яна III Сабескага і туркаў і іншых прац.
У 1863 годзе за спробу даставіць дэпешу Р. Траўгуту арыштавана і саслана ў Тамбоў.
Б. Залескім часткова апублікаваны яе дзённік разам з лістамі пад назвай «3 жыцця літвінкі, 1827-1874».
1884 год. Нарадзіўся Аляксандр Сянкевіч.
Дзяржаўны дзеяч БССР, нарком аховы здароўя, публіцыст.
Адзін з арганізатараў нелегальнага настаўніцкага з’езда 9 ліпеня 1906 года ў Мікалаеўшчыне, пасля разгону якога з’ехаў у ЗША, дзе скончыў медыцынскі факультэт Балтымарскага ўніверсітэта.
У 1917 годзе арганізаваў медслужбу савецкіх узброеных сіл на Далёкім Усходзе.
У 1921–1923 гадах быў наркамам аховы здароўя БССР, пасля – працаваў на партыйных пасадах, у беларускім сектары Камуністычнага ўніверсітэта нацыянальных меншасцей Захаду ў Маскве, у БДУ, рэктарам Камуністычнага ўніверсітэта Беларусі, у Інстытуце літаратуры і мастацтва акадэміі навук, дырэктарам Інстытута гігіены і санітарыі Наркамата аховы здароўя РСФСР, ва Усесаюзным радыёкамітэце.
Пасля 1930 года ў палітычнай няласцы, высланы з Беларусі. Арыштаваны ў студзені 1938 года, у чэрвені прыгавораны да вышэйшай меры пакарання, расстраляны 29 чэрвеня 1938 года.
Быў неаднаразова выведзены ў літаратурных творах: Якубам Коласам, як Алесь Садовіч у трылогіі «На ростанях» і як правобраз Бас-Грэнкі ў п’есе «Забастоўшчыкі», А. Фадзеевым, як доктар Сташынскі ў рамане «Разгром».
Імем Сянкевіча названа вуліца ў Мікалаеўшчыне.
1913 год. Нарадзіўся Сяргей Прытыцкі.
Беларускі палітычны дзеяч Заходняй Беларусі і БССР.
Дзеяч Камуністычнага саюза моладзі Заходняй Беларусі. У 1936 годзе прыгавораны да смяротнага пакарання, якое заменена пажыццёвым турэмным зняволеннем, вызвалены ў 1939 годзе пад час паходу Чырвонай Арміі і прызначаны намеснікам старшыні Беластоцкага аблвыканкама.
У чэрвені-жніўні 1941 года ўдзельнічаў у стварэнні абарончых збудаванняў вакол Магілёва. Падчас вайны – начальнік Польскага штаба партызанскага руху.
У пасляваенны час быў першым сакратаром Гродзенскага, Баранавіцкага, Маладзечанскага, Мінскага абкамаў КПБ, намеснікам старшыні Савета Міністраў БССР, Старшынёй Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР і намеснікам старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР (1968–1971).
Памёр 13 чэрвеня 1971 года.
Яго імем названыя вуліцы ў Мінску, Гродне, Баранавічах, Маладзечне, Магілёве (Бароўка), сквер у Мінску.
1994 год. Памёр ураджэнец Рэчыцы Яўген Караткевіч.
Палярны даследчык, доктар геаграфічных навук, прафесар, Герой Сацыялістычнай працы, віцэ-прэзідэнт Геаграфічнага таварыства СССР.
Унёс вялікі ўклад у вывучэнне прыроды, прыродных багаццяў Арктыкі і Антарктыды. Удзельнік Першай комплекснай антарктычнай экспедыцыі, непасрэдны кіраўнік трох экспедыцый на лядовы мацярык, у 1962–1989 гадах узначальваў Савецкую антарктычную экспедыцыю.
Аўтар больш за 200 навуковых прац, кіраўнік работ па падрыхтоўцы і выданню серыі навуковых атласаў прыроды. Пахаваны на Серафімаўскіх могілках Санкт-Пецярбурга. У яго гонар названа падледніковае плато ў Антарктыдзе.
Адсунуўшы абарону правоў чалавека на задні план, праўладныя прафсаюзы пачалі вучыць “абараняць Радзіму”.
У Магілёўскім каледжы будаўніцтва імя Старавойтава прафсаюзы правялі так званую дыялогавую пляцоўку, пра што паведамляе іх тэлеграм-канал. Тэмай гэтай пляцоўкі сталі не магчымыя парушэнні правоў будучых будаўнікоў пры паступленні на працу, і не спосабы барацьбы за працоўныя правы. У цэнтры ўвагі была служба і патрыятызм.
“Задача прафсаюза – не толькі абараняць працоўныя правы, але і выхоўваць, дапамагаць маладым людзям свядома падрыхтавацца да абароны Радзімы», – адзначыў старшыня абласной арганізацыі прафсаюза работнікаў будаўніцтва Аляксандр Лісоўскі.
