У Чэрыкаве шматдзетная маці набрала крэдытаў, кінула дзяцей і збегла ў Расію

Чэрыкаўскі суд прысудзіў чатыры гады зняволення шматдзетнай маці за паўторнае махлярства. Каб не сплочваць набраныя крэдыты, жанчына, кінуўшы дзяцей, два гады хавалася ў Расіі.

Маладая, на той час 31-гадовая маці чацвярых дзяцей, угаварыла свайго калегу па працы аформіць на яго імя крэдыты, якія яна абавязалася слоплочваць. У выніку на суму больш чым 13,6 тыс. рублёў жанчына набыла розныя тавары, сярод якіх тэлевізар, мікрахвалёўка, тры тэлефоны, пыласос, навушнікі. Акрамя таго, калега даў ёй яшчэ больш за 4,5 тыс. рублёў і карту растэрміноўкі, з якой яна зняла амаль 500 рублёў. 

Першапачаткова шматдзетная маці сумленна сплочвала даўгі, аднак пасля таго, як аддала крыху больш за 1,2 тыс. рублёў, у яе раптам ўзніклі нейкія фінансавыя цяжкасці. Жанчына прадала ўсе набытыя ў крэдыт тавары, пакінула дзяцей бацьку, а сама з’ехала ў Расію. Як падлічыла пракуратура, нясплочанымі засталіся 8,6 тыс. рублёў крэдытаў.

Каля двух гадоў бяглянка правяла там, пакуль не была затрымана расійскімі праваахоўнікамі і паводле адпаведнай канвенцыі аб прававой дапамозе краін СНД, была выдадзена ў Беларусь.

За махлярства, здзейсненае паўторна ў буйным памеры, суд прысудзіў жанчыне чатыры гады калоніі, штраф 4,5 тыс. рублёў, а таксама спагнаць маральны і матэрыяльны ўрон на карысць пацярпелага на суму ў 13,4 тыс. рублёў.

Прысуд пакуль у законну сілу не ўступіў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Егеры Бялыніцкага лясгаса распавялі пра асаблівасці палявання

У Бялыніцкім лясгасе патлумачылі, чаму паляванне – гэта не толькі трафеі і адрэналін, але і карысць для лесу.

Бялыніцкі лясгас па выніках 11 месяцаў 2025 года заняў першае месца па даходнасці паляўнічай гаспадаркі сярод 98 лясгасаў Беларусі.

Здавалася б, што можа быць прасцей: запрашай у госці паляўнічых, арганізуй ім адпачынак і падлічвай даходы. Аднак, усё аказваецца не зусім так

Асобныя папуляцыі лясных жывёл маюць патрэбу ў рэгуляванні колькасці. Лічбы гавораць самі за сябе. 

Так, па стане на 20 красавіка 2025 года ў Магілёўскай вобласці налічваецца:

  • 6940 ласёў пры аптымальнай колькасці 6700;
  • 20 485 казуль замест рэкамендаваных 18 802;
  • 6662 аленяў высакародных пры аптымальнай колькасці – 9303.

Парушэнне гэтага балансу прыводзіць да пашкоджання пасеваў, росту ДТЗ з удзелам дзікіх жывёл і ўразлівасці папуляцый перад хваробамі.

Практычна ўсе даходы ад паляўнічай дзейнасці ўкладаюцца назад у лес: у падкормку, аснашчэнне, заработную плату егераў і ахову ўгоддзяў. А аснашчэнне ў егераў не з танных. Напрыклад, узімку не абысціся без снегаходаў. Толькі так можна дабрацца ў цяжкадаступныя месцы, дзе жывёлы маюць патрэбу ў падкормцы – сене, зерневай сумесі з аўса з гарохам, мінеральных дадатках.

Яшчэ адзін цікавы, але мала вядомы нюанс: падкормачныя пляцоўкі размяшчаюцца не бліжэй як за паўкіламетра ад рэспубліканскіх трас.

«Мы не ствараем прыманку каля дарогі, а дапамагаем жывёлам перажыць зіму ў бяспечных месцах», – кажуць захавальнікі лесу.

