У Бабруйску прадстаўлены дэталёвы план праекта прыбярэжна-паркавай зоны каля санаторыя імя Леніна і гасцініцы «Турыст».
У гарвыканкаме прэзентавалі дэталёвы план развіцця тэрыторыі, распрацаваны БелНДІ горадабудаўніцтва, піша komkur.info. Пакуль дакумент вызначае толькі заніраванне: размяшчэнне набярэжнай, зялёных зон і аб’екта грамадскага харчавання на 150 месцаў каля спуску з вуліцы Сацыялістычнай побач з пляжам і валейбольнымі пляцоўкамі.
Менавіта кавярня ля вады выклікала найбольшыя спрэчкі. Гараджане і спецыялісты адзначылі, што ў цэнтральнай кропцы падыходу да ракі больш дарэчна захаваць рэкрэацыйную функцыю і прыродны ландшафт. Улады падкрэслілі, што гаворка ідзе пра зону грамадскага прызначэння.
Дыскусію выклікаў і маршрут набярэжнай. Паводле праекта, яна пройдзе ўздоўж кромкі берага, што, на думку ўдзельнікаў абмеркавання, скароціць плошчу пляжа і створыць рызыку падтаплення падчас паводак. У якасці альтэрнатывы прапанаваны верхні маршрут – за гасцініцай «Турыст», з агляднымі пляцоўкамі і захаваннем поймы.
Таксама абмяркоўвалася развіццё тэрыторыі да фандокаўскага моста з улікам будаўніцтва новай вяслярскай базы і магчымым стварэннем спартыўнай інфраструктуры.
Грамадскае абмеркаванне працягнецца да 25 лютага. Будаўніцтва набярэжнай плануюць завяршыць да 2035 года.
“На Трыфана зорна – вясна позняя”. “Які Трыфан, такія і астатнія дні лютага”. Люты – месяц вяселляў, дзяўчыны маліліся Трыфану, каб ён паслаў ім жаніха.
Дзень Святога Валянціна, Дзень закаханых.
У некаторых каталіцкіх дыяцэзіях у гэты дзень адзначаюць памяць Святога Валянціна. Свята, аднак, мае свецкі характар. У гэты дзень дораць каханым і дарагім людзям кветкі, паштоўкі ў форме сардэчка, часта з паэтычнымі, любоўнымі тэкстамі – валянцінкі.
Дзень Св. Валянціна адзначаецца ў гонар раннехрысціянскага святога, што насіў гэтае імя, але паходзіць ад рымскіх Луперкалій. Луперкаліі былі фестывалем эратызму. Луперк – адна з мянушак Фаўна, бога мілавання і заступніка статкаў. Штогод 15 лютага ў Рыме праводзілася свята, падчас якога ў ахвяру прыносіліся жывёлы. З іх скур вырабляліся бізуны. У часе Луперкалій голыя хлопцы з папругамі з казлінай скуры бегалі між жанчынамі і сцябалі іх. Жанчыны ахвотна падстаўлялі сябе пад удары, лічачы, што гэта дасць ім плоднасць і лёгкія роды. У канцы абраду жанчыны таксама раздзяваліся дагала.
У 494 годзе Папа Геласій I паспрабаваў забараніць Луперкаліі. Святу, якое прыйшло ім на замену, быў прызначаны нябесны заступнік – святы Валянцін, які 14 лютага 269 года быў забіты па загаду рымскага імператара Клаўдзія II за прапаведніцкую дзейнасць сярод моладзі.
У познім сярэднявеччы ў Францыі і Англіі жыццё Св. Валянціна паступова пачало абрастаць легендамі, звязанымі з таемным шлюбам закаханых пар. Паводле легенды, імператар лічыў, што самотны мужчына – без сям’і, жонкі і абавязкаў – лепш змагаецца на полі бітвы, і забараніў маладым мужчынам жаніцца. Святы Валянцін употай асвячаў шлюбы. Святара кінулі ў турму, асудзілі на смерць. У турме святы Валянцін пазнаёміўся з дачкой наглядчыка – Юліяй. Закаханы святар перад смерцю напісаў ёй прызнанне ў каханні – валянцінку.
Раней у беларусаў-католікаў Валянцін быў звычайным прысвяткам земляробчага календара.
У Заходняй Еўропе Дзень святога Валянціна стаў шырока адзначацца з XIII стагоддзя, у ЗША – з 1777 года.
У Масковіі было сваё свята закаханых – на пачатку лета. Яно звязана з легендарнай гісторыяй кахання Пятра і Фяўронні.
Адзіная краіна, дзе свята Св. Валянціна забаронена – Саудаўская Аравія.
Дзень камп’ютаршчыка (Geek day).
