Пракуратура Круглянскага раёна выявіла сумарна 11 315,48 м3 незаконна здабытага пяску.
Незаконную распрацоўку нетраў пракуроры знайшлі на чатырох аб’ектах на Кругляншчыне. Так, у адной з сельскагаспадарчых арганізацый раёна пры здабычы пяску для ўнутрыгаспадарчых мэтаў было дапушчана перавышэнне глыбіні яго выпрацоўкі больш чым у два разы, што пацягнула незаконную здабычу пяску аб’ёмам 8 796,74 м3.
Цяпер Круглянская раённая інспекцыя прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя павінна разлічыць шкоду, якая была нанесена ў выніку самавольнай здабычы карысных выкапняў, каб потым даць ацэнку дзеянням адпаведных службовых асобаў.
Акрамя таго, пракурорская праверка выявіла факты няякаснага правядзення рэкультывацыі ўчасткаў нетраў і неналежнай планіроўкі іх паверхняў. Было і непрыняццё мер па ахове нетраў і зямель ад засмечвання.
Усходнія славяне лічылі, што ў гэты дзень прачынаюцца русалкі, з вады яны паднімаюцца зірнуць на белае святло і просяць у людзей палатна – атуліць голае цела. Яшчэ да зары некаторыя сялянкі прыносілі паношаную чыстую кашулю, ручнік ці кавалак палатніны, бо верылі, што гэты клопат адгукнецца дабром: русалкі засцерагуць ад глыбокай вады і іх, і мужа, і дзяцей.
Дзень кітайскай мовы ў ААН.
Кітайская мова была прызнана афіцыйнай мовай ААН у 1946 годзе, у 1973 годзе яна была ўключана ў лік шасці працоўных моў ААН. У свеце, паводле статыстыкі, на кітайскай гавораць 1,3 мільярды чалавек.
Дата святкавання абрана не выпадкова. Па легендзе, стваральнікам кітайскага пісьменства лічыцца прыдворны гістарыёграф Цан Цзэ і менавіта ў гэты дзень, які супадае з пачаткам сезона “гуюй” (“дождж проса”), нябесныя сілы аддзячылі Цан Цзэ за стварэнне кітайскага пісьменства, паслаўшы жыхарам Паднябеснай дождж з хлебных зерняў, які выратаваў многіх людзей ад голаду.
Пісьмовая кітайская мова лічыцца адной з самых складаных у свеце, у ёй выкарыстоўваецца каля 80 000 іерогліфаў. Пры гэтым у паўсядзённым жыцці кітайцы звычайна карыстаюцца 2000–5000 іерогліфаў.
1626 год. Вечарам загарэўся Магілёў.
Згарэлі цэнтр разам з недабудаванай ратушай, умацаванні Бліжняга Вала.
1639 год. Магілёўскі друкар Спірыдон Собаль быў выгнаны з Маскоўскай дзяржавы.
У 1637–1639 гадах Собаль займаўся асветніцкай дзейнасцю, прадаў маскоўскаму выдаўцу Бурцаву-Пратапопаву шрыфты, планаваў адкрыццё друкарні і школы друкароў. Бурцаў напісаў на яго данос (верагодна, баючыся канкурэнцыі), абвінаваціўшы ў “лацінстве” і “ерасі”.
1660 год. Нарадзіўся Крыштоф Завіша (1660–1721).
Дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, пісьменнік-мемуарыст. Ваявода менскі, староста менскі і чачэрскі.
Навучаўся ў Віленскай акадэміі, потым у Кракаве.
Браў актыўны ўдзел у палітычным жыцці: некалькі разоў абіраўся дэпутатам на соймы, маршалак.
Адзін з асноўных фундатараў капліцы Святога Феліцыяна ў касцёле Імя Найсвяцейшай Дзевы Марыі пры калегіуме езуітаў у Мінску.
Аўтар пераробкі італьянскага раману «Любасць бяз зменаў», шэрагу прамоваў на соймах, сабраных ягонай дачкой Барбарай Радзівіл у кнізе «Водгук прыемных мелодыяў» і іншых.
Найбольш значнае з літаратурнай спадчыны К. С. Завішы – яго мемуары, у якіх апісваюцца палітычныя падзеі і шляхецкі побыт Рэчы Паспалітай XVII–XVIII стагоддзяў.
1855 год.Яўстах Тышкевіч заклаў Музей старажытнасцяў у будынку бібліятэкі Віленскага ўніверсітэту.
Музейныя прадметы былі сістэматызаваны паводле калекцыйнага прынцыпу, што адпавядала дасягненням экспазіцыйнай практыкі тагачаснай Еўропы. На момант адкрыцця экспазіцыя выглядала наступным чынам: калекцыя манет і медалёў, гравюр, геаграфічных карт і атласаў, карцін, партрэтаў і скульптур, дыпломаў, рукапісаў, аўтографаў гістарычных дзеячаў; мемарыяльная калекцыя, у складзе якой меліся скарбы мясцовых шляхецкіх родаў; археалагічная калекцыя; бібліятэка.
