Галоўны быхаўскі аўтобуснік Дзмітрый Шалабодаў падзякаваў рупліўцу беларушчыны Ігару Случаку за яго дзейнасць.
“Дзякуем за актыўную грамадзянскую пазіцыю і імкненне да захавання беларускай мовы і культуры”, – напісаў дырэктар Быхаўскага філіяла Аўтапарк №6 ААТ “Магілёўабаўтатранс” ў адказе Ігару Случаку наконт мовы, якая выкарыстоўваецца на аўтобусных білетах у Быхаве.
Што ж тычыцца сутнасці пытання, то Дзмітрый Шалабодаў адзначыў, што на гарадскіх аўтобусных маршрутах выкарыстоўваюцца квіткі на праезд на беларускай мове. “На шматразовых квітках інфармацыя размешчана на рускай мове. Колькасць шматразовых квіткоў, як мяркуецца, будзе рэалізована за 5-6 гадоў, у сувязі з гэтым заказваць новую білетную прадукцыю аўтапаркам не плануецца”, – гаворыцца ў адказе дырэктара.
Ігар Случак, размясціўшы копію дакумента ў сваім тэлеграм-канале, дадаў наконт білетаў на рускай мове: “Паспрабуем пазбавіцца ад іх раней”.
Быхаўская і касцюковіцкая раённыя газеты апублікавалі матэрыялы пра свае бальніцы з ідэнтычнымі загалоўкамі. Супадзенне? Наўрад ці. Працуюць па шаблоне.
Рэакцыя быхаўчан у TikTok аказалася настолькі бурнай, што аўтарам параднага тэксту давялося здымаць ролік у адказ, у якім быхаўчанак прымусілі хваліць бальніцу на камеру. Гэтым справа не скончылася
Гэта не супадзенне і не плагіят – гэта шаблон ў якім нават нічога не змяняюць.
Абласныя ідэолагі спусцілі раённым рэдакцыям адзіны фармат: падстаўце назву свайго раёна, пералічыце дасягненні і гатова. Не журналістыка, а запаўненне бланка. Прычым бланка з загадзя вядомым зместам: галоўны ўрач адрапартаваў, журналіст кіўнуў, чытач робіць высновы самастойна.
Што напісана ў касцюковіцкім «бланку»
Змест адпавядае жанру. Два апараты УГД. Папярэдні, паведамляецца між іншым, «праслужыў у бальніцы больш за 20 гадоў». Абсталяванне давялі да поўнага фізічнага зносу і цяпер называюць яго замену дасягненнем. У нармальна працуючай сістэме гэта норма, а не свята.
Велаэргометр для дыягностыкі сардэчных захворванняў куплены «дзякуючы спонсарскай дапамозе ПМК № 260» – будаўнічай арганізацыі. Дзве стаматалагічныя ўстаноўкі ў сельскія амбулаторыі – на грошы мясцовага аддзялення Белінвестбанка. Дзяржаўная ахова здароўя абапіраецца на дапамогу банка і будаўнікоў. І гэта лічыцца падставай для ўрачыстага артыкула.
Журналістка правяла ўласнае расследаванне: у чацвер у 16.30 заняла чаргу ў стаматалогіі – была шостай. З 17.00 пачала тэлефанаваць, каб запісацца па тэлефоне. За 20 хвілін патэлефанавала восем разоў – безвынікова: то занята, то не адказваюць. Да 17.40 у жывой чарзе яна была васямнаццатай. Талона не хапіла.
Малады чалавек, які прыехаў з Мінска, два дні запар не мог узяць талон да хірурга-стаматолага. З’ехаў ні з чым – выдаляць зубы ў сталіцы за ўласныя грошы. У той жа чарзе стаяла намесніца старшыні райвыканкама па сацыяльных пытаннях – асабіста, як звычайны жыхар.
Прычына простая: на ўвесь раён штодня выдаецца роўна 12 талонаў на тэлефонны запіс і жывую чаргу. Хірург-стаматолаг у дэкрэце, яго замяняе зубны фельчар. І гэтак далей.
