Глазураваны сырок, марожанае і герой Савецкага Саюза – гэта ўсё ў назве аднаго студатрада з Магілёўскага палітэхнічнага каледжа.
Кіраўніцтва ААТ «Магілёўская фабрыка марожанага» запрасіла студэнтаў да часовай працы. Моладзі прапанавалі займацца камплектаваннем, упакоўкай і перамяшчэннем прадукцыі ў халадзільных памяшканнях, арганізаваўшы для гэтага асобны студэнцкі працоўны калектыў.
Студэнты адгукнуліся на прапанову і стварылі атрад. Выбіраючы для яго назву, яны звярнуліся да найбольш вядомых вырабаў прадпрыемства – глазураваных сыркоў і марожанага пад брэндам «Лёва». Такім чынам атрад атрымаў адпаведнае найменне.
Аднак на гэтым працэс не завяршыўся. Арганізацыя калектыву супала па часе з чарговымі ўгодкамі вызвалення Магілёва падчас Другой Сусветнай вайны. У сувязі з гэтым было прынята рашэнне надаць атраду імя Героя Савецкага Саюза Аляксея Вахненкі, удзельніка баявых дзеянняў, які ў 1944 годзе вызначыўся пры пераправе праз Днепр у ходзе наступальнай аперацыі Чырвонай арміі.
У выніку ўтварылася досыць незвычайная афіцыйная назва: «атрад “Лёва” імя Героя Савецкага Саюза Аляксея Вахненкі». Менавіта ў такім выглядзе гэтае найменне выкарыстоўваецца ў інфармацыйных матэрыялах навучальнай установы і распаўсюджваецца як цалкам афіцыйнае.
Сусветны дзень бежанцаў (Word Refugee Day, з 2000 года).
Зацверджаны Генеральнай Асамблеяй ААН. У гэты дзень насельніцтва праяўляе салідарнасць з тымі, каму прыйшлося пакінуць свае дамы па тых ці іншых прычынах.
Калі ў 2014 годзе ў свеце было 43 мільёны бежанцаў (з іх 7 мільёнаў дзяцей), то ўжо ў 2023 годзе статус бежанцаў мелі каля 90 мільёнаў.
З пачаткам агрэсіі Расіі супраць Украіны, колькасць бежанцаў узрасла.
Паводле дадзеных Упраўлення Вярхоўнага камісара ААН па справах бежанцаў больш за 8 мільёнаў украінцаў пакінулі сваю радзіму (кожны пяты), частка з іх вярнулася да папялішчаў і разбітых хат, у галечу і беспрацоўе. Больш за палову з іх застаецца ў 44 краінах Еўропы.
У Беларусі жыве больш за 9 000 грамадзян Украіны, галоўным чынам з Данецкай (28%), Харкаўскай (17%), Луганскай (14%), Херсонскай абласцей (7%), Кіева і Кіеўскай вобласці (6%).
Сусветны дзень абароны сланоў ў заапарках (Іnternational Day of Action for Elephants in Zoos, з 2009 года).
Гэты дзень закліканы звярнуць увагу грамадскасці на жыццё сланоў, якія ўтрымліваюцца ў заапарках, і ставіць перад сабой канчатковай мэтай вызваленне ўсіх гэтых велічных жывёл з няволі.
Па дадзеных канадскіх вучоных, іх жыццё доўжыцца ў 3 разы менш, чым у натуральных умовах. Самыя буйныя насельнікі заапаркаў часцей пакутуюць ад хвароб, таўсцеюць ад маларухомасці і перажываюць псіхалагічныя стрэсы.
У гродзенскім, віцебскім, мінскіх заапарках сланоў няма, але плануюцца.
1566 год. Нарадзіўся Жыгімонт ІІІ Ваза (1566-1632).
Кароль польскі і вялікі князь ВКЛ (1587-1632), кароль шведскі (1592-1599). У 1588 годзе зацвердзіў новую рэдакцыю Статута ВКЛ, падтрымаў Берасцейскую унію 1596 года.
Пры ім прыняты пастановы соймаў аб гарантыях правоў праваслаўных. Імкненні да ўвядзення абсалютнай манархію не далі плёну.
Ваяваў са Швецыяй (1600-1629), з Масковіяй (1609-1618), з Асманскай імперыяй (перамога ў Хоцінскай бітве 1621). Шмат у чым яго палітыка спрыяла далейшаму заняпаду Рэчы Паспалітай.
Памёр 30 красавіка 1632 года.
1606 год. У Магілёве выбухнала мяшчанскае паўстанне (1606-1610).
Пачалося пад кіраўніцтвам саладоўніка Стахора Мітковіча (магчыма, поўнае імя – Стахор Міткавіч Рык) на хвалі незадаволенасці злоўжываннямі і хабарніцтвам магістрата.
Пасля ўварвання мяшчан у ратушу (15 ліпеня 1606 года) старая рада была разагнаная і выбраная новая, пераважна з незаможных рамеснікаў. Новая рада кіравала горадам больш за 2 гады, асаблівую ўвагу звяртаючы на інтарэсы гарадскіх нізоў.