1895 год. Нарадзіўся Ежы Петэрбурскі (1895–1979).
Польскі, беларускі дырыжор і кампазітар. Вядомы як аўтар музыкі танга “Стомленае сонца” і вальса “Сіняя хустачка”.
Вучыўся ў Варшаўскай кансерваторыі, Венскай акадэміі музыкі. Імрэ Кальман высока цаніў яго талент. Працаваў у аркестры варшаўскага тэатра-кабарэ «Qui Pro Quo».
Аўтар аперэт, музыкі да многіх польскіх кінафільмаў 1930-х гадоў, песень. Найбольшую вядомасць Петэрбурскаму прынеслі яго танга. Сярод самых знакамітых танга «Апошняя нядзеля».
У верасні 1939 года атрымаў савецкае грамадзянства і ўзначаліў Дзяржаўны джаз-аркестр БССР. Для свайго калектыву напісаў вальс «Сіняя хустачка». У 1942 годзе ўступіў у польскую армію Андэрса.
Пасля вайны з’ехаў у Лацінскую Амерыку, з 1949 па 1967 жыў у Аргентыне і працаваў у Teatro El Nacional у Буэнас-Айрэсе капельмайстрам. Разам з паэтам А. Шэвахам напісаў вядомую калыханку на ідышы, якая ўваходзіла ў рэпертуар Сары Горбі. У 1967 годзе вярнуўся ў Польшчу.
Памёр 7 кастрычніка 1979 года. Пахаваны на варшаўскіх могілках Старыя Павонзкі.
1906 год. Адна з першых сцэнічных пастановак на беларускай мове адбылася ў маёнтку Пятроўшчына (цяпер у межах Мінска).
Арганізатары А. Бурбіс, А. Уласаў, С. Кукель і іншыя. Была пастаўлена камедыя М. Крапіўніцкага «Па рэвізіі».
“Па рэвізіі” – аднаактавая п’еса-вадэвіль, напісаная Маркам Крапіўніцкім у 1882 годзе, апублікаваная ў 1885, папулярная ў беларускіх тэатрах пачатку XX стагоддзя.
Сцэну абсталявалі на падворку. Прысутнічала больш за 300 гледачоў. Прадстаўленне ішло ў музычным суправаджэнні цымбалаў, скрыпак і бубнаў. Прагучалі таксама вершы Янкі Купалы ў выкананні Бурбіса.
Марк Крапіўніцкі
1910 год. Загінуў Сяргей Палуян (1890–1910).
Беларускі публіцыст, празаік, літаратуразнавец, адзін з кіраўнікоў Беларускай сацыялістычнай грамады.
Аўтар апавяданняў, вершаваных і драматычных твораў, рэцэнзій, першага ў беларускай крытыцы агляднага артыкула «Беларуская літаратура ў 1909 г.», першага гістарычнага нарыса новай беларускай літаратуры «Беларуская паэзія ў яе тыповых прадстаўніках».
Даследаваў украінскую культуру і літаратуру, беларуска-ўкраінскія літаратурныя сувязі.
Адстойваў правы беларусаў на развіццё сваёй мовы і культуры.
Сябраваў з Янкам Купалам, Якубам Коласам, М. Багдановічам, Цішкам Гартным, Ядвігіным Ш. і іншымі.
Скончыў жыццё самагубствам у 1910 годзе, у 20 гадовым узросце.
Памяці Сяргея Палуяна Янка Купала прысвяціў паэму «Курган» і верш, Максім Багдановіч —зборнік «Вянок» і верш, Ядвігін Ш. — верш у прозе «Раны».
1918 год. “Менскае беларускае прадстаўніцтва” дамаглося згоды германскага камандавання на стварэнне груп беларускіх саветнікаў пры акупацыйнай адміністрацыі – губернскіх і павятовых камендантаў.
Раман Скірмунт – лідар прадстаўніцтва.
1939 год. На другі дзень пасля ўхвалення ЦК ВКП(б) і Саўнаркамам СССР пераноса сталіцы з Мінска, ЦК КП(б)Б вызначыла тэрмін пераноса сталіцы ў Магілёў – лістапад 1939 года.
Мары магілёўцаў не ажыццявіліся. Планы пераносу былі скасаваны пасля далучэння Заходняй Беларусі да БССР у верасні 1939 года.
1957 год. Нарадзілася Людка Сільнова.
Беларуская паэтэса. Скончыла БДУ.
Працавала на Маладзечанскай фабрыцы мастацкіх вырабаў, БДУ, ва ўстановах асветы Уздзенскага раёна і Мінска, у Нацыянальнай бібліятэцы.
Вершы паэтэсы перакладзены на польскую, украінскую, славацкую мовы. Аўтар 6 кніг і зборнікаў паэзіі.