Чатыры месяцы пазней
У лістападзе 2025 года тая ж газета сумленна піша, што трапіць да зубнога ў раёне – яшчэ той квэст. У сакавіку 2026 года яна ж распавядае пра «новы ўзровень камфорту». Дзве стаматалагічныя ўстаноўкі з’ехалі ў вёскі – гэта добра. Але ў раённым цэнтры па-ранейшаму 12 талонаў на ўвесь горад. Які ўжо там новы ўзровень. На старым бы ўтрымацца.
Трэба прызнаць, што і ў Касцюковічах, і ў Быхаве, як і ва ўсіх раённых цэнтрах Магілёўшчыны, праблемы з медыцынай ёсць. І яны не жартоўныя. Чаму б не распавядаць пра іх у нармальным, дзелавым тоне, які не выклікаў бы ў чытачоў ні смеху, ні жадання выказвацца нецэнзурна.
Аднак абласным ідэолагам напляваць на такія моманты або… Што больш верагодна – яны маюць вельмі смутнае ўяўленне пра журналістыку. Для іх гэта нешта кшталту “бітвы” за ўраджай або барацьбы з падзяжом жывёлы дэкрэтамі пра тое, каб жывёла не падала.
Тры гады “хатняй хіміі” атрымаў жыхар Мсціслаўскага раёна за тое, што рабіў дазволеную зброю агнястрэльнай і прадаваў яе.
У Мсціславе суд вынес прысуд 51-гадоваму мужчыне, які займаўся незаконнай пераробкай і продажам зброі. Ключавую ролю ў расследаванні справы адыгралі балістычныя экспертызы.
Паводле даных правахоўнікаў, аднойчы мужчына набыў ахалошчаны пісталет і святлогукавыя патроны, пасля чаго з дапамогай падручных сродкаў змяніў іх канструкцыю. У выніку зброя і боепрыпасы сталі прыдатнымі для стральбы. Перароблены пісталет ён прадаў знаёмаму, у якога пазней супрацоўнікі міліцыі і канфіскавалі і зброю, і патроны.
Эксперты ўстанавілі, што пісталет быў самаробна перароблены са спісанага ахалошчанага «Р-411» калібра 10ТК і фактычна стаў наразной агнястрэльнай зброяй, прыдатнай для выканання стрэлаў. Патроны таксама аказаліся самаробнымі і баяздольнымі.
На гэтым мужчына не спыніўся. Пазней ён набыў пісталет для падводнага палявання яшчэ савецкай вытворчасці, які таксама перарабіў у агнястрэльную зброю і прадаў іншаму чалавеку. Аднак і гэты пакупнік трапіў у поле зроку праваахоўнікаў і добраахвотна выдаў прадмет, падобны на пісталет.
Судова-балістычная экспертыза пацвердзіла, што і гэтая зброя была самаробна мадыфікавана і прыдатная для стральбы патронамі кальцавога запальвання, што дазваляе аднесці яе да кароткаствольнай гладкаствольнай агнястрэльнай зброі.
Суд Мсціслаўскага раёна прызнаў мужчыну вінаватым у незаконных дзеяннях са зброяй. Яму прызначана пакаранне ў выглядзе абмежавання волі без накіравання ў папраўчую ўстанову адкрытага тыпу тэрмінам на тры гады, а таксама штраф у памеры 35 базавых велічынь. Прысуд уступіў у законную сілу.
Дзяржаўныя сцягі Расіі і Беларусі, а таксама прыватнай ваеннай кампаніі “Вагнер” усталяваў капыльчанін на магіле забітага наёмніка Анатоля, які, меркавана, быў з Клічава.
Відэа з ўсталяванні сцягоў на свежай магіле недзе ў Беларусі капыльчанін Міхаіл Сапешка выклаў некалькі дзён таму ў ТікТок. У каментарах карыстальнікі выказалі меркаванне, што вагнеравец Анатоль – з Клічава. Аднак даная інфармацыя патрабуе пацвярджэння.
У Глускім лясгасе дрэнныя мінулагоднія эканамічныя паказчыкі прывялі да змены ў кіраўніцтве.