Фота БелТА.

У Клімавічах «развілі» малы і сярэдні бізнес

Паступленні ад малога і сярэдняга бізнесу ў клімавіцкі бюджэт выраслі на цэлы працэнт.

У Клімавічах прааналізавалі выкананне дзяржпраграмы «Малое і сярэдняе прадпрымальніцтва» на 2021–2025 гады. Разглядалі ўсю гэтую справу чамусьці на пасяджэнні камісіі па супрацьдзеянні карупцыі.

Камісія высветліла, што на 1 студзеня 2026 года сваю дзейнасць на Клімавіччыне ажыццяўлялі 110 суб’ектаў малога і сярэдняга бізнесу, 412 індывідуальных прадпрымальнікаў. У 2025 годзе было зарэгістравана 18 прадпрыемстваў і 30 ІП.

У мінулым годзе ўдзельная вага паступленняў у даход раёна ад дзейнасці суб’ектаў малога і сярэдняга прадпрымальніцтва склала 7,5 працэнта, гэта на 1 працэнт больш у параўнанні з 2024 годам.

Старшыня райвыканкама Віктар Пугач заявіў, што на строгім кантролі камісіі знаходзяцца пытанні выкарыстання бюджэтных сродкаў, аб’ектаў нерухомасці.

Якім бокам да карупцыі адносяцца прыватнікі, Віктар Мікалаевіч не ўдакладніў.

Тым часам, рост паступленняў у бюджэт роўна на адзін працэнт выклікае сур’ёзныя сумненні. 

Хутчэй за ўсё нічога і не думала расці, а чыноўнікам Клімавіч проста патрабавалася зрабіць выгляд, што дзяржпраграма спрацавала, і камісія была створана не дарма.

Фота раённай газеты.

У Бабруйску адправілі ў калонію вадзіцеля за шматкротную язду “пад мухай”

Жыхар Бабруйскага раёна атрымаў паўтары гады калоніі, трэці раз папаўшыся за рулём у п’яным выглядзе.

У снежні 2025 года 39-гадовы мужчына прыехаў на сваім аўто ў пасёлак Туголіца да знаёмага. Пасля сустрэчы, якая была адзначана выпіўкай, госць сеў за руль і паехаў дадому. Праўда, далёка з’ехаць не ўдалося – затрымалі даішнікі. Відаць, пабачыўшы, што вадзіцель нецвярозы, яны павезлі яго ў бальніцу на медыцынскага агляду. Ад яго мужчына адмовіўся, хоць і не адмаўляў, што вёў машыну выпіўшы.

Праз месяц справу разглядаў суд Бабруйска і Бабруйскага раёна. Аказалася, што аматар п’янай язды раней ужо двойчы прыцягваўся да адказнасці за такія дзеянні, нават сядзеў у калоніі за гэта. Аднак нічога не змяніла яго стаўленне да магчымасці садзіцца п’яным за руль.

У выніку ён зноў адправіўся ў калонію. Гэтым разам на паўтара года на ўзмоцнены рэжым, піша бабруйская “Трыбуна працы”. Таксама на сем год яму забаронена кіраваць транспартнымі сродкамі і прызначаны штраф у амаль 200 рублёў. Аўтамабіль канфіскавалі. Падсудны пасля вынясення прысуды быў узяты пад варту ў залі суда.

 

У Быхаўскай бальніцы ўсталявалі кавамашыну

Медыцынскае абслугоўванне ў Быхаве ўзнялося на недасяжныя вышыні і не збіраецца апускацца да нядаўняга жаласнага ўзроўню.

Быхаўчанам абвясцілі пра прарыў у іх медыцынскім абслугоўванні і надыход эры «новага ўзроўню камфорту і тэхналогій».

Завершана рэканструкцыя лячэбнага, дыягнастычнага карпусоў і стаматалогіі. У гэтым годзе ў бальніцу паступіла тэхніка экспертнага класа: відэаэндаскапічная сістэма, відэакалонаскап і сучасны апарат УГД. А ў мінулым годзе прывялі ў парадак тэрыторыю ЦРБ і абнавілі асфальт. Ды што там асфальт! У рэгістратуры сёння можна выпіць каву.