Неафіцыйны дзень, які шырока адзначаецца ў прафесійным свеце. Дата прымеркаваная да прэзентацыі 14 лютага 1946 года ў ЗША першага кампутара ENIAC I (Electrical Numerical Integrator And Calculator) – прататыпа сучаснага.
У спецыялістаў камп’ютарнай сферы некалькі прафесійных свят за год. У 256-ы дзень года (13 ці 12 верасня) адзначаецца Дзень праграміста, у апошнюю пятніцу ліпеня – Дзень сістэмнага адміністратара, 9 верасня – Дзень тэсціроўшчыка.
Праграмісты, як сапраўдныя прафесіяналы, вылічылі дату свайго свята матэматычна. Лік 256 – гэта колькасць лікаў, якую можна прадставіць з дапамогай аднаго байта інфармацыі. І таму 256-ы дзень з пачатку года, а менавіта 13 верасня, супольнасць камп’ютаршчыкаў і праграмістаў таксама лічыць сваім прафесійным святам.
Сімвал @ называюць у Беларусі – слімаком, у Польшчы – малпачкай, у Расіі – сабакам.
1009 год. Упершыню ў гістарычных крыніцах зафіксаваны тапонім Літва.
У Кведлінбургскіх аналах зафіксавана, што ў гэты дзень быў забіты на мяжы Русі і Літвы місіянер Брунон Баніфацый – святы, апостал Прусіі, граф.
1666 год. Праклён, якому Магілёў быў падвергнуты за паўстанне 1661 года супраць рускіх войск, адменены.
Адмяніў праклён кіеўскі мітрапаліт Іосіф і блаславіў Магілёў са словамі: “Неналежныя маскоўскія архіерэі былі ўторгнуліся ў маю епархію, то ад іх праклёну вызваляю, а наадварот бласлаўляю”.
1800 год. Нарадзіўся Валянцін Ваньковіч.
Беларускі мастак рамантычнага кірунку. Акадэмік жывапісу.
Скончыў Полацкі езуіцкі калегіум, Віленскі ўніверсітэт, Акадэмію мастацтваў у Пецярбургу.
У доме брата Эдварда ў Мінску часта гасцявалі мастакі, кампазітары, літаратары, у тым ліку Я. Дамель, М. Кулеша, Ч. Манюшка, С. Манюшка, В. Дунін-Марцінкевіч.
У паўстанні 1830–1831 гадоў не ўдзельнічаў з прычыны хваробы, хаця такі намер меў – набыў зброю і каня.
З 1839 года жыў на эміграцыі. У 1841 пасяліўся ў Парыжы. Жыў у А. Міцкевіча.
Аўтар партрэтаў А. Міцкевіча, А. Гарэцкага, М. Шыманоўскай, К. Ліпінскага, А. Тавяньскага, А. Манюшкі і іншых.
Характарныя карціны «Подзвіг маладога кіяўляніна пры аблозе Кіева печанегамі ў 968 годзе», «Міцкевіч на скале Аю-Даг», «Напалеон каля вогнішча». Сярод работ, літаграфіі «Аўтапартрэт», «Галава старога», малюнкі «Від руін у Італіі», «Пейзаж» і іншыя. Апошняя яго карціна «Маці Божая Вастрабрамская» захоўваецца ў парыжскім касцёле Сен-Севярын.
Творы мастака захоўваюцца ў зборах Вільні, Пецярбургу, Варшавы, Кракава, Парыжу.
Памёр 12 мая 1842 года ад сухотаў на руках у А. Міцкевіча. Пахаваны на могілках Манмартр-дэ-Сен-Дэні.
У Мінску дзейнічае дом-музей Ваньковічаў, каля якога ўсталяваны помнік мастаку.
1906 год. Нарадзіўся Мікалай Улашчык.
Беларускі гісторык і археограф, празаік, перакладчык, мемуарыст. Доктар гістарычных навук. Аўтар навуковых прац па гісторыі ВКЛ, па праблемах летапісання, крыніцазнаўства і археаграфіі.
Удзельнік нацыянальна-культурнага, краязнаўчага руху 1920-х гадоў.
Чатыры разы арыштоўваўся НКУС і КДБ (1930, 1932, 1941, 1950), быў вязнем лагераў. Паміж адсідкамі працаваў выкладчыкам гісторыі і геаграфіі ў розных навучальных установах Расіі, у Маскоўскім універсітэце. Вызвалены 25 сакавіка 1955 года.
Да 1986 года працаваў навуковым супрацоўнікам Інстытута гісторыі АН СССР.
Даследаваў праблемы аграрнай гісторыі, крыніцазнаўства, археаграфіі Беларусі, айчыннага летапісання.
Асноўнымі працамі з’яўляюцца «Нарысы па археаграфіі і крыніцазнаўству гісторыі Беларусі феадальнага перыяду», «Працы па археаграфіі і крыніцазнаўству гісторыі Беларусі».