1960 год. Створана першае ў БССР Магілёўскае абласное аддзяленне Саюза пісьменнікаў Беларусі на чале з Пятром Шасцярыкавым.
1986 год. У Мінску на Траецкім прадмесці некалькі дзясяткаў удзельнікаў Афганскай вайны, нацкаваных камсамолам і КДБ, напалі на падлеткаў, што святкавалі Гуканне вясны.
Пра разгон гукання вясны з дзённіка археолага Міхася Чарняўскага:
“22 красавіка[…] Сёння ж мне расказалі, што 20 красавіка (1986 г.), у нядзелю, група невядомых жорстка збіла школьнікаў мастацкай школы-інтэрнату, якія “гукалі вясну” у Траецкім прадмесьці на “Выстаўцы аднаго дня”.”
Нажавыя траўмы – праўда, нязначныя – атрымалі ў краме аграгарадка Вейна, што пад Магілёвам, хлопец і дзяўчына ад рук 63-гадовага мясцовага жыхара.
Паводле міліцыі, канфлікт пачаўся яшчэ на вуліцы, дзе пажылому чалавеку не спадабаліся шумныя паводзіны кампаніі моладзі ў вячэрні час. Потым усё працягнулася ў бліжэйшай краме, дзе мужчына, выцягнуўшы нож, пачаў ім пагражаць.
Маладым людзям удалося выбіць халодную зброю з рук нападніка, але ў выніку патасоўкі нязначныя раненні атрымалі 18-гадовы хлопец і 16-гадовая дзяўчына.
На пост ДАІ, які знаходзіўся непадалёк ад месца здарэння, звярнуліся відавочцы падзеі. Міліцыянеры затрымалі падазраванага, які аказаўся нападпітку – у крыві мужчыны было 2,5 праміле алкаголя.
У сваім адзіным парыве паўдзельнічаць у суботніку ў Быхаве дайшлі да таго, што пачалі складаць песні пра ўборку вуліц.
Паказальна, што жаданне практыкавацца ў песеннай творчасці часцей за ўсё ўзнікае ў месцах, дзе няма колькі-небудзь рэальных дасягненняў. Быхаў – якраз такі горад. Нагадваем, што нават відаўшы віды Лукашэнка, прадстаўляючы новага старшыню Быхаўскага райвыканкама Аляксандра Кісялёва заявіў, што Быхаў мае патрэбу ў навядзенні элементарнага парадку. Парадку з тых часоў больш не стала, затое песні пра гэты самы парадак складаюцца спраўна. Будзе чым адчытвацца перад начальствам, якое ў чарговы раз спытае за бардак. Тэксты быхаўскіх паэтаў-песеннікаў максімальна непатрабавальныя і ўкладваюцца ў схему “нескладушкі-неладушкі”:
Село и проспект,
Маленький город, пруд.
Где бы ни жили мы,
“Все вместе, вперед!” – маршрут.
Каждый мешок, как голос:
Я за чистоту!
За красивую страну, друзья…
Республиканский субботник!
Выходи все!
Адразу відаць, што такія песні часу адбіраюць няшмат, а карысці ад іх, між іншым, цэлы вагон.
Магілёўская вобласць дала краіне вугля на рэспубліканскім суботніку. У вёску Нікольск Дрыбінскага раёна прыехаў “губернатар” Анатоль Ісачанка і “дэпутат” Аляксандр Гарашкін, якім Лукашэнка нядаўна растлумачыў, што нават у Дрыбіне ў кароўніка можа быць дах.
Прэс-рэліз “Магілёўскіх ведамасцей” коратка тлумачыць, у чым сутнасць гістарычнага моманту. Прафілакторый у Дрыбіне «дазволіць поўнасцю адмовіцца ад вулічнага ўтрымання цялят у індывідуальных доміках і перанесці працэс пад дах».
То бок дагэтуль, усю гісторыю суверэннай Беларусі цяляты на Дрыбіншчыне жылі на вуліцы. Пад дажджом, снегам і крыху пад сонцам. І толькі цяпер у рэгіёне саспела ідэя: а што, калі ў памяшкання будзе дах?
Маштаб задумы ўражвае. Ісачанка паведаміў, што па вобласці запланавана 43 такіх прафілакторыя. Сорак тры дахі.
Гэта, безумоўна, вялікая рэгіянальная стратэгія – такая вялікая, што ўкладваецца акурат у трыццаць два гады кіравання Аляксандра Лукашэнкі. Па даху на кожны год, плюс яшчэ крыху зверху.
Асобную пікантнасць сітуацыі надаюць лічбы, якія сельгаспрадпрыемствы звычайна ва ўрачыстых прамовах не згадваюць.
За паўтара года Дрыбінскі раён страціў больш за 2 000 галоў буйной рагатай жывёлы, у тым ліку 645 кароў. То бок генеральная лінія выглядае так: пагалоўе змяншаецца хутчэй, чым рост колькасці дахаў над ім.