Для Быхава гэта – прарыў, супастаўны з пераходам ад першабытна-абшчыннага ладу адразу да капіталістычнага.

Бо яшчэ ўчора пацыенты карысталіся паслугамі перасоўнага рэнтген-апарата, графік працы якога публікавала мясцовая газета, а замест эндакрынолага і дэрматолага быхаўскіх пацыентаў прымалі ўрачы агульнай практыкі.

Цуды, вядома, здараюцца, але ў выпадку з Быхавам пераскочыць праз рабаўладальніцкі і феадальны ўклады – місія амаль невыканальная.

Фота раённай газеты.

Архіепіскап Сафроній уручыў харугву Магілёўскай мытні

Магілёўскім паслядоўнікам зборшчыка падаткаў Мацвея ўручылі харугву з лікам евангеліста.

У саборы Трох Свяціцеляў архіепіскап Магілёўскі і Мсціслаўскі Сафроній асвяціў і ўручыў Магілёўскай мытні харугву з лікам святога апостала Мацвея, які лічыцца нябесным апекуном і заступнікам усіх мытнікаў.

Харугву прыняў начальнік Магілёўскай мытні Яраслаў Кузін.

На ўрачыстай цырымоніі прысутнічалі не толькі святары і мытнікі, але і вучні профільнага мытнага класа сярэдняй школы № 21 Магілёва.

Харугва цяпер зойме пачэснае месца ў адным з памяшканняў Магілёўскай мытні, «штодзённа нагадваючы супрацоўнікам пра іх высокае прызначэнне і нябеснае заступніцтва».

Адзіная неўвязка тут у тым, што пасля сустрэчы з Хрыстом Мацвей пакінуў службу. Ды і працаваў апостал, хутчэй за ўсё, усё ж не мытнікам, а падатковым інспектарам.

Фота «Магілёўскія ведамасці».

У Бабруйску зноў “пачалі” выпускаць курткі з падагрэвам

Перад маразамі студзеня-лютага 2026 года сеціва абляцела “навіна”, якой ужо амаль два гады, пра выпуск у Бабруйску куртак з падагрэвам.

“Куртка з падагрэвам – сапраўдная знаходка для тых, хто моцна мерзне. Адшываць такія пухавікі пачалі па падказцы Лукашэнкі ў Бабруйску”, – радасна паведаміла 26 студзеня 2026 года праўладная БелТА са спасылкай на тэлеканал “Беларусь 1” у паведамленні. Праўда, невядома з чаго радасць – ці ўласна ад выпуска курткі, якую “пачалі вырабляць на бабруйскай фабрыцы “Славянка”, ці ад таго, што яна з’явілася па падказцы Лукашэнкі.

Каб чытачы, а разам з імі журналісты, якія бяздумна перадрукавалі такую “навіну” ў сваіх выданнях, не расчараваліся ў нясвежасці паведамлення, БелТА не ўзгадала, што пра такую куртку з Бабруйска пісалі яшчэ амаль два гады таму.

Так, 19 сакавіка 2024 года ў газеце Бабруйскага гарвыканкама “Бабруйскае жыццё” пісалі, што 15 сакавіка паступілі ў продаж курткі з падагрэвам. “Адным націскам кнопкі бяспечныя карбонавыя ніткі пададуць у 3 награвальных элемента (2 – на грудзях, 1 – на спіне) патрэбнае цяпло. Гэта зойме не больш за 30 секунд. Ёсць тры рэжымы працы: чырвоны (45-55 °C), сіні (35-45 °C) і зялёны (25-35 °C). Працягласць працы абагравальніка ад пауэрбанка ёмістасцю 10000 mAh – да 5 гадзін. Для зручнасці яго нашэння ёсць дадатковая кішэнь на патаемнай маланцы. Выраб можна чысціць і сціраць ў машыне-аўтамаце. Кошт куртак вагаецца ў раёне 200 рублёў”, – гаварылася ў гарвыканкамаўскім артыкуле, нават без узгадкі, з чыёй падказкі з’явілася такая цудоўная куртка. 