Зразумела, што весці такую падрыхтоўку без вайскоўцаў у цяперашняй Беларусі вельмі цяжка. Таму свае здольнасці будучым прадстаўнікам мірнай прафесіі будаўнікоў паказвалі спецназаўцы з Беларускай асацыяцыі ветэранаў падраздзяленняў спецыяльнага прызначэння войск МУС “Гонар”, байцы атрада спецыяльнага прызначэння “Гром” пры падтрымцы вайскавой часткі 6713.
Без рытуальнага наведвання мемарыяльнага комплекса “Буйніцкае поле” і Музея славы Магілёўшчыны пры такой мілітарысцкай апрацоўцы будучых будаўнікоў, зразумела, не абыйшлося. Праўладныя прафсаюзнікі абяцаюць рабіць такія “дыялогавыя пляцоўкі” рэгулярнымі.
Фотаздымак: ТГ “Прафсаюзы Магілёўшчыны”
Старонка «В Центре Европы – Окраина Мира», якая не абнаўляецца з канца 2022 года, па цяперашнім меркаванні Глускай пракуратуры, з’яўляецца экстрэмісцкай.
Пракуратура Глускага раёна стараецца даказаць, што недарма есць свой хлеб і таксама можа змагацца з беларускімі “экстрэмістамі”. Так, нядаўна нагляднае ведамства ў выніку маніторынгу выкрыла ў Фэйсбуку акаўнт «В Центре Европы — Окраина Мира», які потым, 9 студзеня 2026 года, раённы суд прызнаў экстрэмісцкім матэрыялам. Тое, што апошнія пасты на гэтай старонцы датуюцца лістападам 2022 года, ні пракуратуру, ні суд абсалютна не збянтэжыла. Хаця, па шчырасці, можна было ў Сеціве знайсці нешта больш свежае. І не важна, што тая інфармацыя ўжо магла быць прызнана “экстрэмісцкай” такімі ж пракурорамі і суддзямі з іншага раёна, бо падвойнае, а то і патройнае такое прызнанне часта сустракаецца і яшчэ нікому не зашкодзіла.
Потлумачыць, чаму глускія пракуроры засяродзілі сваю ўвагу менавіта на вышэйзгаданым акаўнце, ўзялася на старонках глускай праўладнай раёнкі памочнік пракурора Глускага раёна Вольга Бутэвіч (на здымку). Зрабіла гэта, як і належыць беларускаму пракурору лукашэнкаўскіх часоў, па-руску і з яўнай праявай непавагі да беларускай мовы.
“При детальном анализе контента данного аккаунта прокуратурой Глусского района установлены публикации, которые демонстрируют экстремистскую символику
и направлены на популяризацию так называемого «пратэснага руху», а также представляют в негативном свете события социальной, политической
и культурной жизни Республики Беларусь”, – напісала пракурор, з агідай выкарыстаўшы ў рускамоўным тэксце два беларускія словы.
Цяпер акаўнт у Фэйсбуку, на які падпісаны менш за 700 чалавек і які быў створаны ў 2015 годзе, а тры гады таму спыніў сваё актыўнае абнаўленне, уключаны ў так званы Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Вядзе гэты спіс міністэрства інфармацыі.
Фотаздымак: glusk.by
Прымусовая праца становіцца нормай у Беларусі, таму беспрацоўных усё часцей прымушаюць працаваць бясплатна.
У Касцюковічах міліцыя прымусіла беспрацоўных мясцовых жыхароў займацца ўборкай снегу. Гэта адбылося пасля чарговага пасяджэння пастаянна дзеючай камісіі па садзейнічанні занятасці насельніцтва, якое прайшло ў раённым аддзеле ўнутраных спраў, піша Mayday.
На мерапрыемства выклікалі каля двух дзясяткаў чалавек, якіх улады адносяць да катэгорыі «не занятых у эканоміцы». У сценах РАУС чыноўнікі расказалі ім пра наяўныя ў раёне вакансіі, а таксама папярэдзілі пра магчымую адказнасць за так званыя антыграмадскія паводзіны.
Пасля афіцыйнай часткі супрацоўнікі міліцыі вырашылі «ўцягнуць падуліковых грамадзян у грамадска карысную працу». Каля пяці мужчын, якія стаяць на ўліку ў міліцыі, былі накіраваныя на ўборку снегу з тратуараў каля новабудоўляў у мікрараёне арэнднага жылля. У гэтых дамах пражываюць самі сілавікі, работнікі сістэмы аховы здароўя і маладыя спецыялісты.
Пры гэтым пра аплату працы або добраахвотны характар такой «дапамогі» гаворка не ішла.
Нагадаем, што ў снежні 2025 года магілёўскіх беспрацоўных прымусілі прыбіраць тэрыторыю дзіцячага садка.