Ад 25 сакавіка 2026 года кіраваць Глускім лясгасам будзе Дзмітрый Кудзін. Яго кандыдатуру ўзгадніў міністр лясной гаспадаркі Аляксандр Кулік, які сам, дарэчы паходзіць з вёскі Прыварацце Глускага раёна. Глускі лясгас па выніках мінулага года спрацаваў са стратамі, у сувязі з чым і адбыліся кадравыя перамены.
Згодна інфармацыі тэлеграм-канала міністэрства, глуская лясная гаспадарка – вельмі праблемная. Таксама як і клецкая ў Мінскай вобласці, куды адначасова 24 сакавіка быў прызначаны новы дырэктар Дзяніс Паўловіч. Пралікі ў вытворчай дзейнасці, аднаўленні лясоў, не лепшая кадравая сітуацыя – усім гэтым характарызуюцца абедзьве гаспадаркі. Напрыклад, у Глускім лясгасе вакантныя 50% пасад ляснічых, то бок занята чатыры з васьмі.
“Ёсць нядрэнныя майстры лесу, памочнікі ляснічых – будзем разглядаць іх на павышэнне”, – паабяцаў Дзмітрый Кудзін міністру.
Кар’ерны рост самога Кудзіна даволі імклівы. Літаральна ў студзені гэтага года ён быў прызначаны на пасаду галоўнага інжынера Глускага лясгаса, да гэтага працаваў ляснічым Круглянскага лясніцтва Бялыніцкага лясгаса, некалькі гадоў быў галоўным ляснічым Суражскага лясгаса ў Віцебскай вобласці.
Пры гэтым кіраўнік лясной галіны лічыць Кудзіна і Паўловіча маладымі кіраўнікамі і пасля ўступлення на пасаду параіў “пачынаць жыць з чыстага аркуша”, і асаблівая ўвага павінна быць нададзена эканамічнай сітуацыі ва ўстановах.
Але не толькі Кудзін будзе надаваць асаблівую ўвагу Глускаму лясгасу. Сітуацыя ў ім яшчэ будзе ўзятая на ручны кантроль у Мінлясгасе. Начальніку ўпраўлення эканомікі і інвестыцый ведамства пастаўлена задача асабіста кантраляваць сітуацыю ў глускіх лясах.
Нагадаем, 12 сакавіка 2026 года ў Глускі лясгас прыязджаў намеснік міністра лясной гаспадаркі Ігар Малашэвіч. Падставай для такога візіту стала падзенне выручкі і нестабільныя фінансавыя паказчыкі ў пачатку года. Раней стала вядома, што на пасаду галоўнага ляснічага там ўзгоднены Аляксандр Порсік, які апошняе дзесяцігоддзе працуе ў Глускім лясгасе, дзе да нядаўняга часу ўзначальваў Докальскае лясніцтва.
У Мінлясгасе разлічваюць, што новая каманда зможа стабілізаваць фінансавую сітуацыю ў лясгасе і вярнуць гаспадарцы страчаныя пазіцыі. У сваю чаргу Кудзін атрымаў ад міністра антыкарупцыйную параду – каб не было ніякага кумаўства.
У Дрыбін завезлі 106 новых кантэйнераў для смецця. Адраджэнне пачалося.
Пасля гучных заяў Лукашэнкі пра адраджэнне Дрыбіншчыны раён атрымаў першы адчувальны вынік – 106 новых пластыкавых кантэйнераў для смецця.
Сорак бакаў ужо расстаўлены па вуліцах райцэнтра. Яны з накрыўкамі, на колцах, сумяшчальныя з новымі смеццявозамі – увогуле, Еўропа.
Астатнія 66 адправяцца ў аграгарадкі, каб адраджэнне ахапіла ўвесь раён раўнамерна.
Жыхары, аднак, велічы моманту не адчулі і камунальшчыкі гэтым засмучаны. У кантэйнеры для змешаных адходаў ляціць шкло і пластык, пакеты кладуць міма, а прыватны сектар прывозіць хлам цэлымі прычэпамі.
Зрэшты, чаго чакаць: людзі відавочна разлічвалі на нешта большае, чым новы бак каля пад’езда. Але гэта большае, калі верыць Лукашэнку, наступіць да 2030 года. А верыць яму, як падказвае досвед, нельга.