Да 2030 года, калі тэмпы захаваюцца, на кожнае выжыўшае цяля будзе прыходзіцца па персанальным ангары, а то і два.
Рэспубліканскі суботнік – зручны момант, каб падводзіць вынікі эпохі. У Дрыбінскім раёне вынік фармулюецца так: трыццаць з лішнім гадоў улада была занята пытаннямі стратэгічнай глыбіні – выбарамі, рэферэндумамі, шматвектарнай палітыкай, барацьбой з экстрэмізмам у месенджарах.
Было проста не да дробязяў. І вось нарэшце дайшлі да самага галоўнага. Як у Булгакава: калі яны зоймуцца прамым сваім абавязкам, чысткай хлявоў ад гною, разруха знікне сама сабой.
На вуліцы Першамайскай у Магілёве здарыўся пажар у кавярні.
Супрацоўнік выклікаў ратавальнікаў: у зале ўстановы пачаў гарэць кандыцыянер.
Работнік да таго часу ўжо выйшаў на вуліцу. Да прыезду брыгады з памяшкання валіў дым, унутры стаяла шчыльнае задымленне. Пажар патушылі аператыўна. Кандыцыянер згарэў поўнасцю, у зале пацярпела аздабленне. Пацярпелых няма. З фатаграфій, прадастаўленых экстраннымі службамі, няцяжка зрабіць выснову, што надзвычайнае здарэнне адбылося ў «Таверне на Паштовай», якая, дарэчы, не мае ніякага дачынення да раёна Паштовай вуліцы – да рэвалюцыі яна была працягам Пажарнага завулка ад яго скрыжавання з Вялікай Садовай (цяпер Ленінская) у бок фельдшарскай школы (медыцынскага каледжа).
Міжнародны Дзень пралескі (International Snowdrop Day, з 1984 года).
Радзіма свята – Вялікабрытанія. У паўночным паўшар’і, у залежнасці ад кліматычнай зоны, пралескі зацвітаюць ад студзеня да красавіка.
Лацінская назва пралескі – “галянтус” – “малочная кветка”. Расліна вядома з 1 тысячагоддзя, у сярэдявеччы яе шанавалі як сімвал бязгрэшнасці.
У розных краінах кветку называюць па-рознаму: ангельцы – снежная кропля, снежная завушніца, чэхі – сняжынка, немцы – снежны званочак, у нас – пралеска.
Адна старажытная легенда абвяшчае, што калі Адам і Ева былі выгнаныя з раю, то пайшоў снег. Ева змерзла і стала плакаць, успамінаючы аб цёплых райскіх садах Эдэма. Каб суцешыць яе, Бог ператварыў некалькі сняжынак у кветкі пралескі. Убачыўшы кветкі, Ева павесялела і ў яе з’явілася надзея на лепшае.
Пралеска – сімвал надзеі.
Пралеска – сваячніца нарцыса, належаць да сямейства амарылісавых.
1655 год. Пад час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654–1667) магілёўцы, якія перайшлі на бок Масквы, вытрымалі аблогу войскаў гетмана Радзівіла быццам бы дзякуючы іконе Магілёўскага Богаяўленскага храма.
Штурмы горада адбываліся 28 лютага, 18-19 сакавіка, 19, 23 красавіка, 11 мая 1655 года.
Першы раз ікону выкарысталі ў мэтах абароны горада ў 1655 годзе, у тым ліку 19 сакавіка (1 красавіка) 1655 года, у дзень святых мучанікаў Хрысанфа і Дарыі.
З гэтага часу Магілёва-Брацкая ікона Божай Маці прызнаецца цудатворнай. Захоўвалася ў Брацкім Богаяўленскім мужчынскім манастыры да пачатку XX стагоддзя.
Потым Божая Маці праславіла свой абраз у 1708 годзе, калі князь Меньшыкаў, будучы ў Магілёве, задумаў адпомсціць жыхарам горада за забойства «маскавіцян» у 1661 годзе падчас паўстання гараджан супраць маскоўскага гарнізона. Паводле падання, стоячы ў Богаяўленскім храме перад цудатворным абразом, ён раптам быў павалены на зямлю невядомай сілай і пасля гэтага, застрашаны і збянтэжаны гневам Божым, больш не адважваўся ні ўваходзіць у царкву, ні задумваць спусташэння непакорлівага горада над Дняпром.
А ў 1910 годзе Божая Маці выратавала ўвесь горад ад знішчэння агнём. Тады загарэлася прадмесце Лупалава, пажар з-за ветру перайшоў у горад і пагражаў Васкрасенскай царкве і Богаяўленскаму манастыру. Магілёўцы вынеслі цудатворны абраз на агорнутыя полымем вуліцы – і вецер, раптам павярнуўшы, пагнаў агонь у зваротным напрамку ад цэнтра горада.