Фотаздымак: Mayday
Слова “ювелір” паходзіць ад французскага joyau – “скарб”, якое, у сваю чаргу ўзыходзіць да лацінскага jocellum – “каштоўнасць”.
Прафесія ювеліра адна з самых старажытных – жаданне атачаць сябе каштоўнасцямі існавала нават у першабытных людзей, а багацце упрыгожванняў сведчыла аб становішчы і статусе іх уладальнікаў. Першыя ўпрыгожванні выраблялі з разнастайных дапаможных матэрыялаў, якія паддаюцца апрацоўцы прымітыўнымі прыладамі тых часоў. Гэта маглі быць каралі з ракавінак, іклаў жывёл, каменьчыкі з дзіркай на скураной палосцы. Самыя раскошныя ўпрыгожванні насіў правадыр племя.
Першабытныя людзі выраблялі амулеты, бранзалеты, пярсцёнкі, якія павінны былі абараняць іх ад злых духаў і хвароб, дапамагаць удаламу паляванню.
У VII стагоддзі да нашай эры людзі сталі вырабляць медныя вырабы, навучыліся гнуць, каваць, свідраваць і абточваць метал.
Родапачынальнікам ювелірнага мастацтва стала Старажытная Элада. Тут упершыню было засвоена разьбярства па камені, з’явіліся ўпрыгожванні, выкананыя з каштоўных металаў з самацветамі.
У Беларусі першым увайшоў у гісторыю ювелірнай справы полацкі злотнік Лазар Богша, які ў 1161 годзе вырабіў крыж-каўчэг для Еўфрасінні. Усяго ж архівы захоўваюць больш за 1 500 імёнаў ювеліраў з беларускіх зямель.
Дзень ювеліра з’яўляецца добрай нагодай здзейсніць прыемную пакупку або зрабіць доўгачаканы падарунак блізкім людзям.
Свята свойскай жывёлы. «Хавай нос у апанасаўскі мароз»
Памяць свяціцеляў Афанасія Вялікага – аднаго з айцоў грэцкай царквы ІV стагоддзя, Кірыла – патрыярха Александрыйскай царквы.
Маскавітаў было ад 31 000 да 150 000 войска і 200 асадных гармат. Абаронцы мелі толькі 2 000 салдат, 400 наемнікаў і нямецкую роту, 38 гармат.
Выбар Полацка для нападу, цалкам відавочны – ён быў найбуйным і найбагатым горадам Вялікага княства Літоўскага, з насельніцтвам ледзь не 100 000 чалавек. Тут рускае войска магло разлічваць на велізарную здабычу. Акрамя таго, узяцце Полацка давала цэлы шэраг тактычных пераваг: кантроль над Дзвіной, прамыя зносіны з Лівоніяй, адкрыты шлях на Вільню.
Полацак спрадвеку лічыўся Рурыкавічамі адной са сваіх галоўных вотчын. Іван IV любіў апрануць свае палітычныя і ваенныя акцыі ў форму святой вайны супраць ворагаў веры і царквы. У паход ён узяў са сваёй казны некалі вывезены крыж Св. Еўфрасінні Полацкай (у 1222 годзе скрадзены і вывезены ў Смаленск, у 1514 году вывезены ў Маскву), каб вярнуць яго ў полацкі Спаскі манастыр.
У выніку захопу Полацка 15 лютага 1563 года, Іван Жахлівы горад цалкам спаліў і з зямлёй зраўняў, загадаў без шкадавання засекчы болей за 20 000 гараджан, гнаць на Маскву больш як 60 000, а кабет і дзяўчат распрануць і так – голымі і звязанымі – весці. Манахаў-бернардынаў закатаваць, “жыдоў хрысціць або патапіць у Дзвіне”.
Удзельнік паўстання 1863-1864 гадоў. Паўстанцкі начальнік Гродзенскага ваяводства.
Скончыў Тартускі ўніверсітэт. У сваім маёнтку Гожа пад Гродна значна аблягчыў павіннасці сялян. У першыя месяцы паўстання Гожа была цэнтрам паўстанцкай дзейнасці.
Арыштаваны ў ліпені 1863 года разам з паўстанцкім сакратаром, дваюродным братам Зыгмунтам Урублеўскім.
У 1864 годзе быў высланы ў сібірскія шахты на катаргу на 8 год.
Вярнуўся да дому ў 1878 годзе.
Памёр каля 1910 года ў Стрэльчым на Валыні.
“Дзень нараджэння расійскай гарэлкі”. Заслуга Мендзялеева ў тым, што ён абгрунтаваў сучасны стандарт утрымання спірту ў гарэлцы, які спрыяльны па ўздзеянні на жывы арганізм – водна-спіртавы раствор з канцэнтрацыяй этанолу 40% па аб’ёме. Грунтуючыся на гэтых дадзеных, была распрацавана рэцэптура гарэлкі пад назвай “Маскоўская асаблівая”, якая ў 1894 годзе была запатэнтавана расійскім урадам як руская нацыянальная гарэлка.