Аднак у новай радзе паступова ўтварыўся раскол, і ў жніўні 1608 года частка рады падпісала «ўгодлівы ліст», паводле якога ўлада ў горадзе вярталася да старой рады. Кіраўнік радыкальнага крыла новай рады Хадко Багдановіч быў засуджаны на смерць.
Дзейнасць адноўленага старога магістрата выклікала неаднаразовыя новыя выступленні. Найбольш буйное адбылося ў 1610 годзе, калі гарадскія нізы спрабавалі ўзняць узброенае паўстанне, але яно было задушана войскам, а 5 кіраўнікоў былі пакараны смерцю на Іллінскай горцы.
У далейшым, выступленні мяшчан адбываліся таксама ў 1636 і 1638 гадах.
Скульптура “Стахор Мітковіч”. Аўтар: Заір Азгур
1740 год. Нарадзіўся Юзаф Сангушка (1740-1781).
Дзяржаўны і вайсковы дзеяч ВКЛ, маршалак надворны.
Абіраўся паслом на вальны сойм. На сойме 1767-1768 гадоў абвясціў «Праект рэформы ўраду», які прадугледжваў прыняцце адзінага кодэксу права для ўсёй Рэчы Паспалітай. Падпісаў акт Кардынальных правоў.
Падтрымаў абранне каралём Станіслава Аўгуста Панятоўскага. У 1771 годзе таемна далучыўся да Барскай канфедэрацыі.
Памёр 12 мая 1781 года.
1893 год. На прамысловай выставе ў Чыкага запрацавала першае ў свеце кола агляду.
Пабудавана інжынерам Дж. Фэрысам. Яго дыяметр складаў 75 метраў, вага – 2 000 тон. Кола прыводзілася ў рух дзвюма паравымі машынамі. На коле было 36 кабін, памерам прыблізна з аўтобус. У кожнай кабіне было 20 сядзячых і 40 стаячых месцаў. Такім чынам, агульная пасажыраўмяшчальнасць атракцыёна складала 2 160 чалавек.
Абарот кола рабіла за 20 хвілін. Атракцыён газетчыкі ахрысцілі “чортавым колам”.
Пасля закрыцця Чыкагскай выставы кола Фэрыса двойчы пераносілі на іншае месца і канчаткова разабралі ў 1904 годзе.
У Беларусі “чортавы колы” раней працавалі ў шматлікіх гарадах, цяпер – толькі ў Мінску, Гомелі, Брэсце, Гродна, Віцебску і Хоцімску.
Кола агляду ў Хоцімску.
1928 год. Нарадзіўся Гаўрыла Вашчанка (1928- 2014).
Беларускі жывапісец, Народны мастак БССР, Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі, прафесар, Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР.
Працаваў у галіне станковага жывапісу, акварэлі, манументальнай размалёўкі і вітражу. Аўтар станковых і манументальных твораў пра гераізм савецкага народа ў гады Айчыннай вайны і пасляваеннай працы, пра жыццё сучаснага Палесся.
Стварыў партрэты пісьменнікаў, асветнікаў, дзяржаўна-палітычных дзеячаў Беларусі.
Памёр 14 лютага 2014 года.
Гаўрыла Вашчанка. “Радасць быцця”, 1985 г.
1939 год. Нарадзіўся Валерый Раеўскі (1939-2011).
Беларускі тэатральны рэжысёр, Народны артыст Беларусі, Лаўрэат Дзяржаўных прэмій СССР і БССР.
На працягу 35 гадоў – галоўны рэжысёр і мастацкі кіраўнік тэатра імя Янкі Купалы, прафесар акадэміі мастацтваў.
Стварыў амаль паўсотню спектакляў, у тым ліку ў краінах Еўропы паводле твораў А. Дударава, А. Макаёнка, В. Быкава, У. Шэкспіра, Ф. Дастаеўскага і інш. Узнагароджаны ордэнам Францыска Скарыны.
Памёр 19 лістапада 2011 года.
1941 год. Скончылася апошняя перадваенная масавая дэпартацыя.
За 2 дні да пачатку вайны завершаны акт савецкага генацыду народаў, скіраваны супраць «варожых элементаў» і іх сямей у заходніх абласцях Беларусі, а таксама Украіны, Малдовы.
За 19-20 чэрвеня з Беларусі высланыя ў Сібір і Казахстан 22 300 чалавек. Гэтая “чэрвеньская” дэпартацыя – з серыі департацый, з 22 траўня па 20 чэрвеня 1941 года, якія закранулі Эстонію (10 тыс.), Латвію (15,5 тыс.), Літву, Малдову і Беларусь (30 тыс. чалавек).