Пасля бязбожнага ліхалецця XX стагоддзя лёс цудатворнай Магілёва-Брацкай святыні невядомы.
У Трохсвяціцельскім кафедральным саборы Магілёва знаходзіцца старажытны спіс (рэпліка) абраза.
1734 год. Справаводам Магілёўскага магістрата абраны Юры (Рыгор, Ежы) Трубніцкі (1680–1747).
Адзін з аўтараў “Магілёўскай хронікі». Вёў запісы за 1701–1747 гады. Пісаў на польскай мове. Член магістрата з 1725 года, рэгент гарадской канцылярыі з 1734 года.
Працягнуў працу свайго папярэдніка Трафіма Сурты. Першы запіс, зроблены яго рукой адносіцца да восені 1709 года, апошні – да 1746 года.
У якасці крыніц інфармацыі выкарыстоўваў успаміны сучаснікаў і сведкаў падзей, дакументальныя матэрыялы магілёўскага архіва, гісторыка-летапісныя крыніцы і ўласныя назіранні. У рукапіс хронікі ўнёс алегарычную сатыру «Карнавал іншаземны ў Польшчы», зроблены ім пераказ падзей з кніг па гісторыі Даніі і Швецыі.
Пасля смерці Юрыя напісанне Магілёўскай хронікі працягнуў яго сын Аляксандр, магілёўскі купец і дарадца магістрата, які вёў хроніку з 1747 па 1788 год. Справу Юрыя і Аляксандра працягнуў сын апошняга Міхаіл, які давёў змест летапісу да 1856 года.
1773 год. У Варшаве распачалася праца Вальнага сойму, які зацвердзіў першы падзел Рэчы Паспалітай (адбыўся ў 1772 годзе).
Да Расіі адыйшлі беларускія землі ў 92 тысяч км² з 1 мільёнам 300 тысяч чалавек – па Дзвіне, Друці, Дняпру, уключаючы Віцебск, Полацк, Мсціслаў, Магілёў, Гомель.
1850 год. Вялікабрытанія і ЗША падпісалі дамову аб сумесным будаўніцтве Панамскага канала (пазней ЗША вырашылі будаваць канал саматугам).
Панамскі канал – суднаходны канал, які злучае Панамскі заліў Ціхага акіяна з Карыбскім морам і Атлантычным акіянам, размешчаны на Панамскім перашыйку на тэрыторыі дзяржавы Панама.
Канал аказаў неацэнны ўплыў на развіццё суднаходства і эканомікі ў цэлым у Заходнім паўшар’і і ва ўсім свеце, што абумовіла яго надзвычай высокае геапалітычнае значэнне.
Дзякуючы Панамскаму каналу марскі шлях з Нью-Ёрка ў Сан-Францыска скараціўся з 22 500 да 9 500 км.
Ідэю будаўніцтва Панамскага канала падаў ураджэнец Крычава Аляксандр Галынскі (1816–1893) – журналіст, падарожнік, аўтар падрабязнай карты Каліфорніі.
1881 год. Нарадзіўся Валянцін Волкаў (1881–1964).
Народны мастак БССР, прафесар, аўтар выяў герба БССР (1927, 1938), мадыфікацыя якіх з’яўляецца цяперашнім афіцыйным гербам Беларусі.
З 1919 года жыў на Беларусі. Выкладаў у Віцебскім мастацкім тэхнікуме, Мінскім мастацкім вучылішчы, тэатральна-мастацкім інстытуце, кіраваў мастацкімі студыямі Саюза архітэктараў БССР, юных талентаў пры Доме народнай творчасці ў Мінску.
Бацька Анатоля Волкава і дзед Сяргея Волкава, таксама мастакоў.
Працаваў у жанрах тэматычнай карціны, пісаў пейзажы, нацюрморты. Ствараў сюжэтна-тэматычныя карціны, прысвечаныя гісторыі Беларусі, партрэты.
У 1918 годзе ў Петраградзе ён займаўся ўбраннем горада да 1-й гадавіны Кастрычніцкай рэвалюцыі – працы захоўваюцца ў Дзяржаўным Рускім музеі. Адзін з першых беларускіх жывапісцаў стварыў вобраз Леніна.
Ілюстраваў і аформіў шэраг кніг для Дзяржаўнага выдавецтва БССР.
Сярод яго шматлікіх работ – «Кастусь Каліноўскі», «Барыкады», партрэты М. Багдановіча, М. Гусева, дзеячаў тэатра імя Я. Купалы. Шырокую вядомасць мае велізарная кампазіцыя «Мінск 3-га ліпеня 1944 года» (фота).
1881 год. Нарадзіўся Усевалад Ігнатоўскі (1881–1931).
Беларускі грамадскі дзеяч, гісторык, першы прэзідэнт Беларускай акадэміі навук (1928–1931), яе акадэмік і акадэмік Усеўкраінскай акадэміі навук.