Праўда, не абыйшоў увагай галоўнага ідэйнага натхняльніка бабруйскіх мадэльераў дырэктар “Славянкі” Тэймураз Бачарышвілі. “Гэту ідэю нам падказаў Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка”, – пісала два гады таму тое ж “Бабруйскае жыццё” ў сваім Інстаграме.

Пакінуўшы ў баку пытанні бяспечнага карыстання такой электрычнай курткі і яе чысткі, з цяперашняга паведамлення БелТА і з інфармацыі двухгадовай даўніны паўстае толькі адно пытанне. Няўжо ў Беларусі на фабрыках адзення ўвогуле няма каму сачыць за тым, што адбываецца на сусветных рынках? Бо калі б было, то гэтыя людзі маглі б заўважыць, што такія курткі з падагрэвам з’явіліся ў продажы не адзін дзясятак гадоў таму і без падказкі нейкага чалавека з Беларусі.

Скрыншот: blisstulle.com

Дзень у гісторыі. 2 лютага. Нарадзіўся Кастусь Каліноўскі

Сусветны дзень водна-балотных угоддзяў (World wetlands day, з 1997 года).

Устаноўлены ў гонар  падпісання ў іранскім горадзе Рамсар “Канвенцыі аб водна-балотных угоддзях”. 

Асноўнай мэтай канвенцыі з’яўляецца захаванне і рацыянальнае выкарыстанне водна-балотных угоддзяў як сродку дасягнення ўстойлівага развіцця ва ўсім свеце. 

Слова “балота” паходзіць з балта-славянскіх моў. Таму нядзіўна, што прарадзімай славян называюць багністую мясцовасць паміж Беларускім Палессем і Балтыйскім морам.

Водна-балотныя ўгоддзі – адны з самых прадуктыўных, з’яўляюцца прадуцэнтамі кіслароду, месцамі біялагічнай разнастайнасці, крыніцамі вады і першаснай прадуктыўнасці, ад якіх залежыць існаванне шматлікіх відаў раслін і жывёл, памяншэнне ўтрымання вуглякіслага газу ў паветры.

Балота Ельня 
Балота Ельня

Грамніцы (Стрэчанне).

Дзень прынясення ў Іерусалімскі храм немаўляці Ісуса Хрыста яго бацькамі на 40-вы дзень пасля Нараджэння і на 32-гі дзень пасля Абразання. У Іерусалімскім храме Святое сямейства сустрэў  (адсюль «стрэчанне») на ганку Сімяон Багапрыімец. 

 «Калі на Грамніцы нап’ецца певень вадзіцы, то на Юр’я наесца вол травіцы», «Грамніца – хлебу палавіца».

У гэты дзень, у 1914 годзе зафіксаваны самы ранні сход снега на Магілёўшчыне.

Стрэчанне
Невядомы аўтар. «Стрэчанне», 1731 год. Успенская царква, аграгарадок Басценавічы  Мсціслаўскага раёна

1348 год. Бітва на рацэ Стрэве каля Коўна паміж арміяй Тэўтонскага ордэна і злучанымі войскамі Вялікага Княства Літоўскага і Смаленскага княства. 

Перад бітвай ордэнскае войска – прускія рыцары і наёмныя – англійскія, французскія і іншыя – на працягу тыдня спусташала землі Панямоння. 

Гэта быў паход ці не ўсёй Еўропы супраць ВКЛ. Саюзныя войскі Альгерда і Кейстута складалася, апроч уласна ліцвінаў, з атрадаў Уладзіміра-Валынскага, Бярэсця, Віцебска, Смаленска, Полацка.

Бітва скончылася вельмі цяжкай паразай вялікалітоўскіх сіл, сярод загінулых адзначаны князь Нарымонт, але і заваёўнікі стратэгічна нічога не выйгралі.

Бітва на рацэ Стрэве

1348 год. У бітве на Стрэве загінуў Нарымонт-Глеб Гедзімінавіч. 

Князь полацкі (1336-1345), пінскі.