Упершыню пераклаў на рускую мову і падрыхтаваў да выдання «Хроніку Быхаўца». Складальнік і рэдактар 32 і 35-га тамоў беларуска-літоўскіх летапісаў у серыі Поўны збор рускіх летапісаў. Адшукаў і апісаў спісы «Хронікі літоўскай і жамойцкай».
Навуковую значнасць маюць і яго меркаванні пра дзяржаўна-кансалідуючую ролю старажытнага Наваградка, мажлівае летапісанне ў ім, пра 15 страчаных беларускіх летапісаў, выкарыстаных у «Хроніцы» М. Стрыйкоўскага.
Памер 14 лістапада 1986 года.
1907 год. Нарадзіўся Алесь Звонак.
Беларускі паэт, драматург, перакладчык, тэатразнавец. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі імя Янкі Купалы.
Працаваў у газетах «Чырвоная Полаччына», «Літаратура і мастацтва», на Беларускім радыё, у часопісе «Маладняк», у Акадэміі навук, узначальваў полацкую філію «Маладняка».
У лістападзе 1936 года арыштаваны НКУС, сасланы ў лагеры Магаданскай вобласці. Пасля лагераў працаваў геолагам на Далёкім Усходзе, у 1955 годзе вярнуўся ў Мінск.
Аўтар вершаў, п’ес, крытычных артыкулаў, больш дзесяці зборнікаў вершаў, кнігі ўспамінаў. Выйшлі Выбраныя творы ў 2 тамах і «Сябрына: Выбраныя творы».
Яго п’еса «Навальніца будзе» па матывах трылогіі Якуба Коласа «На ростанях» ставілася ў тэатрах. Аўтар сцэнарыяў фільмаў «Якуб Колас», «Вобразы і думы».
Перакладаў на беларускую мову А.Чэхава, А.Фадзеева, Ш. Руставелі, Д. Кугульцінава, А.Пушкіна, М. Някрасава, М.Бажана, П.Тычыны, У.Сасюры, Р.Гамзатава, Ю.Славацкага і іншых.
Памёр 2 лютага 1996 года.
1913 год. Нарадзіўся Віталь Цвірка.
Беларускі жывапісец.
Скончыў Віцебскі мастацкі тэхнікум, Маскоўскі мастацкі інстытут.
Выкладаў ў школах Мінска, ва эвакуацыі ў Самаркандзе, Мінскім мастацкім вучылішчы, загадваў кафедрай і быў рэктарам Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута.
Займаўся пейзажам і «тэматычным жывапісам»: гістарычным і побытавым. Шматлікія падарожжы па Беларусі становяцца неабходнасцю як пошук тэм для будучых краявідаў, якія амаль цалкам выціснулі астатнія жанры жывапісу з яго творчасці. Толькі ў апошняе дзесяцігоддзе жыцця ён звяртаецца да нацюрморта.
Пачынаючы з 1970-х гадоў, разам з алейным жывапісам працуе ў акварэлі. Большасць твораў захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.
Памер 11 чэрвеня 1993 года.
1918 год. У РСФСР і БССР перайшлі на грыгарыянскі каляндар (новы стыль).
24 студзеня 1918 года дэкрэтам СНК БССР быў уведзены грыгарыянскі каляндар, у адпаведнасці з якім была ўведзена папраўка ў 13 сутак. Пасля 31 студзеня 1918 года адразу наступіў дзень 14 лютага.
1984 год. Памёр Язэп Найдзюк.
Беларускі нацыянальны дзеяч, выдавец.
Дзеяч беларускага нацыянальнага руху ў Вільні. Працаваў друкаром і дырэктарам Беларускай друкарні імя Ф. Скарыны, рэдагаваў папулярны часопіс «Шлях моладзі».
У 1939 годзе быў арыштаваны і зняволены ў Бяроза-Картузскі канцлагер.
У час II Сусветнай вайны жыў у Мінску, працаваў у школьным інспектараце, выдаваў часопіс «Беларуская школа», тэхнічным кіраўніком «Выдавецтва школьных падручнікаў і літаратуры для моладзі», намеснікам члена Галоўнай рады Беларускай народнай самапомачы. Улетку 1944 выехаў у Германію.
Пасля вайны, хаваючыся ад савецкай дзяржбяспекі, пераехаў у Польшчу дзе жыў у Інаўроцлаве пад імем Юзафа Александровіча, працаваў дырэктарам Куяўскай друкарні, займаўся краязнаўствам.
Пісаў артыкулы ў беларускую эмігранцкую прэсу, сувязь з беларускім рухам падтрымліваў праз свайго брата Чэслава Найдзюка, які жыў у Амерыцы. Вёў ліставанне з Л. Геніюш, Ю. Туронкам, К. Грынкевічам і іншымі дзеячамі.