Да гэтага, 23 лютага 1940 года з Беларусі былі высланы 33 700 асаднікаў, 17 600 служачых лясной аховы, 13 красавіка 1940 года выселена 26 800 чалавек, галоўным чынам, супрацоўнікаў паліцыі, настаўнікаў, выхавацелей, святароў, грамадскіх дзеячаў. 29 чэрвеня 1940 года дэпартыравана 22 900 чалавек, у тым ліку значную частку бежанцаў з Польшчы, габреяў.
1948 год. У Вязынцы для наведвальнікаў расчыніў дзверы філіял Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы.
Галаўны музей знаходзіцца ў Мінску з 1944 года, на месцы былога дома паэта.
Акрамя філіяла ў Вязынцы яшчэ працуюць філіялы ў вёсках Харужанцы, Вязынка, Ляўкі (недалёка ад Магілёва) і Яхімоўшчына.
У фальварку Вязынка 7 ліпеня (25 чэрвеня) 1882 года нарадзіўся Іван Луцэвіч, будучы творца Янка Купала.
1963 год. У Магілёве нарадзіўся Сяргей Кавалёў.
Беларускі драматург, крытык, паэт, літаратуразнаўца.
Доктар філалагічных навук. Жыве ў Любліне (Польшча).
Даследуе праблемы сучаснай беларускай паэзіі, шматмоўную літаратуру ВКЛ, аўтар п’ес на гістарычныя, фальклорныя тэмы. Шмат піша і для дзяцей.
1963 год. У Мюнхене памёр Пётр Сыч (1912-1963).
Беларускі пісьменнік, мемуарыст, герой Монтэ-Касіна, журналіст «Радыё Свабода».
Трапіў у савецкі палон як польскі жаўнер, вязень турмаў НКУС, лагера ў Комі.
У 1942 годзе ўступіў у армію генерала У. Андэрса. Паручнікам прымаў удзел у шматлікіх баях, у тым ліку пад Монтэ-Касіна.
Актыўны дзеяч эмігранцкіх арганізацый Вялікабрытаніі, ФРГ, супрацоўнік часопіса «Беларус на чужыне», радыё «Свабода», член Рады БНР. Аўтар мемуараў пра Монтэ-Касіна.
Мемарыял у Монтэ-Касіна.
2001 год. Зацверджаны герб г. Горкі.
Герб 29-тысячнага горада, які ўпершыню згадваецца ў 1544 годзе, паўтарае герб 1867 года.
Тут ў 1840 годзе адкрылася земляробчая школа – сёння сельскагаспадарчая акадэмія. У 1841 годзе з’явілася метэастанцыя, якая працуе і па сёння.
У Бранск, які ў Беларусі цяпер лічыцца прыфрантавой зонай, паедзе дэлегацыя з Магілёва на фестываль “Славянскае адзінства”.
Фестываль «Славянскае адзінства» сёлета пройдзе ў расійскім Бранску з 27 па 29 чэрвеня. Расійскі бок паведаміў, што ўдзел у ім возьмуць дэлегацыі з Гомеля, Магілёва, а таксама прадстаўнікі самаабвешчанай ЛНР.
Пра падрыхтоўку паездкі з Магілёва сведчаць закупкі, размешчаныя Магілёўскай абласной філармоніяй, высветліў “Флагшток”. Згодна з дакументацыяй, у Бранск плануюць адправіць каля 20 артыстаў. Для ўдзельнікаў таксама закупляюцца паслугі страхавання.
Раней фестываль праводзіўся каля манумента «Дружба» на стыку межаў Беларусі, Украіны і Расіі. У ім удзельнічалі прадстаўнікі трох краін. Пасля пачатку расійска-ўкраінскай вайны фармат мерапрыемства быў зменены, і цяпер яго праводзяць па чарзе ў Гомелі і Бранску.
Нядаўна Бранскую вобласць наведаў намеснік старшыні Гомельскага аблвыканкама Дзмітрый Алейнікаў, які ўдзельнічаў у пасяджэнні аргкамітэта фестывалю. Пазней, каментуючы інцыдэнт з аўтобусам у Бранскай вобласці з беларускімі дзецьмі, куды трапіў дрон і загінула жанчына, а некалькі дзяцей аказаліся параненымі, ён назваў рэгіён «практычна прыфрантавой зонай».
Ляснічы пойдзе пад суд па абвінавачванні ў незаконнай вырубцы лесу, продажы гэтай драўніны і крадзяжы дызельнага паліва.
24-гадовы магілёвец займаў пасаду ляснічага ў адном з лясніцтваў. Са снежня 2024 года па лістапад 2025 года без дазвальных дакументаў арганізаваў незаконную рубку 288 дрэў розных парод і дыяметраў. Тым самым, як падлічыла пракуратура, была нанесена шкода навакольнаму асяроддзю і дзяржаве ў асабліва буйным памеры – на агульную суму звыш 61 тыс.рублёў.
Атрыманую ў выніку незаконнай рубкі драўніну ляснічы прадаваў фізічным асобам і прадстаўнікам прадпрыемстваў, якія займаліся яе перапрацоўкай.