Другі сын Гедзіміна. Быў князем у Ноўгарадзе (1333-1335), атрымаў у кармленне Ладагу, Арэшак, Карэлу і палову Капор’я. Ускосна згадваецца як полацкі кароль у дагаворы Смаленска з Рыгай (1340).

Пасля 1345 года атрымаў Пінскае княства, якое заставалася і за яго нашчадкамі – Нарымонтавічамі да канца XIV стагоддзя. 

З’яўляўся буйнейшым землеўладальнікам і, відаць, найуплывовейшым князем ВКЛ. Супраць яго і Яўнута выступілі браты Альгерд і Кейстут, што прымусіла да ўцёкаў у 1345 годзе да залатаардынскага хана Джанібека (Альгерд перадаў Полацкае княства свайму сыну Андрэю).

Нарымонт вярнуўся ў ВКЛ і браў удзел у паходзе супраць Тэўтонскага ордэна.

Нарымонт-Глеб

1386 год. Вялікі князь ВКЛ Ягайла абраны каралём Польшчы пад імем Уладзіслаў II Ягайла. 

Ягайла – старэйшы сын вялікага князя Альгерда ў другім яго шлюбе, з цвярской князёўнай Ульянай Аляксандраўнай, князь віцебскі, вялікі князь літоўскі (1377–1392), кароль польскі (1386–1434) і вярхоўны князь літоўскі (з 1392).

Падпісаў Крэўскую унію (1385) – дынастычны саюз паміж Польскім каралеўствам і ВКЛ, прыняў каталіцтва і быў ахрышчаны як Уладзіслаў у Кракаве, ажаніўся з каралевай Ядвігай.

У 1410 годзе разам з Вітаўтам кіраваў саюзным войскам у час Грунвальдскай бітвы.

Ягайла заклаў падмурак для шматвяковай польска-літоўскай уніі, заснаваў дынастыю Ягелонаў – галіну Гедзімінавічаў, якая да канца XVI стагоддзя правіла ў ВКЛ і Польшчы і стала адной з самых уплывовых дынастый у канцы сярэдневяковай і ранняй сучаснай Цэнтральнай і Усходняй Еўропы.

Уладзіслаў II

1494 год. Нарадзілася Бона Сфорца. 

Каралева польская і вялікая княгіня літоўская, другая жонка Жыгімонта I Старога, маці Жыгімонта II Аўгуста.

Імкнулася ўзмацніць палітычную ўладу і эканамічную моц манархіі, абараняла дзяржаўныя землі ад незаконнага прысваення феадаламі.

Правяла эканамічную рэформу Валочная памера (1557) на прынцыпах інтэнсіўнага вядзення гаспадаркі, з выкарыстаннем меліярацыі, палепшанага севазварота, з унармаваным падаткаабкладаннем.

Паспрыяла пашырэнню найноўшых заходнееўрапейскіх кулінарных, культурных, тэхнічных дасягненняў, спажывецкіх прыхільнасцяў эпохі Рэнесансу ў Польшчы і ВКЛ. З яе дзейнасцю звязваюць з’яўленне або пашырэнне ў меню арыстакратыі экзатычнай усходняй садавіны (апельсінаў, лімонаў, гранатаў, фігаў), прыпраў (шафрану, фенхелю, імбіру, цынамону, цукру), а таксама аліўкаў,  разынак, мігдалаў, марцыпанаў, рысу і іншых. Найбольш яскравым новаўвядзеннем лічыцца салата і іншая агародніна, а таксама ўвядзенне ў карыстанне відэльцаў.

Памерла 19 лістапада 1557 года.

Імем Боны Сфорцы была названа цэнтральная плошча мястэчка Моталь (зараз – плошча Леніна).

Бона Сфорца
Бона Сфорца пэндзля Банавентуры Дамброўскага, 1840-я гады

1536 год. Нарадзіўся Пётр Скарга. 

Царкоўны і палітычны дзеяч Рэчы Паспалітай, пачынальнік польскай аратарскай прозы. 