Яшчэ 10 000 гадоў да нашай эры людзі даведаліся пра асаблівасці спіртных напояў з мёду, садавіны і ягад. Наогул прататып гарэлкі вырабіў яшчэ ў XI стагоддзі персідскі лекар Ар-Разі, які шляхам звычайнай перагонкі вылучыў этанол. Мусульманін выкарыстоўваў гарэлку выключна ў медыцынскіх мэтах.
“Гарэлка” – ад нямецкага Brent Wein — “гарэлае віно” (паказвае, што перагнанае, дыстыляванае) з’явілася ў ВКЛ на мяжы XV-XVI стагоддзяў з Германіі. Да канца XVII – пачатку XVIII стагоддзяў паступова выцясніла піва і мёд пітны. У залежнасці ад ступені дыстыляцыі яе мацунак вагаўся ад 15-20 % (простая гарэлка) да акавіты (пад 70%).
Папулярнымі напоямі шляхты былі розныя напоі на аснове гарэлкі – зуброўка, крупнік, крамбамбуля, траянка і іншыя. Старка – гарэлка, вытрыманая ў дубовых бочках на працягу 5-10 гадоў. Асноўнай сыравінай для вырабу гарэлкі доўгі час было жыта, аднак з 1830-х гадоў спірт і гарэлку пачалі атрымліваць пераважна з бульбы, што рэзка знізіла яе сабекошт, а разам з тым і якасць (цяжка ачысціць ад сівушных алеяў). У XIX стагоддзі ў Беларусі выраблялася больш за 16 літраў гарэлкі на чалавека штогод. Зараз 12 прадпрыемстваў вырабляюць 11 мільёнаў дэкалітраў, або 12 літраў на жыхара.
Беларускі паэт, празаік, перакладчык, лінгвіст.
Член РСДРП (1909). У Першую сусветную вайну служыў на Балтыйскім флоце, быў цяжка паранены. Удзельнік Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцый, Грамадзянскай вайны.
Працаваў у Наркамаце асветы БССР, газеце «Савецкая Беларусь», у тэрміналагічнай камісіі Інбелкульта, у Інстытуце мовы акадэміі навук. Браў удзел у стварэнні тэрміналагічных слоўнікаў; падрыхтаваў і выдаў слоўнік «Тэхнічная тэрміналогія», рыхтаваў слоўнік краўцоўскай мовы Капыля і краёвы слоўнік Капыльшчыны.
Аўтар вершаў, драм, 5 зборнікаў паэзіі, перакладаў на беларускую мову твораў рускіх і ўкраінскіх пісьменнікаў.
Арыштаваны ДПУ у 1930 годзе, у 1931 годзе высланы ў Самару на 5 гадоў.
Памёр 4 лютага 1938 года. Пахаваны на Вайсковых могілках Мінска.
Напой – дамінант на сусветным рынку безалкагольных напояў на працягу ўсяго ХХ стагоддзя.
Назва напою адносіцца да двух яго арыгінальных інгрыдыентаў: лісця кокі і арэхаў кола – крыніцы кафеіну.
У сакавіку 1886 года Дж. Пембертон спрабаваў знайсці новы болесуцішальны сродак. Узяў цукровы сіроп, кафеін, дадаў у яго адвар кокі і атрымаў стымулюючы салодкі напой карычневага колеру.
У аптэку “Джэйкобс” у Атланце ён паступіў як лек ад расстройстваў нервовай сістэмы, на што аўтар атрымаў патэнт. Любы наведвальнік аптэкі, апусціўшы ў аўтамат 5 цэнтаў, мог атрымаць шклянку гаючага напою. Працягваючы эксперыментаваць з сіропам, у яго дадалі газіроўку.
За час навучання ў Акадэміі Мастацтваў атрымаў усе акадэмічныя узнагароды, шэраг медалёў і быў удастоены звання класнага мастака I-й ступені.
Пераможца конкурса (1858) на праект помніка «Тысячагоддзе Расіі» у Ноўгарадзе. 8 верасня 1862 года помнік урачыста адкрыты. Вышыня манумента з крыжом і фігурай анёла ўверсе – каля 16 метраў, дыяметр – каля 9 метраў, вага – 65,5 тон.
Сярод фігур на помніку: хрысціцель Русі Уладзімір Святаслававіч – муж Рагнеды Рагвалодаўны, Пётр Магіла – заснавальнік царквы ў магілёўскім Падміколлі, архібіскуп Георгі Каніскі, вялікія князі Яраслаў Мудры – сын Рагнеды, Аляксандр Неўскі – зяць полацкага князя Брачыслава, Гедымін, Альгерд, Вітаўт, князь Пскоўскі Даўмонт – сын Міндоўга, князь Канстанцігн Астрожскі, выхадцы з літоўскіх зямель князь Р. Пацёмкін, кампазітар М. Глінка.