Таксама мужчыне ставіцца ў віну злоўжыванне службовымі паўнамоцтвамі. Ён падазраецца ў крадзяжы 190 літраў дызельнага паліва прадпрыемства на суму звыш 490 рублёў.
Крымінальная справа ляснічага накіравана ў суд. Сам ён знаходзіцца пад вартай.
Магілёўская прыватная школа “Канкорд”, заснаваная бізнэсоўцам Яўгенам Баскіным, здолела выжыць, схаваўшыся пад крыло мясцовай улады.
Восенню 2022 года ўлады скарысталіся інцыдэнтам са стралянінай у прыватнай школе «Смарт Скул» і зладзілі татальную зачыстку прыватнай адукацыі. Тады беларускі дыктатар на сустрэчы з кіраўніком Савета бяспекі Аляксандрам Вальфовічам назваў прыватную адукацыю «антыдзяржаўнай клаакай» і загадаў «зачысціць усё да немагчымасці ў сістэме адукацыі». У Беларусі ўвялі абавязковае ліцэнзаванне адукацыйнай дзейнасці. Ліцэнзіі атрымалі толькі шэсць з 35 прыватных школі. Выжыць дапамагла не толькі адпаведнасць новым патрабаванням, але і сувязі з буйным бізнэсам, чыноўнікамі, наменклатурай, сям’ёй Лукашэнкі або лаяльнымі дзяржаве структурамі. Адной з такіх стала магілёўская прыватная школа “Канкорд”.
Непрофільны інтарэс “курынага караля”
Стварыць прыватную школу недзе ў 2019 годзе захацеў вядомы ў Магілёве буйны бізнэсовец, старшыня савета дырэктараў кампаніі «Сервалюкс» Яўген Баскін (на фота першы злева). Ідэя рэалізавалася у 2021 годзе.
«Школа «Канкорд» была спраектаваная і пабудаваная з нуля ў адпаведнасці з інвестыцыйнай дамовай. Зямельны ўчастак, дадзены ЗАТ «Сервалюкс Агра», першапачаткова знаходзіўся ў пераліку ўчасткаў, прызначаных для давання інвестарам для будаўніцтва сацыяльных аб’ектаў, прадугледжаных інвестыцыйнымі дамовамі», – патлумачыла расследавальніцкаму праекту «Бюро» абставіны вылучэння тэрыторыі пад забудову юрыстка школы.
1 верасня 2021 года «Канкорд», разлічаны на 88 вучняў, пачаў працу. На ўрачыстае адкрыццё прыбылі тагачасны кіраўнік Магілёва Уладзімір Цумараў (на фота другі справа) і таксама тагачасны кіраўнік адміністрацыі Ленінскага раёна Магілёва Аляксей Багайчук (на фота першы справа).
Прыватна-дзяржаўны канкардат
Масавая зачыстка прыватных навучальных устаноў 2022 года закранула і «Канкорд». Але пакуль іншыя прыватныя школы закрываліся, дзецішча Яўгена Баскіна схавалася пад крыло сярэдняй школы №12, стаўшы яе другім корпусам. Інфармацыю пра гэта можна знайсці ў тэндарах. Так, у кастрычніку 2022 года школа №12 закупляе за бюджэтныя грошы паслугі па харчаванні для вучняў свайго другога корпуса па вуліцы Сурганава, 76. Менавіта па гэтым адрасе стаіць новы будынак «Канкорда». Харчаванне за кошт дзяржавы закуплялася для 36 вучняў.
А ў студзені 2023-га школа № 12 зноў закупляе за бюджэтныя грошы для корпуса № 2 паслугі па «абслугоўванні аўтаматычнай пажарнай сігналізацыі і сістэмы апавяшчэння». Сама школа не хавала ў сваім інстаграме, што яны цяпер «школа № 12».
Школа заставалася пад дзяржавай датуль, пакуль уладальнікі «Канкорда» не вырашылі праблему з дакументамі. Ліцэнзію на адукацыйную дзейнасць яны атрымалі ў красавіку 2023 года. Ужо пад восень школа зноў запрацавала самастойна. Сёння там навучаецца 85 дзяцей, за год бацькі выкладваюць 5250 долараў.
Такім чынам, каб пазбегнуць закрыцця сваёй школы, Яўген Баскін дамовіўся з мясцовымі ўладамі і хутка перадаў будынак мясцовай дзяржаўнай школе, перавёў туды настаўнікаў і вучняў, пакуль яго «Канкорд» атрымліваў усе неабходныя дазволы на працу. А калі атрымаў усё неабходнае, перавёў назад сваіх вучняў і школу пад сваё кіраванне.
Мясцовыя ўлады і 12-я школа Магілёва сталі для «Канкорда» надзейным тылам у неспакойны час. Гэта адлюстравалася на ідэалагічным складніку прыватнай школы, бо ў 12-й школе ёсць класы вайскова-патрыятычнай скіраванасці. Як толькі «Канкорд» трапіў пад апеку дзяржаўнай установы адукацыі, у акаўнце прыватнай школы з’явіліся публікацыі адпаведнага зместу. На школьных мерапрыемствах прысутнічалі вайскоўцы, з’явіліся вайскова-патрыятычныя класы.
