Category: навіна дня

Уладзімір Цумараў, вядомы таксама як «Прас», пайшоў з пасады профбоса

Навіна ад

Былы «мэр» Магілёва, карупцыянер і прафсаюзны дзеяч Уладзімір Цумараў быў пазбаўлены перадпенсійнай сінекуры.

У Магілёве выбралі новага кіраўніка абласнога аб’яднання прафсаюзаў, лаяльнага да ўлады. Старога, Уладзіміра Цумарава, пасля пераліку заслуг у прафсаюзнай справе праводзілі – магчыма, на пенсію, а магчыма, на іншую «ветэранскую» пасаду.

Цумараў – яркая фігура для Магілёва. 

За сваю працяглую чыноўніцкую кар’еру ён паспеў папрацаваць намеснікам кіраўніка адміністрацыі Кастрычніцкага раёна Мінска, кіраўніком адміністрацыі Ленінскага раёна Магілёва, кіраўніком горада – і, нават, адсядзець чатыры гады ў калоніі ўзмоцненага рэжыму з канфіскацыяй маёмасці.

18 мая 1999 года Уладзімір Цумараў быў затрыманы аператыўнай групай УКДБ на працоўным месцы па падазрэнні ў атрыманні хабару ад аднаго з прадпрымальнікаў.

Падчас агляду яго кабінета сярод дакументаў былі знойдзены раней памечаныя стодоларавыя купюры.

Патлумачыць, адкуль яны ўзяліся, Уладзімір Цумараў не змог. У райвыканкаме ён курыраваў выдачу ліцэнзій на гандаль.

У выніку следства было ўстаноўлена, што Цумараў на працягу доўгага часу атрымліваў хабары. Найбуйнейшы, які ўдалося даказаць у судзе, склаў 3400 долараў. Найменшым хабарам быў прас за 15 долараў.

Адразу пасля турмы галоўны спецыяліст Беларусі па кадрах 24 снежня 2003 года даў згоду на прызначэнне Цумарава кіраўніком адміністрацыі Ленінскага раёна Магілёва, а 12 красавіка 2013 года зрабіў яго кіраўніком усяго горада.

Можна, канешне, казаць, што ўрок пайшоў на карысць і што Цумараў апраўдаў давер. Але…

Калі ў Лукашэнкі, з улікам асаблівасцяў яго характару, памяць на карупцыйныя злачынствы кароткая, то народ сваіх герояў памятае. З мянушкай «Прас», якую яму далі ўдзячныя магілёўцы, Цумараў так і падымаўся па кар’ернай лесвіцы.

Фота: “Магілёскія ведамасці”.

Рэстаўратары раскрылі таямніцу магілёўскай іконы

Навіна ад

Адкрыццё, зробленае рэстаўратарамі Нацыянальнага мастацкага музея пры працы над магілёўскай іконай, змяняе ўяўленне пра беларускую школу іканапісу.

Пры рэстаўрацыі іконы «Багародзіца Адзігітрыя Магілёўская» з фондаў Магілёўскага абласнога краязнаўчага музея, спецыялісты Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь зрабілі важнае адкрыццё. Пад верхнім слоем фарбы было выяўлена больш ранняе, якое адносіцца да першай паловы XVII стагоддзя, пісьмо.

Ачыстка адваротнага боку іконы прывяла да іншага адкрыцця – праступілі надпісы, якія ўказваюць на паходжанне вобраза са знакамітай магілёўскай Барыса-Глебскай царквы і раскрываюць яго сапраўдную назву – «Багародзіца Казанская».

Гэтае адкрыццё змяняе ўяўленне пра гісторыю беларускага іканапісу.

Зараз ікону рыхтуюць да прэзентацыі ў Мінску, а потым яна вернецца ў Магілёўскі абласны краязнаўчы музей.

Фота “Магілёўскія ведамасці”.

Улады Касцюковіцкага раёна хутка купяць ліхтар для дзяцей, што мерзнуць на прыпынку

Навіна ад

Пакуль чыноўнікі з Касцюковічаў адпраўляюць «афіцыйныя запыты», школьнікаў на вясковым прыпынку ад холаду і ветру ратуюць цёплыя курткі.