Прафесар, першы рэктар Віленскай акадэміі, стваральнік і першы рэктар полацкага езуіцкага калегіума, заснавальнік калегіумаў у Рызе і Дэрпце (Тарту). Ініцыятар і прапагандыст Брэсцкай уніі 1596 года. 

Празваны сучаснікамі Златавустам. У ХІХ стагоддзі разглядаўся польскай інтэлігенцыяй як прарок трагічнага лёсу краіны, бо папярэджваў, што прамаруджванне цэнтралізацыі ўлады шкодна адаб’ецца на лёсе краіны.

Памёр 12 верасня 1612 года.

Пётр Скарга

1838 год. Нарадзіўся Кастусь Каліноўскі. 

Палітычны дзеяч, публіцыст, паэт. Адзін з кіраўнікоў паўстання 1863–1864 гадоў.

Прымаў удзел у таемнай ваенна-рэвалюцыйнай арганізацыі афіцэраў Генштаба, якую ачольвалі Зыгмунт Серакоўскі і Яраслаў Дамброўскі. На Гародзеншчыне ствараў рэвалюцыйныя арганізацыі, у 1862 годзе з паплечнікамі распачаў выпуск «Мужыцкай праўды» – першай у гісторыі газеты на беларускай мове. 

У 1862 годзе ачоліў Літоўскі правінцыяльны камітэт па падрыхтоўцы паўстання, у студзені 1863 распачаў паўстанне, 1 лютага 1863 года узначаліў Часовы правінцыяльны ўрад Літвы і Беларусі.

29 студзеня 1864 года выдадзены царскім уладам камісарам Магілёўскай губерні Вітаўтам Парфяновічам. 

Публічна павешаны 22 сакавіка 1864 года на гандлёвай плошчы Лукішкі ў Вільні.

Таемна пахаваны на Гедзімінавай (Замкавай) гары ў Вільні, побач з іншымі лідарамі і ўдзельнікамі паўстання, забітымі на загад расійскай акупацыйнай улады. Усе магілы былі зроўнены з зямлёй.

Урачыстае перапахаванне К. Каліноўскага і іншых паўстанцаў адбылося 22 лістапада 2019 года на могілках Росы у Вільні.

Адзін з першых беларускіх мастацкіх фільмаў быў «Кастусь Каліноўскі» (1928). У 1943 годзе ў гонар героя была названая савецкая партызанская брыгада, якая дзейнічала каля Гродна і Беластока.

У гонар деяча названыя вуліцы ў Мінску, Гродна, Магілёве, Пінску і іншых гарадах Беларусі, гімназія № 1 у г. Свіслач. Адзіны беларускі помнік усталяваны ў Свіслачы. Бюст усталяваны ў Нью-Ёрку.

Указ прэзідэнта Беларусі ад 15 студзеня 1996 года № 26 зацвердзіў Ордэн Кастуся Каліноўскага. Узнагарода не выкарыстоўваецца, але не выходзіла і адпаведнай пастановы аб яе скасаванні.

У 2022 годзе на Украіне створаны беларускі добраахвотнікі полк імя Каліноўскага.

Кастусь Каліноўскі

1892 год. Памёр Люцыян Крашэўскі. 

Беларускі і польскі мастак, фатограф. Прыродазнавец, краязнавец. Брат Юзэфа Крашэўскага і Каятана Крашэўскага. Ілюстратар іх твораў. 

Аказваў дапамогу ўдзельнікам паўстання 1863–1864 гадоў, за што быў сасланы на Урал.

Рабіў замалёўкі помнікаў архітэктуры і народных тыпаў на Гродзеншчыне. У ссылцы навучыўся фатаграфаваць, рабіў здымкі краявідаў Панямоння.

Люцыян Крашэўскі

1892 год. Уільям Пэйнтэр атрымаў патэнт на металічны бутэлькавы корак, які быў названы Crown Cork – кронен-корак. 

У 1880-я гады коркі, якія ўжываюцца для бутэлькавай укупоркі розных напояў, не зачынялі бутэльку досыць шчыльна і нярэдка разбураліся. У выніку якасць напою псавалася, вуглякіслы газ не ўтрымліваўся ўнутры, а звонку трапляла паветра. 