Цікава, што над фігурамі расійскіх асветнікаў знаходзіцца адліты ў бронзе нецэнзурны надпіс.
У 1865 годзе Мікешын наведвае малую радзіму, Клімавічы. У Клімавічах яго запрасілі на рэкруцкі набор. Мікешын не мог вытрымаць відовішча набору сялян у армію, ціха выйшаў, узяў альбом, аловак і намаляваў гэтыя сцэны з натуры. На працягу 27 гадоў мастак вяртаўся ў Клімавічы, пра якія пакінуў жывыя сведчанні эпохі, жыцця, быту жыхароў. Апошняя замалёўка Мікешына з Клімавіч адносіцца да 1892 года – «Паштовая эстафета».
У 1888 годзе па яго праекце ўзведзены помнік Б. Хмяльніцкаму ў Кіеве, пазней – помнік Кацярыне II у Пецярбургу.
Пахаваны ў Аляксандра-Неўскай лаўры на Нікольскіх могілках.
Сапёрам ён прайшоў фронты ад Беларусі да Польшчы і Германіі, удзельнічаў у аперацыях «Баграціён», Вісла-Одэрскай і Берлінскай, за подзвігі тройчы атрымаў ордэн Славы ўсіх ступеняў. Пасля вайны жыў у Магілёве, дзе і памёр 8 ліпеня 2001 г.
Белнацкам – аддзел Народнага камісарыята па справах нацыянальнасцей СНК РСФСР. Дзейнічаў у Петраградзе да сакавіка 1918 года, потым у Маскве да сакавіка 1919 года. У процівагу ўраду БНР, вёў агітацыйную, культурна-асветніцкую, выдавецкую працу, прапагандуючы ідэю стварэння беларускай савецкай дзяржавы сярод беларусаў-бежанцаў.
Меў аддзяленні ў Петраградзе, Маскве, Віцебску, Саратаве, Смаленску, прадстаўнікоў у Оршы, Арле, Калузе, Саратаве, Тамбове. Пры Белнацкаме працавалі клубы “Беларуская хатка” ў Петраградзе, “Беларус” у Маскве, выходзіла газета “Дзяннiца”, часопісы “Чырвоны шлях”, “Беларуская крыніца” (“Крыніца”), Беларускі народны ўніверсітэт.
Першы старшыня – камісар А. Чарвякоў, супрацоўнікі: Г. Багдановіч, І. Дварчанін, К. Дуж-Душэўскі, Зм. Жылуновіч, Я. Канчар, П. Каравайчык, Ф. Турук.
31 студзеня 1918 г. для жыхароў Магілёва стала апошнім днём «старога стылю»: мясцовы гістарычны артыкул пра люты 1918 года нагадвае, што «магілёўцы ляглі спаць 31 студзеня 1918 года, а прачнуліся ранкам 14 лютага» – так у жыцці горада адбіўся пераход на грыгарыянскі каляндар.
З 1938 года – абласны краязнаўчы. Быў зусім спустошаны і разрабаваны ў гады Вялікай Айчыннай. Першая пасляваенная экспазіцыя ў трох залах у Доме Саветаў адкрылася ў 1951 годзе. У будынку на сённяшняй плошчы Славы адначасова ўсе экспазіцыі ў 20 залах музея адкрыты 15 лістапада 1967 года. 14 ліпеня 2005 г. музею прысвоена імя Е. Раманава.
Першы магілёўскі музей пры губернскім статыстычным камітэце быў адкрыты 15 лістапада 1867 года. Меў больш за 1500 экспанатаў, сярод іх: кальчуга са старажытнага кургана на Быхаўшчыне, грамата 1679 года караля Станіслава Панятоўскага на пацверджанне Мсціславу Магдэбургскага права, сані Напалеона і іншыя.
Беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук, прафесар. Даследчык гісторыі Беларусі перыяду феадалізму.
Скончыў Мінскія інстытуты – медыцынскі, педагагічны замежных моў, БДУ. Працаваў лекарам, у Інстытуце гісторыі АН БССР, у інстытуце культуры, дырэктарам НДІ Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, быў прэзідэнтам МГА “Згуртаванне беларусаў свету “Бацькаўшчына” (2001-2005)
У манаграфіях “Частновладельческие города Белоруссии в ХVI—ХVIII вв.”, “Социальная борьба горожан Белоруссии в ХVI—ХVIII вв.” вызначыў колькасць прыватнаўласніцкіх гарадоў, іх тыпы, узровень эканамічнага развіцця, сістэму кіравання, іх ролю як ваеннай апоры, грунтоўна прааналізваў Магдэбургскае права.