У вёсцы Забычанне Касцюковіцкага раёна час нават не спыніўся, а павярнуўся назад. Дзеці, чакаючы аўтобус, каб паехаць у школу, якая знаходзіцца ў суседняй вёсцы, мёрзнуць, хаваюцца ад дажджу і ветру пад суседнім гаражом, абыходзяцца без лаўкі і ліхтара і спадзяюцца не на дарослых дзядзечак і цётачак з райвыканкама, а на свае цёплыя курткі.

Каб зразумець, чаму дзеці апынуліся ў такой сітуацыі, раённай газеце давялося правесці цэлае расследаванне, якое ўстанавіла, што:

  1. У пачатку навучальнага года бацькі звярталіся ў дарожную службу, і ім паабяцалі, што пытанне з прыпынкам будзе вырашана.
  2. Старшыня раённага савета «дэпутатаў» Ларыса Герасімава даўно выслухала скаргу мясцовай жыхаркі і… адправіла зварот блукаць па інстанцыях, «зрабіўшы афіцыйны запыт».
  3. Старшыня сельвыканкама Валянціна Дадалева адказала, што ў асноўным дзеці пражывалі па вуліцы Цэнтральнай, а на вуліцы Зарэчнай з’явіліся раптоўна, і прыпынак для іх не прадугледжваўся.
  4. Каб загарэўся ліхтар (яшчэ не куплены) побач з прыпынкам (які пакуль яшчэ не існуе), трэба працягнуць электрычныя драты.

Можна бясконца пералічваць адгаворкі касцюковіцкіх чыноўнікаў, але і таго, што напісана вышэй, дастаткова, каб зразумець: нешта ў Касцюковічах трэба мяняць – пачынаючы з прызначаных «дэпутатаў» і заканчваючы верхавінай «вертыкалі».

Зразумела ж, што дзеці гэтай катэгорыі насельніцтва рыхтуюцца да паступлення ў сельскагаспадарчую акадэмію, не маючы ніякіх праблем з вятрамі, дажджамі і маразамі.

P.S. Цікава, што ў каментарыях да гэтага надзвычайнага здарэння (а інакш сітуацыю не назавеш) у нашым акаўнце «Тык-Ток» знайшліся людзі, якія лічаць, што дзяцей занадта разбалавалі. Пра гэта ж не раз гаварыў Лукашэнка. І ў нечым ён мае рацыю. Бо яго дзеці не скардзяцца на спякоту ў Амане.

Фота раённай газеты.

Жыхароў Паршына пад Горкамі палохаюць шалёныя лісы і бадзяжныя сабакі

Навіна ад

Беспрытульныя сабакі і каты бадзяюцца па аграгарадку Паршына Горацкага раёна, а час ад часу да іх далучаюцца шалёныя лісы – паскардзіліся жыхары пасёлка на сустрэчы з раённым начальствам. Начальства – не было б яно начальствам – абвінаваціла ў праблеме саміх жыхароў пасёлка. На працягу сустрэчы старшыня раённага савета дэпутатаў Максім Патапенка (на фота – справа) тры разы ўсклаў адказнасць на прысутных у зале: 

  • даў тлумачэнні аб адказнасці за ўтрыманне хатніх гадаванцаў;
  • указаў, што бяздомныя і безнаглядныя жывёлы з’яўляюцца толькі па віне людзей;
  • даручыў старшыні мясцовага сельвыканкама ўзяць на кантроль дадзеную праблемную сітуацыю і вырашаць яе разам з іншымі адказнымі службамі, і “трэба працаваць і з гаспадарамі жывёл”.

Такім чынам, цяпер сітуацыя са стыхійнымі паводзінамі дзікіх і паўдзікіх жывёл у аграгарадку Паршына цалкам стала залежыць ад здольнасцяў да красамоўя старшыні Паршынскага сельскага выканкама Дзмітрыя Навумава (на фота – злева).

Паршына шаленства

Таксама перад жыхарамі пасёлка раённае начальства паклялося, што мясцовы “Камунальнік” падаў заяўку на адлоў бадзяжных жывёлаў у магілёўскае спецаўтапрадпрыемства.