Шлях для абраных
«У перыяд дзейнасці дамовы бязвыплатнага карыстання заснавальнік школы «Канкорд» самастойна нёс усе выдаткі па ейным утрыманні, у тым ліку камунальных і эксплуатацыйных плацяжах. Улічваючы патрэбу ў дадатковым фінансаванні сярэдняй школы №12 г. Магілёва ў сувязі з тым, што колькасць педагогаў і вучняў павялічылася, значныя сродкі накіроўваліся заснавальнікам у гэты перыяд на аказанне бязвыплатнай спонсарскай дапамогі гэтай адукацыйнай установе», – распавяла “Бюро” юрыстка “Канкорда”. На пытанне, ці кампенсаваў уладальнік «Канкорда» сродкі, выдаткаваныя дзяржаўнай школай на патрэбы корпуса № 2 па дзяржзакупках, яна адказаць не здолела.
У Магілёўскім аблвыканкаме сказалі, што школа «Канкорд» атрымала ліцэнзію ва ўсталяваным парадку, і накіравалі па падрабязнасці ў Магілёўскі гарвыканкам. Але там адмовіліся па тэлефоне дзяліцца нюансамі пераходу настаўнікаў і вучняў прыватнай школы пад крыло дзяржаўнай на час ліцэнзавання. Дык можа такі варыянт быў прапанаваны і іншым прыватным школам Беларусі?
«Некаторым проста казалі: “Будзеце шукаць магчымасці неяк застацца ў гульні, мы вас пасадзім”. І нават больш – некаторым давялося з’язджаць, бо спрабавалі нешта шукаць. Так што гаворка пра тое, што закон працуе не для ўсіх, а для абраных», – каментуе сітуацыю эксперт са сферы адукацыі.
«Калі б мы таксама маглі ўвайсці ў склад дзяржаўнай школы, каб захаваць сваю справу, мы б так і зрабілі. Але не ўсім так можна», – пракаментавала сітуацыю другая крыніца “Бюро” са сферы адукацыі.
Адукацыя без канкурэнтаў
«Канкорд» завяршыў 2025 год з выручкай 1,7 млн рублёў і чыстым прыбыткам 118 тыс. рублёў. Мэтавае фінансаванне склала 18 тыс. рублёў – найменшы паказчык сярод шасці прыватных школ Беларусі.
Фінансавая справаздачнасць за 2025 год паказвае: шэсць прыватных школ, якія пакінулі ўлады пасля зачысткі, у цэлым працуюць паспяхова.
Звузіўшы рынак да некалькіх устаноў, улады фактычна стварылі для іх прывілеяваныя ўмовы. Фінансавыя вынікі 2025 года сведчаць пра тое, што гэтыя школы не проста выжылі – яны працягваюць акумуляваць мільёны рублёў выручкі, прыбытку, актываў і мэтавага фінансавання.
Смачны абед з някепскім выбарам і за невялікія грошы – у цэнтры Магілёва ёсць сталоўка, пра якую мала хто ведае.
Нядаўна mogilev.media выклаў матэрыял пра “схаваную” ў ЦУМе сталоўку. Як выявілася па каментарах да нашага відэа, знайшліся жыхары горада, якія ўпершыню дазналіся пра гэтую сталовую менавіта ад нас і моцна дзякавалі. А іншыя глядачы накідалі нам альтэрнатыўных малавядомых адрасоў для бюджэтнага харчавання ў цэнтры горада. Адзін з іх стаў сюрпрызам нават для нас.
Будынак былога Бюро тэхнічнай інвентарызацы – якое цяпер афіцыйна называецца РУП “Магілёўскае агенцтва па дзяржаўнай рэгістрацыі і зямельным кадастры” – знаходзіцца на вуліцы Язерскай, за Трохсвяціцельскім саборам і Дашкольным цэнтрам развіцця. Адсюль рукой падаць таксама да Мінскага рынка, аблвыканкама, абласной стаматалогіі і аўтавакзала.
Сталовая ў БТІ знаходзіцца на першым паверсе, пасля ўваходу – справа. Невялікая, але ўтульная зала мае дзевяць столікаў і працуе з 10.00 да 16.00. На выбар для наведвальнікаў тут звычайна прапануюць пару разнавіднасцяў супу, некалькі варыянтаў другой стравы і тры салаты. З мяснога гэта могуць быць катлеты і філе, а таксама рыба. З лядоўні можна ўзяць марозіва, сасіскі ў цесце, смажанку, блінцы, шаурму.
Стандартны абед з першай, другой страваў і салату абыйдзецца ў даволі камфортныя 7-8 рублёў, што крышачку танней, чым у ЦУМе.