Каб вырашыць гэтую праблему, амерыканскі вынаходнік У. Пэйнтэр з Балтымора, вынайшаў корак у форме кароны, які герметычна закаркоўваў бутэлькі. 

Корак меў гафрыраваны фланцавы край і тонкі ўкладны дыск з кары коркавага дуба на донцы. Такі корак просты і эканамічны ў вырабе. Кронен-корак шырока выкарыстоўваецца і дагэтуль, толькі колькасць зубцоў на гафрыраваным фланцавым краі паменшана з 24 да 21.

Crown Cork

1902 год. Нарадзіўся Станіслаў Грынкевіч. 

Беларускі лекар-псіханеўролаг, пісьменнік, культурны, грамадскі і палітычны дзеяч, публіцыст, перакладчык, папулярызатар навукі.

Вучыўся на медыцынскіх факультэтах Віленскага, Познаньскага ўніверсітэта. Працаваў лекарам-псіханеўролагам у клініках Познаньскага ўніверсітэта, Беластока, Вільні, быў прызнаны найлепшым маладым псіхіятрам Польшчы 1937 года. 

Выкладаў гігіену ў Віленскай беларускай гімназіі, псіхіятрыю ў Медыцынскім інстытуце ў Новай Вілейцы. Узначальваў Беларускае навуковае таварыства, актыўна друкаваўся ў беларускіх газетах і часопісах.

З лекцыямі па медыцыне ездзіў па заходнебеларускіх мястэчках і вёсках.

Аўтар прац «3 зацемак аб характары беларусаў», «Аб праве на Бацькаўшчыну», «Гігіена псіхічная як праблема асноўных адносін да жыцця», «Псіхааналіз і праблемы літаратурныя і грамадскія», «Узгадаванне характару», «Народ», кніг «Парады хворым і здаровым», «Аб тэатры», шэрагу п’ес, апавяданняў, аповесцяў, эсэ.

З прыходам у Вільню савецкіх войск арыштаваны, але здолеў уцячы з цягніка падчас вывазу вязняў. У гады нямецкай акупацыі ў Вільні браў удзел у нацыянальным падполлі. Арыштаваны НКДБ у 1944 годзе і вывезены спачатку ў Мінск, потым у Магілёў.

18 мая 1945 года ваенным трыбуналам прыгавораны да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны 25 ліпеня 1945 года ў Магілёве. Існуюць таксама версіі, што памёр на этапе, альбо ў лагеры.

Станіслаў Грынкевіч

1957 год. Нарадзіўся Аляксей Ляляўскі. 

Беларускі рэжысёр тэатра лялек, заслужаны дзеяч мастацтваў, лаўрэат Нацыянальнай тэатральнай прэміі.

У 1982–1986 гадах працаваў галоўным рэжысёрам Магілёўскага тэатра лялек. З 1986 года – галоўны рэжысёр Беларускага дзяржаўнага тэатра лялек.

Значнае месца ў яго творчасці займаюць сучасныя інсцэніроўкі дзіцячай класікі. Сярод найлепшых пастановак для дзяцей у Магілёўскім тэатры «Віні-Пух і ўсе, усе, усе…» паводле А. Мілна, «Дзіўныя прыгоды ката ў ботах» Н. Слепаковай паводле Шарля Перо, «Дзед і жораў» В. Вольскага.

Цікавыя і моцныя яго пастаноўкі і для дарослых.

Ставіў спектаклі ў тэатрах Літвы, Нідэрландаў, Польшчы, Расіі, Славеніі.

Аляксей Ляляўскі

1983 год. Трагічна загінуў на пажары Мікола Прашковіч. 

Беларускі дысідэнт, перакладчык, адзін з самых таленавітых беларускіх літаратуразнаўцаў ХХ стагоддзя.

Адзін з першых пачаў даследаваць паэзію Сімяона Полацкага, абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму “Паэзія Сімяона Полацкага”. Першым напісаў вялікі артыкул пра творчасць Ларысы Геніюш «Шлях паэта» (1967).