Аўтар публікацый па гісторыі шляхецкага стану, генеалогіі шляхты і выбранцаў, кніг “Выбранае”, “Сцягі Оршы”.
Памёр 20 студзеня 2015 года.
Расійскі, беларускі і польскі заолаг, прыродазнавец, урач. Член-карэспандэнт АН СССР
Доктар медыцыны (1860), прафесар заалогі i палеанталогіі ў Варшаве. За ўдзел у паўстанні ў 1864 годзе асуджаны да смяротнага пакарання, якое пасля звароту да царскага ўрада нямецкіх вучоных, палітыка Ота фон Бісмарка, заменена на 15 гадоў катаргі ў Сібіры.
Даследаваў жывёльны i раслінны свет возера Байкал, рэк Амур i Ангара, узбагаціў заалогію шэрагам новых адкрыццяў, вывучаў Камчатку.
3 1882 года прафесар заалогіі ў Львоўскім універсітэце, у якім арганізаваў музей заалогіі з камчацкіх экспанатаў. Вывучаў беларускія азёры Любань, Свіцязь, Чорнае i іншыя, гісторыю і этнаграфію беларусаў.
Пахаваны на Лычакоўскіх могілках у Львове.
Польская манета ў 10 злотых.
Зараз Нацыянальны музей гісторыі і культуры Беларусі. Размешчаны ў гістарычным будынку былога банка па вуліцы Карла Маркса, 12.
Адзін з найбольш папулярных музеяў краіны з самай вялікай музейнай калекцыяй – больш за 400 000 адзінак захоўвання. Штогод музейны збор павялічваецца прыблізна на 2 000 – 3 000 адзінак.
Шэраг музейных прадметаў занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў 1-й і 2-й катэгорыі: скарб манет рымскай чаканкі І-ІІ стагоддзяў, «пояс Вітаўта», царскія вароты з іканастаса Георгіеўскай царквы Давыд-Гарадка XVIII стагоддзя, партрэт Ёзафа Празора другой паловы XVIII стагоддзя.
Мае 5 філіялаў: Музей гісторыі беларускага кіно, Музей сучаснай беларускай дзяржаўнасці, Дом-музей І з’езда РСДРП, Музей гісторыі тэатральнай і музычнай культуры Беларусі, Музей прыроды і экалогіі Беларусі.
Свой пачатак музей бярэ ад Мінскага абласнога музея (1919).
У СССР запускалі сабак, а амерыканцы адправілі шымпанзэ Хэма (1956-1983) на караблі «Меркурый-Рэдстаўн-2».
Палёт доўжыўся 16 хвілін 39 секунд. З-за няправільна разлічанай траекторыі руху карабель падняўся на вышыню 253 км замест запланаваных 182, узровень кіслароду і ціск у кабіне ўпалі.
Бартавыя камеры запісалі тое, што адбывалася ў кабіне і жах на пысе шымпанзэ з-за бязважкасці. Скончыўся палёт у Атлантычным акіяне. Хэм не пацярпеў – адразу пасля ўскрыцця капсулы быў зроблены здымак, дзе ўсмешлівы шымпанзэ цягне лапы да яблыка.
Беларускі пісьменнік і перакладчык.
Працаваў настаўнікам, журналістам. Вакаліст і аўтар тэкстаў панк-гурта «Правакацыя» (1993-2000). Адзін з заснавальнікаў літаратурнага аб’яднання «Бум-Бам-Літ». Сябра беларускага ПЭН-цэнтра. У 2012 годзе пасля публікацыі эсэ «Цёмнае мінулае Каяна Лупакі» (з крытыкай Янкі Купалы) выйшаў з Саюза беларускіх пісьменнікаў.
У 2007-2013 гадах жыў у Гамбургу, з 2020 года жыве ў Аўстрыі.
Піша пераважна прозу – аўтар больш 20 кніг, раманаў, аўтар і зборніка вершаў.
Перакладчык твораў нямецкіх класікаў і сучасных аўтараў.
Вёў на Радыё Свабода цыкл перадач «Гамбурскі рахунак Бахарэвіча», «Каляндар Бахарэвіча», «Цуды і дзівосы Беларусі», калонкі ў чэшскім часопісе HOST, на сайце грамадска-культурніцкай кампаніі «Будзьма беларусамі» і іншыя.
Па яго асобных творах растаўлены спектаклі. Паасобныя яго творы перакладаліся на англійскую, французскую, нямецкую, чэшскую, украінскую, балгарскую, славенскую, рускую, польскую, літоўскую мовы.
У 2015 годзе апавяданне Бахарэвіча «Талент заікання» ўвайшло ў анталогію найлепшай еўрапейскай кароткай прозы «Best European Fiction».
Лаўрэат шматлікіх фестываляў, прэмій, у тым ліку, «Гліняны Вялес», імя Ежы Гедройца (5), «Кніга году» (2), Эрвіна Піскатара (Германія).