Займаўся рэвалюцыйнай дзейнасцю. Працаваў Членам Часовага ваенна-рэвалюцыйнага камітэта ССРБ, наркамам земляробства, асветы, членам Прэзідыума ЦВК БССР (1920–1930), прафесарам БДУ, старшынёй Інбелкульта, першым прэзідэнтам Акадэміі навук і дырэктарам Інстытута гісторыі.
Актыўны распрацоўшчык палітыкі беларусізацыі, барацьбіт за ўзбуйненне БССР. Увёў новую перыядызацыю гісторыі Беларусі.
У 1930 годзе патрапіў пад рэпрэсіі, зняты з пасады Прэзідэнта Акадэміі навук. Выклікаўся на допыты ў ДПУ. Пасля аднаго з іх скончыў жыццё самагубствам. Паводле другой версіі быў застрэлены супрацоўнікамі ДПУ ў сваім доме 4 лютага 1931 года.
Яго імя носіць Камянецкая цэнтральная раённая бібліятэка, на будынку якой устаноўлена мемарыяльная дошка.
1908 год. Нарадзіўся Вільгельм Гараўскі.
Беларускі празаік. Брат літаратара Адама Гракала-Гараўскага, унук мастака Гілярыя Гараўскага.
Максім Гарэцкі адгукаўся пра яго так: «Змалку, як і ўсе сялянскія дзеці, быў пастухом, пасля вучыўся, але пашкодзіла вайна і акупацыя», «пад уплывам польскага патрыятызму» ў 1921 годзе, у 13 гадоў, выехаў у Польшчу, але праз два месяцы вярнуўся ў БССР. Трапіў у Інстытут сацыяльнага перавыхавання (дзіцячы прытулак) у Мінску, адкуль потым уцёк і як беспрытульнік вандраваў па Украіне і Каўказе.
Скончыў польскі педтэхнікум. Выкладаў у польскіх школах у Беларусі. Пісаў на польскай і беларускай, друкаваўся ва «Узвышшы» і «Маладняку», у мінскіх і бабруйскіх выданнях. Ягоная лірычная імпрэсія «Скрыпка», аповесць «На ўздыме» выклікалі рэзананс.
У 1931 годзе браў удзел у І Усесаюзным з’ездзе польскіх пралетарскіх пісьменнікаў. Арыштаваны ў пачатку 1937 года. Расстраляны НКУС 27 жніўня 1937 года.
Гракала-Гараўскія належылі да старажытнага герба «Кораб», які вядомы з XIII стагоддзя
1926 год. Нарадзіўся Барыс Аракчэеў (1926–2013).
Беларускі мастак, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў.
Працаваў у станковым жывапісе, у жанрах пейзажа, нацюрморта, тэматычных карцін і батальных сцэн. Пад час вайны служыў у Бабруйску, Мінску.
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, Тэатральна-мастацкі інстытут (першы выпуск, разам з будучымі народнымі мастакамі А. Анікейчыкам, В. Грамыкам, А. Кашкурэвічам i Л. Шчамялёвым).
Сярод яго твораў – пейзажы, нацюрморты, серыя партрэтаў сучаснікаў і знакамітых людзей. З’яўляўся адным з чатырох стваральнікаў дыярамы «Мінскі кацёл» у Музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны.
Выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы, Акадэміі мастацтваў, з’яўляўся настаўнікам многіх вядомых беларускіх мастакоў.
Творы мастака знаходзяцца ў шматлікіх музеях: у Нацыянальным мастацкім музеі, Фондзе Саюза Мастакоў, Магілёўскім мастацкім музеі і іншых, галерэях Гомеля, Светлагорска, Полацка, Крупак, Баранавічаў, у прыватных калекцыях замежных краін.
Імя мастака носіць галерэя ў г. Крупкі.
1934 год. Гістарычнае фота лохнескай пачвары, нэсі.
Палкоўнік медыцынскай службы хірург Кенэт Уілсан ішоў з прыяцелем па беразе возера Лох-Нес. Таварыш Уілсана раптам застыў на месцы, узіраючыся ў возера, і выклікнуў: “Божа, ды гэта ж пачвара!”. Уілсан павярнуўся і ўбачыў у вадзе, прыкладна за 200 метраў ад берага, дзіўную жывёліну. Хірург спешна схапіў фотаапарат і зрабіў чатыры здымкі. Праз пару хвілін пачвара пагрузілася ў водную роўнядзь і знікла з выгляду. З чатырох здымкаў толькі адзін захаваў профіль невядомай свету істоты.
Гэты здымак зрабіў фурор ва ўсім свеце. Ён быў надрукаваны ў “Дэйлі мэйл”. Экспертыза пацвердзіла сапраўднасць здымка.