Карыстальніца lesja_rud у Threads выявіла недарэчную памылку ад “Белпошты” – піша выданне Hrodna.life. На фірмовай каробцы арганізацыя збіралася выявіць магілёўскую архітэктурную каштоўнасць – адноўленую ратушу. Але замест сімвала нашага горада, размясціла на каробку пажарную каланчу, што знгаходзіцца ў Гродне.
Гродзенская каланча была пабудаваная ў 1902 годзе недалёка ад Старога замка. Зараз яна з’яўляецца адным з улюбёных турыстычных аб’ектаў і працягвае выкарыстоўвацца па прамым прызначэнні – будынак займае пажарная аварыйна-выратавальная частка № 1 Ленінскага раёна Гродна.
22-гадовы магілёвец так моцна хацеў сабе дарагія арыгінальныя навушнікі, што прыдумаў цэлую злачынную схему, каб атрымаць іх за невялікія грошы. Ён дамовіўся з жанчынай, што прадавала неабходны яму гаджэт у інтэрнэце, пра сустрэчу.
Падчас размовы з 41-гадовай магіляўчанкай хлопец дачакаўся, калі жанчына паглядзіць убок і падмяніў арыгінальныя навушнікі на танную копію. Падмену жанчына заўважыла толькі шмат пазней, калі збіралася на адпачынак – танныя навушнікі не падыходзілі пад пазы зараднай каробкі.
Зараз малады крымінальны талент затрыманы, супраць яго ўзбуджана справа.
Дзень бацькі (Father’s Day) – трэцяя нядзеля чэрвеня.
Ружы – кветкі Дня бацькі: чырвоныя носяць, калі бацька жывы, і белыя, калі бацька памёр. У гэты дзень прынята дарыць свайму бацьку падарункі.
Гісторыя свята пачалася з таго, што амерыканка Санора Смарт у 1909 годзе ў царкве падчас службы, прысвечанай Дню маці, падумала аб тым, што пасля смерці маці яе і яшчэ пецярых дзяцей выхоўваў бацька Уільям Смарт.
Санора хацела, каб яе бацька ведаў, які ён асаблівы чалавек для яе, як яна яго любіць і шануе. Бо яе бацька ахвяраваў усім, каб выконваць усе свае бацькоўскія абавязкі і быў у вачах яго дачкі самым мужным, неэгаістычным і любячым чалавекам. Санора звярнулася да мясцовых улад з прапановай заснаваць новае свята.
Услед за ЗША Дзень бацькі ў трэцюю нядзелю чэрвеня адзначаюць у Вялікабрытаніі, Нідэрландах, Францыі, Кітаі, Японія, Расіі, некаторых краінах СНД і іншых.
У ФРГ дзень бацькі адзначаюць у дзень Ушэсця Гасподняга, у Аўстраліі – у першую нядзелю верасня, у Італіі – 19 сакавіка.
Дзень медыцынскага работніка Беларусі.
Прафесія ўрача адна з самых старэйшых у свеце, і цяпер яна запатрабавана літаральна ўсюды.
На варце здароўя ў Беларусі знаходзяцца больш за 55 тысяч урачоў-спецыялістаў і 125 тысяч сярэдніх медыцынскіх работнікаў.
У цэлым дапамогу насельніцтву аказваюць звыш 2 300 амбулаторый і паліклінік, 595 бальніц і 142 станцыі хуткай медыцынскай дапамогі.
Прафесію медыка, згодна са статыстыкай, часцей выбіраюць жанчыны.
Нагадаем, што кожны год 12 мая адзначаецца Дзень медыцынскіх сясцёр, нязменных і абавязковых памочнікаў лекараў.
1037 год. Пайшоў з жыцця Авіцэна (980-1037)
Персідскі філосаф, урач, прыродазнавец, паэт.
Аўтар 450 трактатаў па шырокаму колу пытанняў, у тым ліку “Кнігі лекавання”, “Канон медыцынскай навукі”.
Лічыцца самым вядомым і ўплывовым прадстаўніком ісламскага залатога веку.
1586 год. Дараваны герб і магдебургскае права Нясвіжу.
Горад бярэ пачатак ад 1223 года, па іншых крыніцах – з 1446.
Яго праславілі дзеячы, якія ў ім жылі: Радзівілы, Сымон Будны, Лаўрэнцій Крышкоўскі, Мацей Кавячынскі, Саламон Рысінскі, Даніэл Набароўскі і іншыя.
Цэнтр культуры, тэатральнага жыцця, кнігадрукавання, кальвінізму. Вядомы сваімі замкам Радзівілаў, паркамі, архітэктурай, навучальнымі ўстановамі.
1806 год. Нарадзіўся Міхаіл Валовіч (1806-1833).
Філарэт, філамат, удзельнік паўстання 1830-1831 гадоў, ваеннай экспедыцыі Юзафа Заліўскага, каб узняць сялянскае паўстанне.
Кіраўнік сялянскага паўстання на Слонімшчыне (1833). Гродзенскі губернатар Мураўёў даў загад акружыць яго сялянскі атрад над Шчарай.