Першы выхад у гісторыі ЕС. Брытанцы прагаласавалі за брэксіт – 52%, супраць – 48% у чэрвені 2016 года, але потым доўга спрачаліся паміж сабой, якім ён уласна павінен быць: мяккім, жорсткім, паўмяккім. Двойчы змянілі прэм’ераў, двойчы пераабралі парламент – і нарэшце ў студзені 2020 года Барыс Джонсан падпісаў пагадненне аб разводзе з ЕС пасля 45 гадоў сумеснага жыцця.
У выніку выхаду Брытанія сутыкнулася з дэфіцытам самых нечаканых рэчаў – некаторых прадуктаў харчавання, алкаголю, паліва, будматэрыялаў і запчастак. 60% імпарту завозілася з Еўропы. Сутыкнулася са значнымі праблемамі на рынку працы: ні кухараў, ні афіцыянтаў, ні сезонных працоўных у палях. Краіна пазбавілася танных іспанскіх салат, він, алівак, алею, нідэрланскіх кветак, польскай гародніны і цвікоў, недарагіх румынскіх сядзелак, італьянскіх піцаёла, грэцкіх цырульнікаў.
Брэксіт адправіў эканоміку Вялікабрытаніі ў накдаўн. У сярэднетэрміновай перспектыве Брытанія недалічыцца ад 4 да 7% эканамічнага росту. Скараціўся экспарт, бо рынак ЕС адкрываў брытанцам доступ да кішэняў паўмільярда патэнцыйных кліентаў. Брэксіт-бар’еры ў гандлі абышліся Вялікабрытаніі 1/7 яе ранейшага тавараабароту. Іміграцыя ў Брытанію абвалілася амаль на 90% – з-за квіда і брэксіту, але вырасла колькасць нелегальных мігрантаў, а на палях гніе ўраджай і няма каму вадзіць фуры, няма каму забіваць свіней, вырошчваць індычку да Калядаў. Брытанцы пазбавіліся права працаваць у любой з 27 краін ЕС.
Брэксіт паставіў пад пагрозу і даходы Вялікабрытаніі, і адзінства каралеўства. Ірландцы і шатландцы ўсё больш жадаюць разводу з Англіяй. Развод з ЕС знізіў ролю Брытаніі ў сусветнай палітыцы, яна зблізілася з ЗША, а на еўрапейскім фронце голас Брытаніі гучыць усё цішэй.
Прычынай палітычнай расправы над 45-гадовым магілёўцам сталі два лайкі ў інтэрнэце пад негатыўнай ацэнкай дзейнасці Лукашэнкі.
Mogilev.media раней паведамллі, што за нібыта паклёп на беларускага дыктатара ў судзе Ленінскага раёна Магілёва судзілі дарослага мужчыну. Як высветліў Mayday, першая частка яго “злачынства” была ў тым, што ён паставіў лайк пад пастом, які, па меркаванні пракуратуры, змяшчаў няпраўду пра дыктатара Лукашэнку і абвінавачваў нелегітымнага правіцеля ў асабліва цяжкім злачынстве.
Праз некаторы час мужчына зноў паставіў лайк пад публікацыяй, якую выклала ў інтэрнэт нейкае так званае “экстрэмісцкае фармаванне”. Нагадаем, што “экстрэмісцкімі фармаваннямі” ў цяперашняй Беларусі лічацца, у тым ліку, усе незалежныя ад улады Лукашэнкі СМІ. У той публікацыі, якая спадабалася падсуднаму, была не толькі негатыўная ацэнка дзейнасці дыктаратара, але і змяшчалася яго выява.
На агалошванне прысуду 20 студзеня ў залю суда Ленінскага раёна прывялі навучэнцаў Магілёўскага абласнога кадэтскага вучылішча. Дапамагала ў рэалізацыі так званай “праграмы прававога выхавання навучэнцаў” памочнік абласнога суда Іна Драздова.
Сцвярджаецца, што падсудны прызнаў сваю віну і раскаяўся. Суд прызначыў яму два гады абмежавання волі без накіроўвання ў папраўчую ўстанову адкрытага тыпу.
Фотаздымак: Mayday
У Магілёўскай вобласці ад 30 студзеня па 2 лютага 2026 года п’яным пешаходам лепей трымацца далей ад праязной часткі.
У гэтыя дні, як паведамляе “Міліцыя Магілёўшчыны”, ажыццяўляюцца меры па прафілактыцы аўтааварый з уразлівымі ўдзельнікамі дарожнага руху. Прычым асаблівая ўвага будзе нададзена пешаходам, якія знаходзяцца на праязной частцы ў стане алкагольнага ап’янення.