Удзельнікі сустрэчы, аднак, так хутка адступаць ад тэмы не збіраліся. Задавалі пытанні па актуальнай праблеме з ростам выпадкаў захворвання на шаленства дзікіх і хатніх жывёл. Пыталіся, куды звяртацца, калі хатняга сабаку пакусала хворая ліса.
Паколькі гэтая праблема аказалася навінкай для некаторых прысутных, старшыня райсавета дэпутатаў паведаміў, што раённай ветслужбе было дадзена паручэнне прапрацаваць алгарытм дзеянняў з “Камунальнікам”, лясгасам і іншымі службамі па прафілактыцы шаленства. 

Атрымліваецца, што раней падобныя захады нават не прадугледжваліся як прафілактычныя мерапрыемствы, і спатрэбілася паяўленне шалёных ліс на вуліцах пасёлка, каб да гэтага пытання ў Горацкім раёне пачалі падыходзіць комплексна.

Фота: “Горацкі веснік”.

Унікальны малюнак Магілёва ХІХ стагоддзя быў прададзены на маскоўскім аўкцыёне

Навіна ад

Стала вядома пра продаж на аўкцыёне “Літфонд” у Маскве арыгінальнага малюнка з відам Магілёва 1822 года. Навіной пра гэта падзяліўся вядомы магілёўскі калекцыянер і краязнавец Алег Давід Лісоўскі.

Упершыню гэты акварэльны малюнак стаў вядомы восем гадоў таму, калі ён з’явіўся на адным з амерыканскіх аўкцыёнаў. “Акварэль была ўнікальная сваім ракурсам, які дапамог удакладніць канфігурацыю замкавых умацаванняў.” – адзначае Лісоўскі. На малюнку на пярэднім плане выяўлены спуск з Замкавай гары ў тым месцы, дзе зараз знаходзяцца прыступкі бакавога спуска з парка Горкага да Быхаўскага рынку. Выяўлены на акварэлі вал дэманструе рэальныя памеры і структуру старажытнага магілёўскага замка ў гэтым месцы.

Акварэль невядомага мастака “Від горада Магілёва” была прададзеная 9 кастрычніка 2025 года ў аўкцыённым доме “Літфонд”. Канчатковы кошт пакупкі не паведамляецца на афіцыйным сайце, але крыніцы mogilev.media са спасылкай на афіцыйных прадстаўнікоў аўкцыённага дома адзначаюць, што кошт малюнка аказаўся параўнальна невысокім для падобнай унікальнай выявы – усяго некалькі соцень еўра ў эквіваленце.

Будынак псіхбальніцы з жудаснай гісторыяй прадаюць у Магілёве

Навіна ад

Будынак лабараторыі Магілёўскай псіхіятрычнай бальніцы, дзе былі расстраляны каля тысячы чалавек, выстаўлены на аўкцыён.

Пабудова знаходзіцца на вул. Сурганава, 53. Цяпер гэта пустуючы аднапавярховы будынак, які пабудавалі ў 1804 годзе. 

Аб’ект знаходзіцца пад статусам гісторыка-культурнай каштоўнасці трэцяй катэгорыі «будынак пачатак XIX стагоддзя». У перыяд нямецка-савецкай вайны фашысты знішчылі ў яго сценах звыш 1200 хворых.

Варта адзначыць, што падчас вайны большасць будынкаў бальніцы было разбурана, але пасля 1945 года яе працу аднавілі. У 2009 годзе на адным з карпусоў бальніцы з’явіўся памятны знак ахвярам фашызму.

Пачатковы кошт лота – 481 243 рублі. Падаць заяўку на ўдзел у аўкцыёне можна да 18 снежня. Таргі пройдуць на пляцоўцы «БУТБ-маёмасць» 22 снежня 2025 года.

Фотаздымак: БУТБ-маёмасць

Кіраўніка рыцарскага клуба “Барысфен” не выпусцілі пасля сутак

Навіна ад

Павел Пастухоў (Станкевіч) не выйшаў на волю пасля заканчэння пятнаццаці сутак адміністрацыйнага арышту – паведамляюць крыніцы mogilev.media. У якім статусе цяпер знаходзіцца кіраўнік «Народнага калектыва рыцарскай сярэдневяковай культуры “Барысфен”» пакуль застаецца невядомым.