Было вызначана, што на ім адлюстраваны старажытны плезіязаўр. Навукоўцы даказалі, што плезіязаўр цалкам мог ацалець у возеры Лох-Нес, калі яно аддзялілася ад мора. Асяроддзе пасялення цалкам падыходзіла яму. Глыбіня возера складае да 330 метраў, што глыбей Паўночнага мора, дно рассечана расколінамі, дзе можна схавацца, а рыбы для пражытка плезіязаўра там дастаткова.
Лічыцца, што першая пісьмовая згадка аб пачвары зроблена абатам шатландскага Аёнскага манастыра Адамнанам, каля 700 года.
1939 год. Прынята пастанова ЦК ВКП(б) і Саўнаркама СССР “Аб гарадскім будаўніцтве ў Магілёве ў сувязі з пераводам сталіцы БССР».
Пытанне аб пераносе сталіцы было пастаўлена яшчэ 16 снежня 1937 года Пратаколам палітбюро № 56 ЦК ВКП(б) за 11 снежня 1937 – 21 студзеня 1938 года, дзе ў пункце 114 запісана: “Прыняць прапанову… аб пераводзе сталіцы…”.
Мары магілёўцаў стаць сталічнымі жыхарамі не ажыццявіліся. Планы пераносу былі скасаваны пасля далучэння Заходняй Беларусі да БССР у верасні 1939 года. Верагодна, дзякуючы гэтаму, цэнтр Магілёва, у пэўнай ступені, захаваў свой аўтэнтычны выгляд.
1970 год. На Волжскім аўтазаводзе (пабудаваны італьянцамі) на базе “Fiat” быў сабраны першы ВАЗ-2101 – у народзе “капейка”.
Гэта адбылося а 7:00. Першы аўтамабіль звёў з канвеера італьянскі шэф-інструктар. Рытмічная праца галоўнага канвеера пачалася толькі ў жніўні.
У розных мадыфікацыях было выраблена ў 1970-1988 гадах 4,85 мільёнаў “капеек”. Апошні аўтамабіль на базе ВАЗ-2101 выраблены 17 верасня 2012 года.
2013 год. Узровень Дняпра ў Магілёве дасягнуў абсалютнага максімума 661 см. Найвялікшы паказчык за ХХІ стагоддзе.
Крытычным з’яўляецца ўзровень у 610, а небяспечным – 620 см.
У гэтым, 2023 годзе, максімуму вышыня вады ў Дняпры ў Магілёве дасягнула 7 красавіка – 570 см.
Гістарычны максімальны пад’ём вады рэгістраваўся 24 красавіка 1931 года – 853 см, калі вада пералівалася праз Пушкінскі праспект. Блізкі пад’ём быў у 1956 годзе – 834.
Пры штурме ў Запарожскай вобласці Украіны быў знішчаны расійскі наёмнік з Кіраўскага раёна.
Так званы мясны штурм стаў апошнім для былога палявода кіраўскага калгаса “Чырвоны баец” 51-гадовага Мікалая Габруся. Паводле “Нашай нівы”, спачатку ён быў танкавым механікам у батальёне, але праз месяц батальён стаў ротай, дзе Габрусь ужо ездзіў на мапедзе. Рота і пайшла ў той штурм.
Па інфармацыі з базы BelPol, знішчаны наёмнік раней не судзімы. Але нават без крымінальнага мінулага маральны компас Габруся аказаўся збіты, і ў 2025‑м годзе ён наняўся ваяваць на баку Расіі ў яе злачыннай вайне супраць Украіны.
Да свайго ад’езду на вайну ў сакавіку 2025 года Габрусь застрахаваў у Расіі сваё жыццё, пазначыўшы адрасам пражывання Рыжскую шашу ў горадзе Валакаламску Маскоўскай вобласці.
Выданне знайшло нават момант расстрэлу Габруся ўкраінскімі абаронцамі падчас штурму, але не стала далучаць відэа з этычных меркаванняў.
Габрусь стаў чарговым загінулым беларусам з пазыўным «Беларус». Апошні апублікаваны ім кантэнт – відэа з абсталяванага акопа, у якім некалькі чалавек немаладога ўзросту ў добрым гуморы сядзяць за сталом і падбадзёрваюць адзін аднаго, папіваючы мінералку.
Сегрэгацыя палітвязняў, іх дыскрымінацыя і катаванні – гэтым, паводле былога палітзняволенага, характарызуецца калонія №15 у Магілёве.
Магілёўская калонія №15 у Вейна даўно мае рэпутацыю адной з самых жорсткіх у Беларусі, асабліва для тых, каго ўлада пазначыла «жоўтымі біркамі». Былы палітвязень, які пагадзіўся гаварыць ананімна з Праваабарончым цэнтрам “Вясна”, апісвае сістэму, дзе ціск, кантроль і прыніжэнне сталі нормай, а любая ініцыятыва караецца.