“Даная катэгорыя будзе вымацца з дарогі і прыцягвацца да адказнасці ў адпаведнасці з дзеючым заканадаўствам”, – гаворыцца ў паведамленні. Праўда, там не тлумачыцца, ці гэта тычыцца тых грамадзян, якія можа не ў зусім цвярозым стане ступілі на праезную частку на пешаходным пераходзе. Ведаючы салдафонскае выкананне ўказанняў начальства міліцыянерамі і жаданне праявіць службовы спрыт, цалкам верагодна, што і такой “катэгорыі” пагражае быць “вынятай з дарогі”.
Дапамагаць “вымаць” нецвярозых з дарогі даішнікі просяць паважаных грамадзян. “Паважаныя грамадзяне, у выпадку выяўлення пешаходаў, якія знаходзяцца ў нецвярозым стане, якія ідуць па праязной частцы і не пазначаныя святлоадбівальнымі элементамі, неадкладна паведамляйце па тэлефоне 102 або ў чат-бот МУС “Мы заўсёды побач”, – заклікае начальнік УДАІ УУС Магілёўскага абвыканкама Аляксей Рыцікаў (на здымку).
Фотаздымак: ТГ “Міліцыя Магілёўшчыны”
Няздольнасць камунальнікаў даць рады галалёду выкарысталі магілёўскія дзяўчыны, пракаціўшыся на каньках па тратуары.
Магіляўчанкі Віялета Астаповіч і Дар’я Котава пракаціліся па тратуары на Пушкінскім праспекце побач з былым Палацам культуры вобласці. Дзяўчыны даволі шпарка разганяліся і ўмела рабілі піруэты на нерукатворным катку.
Падобныя праблемы з катком на тратуарах тычацца не толькі Магілёве. Так, трэнд з катаннем на каньках па вуліцах горада запачаткавала гамяльчанка, выклаўшы пару дзён таму відэа сваіх піруэтаў у ТікТок.
Фотаздымак: ТГ “МагілёўАнлайн”
Старшыня Магілёўскага гарвыканкама Сяргей Чарткоў распісаўся ў няведанні, што рабіць з вартым жалю паркам каля Святога возера.
29 студзеня 2026 года прайшла сустрэча старшыні Магілёўскага гарвыканкама Магілёва Сяргея Чарткова з моладдзю з прамысловай сферы. Месцам сустрэчы быў абраны Дзяржаўны архіў Магілёўскай вобласці.
Пасля таго, як Чаткоў пахваліўся тым, што ў Магілёве ў 2025 годзе, у прыватнасці, адрамантавалі амаль 300 тыс.м2 дарог і актыўна будуецца ўнутрыгарадская кальцавая дарога, ён паабяцаў, што сёлета адкрыецца новы падземны пераход, працягнецца масштабная змена аблічча Ленінскай вуліцы, а Святое возера ўжо амаль гатова стаць сучаснай зонай адпачынку.
Далей ад прысутных былі зададзеныя пытанні. Адно з якіх датычылася т.зв. парка 60-годдзя Вялікага Кастрычніка, ці, гаворачы нармальнай мовай – парка каля таго самага Святога возера. “Якія перспектывы ў парка 60-годдзя Кастрычніка?” – прагучала пытанне з залі.
Уцямнага адказу на такое пытанне Чарткоў не даў. “Перспектывы ёсць, але… рашаць будзеце вы!” – прызнаўшы уласную няздольнасць знайсці нейкае рашэнне па тэме парка, пачаў адказваць граданачальнік. “Давайце абвесцім конкурс ідэй – як магілёўцы бачаць гэта месца. Так што пачынайце фантазіраваць і прапаноўваць!” – пераклаў свае абавязкі лукашэнкаўскі прызначэнец на магілёўскае насельніцтва.
Праблемы парку пачаліся не ўчора. Закладзены ў 70-х гадах мінулага века як своеасаблівы прыродны шчыт супраць хімвалакноўскага забруджвання, ён ніколі не выконваў гэтую ролю. Бязглуздыя савецкія азеляніцелі пачалі саджаць дрэвы на былым тарфяніку, прысыпаным пясчанай глебай. У выніку за амаль 50 гадоў ніякіх магутных дубой-асілкаў ці высачэзных бяроз там не вырасла. Кволыя дрэвы сохнуць і на іх месцы праўладныя імітатары бурлівай дзейнасці ўторкваюць новыя саджанцы, якіх чакае такі ж самы лёс. Уласна ж парк пакрысе пачынае забудоўвацца – спачатку там з’явілася Магілёўская дзіцячая школа мастацтваў №3, потым касцёл Святога Антонія.
Магчыма, парк каля Святога возера, які за амаль паўстагоддзя па-сапраўднаму так і не стаў паркам, у рэшце рэшт будзе па-просту забудаваны. А ўсё з-за таго, што фантазіі адносна яго перспектыў ў магілёўскай улады ніякіх няма.
Фотаздымак: ТГ “Магілёў – мой горад”