У Слаўгарадскім раёне, які пацярпеў ад аварыі на ЧАЭС больш за іншыя рэгіёны, груба парушаюць тэхналогію ўборкі вуліц.
Над вуліцамі Слаўгарада падымаюцца клубы густога пылу. Мясцовыя камунальшчыкі выкарыстоўваюць падмятальна-ўборачную машыну без арашэння, а слаўгарадскія журналісты выкладваюць гэты сорам на ўсеагульны агляд у інтэрнэт.
Навошта, пытаецца, траціць рэсурс на сістэму ўвільгатнення, калі можна проста вярнуць людзям зімовую пясчана-саляную сумесь у выглядзе аэразолю, бясплатна, проста на дом?
Асаблівую пікантнасць таму, што адбываецца, надае геаграфія. Слаўгарадскі раён – лідар Магілёўшчыны па забруджванні цэзіем-137 пасля трагедыі 1986 года. Узровень гама-выпраменьвання там ніколькі не меншы за ўзровень безгаспадарчасці.
Асобнага захаплення заслугоўвае фінал афіцыйнай нататкі: зварот да жыхароў выйсці ў двор, абнавіць клумбу і даказаць любоў да роднага краю справай.
Жыхары ўжо даказваюць – тым, што пры такіх адосінах да іх, яшчэ працягваюць жыць у Слаўгарадзе.
У Бабруйску заканчваецца грамадскае абмеркаванне праекта мікрараёна на тэрыторыі крэпасці.
Праект распрацаваны УП «БелНДІгорадабудаўніцтва» і закліканы вырашыць дзве асноўныя задачы. Гэта – захаванне гісторыка-культурнай спадчыны і інтэграцыя цэнтральнай часткі горада ў сучаснае эканамічнае жыццё. Гаворка ідзе пра тэрыторыю каля 490 гектараў у межах цэнтральных вуліц і ракі Бярэзіны. Рэалізацыю плануюць у два этапы: да 2030 года і з завяршэннем у 2040-м.
Асноўныя змены закрануць тэрыторыю крэпасці, якая доўгі час заставалася амаль неасвоенай. Праект прадугледжвае яе падзел на тры зоны – жылую, грамадска-дзелавую і рэкрэацыйную. Найбольшую частку зойме зялёная зона, але значная ўвага надаецца і жылой забудове, адзначае komkur.info.
У межах крэпасці плануюць узвесці кварталы з чатырох- і пяціпавярховымі дамамі, а таксама аб’екты сацыяльнай інфраструктуры. Новая забудова будзе суседнічаць з адрэстаўраванымі гістарычнымі будынкамі, пры гэтым архітэктура сучасных дамоў павінна гарманічна спалучацца з гістарычным асяроддзем.
Праект таксама прадугледжвае прыцягненне інвестараў, якія змогуць удзельнічаць не толькі ў будаўніцтве, але і ў рэстаўрацыі аб’ектаў спадчыны. Усяго вылучана 13 зон для магчымай інвестыцыйнай дзейнасці.
Акрамя крэпасці, змены закрануць і іншыя часткі цэнтра. У прыватнасці, плануецца пашырыць пешаходную зону на вуліцы Сацыялістычнай. Транспартны рух там могуць абмежаваць на ўчастку больш за адзін кіламетр.
Праект таксама ўлічвае рызыкі падтапленняў: у паўночнай частцы тэрыторыі запланавана будаўніцтва ахоўнай дамбы ўздоўж Бярэзіны.
Грамадскае абмеркаванне праекта працягнецца да 25 сакавіка.
У Магілёўскай вобласці працягваецца рост узроўню вады ў рэках, што прыводзіць да новых выпадкаў падтаплення. Чарговы інцыдэнт зафіксаваны 22 сакавіка ў Хоцімскім раёне.
Паводле дадзеных службы МНС, з-за пад’ёму ўзроўню вады ў рацэ Беседзь падтаплены ўчастак грунтавай дарогі Баханы – Дуброўка. Узровень вады на дарозе дасягае 10-15 сантыметраў, працягласць затопленага ўчастка – каля 30 метраў.
Рух транспарту паміж аграгарадком Баханы і вёскай Дуброўка часова спынены. З 22 сакавіка праезд па дарозе закрыты, на месцы ўстаноўлены забараняльныя знакі. Аб’езд магчымы праз вёску Беседавічы.