Сістэма страху і кантролю
“Я асабіста апісаў бы калонію № 15 як квінтэсенцыю вычварэнскага лукашысцкага рэжыму, усё тое, што на волі неяк прыкрываецца, там існуе ў выглядзе реальнасці, якая мяжуе з фарсам. Усё робіцца не лагічна, а праз прызму нейкай саўковай традыцыі. Пры гэтым супрацоўнікі наўмысна падтрымліваюць кумаўство, інтрыгі, плёткі, даносы і скаргі адзін на аднога” – кажа былы палітвязень.
Паводле яго, уся структура калоніі пабудавана на штучнай нелагічнасці і страху. Адміністрацыя свядома падтрымлівае даносы, канфлікты і залежнасць зняволеных ад супрацоўнікаў. «За любую ініцыятыву можна быць пакараным» – адзначае ён, дадаючы, што галоўнай мэтай персаналу ёсць не вырашэне праблемы, а фармальнае існаванне ў сістэме.
Асобнае месца займае дыскрымінацыя палітвязняў. «Жоўтая бірка» аўтаматычна абмяжоўвае правы: іх ізалююць падчас званкоў, пераносяць час сувязі без папярэджання, а камунікацыя з роднымі становіцца непрадказальнай. Унутры калоніі да іх ужываюць прыніжальныя мянушкі і адкрыта дэманструюць прадузятае стаўленне.
Пакаранні і ізаляцыя як норма
Дадатковы ціск ствараецца праз статус «злоснага парушальніка», які масава прысвойваюць палітычным. Гэта вядзе да рэгулярных пакаранняў, у тым ліку ізаляцыі ў ШІЗА або ПКТ. Палітвязняў пазбаўляюць доступу да многіх магчымасцяў: ім нельга займаць адказныя пасады, наведваць некаторыя аб’екты, а ў краму яны ідуць апошнімі – нават пасля зняволеных з «нізкім статусам».
Жорстка кантралюецца і паўсядзённае жыццё. За тыя ж парушэнні, за якія іншыя атрымліваюць папярэджанне, палітвязням пагражаюць рапарты. Спатканні і перадачы могуць адмяніць без тлумачэнняў, а лісты – затрымаць або «згубіць». У калоніі фактычна забаронена абмяркоўваць палітыку, вайну і навіны. За гэта можна трапіць у ШІЗА.
Ціск праз умовы і медыцыну
ШІЗА, паводле сведкі, выкарыстоўваецца як інструмент выпадковага пакарання. Умовы там цяжкія: холад, адсутнасць інфармацыі і мінімальны камфорт. Аднак парадаксальна, што некаторыя вязні ўспрымаюць ізалятар як перадышку ад пастаяннага псіхалагічнага ціску.
Адміністрацыя выкарыстоўвае і іншыя метады ўздзеяння: пазбаўленне сувязі з роднымі, перавод у горшыя ўмовы, праверкі рэчаў і прымус да цяжкай працы. Паводле суразмоўцы, фізічны гвалт таксама ўжываўся, асабліва супраць тых, хто «супраціўляўся».
Асобнай праблемай ён называе медыцынскую дапамогу, якую апісвае як «спосаб ненаўмыснага катавання»: перапоўненыя памяшканні, доўгія чэргі і рэакцыя толькі ў крытычных выпадках. Інфармацыйная ізаляцыя таксама моцна ўплывае на стан зняволеных, пакідаючы іх без разумення таго, што адбываецца за межамі калоніі.
На аўкцыённай пляцоўцы Беларускай універсальнай таварнай біржы выставілі на таргі жалезабетоннае бамбасховішча ў Магілёве. Пакупніку даступна растэрміноўка да трох гадоў.
Бамбасховішча плошчай 90,3 квадратных метраў па вуліцы Куцепава, 17А, выстаўлена на таргі. Стартавая цана лота складае 78 754 рублі, задатак для ўдзелу ў таргах – 15 700 рублёў.
Разам з аб’ектам перадаецца права арэнды зямельнага ўчастка плошчай 0,1189 га тэрмінам на 20 гадоў. Аплаціць пакупку трэба на працягу 30 каляндарных дзён пасля заключэння дагавора, аднак па пісьмовай заяве пакупніку могуць даць растэрміноўку да трох гадоў з штомесячнай індэксацыяй плацяжоў. Штраф за адмову пераможцы ад здзелкі складзе 15 750,81 рубля.
Мэтавае прызначэнне ўчастка – будаўніцтва і абслугоўванне будынка і збудавання. Па генплане Магілёва магчымы кірунак выкарыстання – размяшчэнне аб’ектаў грамадскай або грамадска-жылой забудовы.
Вядомыя выпадкі, калі падобныя аб’екты іх уладальнікі рабілі прыбытковымі, выкарыстоўваючы цікавасць людзей да постапакаліпсісу. Цяжка сказаць, ці атрымаецца гэта ў Магілёве. Хутчэй за ўсё бамбасховішча нікому не спатрэбіцца.