Валовіч спрабаваў скончыць жыццё самагубствам, але пісталет даў асечку. Паўстанцы трапілі ў палон. Усяго па Гродзеншчыне было арыштавана звыш 150 чалавек.
11 чэрвеня 1833 года ў Гродне пачаўся судовы працэс, па вынікаў якога Валовіч быў прыгавораны да смерці. Яго павесілі 2 жніўня 1833 года.
Цела павешанага ўначы перавезлі ў закінуты вапнавы кар’ер і закапалі такім чынам, каб ніхто яго не адшукаў і не зрабіў месцам таемных набажэнстваў, а Валовіч не стаў мучанікам.
Паўстанцы Міхал Валовіч і Лявон Працлаўскі, гравюра XIX стагоддзя.
1858 год. У в. Галоўчын (зараз – Бялыніцкі раён) нарадзіўся Лявонцій Галынец (1858-1896).
Беларускі вайсковы ўрач, доктар медыцыны, першы прыват-дацэнт медыцынскай статыстыкі і геаграфіі кафедры гігіены Імператарскай медыка-хірургічнай акадэміі.
Даследчык санітарнага стану, насельніцтва Магілёва, умоў жыцця, асаблівасцяў фізічнага развіцця сацыяльных груп магілёўцаў. Прыйшоў да высновы аб нізкім адукацыйным узроўні жыхароў Магілёва і нігілізме іх у адносінах да асабістай гігіены.
Магілёў у часы Л. Галынца.
1863 год. У Магілёве пакараны смерцю кіраўнікі Чарнаруцкага (Магілёўскага) паўстанцага атрада браты Манцэвічы, В. Корсак і камандзір Быхаўскага атрада І. Анцыпа.
Чарнаруцкі атрад быў сфарміраваны 20 красавіка і меў да 40-50 чалавек з афіцэраў, дробных чыноўнікаў, студэнтаў, дваровых людзей.
Жадалі далучыцца да паўстанцаў і 24 гімназісты Магiлёўскай мужчынскай гімназіі, якія ішлі са зброяй, але не паспелі.
Актыўна дзейнічаў 3-9 мая 1863 года і быў разбіты рускімі карнікамі.
Т. Айдукевіч. Сцэна паўстання 1863 года.
1889 год. Нарадзіўся Уладзімір Каліноўскі (1889-1940).
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, гісторык.
Скончыў Гродзенскую гімназію, Пецярбургскі ўніверсітэт, прайшоў курсы Археалагічнага інстытута і Усходняй акадэміі ў Петраградзе.
Працаваў у Пецярбургскім судовым ведамстве, у наркаме харчавання РСФСР.
З ліпеня 1921 года жыў у Заходняй Беларусі. Быў абраны ў польскі сейм, уваходзіў у Беларускі пасольскі клуб. У 1923 годзе польскім судом пазбаўлены дэпутацкага мандата і польскага грамадзянства, арыштаваны, потым высланы з Польшчы.
Са снежня 1923 года працаваў у Беларускім сельскагаспадарчым інстытуце, на розных пасадах у ЦВК БССР, дацэнтам кафедры гісторыі польскай культуры педагагічнага факультэта БДУ. Супрацоўнічаў з часопісамі «Полымя», «Савецкае будаўніцтва», газетамі «Савецкая Беларусь», «Звязда».
Пасля 1929 года далейшы лёс невядомы.
Беларускі сельскагаспадарчы інстытут, пачатак ХХ ст.
1889 год. Запатэнтаваны дзіцячы вазок.
У амерыканскім Балтыморы атрымаў патэнт Уільям Рычардсан: ён здзейсніў чарговую рэвалюцыю ў гісторыі вазкоў – прыдумаў рэверсіўную мадэль, у якой дзіця магло сядзець як тварам, так і спіной да бацькоў або выхавацелей, уключыў у сваю мадэль восі, што дадало вазку манеўранасці.
Сапраўдная мода на вазкі ўзнікла ў 1840 годзе, калі брытанская каралева Вікторыя, маці дзевяцярых дзяцей, захацела сама гуляць са сваімі малымі па каралеўскім парку. Неўзабаве мода на вазкі распаўсюдзілася ва ўсіх арыстакратычных колах Еўропы.
У першых вазках да кошыка або да кораба прымацоўваліся тры ці чатыры колы, а таксама прыладжвалася спецыяльная ручка, каб яго можна было везці за сабой. У вазкі запрагалі поні, казу ці сабак, каб яны каталі дзяцей.
1911 год. Нарадзіўся Аляксандр Шыдлоўскі (1911-2002).
Беларускі культурны дзеяч, кампазітар, педагог. Заслужаны дзеяч культуры.
Удзельнік нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі, сустваральнік Беларускага культурнага таварыства ў Варшаве.
Артыст хору Р. Шырмы, аўтар вядомых песень «Ой, ты, Нёман родны», «Песня пра Гродна», «Колькі ў небе зор».