Пацярпелых няма, пагрозы для жыхароў не зафіксавана. Службы працягваюць маніторынг гідралагічнай абстаноўкі ў рэгіёне.
Раней падтапленне было зарэгістравана ў Мсціслаўскім раёне. З 15 сакавіка з-за пад’ёму ўзроўню вады ў рацэ Сож апынуўся затоплены нізкаводны мост і ўчастак дарогі каля вёскі Парадзіно. Узровень вады ў гэтым раёне дасягае 10-60 сантыметраў, даўжыня падтопленага ўчастка каля 80 метраў.
Валерыя Хурсана ціха адправілі на пенсію з філіяла «Быхаўскі» ААТ «Бабушкина крынка». Без лішніх пытанняў, без падвядзення вынікаў, без спробы ўспомніць, чым менавіта запомніліся яго месяцы на чале прадпрыемства.
А між тым гісторыя Валерыя Хурсана (на загалоўным фота) – гэта не пра кіраванне заводамі. Гэта пра тое, як адно прозвішча паслядоўна аказваецца побач з рознымі патокамі прадукцыі – спачатку віннай і кансервавай, потым – з малочнай.
Хурсан кіраваў філіялам нядоўга, каля 15 месяцаў: з снежня 2024 года да сакавіка 2026-га.
Нагадваем, што да прыходу на «Бабушкина крынка» Хурсан працаваў у сістэме ААТ «Магілёўаблхарчапрам» і быў першым намеснікам дырэктара ААТ «Кампанія “МогНат”» – структуры, якая займалася пладова-ягаднымі вінамі. А паралельна ў Быхаве разгортвалася іншая, ужо сямейная гісторыя.
Яго сын, Ігар Хурсан, працаваў намеснікам дырэктара па камерцыйных пытаннях на ААТ «Быхаўскі кансервава-агароднінасушыльны завод». І менавіта там, у фірменнай краме раптам з’яўлялася магілёўскае «вінішка» – без накладных. Супадзенне, канешне. Проста бацька – у віннай тэме, а сын – у месцы, дзе гэта віно як бы вельмі зручна рэалізуецца.
Але гэтым гісторыя не абмежавалася.
Быхаўскі кансервава-агароднінасушыльны завод у выніку скончыўся класічна: банкруцтва, ліквідацыя і крымінальная справа. Антыкрызісны кіраўнік Аляксандр Марозаў атрымаў 7,5 года пазбаўлення волі.
Ігар Хурсан у гэтай жа сістэме працаваў намеснікам дырэктара па камерцыі – то бок знаходзіўся ўнутры ўсёй гэтай «эфектыўнай гаспадарчай дзейнасці», якая прывяла да прысуду і закрыцця прадпрыемства. Але ў фінале сеў Марозаў. А Хурсан-малодшы – не.
Пасля гэтага яго бацька Валерый Хурсан атрымлівае ўжо малочнае прадпрыемства – філіял «Быхаўскі» ААТ «Бабушкина крынка». А яго сын, да таго часу ўжо гандлюе малочнай прадукцыяй у Расіі. Сямейная спецыялізацыя проста мяняе асартымент: было віно і кансервы – стала малако.
Ніякіх высноў з гэтай гісторыі публічна зроблена не было. Ні наконт дзіўных перасячэнняў бізнесу і пасад, ні наконт таго, як адно і тое ж прозвішча стабільна аказваецца побач з патокамі прадукцыі – спачатку віннай, потым малочнай.
І вось Хурсан сыходзіць на пенсію. З падзякамі.
Хоць уся гэта гісторыя больш падобная не на кар’еру «моцнага гаспадарніка», а на акуратна выбудаваную сямейную схему, дзе дзяржаўныя прадпрыемствы аказваюцца зручнай інфраструктурай для мутных спраў.
Прыкметна, што лепш за ўсё яны рэалізуюцца ў Быхаўскім раёне – самым карумпаваным рэгіёне вобласці, з якім не можа справіцца нават грозны Лукашэнка, які не даруе сямейных бізнесаў нікому, акрамя самога сябе.