Спецыялізаваўся па старажытнай беларускай літаратуры. Некаторыя яго выступленні ў друку вылучаліся асаблівай палемічнай завостранасцю і атрымалі шырокі грамадскі рэзананс у Беларусі. 

Даверлівы, адкрыты і залішне эмацыянальны М. Прашковіч быў выкарыстаны КДБ, пад пільным наглядам якога знаходзіўся, для дыскрэдытацыі некаторых патрыётаў, фабрыкацыі справы і выкрыцця ў 1973–1974 гадах «гнязда беларускіх нацыяналістаў» у АН БССР, у выніку чаго пацярпела цэлая група беларускіх навукоўцаў.

Па абвінавачанні ў беларускім нацыяналізме ў 1974 годзе быў звольнены з работы ў АН БССР.

Пэўны час заставаўся беспрацоўным, затым працаваў грузчыкам, карэктарам у часопісе «Родная прырода» і газеце «Вечерний Минск».

Мікола Прашковіч
Алесь Белакоз і Мікола Прашковіч (справа)

У некаторых раёнах Магілёўшчыны расце колькасць зваротаў па-беларуску

Нягледзячы на мізэрную колькасць зваротаў у органы ўлады на беларускай мове, там-сям на Магілёўшчыне расце іх доля.

Як высветліў “моўны інспектар” Ігар Случак, звяртаючыся па статыстыку ў розныя раёны Магілёўскай вобласці, сітуацыя з беларускай мовай дзіўным чынам мае тэндэнцыю да паляпшэння. Праўда, наколькі трывалай будзе такая тэндэнцыя, прадказаць немагчыма.

Згодна адказам Случаку з розных райвыканкамаў, вымалёўваецца наступная карціна. У 2025 годзе ў Асіповіцкі райвыканкам было пададзена 1,34% зваротаў па-беларуску. У 2024 годзе іх было 0,67%, а ў 2023 – 0,3%. Рост даволі заўважны.

Нешта падобнае адбылося і ў Крычаўскім раёне. Там, у 2025 годзе ў мясцовы райвыканакам па-беларуску былі напісаныя 1,94% зваротаў. Годам раней – 1,13%, а ў 2023 годзе 0,55%. Пры тым што ў 2011 годзе на беларускай мове было пададзена 0,39% зваротаў.

Сярод Асіповіцкага, Крычаўскага і Дрыбінскага раёнаў у сітуацыі са зваротамі па-беларуску найлепшым выглядае апошні. Там летась іх было 7,37%. Аднак не ўсё так гладка, бо ў 2024 годзе беларускамоўнымі было 7,46%, то бок заўважана невялікае змяншэнне. Радуе толькі тое, што ў параўнанні з 2023 годам рост быў шматкротны, бо тады па-беларуску было напісана толькі 1,05% ад усіх зваротаў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

У Касцюковічах ездзілі на гусях і елі іх

У аграгарадку Белая Дуброва Касцюковіцкага раёна прайшло гусінае свята.

Свята «Гусінае» адзначаюць у аграгарадку Белая Дуброва Касцюковіцкага раёна ўжо трыццаць гадоў. У апошні дзень студзеня тут ладзяць гусіныя забегі і частуюцца стравамі з гусяціны.

Белая Дуброва даўно лічыцца гусінай сталіцай Касцюковіч, і цяпер на 25 падворках тут утрымліваюць каля 100 птушак.

На фестывалі гаспадыні гусей дзяліліся з гасцямі інфармацыяй пра тое, як правільна даглядаць гэтую свавольную птушку, а таксама пра тое, якую карысць можна атрымаць ад гуся, які, як высветлілася, умее нават прадказваць халоднае надвор’е, калі стаіць на адной лапе.

Самым відовішчным момантам свята лічацца гусіныя забегі на дыстанцыю ў 15 метраў, а самым пажыўным – абрад дзялення гуся.

Не менш займальным аказаўся і «гусіны» рэпартаж журналістаў БелТА, якія ў рускамоўным тэксце бралі слова «свята» ў двукоссе.

Фота БелТА.