1932 год. У Жэневе прынята рашэнне аб стварэнні Міжнароднай Федэрацыі баскетбольных асацыяцый FIBA.
Гэта адбылося на І Міжнароднай канферэнцыі нацыянальных баскетбольных асацыяцый.
У першы склад Федэрацыі ўвайшлі Аргенціна, Грэцыя, Італія, Латвія, Партугалія, Румынія, Швецыя, Чэхаславакія. У 1935 годзе Міжнародны алімпійскі камітэт вынес рашэнне аб прызнанні баскетбола алімпійскім відам спорту.
У час берлінскай Алімпіяды 1936 года адбыўся першы кангрэс FIBA, дзе былі прыняты адзіныя міжнародныя правілы гульні.
Дэбют жаночага баскетбола на Алімпійскіх гульнях адбыўся ў 1976 годзе ў Манрэалі.
Сёння FIBA аб’ядноўвае 213 нацыянальных баскетбольных федэрацый і вызначае асноўныя напрамкі развіцця сусветнага баскетбола. Пад яе эгідай праводзіцца Чэмпіянат свету па баскетболе і іншыя міжнародныя спаборніцтвы.
Штаб-кватэра арганізацыі знаходзіцца ў Жэневе (Швейцарыя).
1950 год. Нарадзіўся Валянцін Акудовіч.
Беларускі філосаф, эсэіст, літаратурны крытык, спецыяліст па турызму.
Працаваў у штотыднёвіках «Культура», “Літаратура і мастацтва”, часопісах «Крыніца», «Фрагменты», «Перекрёстки», «Паміж».
Аўтар шэрагу кніг, у т.л. «Мяне няма. Роздумы на руінах чалавека», «Код адсутнасці. Асновы беларускай ментальнасці».
1957 год. Памёр ураджэнец Крынак (цяпер – Бялыніцкі раён) Вітольд Бялыніцкі-Біруля (1872-1957).
Найбуйнейшы беларускі жывапісец-пейзажыст, акадэмік жывапісу, АН БССР, Акадэміі мастацтваў СССР, Народны мастак БССР і РСФСР.
У Магілёве працуе мастацкі музей імя В. Бялыніцкага-Бірулі, яго імем названа вуліца ў Магілёве.
2022 год. Памёр Яраслаў Клімуць (1940-2022)
Беларускі літаратуразнавец, пісьменнік, педагог.
Скончыў БДУ, аспірантуру Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР.
З 1975 года працаваў у Магілёўскім педінстытуце (МДУ) імя А. Куляшова: дацэнт, дэкан філалагічнага факультэта (1986-2000), прафесар.
Абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Якуб Колас і руская савецкая паэзія».
Сфера навуковых інтарэсаў – тэорыя літаратуры, гісторыя беларускай літаратуры і літаратурнай крытыкі, супастаўляльнае літаратуразнаўства, краязнаўства.
Аўтар больш за 150 навуковых і вучэбна-метадычных прац.
Беларуская асацыяцыя журналістаў (БАЖ) звярнулася ў АБСЕ і ААН з нагоды парушэння правоў журналіста з Магілёва Аляксандра Буракова, якому забаронена ўязджаць у Шэнгенскую зону.
Журналіст даведаўся аб тым, што яму забароны ўезд у Шэнгенскую зону па прылёце з Кішынёва ў Берлін. Забарона з’явілася паўторна, раней ён быў вымушаны чакаць, пакуль скончыцца тэрмін папярэдняй пяцігадовай адмовы ў наведванні краін Шэнгенскага пагаднення. Як і ў папярэдні раз, прычынай стала забарона на знаходжанне ў Шэнгенскай зоне, уведзеная польскімі ўладамі. Раней даведацца аб падставах забароны, нават праз суд, Буракоў не змог.
Беларуская асацыяцыя журналістаў накіравала зварот да Прадстаўніка АБСЕ па пытаннях свабоды СМІ з просьбай умяшацца ў сітуацыю. У арганізацыі адзначаюць, што адсутнасць тлумачэнняў адносна прычын забароны і немагчымасць уезду ў краіны Шэнгенскай зоны непасрэдна ўплываюць на прафесійную дзейнасць журналіста. Аналагічны зварот БАЖ накіравала і Спецыяльнаму дакладчыку ААН.
Нагадаем, што папярэдняя забарона ўжо дзейнічала ў дачыненні да Буракова з 2021 па 2026 год. На працягу пяці гадоў журналіст разам з адвакатамі спрабаваў высветліць яе прычыны, аднак польскія ўлады адмовіліся іх раскрываць.
У сакавіку 2026 года тэрмін абмежавання скончыўся. 13 красавіка Буракоў атрымаў пацвярджэнне, што зноў можа знаходзіцца на тэрыторыі Еўрапейскага звяза. Аднак ужо 16 красавіка Польшча, як высветлілася пазней, увяла новую забарону – да 2031 года.