Раней сацыяльныя сеткі вядомага магілёўскага рыцарскага клуба былі аб’яўлены экстрэмісцкімі, гэтаксама як і асабістыя старонкі Паўла Пастухова (Станкевіча) ва «Укантакце» і Facebook. Паводле нашай інфармацыі, былых і сучасных удзельнікаў клуба выклікаюць на допыты ў Следчы камітэт. Магчыма, што спецслужбамі рыхтуецца прызнанне самаго калектыва “экстрэмісцкім фарміраваннем”.

Пры гэтым сам рыцарскі клуб “Барысфен” мае статус народнага калектыва пры Магілёўскім гарадскім цэнтры культуры і адпачынку. Старонка калектыва дагэтуль актыўная на сайце ўстановы, яго кіраўніком, як і раней, пазначаны Павел Станкевіч.

Барысфен клуб

Горацкі МНС-нік паспрабаваў патлумачыць з’яўленне ў горадзе таблічак “Укрыццё”

Навіна ад

Таблічкі з надпісам “Укрыццё” ўсхвалявалі жыхароў недалёкага ад Расіі райцэнтра. Начальнік мясцовага аддзела па надзвычайных сітуацыях паспрабаваў іх супакоіць.

Нагадаем, што яшчэ ў кастрычніку ў Горках мясцовыя жыхары ўбачылі новыя шыльды з указаннем адлегласці да ўкрыццяў. Узнікла меркаванне, што гэта звязана з актыўнасцю расійскіх дронаў, якія час ад часу залятаюць у Беларусь.

Нават у чат-бот мясцовай раёнкі звярнуўся мужчына, які быў занепакоены з’яўленнем у горадзе такіх таблічак. “Заўважыў ужо некалькі такіх пазначэнняў: каля бальніцы, кінатэатра і ў раёне акадэміі. Як убачыў, то стала крыху страшна” – адзначае мясцовы жыхар.

Начальнік Горацкага райаддзела МНС Дзмітрый Казлоў даў тлумачэнні. Ён адзначыў, што з’яўленне ўказальнікаў «Укрыццё» каля мясцовай бальніцы, кінастудыі, у раёне акадэміі і ў іншых месцах не звязана з надзвычайнымі здарэннямі і з’яўляецца планавымі працамі па сістэматызацыі і ўліку аб’ектаў грамадзянскай абароны.

Паводле інструкцыі па ўтрыманні такіх збудаванняў прадугледжваецца іх абазначэнне і пазначэнне шляхоў падыходу да іх. Укрыцці існавалі ў Горках заўсёды, але цяпер «у ходзе кантрольных мерапрыемстваў гэтыя аб’екты былі прыведзены ў адпаведнасць з патрабаваннямі інструкцыі».

Праўда, начальнік РАНС не патлумачыў, чаму менавіта цяпер былі праведзены «кантрольныя мерапрыемствы». 

Фотаздымак: gorkiv.by

Рашэнне аб будаўніцтве АЭС у Магілёўскай вобласці пакуль адкладаецца

Навіна ад

На БелАЭС вырашана пабудаваць трэці блок. Ці будзе будавацца АЭС на Магілёўшчыне – залежыць ад патрэб. Пакуль іх няма.

Рашэнне аб будаўніцтве трэцяга блока ў Астраўцы прынята па выніках нарады ў Лукашэнкі 14 лістапада 2025 года, піша БелТА.

“Па выніках нарады прынята рашэнне аб развіцці Астравецкай атамнай электрастанцыі, рэалізацыі другой чаргі – збудаванні трэцяга энергаблока. І паралельна будзе арганізавана работа па даследаванні пляцовак на тэрыторыі Магілёўскай вобласці” – заявіў журналістам віцэ-прэм’ер Віктар Каранкевіч.

Паводле яго, гэта дадатковае даследаванне будзе выяўляць, дзе магчыма ў будучым развіццё атамнай энергетыкі, калі спатрэбіцца далейшае задавальненне росту электраспажывання менавіта ў Магілёўскім рэгіёне.

Пры гэтым абодва працэсы – збудаванне трэцяга энергаблока на БелАЭС і даследаванне пляцоўкі ў Магілёўскай вобласці – будуць ісці паралельна, растлумачыў віцэ-прэм’ер. “Але рашэнне аб другой чарзе БелАЭС – вось цяпер, так, мы гэтым будзем займацца” – адзначыў Віктар Каранкевіч. 

Што да магчымага будаўніцтва ў будучыні яшчэ адной атамнай электрастанцыі ў Беларусі, ён заўважыў: “У далейшым рашэнне, якое неабходна будзе разглядаць па далейшым развіцці атамнай энергетыкі, будзе ўвязана і з ростам электраспажывання”.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Магілёў – самы саветызаваны горад: з’явіліся вынікі тапанімічнага даследавання

Навіна ад

Беларускі даследчык Алесь Чайчыц параўнаў гарадскую тапаніміку абласных цэнтраў у Беларусі. У Магілёве аказаўся самы высокі працэнт назваў вуліц, ад якіх варта пазбаўляцца.

Вынікі свайго даследавання Алесь Чайчыц агучыў у онлайн-размове з магілёўскім гісторыкам, музейшчыкам і краязнаўцам Аляксеем Бацюковым, які выклаў запіс эфіра ў адкрыты доступ на сваім YouTube-канале. 

У размове Алесь Чайчыц так абгрунтаваў свой падыход да неабходнасці змены назваў гарадскіх вуліц. На думку даследчыка, наданне вуліцы імя пэўнага чалавека з’яўляецца самай высокай ступенню яго ўшанавання. Назвы вуліц у беларускіх гарадах пры гэтым дзесяцігоддзямі служылі прапагандысцкім мэтам і для індактрынацыі людзей, навязвання ім каштоўнасцяў і фармавання ідэнтычнасці, змушаючы ўспрымаць Беларусь як частку Расіі, а беларускі народ несамастойным, які ўсім абавязаны Савецкаму Саюзу.

Магілёў тапаніміяАбгрунтоўваючы неабходнасць змены назваў вуліц Алесь Чайчыц кіраваўся тымі ж прынцыпамі, па якіх будаваліся працэдуры па дэсаветызацыі тапанімікі ў краінах Балтыі і Украіне. Гэта значыць, што прыярытэт тут аддаваўся дасавецкім, спрадвечным назвам. У выпадку, калі такая назва адсутнічала, то прыярытэтнымі выступалі назвы, звязаныя з самой мясцовасцю, з персонамі, альбо падзеямі, звязанымі з гісторыяй самой краіны альбо рэгіёна. Назвы, ад якіх неабходна пазбаўляцца ў такім выпадку – гэта назвы ў гонар савецкіх палітычных і вайсковых дзеячоў, дзейнасць якіх ніякім чынам не спрыяла развіццю Беларусі і канкрэтна Магілёва, а часам і мела на мэце наогул знішчэнне беларускай ідэнтычнасці.

Доля назваў вуіц, якія патрабуюць замены, па выніках даследавання Чайчыца, складае амаль палову ад агульнай колькасці – гэта самы высокі паказчык сярод іншых параўнаных ім гарадоў.

Алесь Чайчыц

Прааналізаваўшы амаль 1 000 назваў вуліц, даследчык прыйшоў да высновы, што толькі 52% назваў не выклікаюць ніякіх пытанняў – яны звязаныя з мясцовымі традыцыйнымі мікратапонімамі, з імёнамі ўраджэнцаў Магілёва альбо дзеячоў беларускай культуры, што маюць сэнс быць уганараванымі ў такой пачэснай форме, як назва вуліцы.

савецкая тапанімікаАляксей Бацюкоў, які браў інтэрв’ю з даследчыкам, выказаў некаторыя заўвагі што па змесце, паколькі частка выкарыстаных Алесем Чайчыцам назваў аказалася састарэлай. Напрыклад, аўтар не ўлічыў, што ў Магілёве ўжо няма завулка Карла Лібкнехта (яму вернута гістарычная назва Пажарны завулак), гэтаксама як ужо няма Вала Чырвонай Зоркі.

Палемічнай таксама здалася думка пра адназначнае перайменаванне вуліц, названых у гонар вайскоўцаў, што вызвалялі Магілёў у 1944 годзе. Алесь Чайчыц прытрымліваецца меркавання, што гэтыя тапонімы таксама павінны быць замененыя, бо пасля нямецкай акупацыі следавала нічым не лепшая савецкая, у той час як Аляксей Бацюкоў звярнуў увагу на тое, што такія дзеянні могуць прывесці да вострай сацыяльнай рэакцыі.

Цалкам размову можна паслухаць па гэтай спасылцы.