Аўтар успамінаў, дзённікаў, падручніка для моладзі «Пазнавайма гісторыю беларускага народу», папулярнага нарысу «Беларусь учора і сяння».
У яго гонар на будынку друкарні ў польскім Інаўроцлаве адкрыта памятнай шыльда.
1989 год. Памёр Вінцэнт Жук-Грышкевіч.
Беларускі нацыянальны дзеяч, шосты старшыня Рады БНР (1971–1982).
Скончыў Пражскі ўніверэсітэт. Выкладаў у беларускай гімназіі, Праваслаўнай духоўнай семінарыі і Вышэйшай школе палітычных навук у Вільні. Прымаў актыўны ўдзел у грамадска-нацыянальным жыцці.
У верасня 1939 года быў арыштаваны ДПУ і зняволены ў лагерах у Туркменістане. У 1942 годзе ўступіў у армію генерала У. Андэрса. Служыў у Іраку, Палестыне, Егіпце, Італіі, удзельнічаў у бітве пад Монтэ-Касіна.
Пасля вайны выкладаў гісторыю і псіхалогію ў вайсковых польскіх школах у Італіі і Вялікабрытаніі. Адзін з заснавальнікаў Згуртавання беларусаў у Вялікай Брытаніі і яго кіраўнік, член Рады БНР.
У Атаўскім універсітэце ЗША абараніў доктарскую дысертацыю «Лірыка Янкі Купалы». Адзін з заснавальнікаў Радыё «Вызваленне», першы кіраўнік беларускай рэдакцыі (1954–1956), адзін з заснавальнікаў Каардынацыйнага камітэта беларусаў Канады.
Памёр 14 лютага 1989 года ў Канадзе.
2014 год. Памёр Гаўрыла Вашчанка.
Беларускі жывапісец. Заслужаны дзеяч мастацтваў. Прафесар. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі.
Выкладчык, загадчык кафедрай манументальна-дэкаратыўнага мастацтва Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута.
Працаваў у галіне станковага жывапісу, акварэлі, манументальнай размалёўкі і вітражу. Аўтар станковых і манументальных твораў пра гераізм савецкага народа ў гады Айчыннай вайны і пасляваеннай стваральнай працы, пра жыццё сучаснага Палесся.
Сярод твораў: «Непакораная», «Косцік», «Юнацтва», «Маё Палессе», «Дума пра хлеб», «Балада пра мужнасць», «Мацярынскія крылы», «Нацюрморт з барэльефам Гусоўскага» і іншыя. Важным падзеям беларускай гісторыі прысвечаны палотны «Грунвальдская бітва», трыпціх пра паўстанне К. Каліноўскага «За зямлю, за волю», «Балада пра мужнасць» і іншыя.
Аўтар мазаічнага пано ў мінскім Палацы культуры тэкстыльшчыкаў, размалёвак Палаца культуры хімікаў у Светлагорску, вітражоў і люстры ў касцёле Сымона і Алены.
Стварыў партрэты пісьменнікаў, асветнікаў, дзяржаўна-палітычных дзеячаў Беларусі, у тым ліку Янкі Купалы, Якуба Коласа, Еўфрасінні Полацкай, Кірылы Тураўскага, К. Астрожскага, С. Буднага, В. Цяпінскага.
Яго персанальная карцінная галерэя дзейнічае ў Гомелі.
Гаўрыла Вашчанка, Генадзь Бураўкін, Васіль Шаранговіч
Сайт “Хартыі 97” і Школы грамадзянскай асветы Sapere Aude цяпер немагчыма адкрыць у Беларусі без VPN.
Як распавядаецца на сайце Генеральнай пракуратуры, пракурор Магілёўскай вобласці вынес пастановы аб абмежаванні доступу да сайтаў sapere.online і c97.org.
Пракуратура сцвярджае, што падставай для абмежавання сталі нібыта парушэнні патрабаванняў законаў “Аб сродках масавай інфармацыі” і “Аб супрацьдзеянні экстрэмізму”. Менавіта такія фармулёўкі звычайна выкарыстоўваюцца для апраўдання ціску на свабоду слова і вольнага доступу грамадзян да інфармацыі.
“На рэсурсе c97.org размяшчаліся загадзя ілжывыя дадзеныя аб палітычным становішчы Рэспублікі Беларусь і прававым статусе беларусаў. Акрамя таго, на рэсурсе ўтрымліваліся матэрыялы і гіперспасылкі на кантэнт, прызнаны экстрэмісцкім па рашэнні судоў”, – гаворыцца ў паведамленні. Прычым ніякіх доказаў таго, што звесткі былі ілжывыя, не прыводзіцца.
Працягвае змагацца пракуратура ў Беларусі і з грамадскімі навукамі. Рэсурсу sapere.online выстаўлена прэтэнзія, што “акрамя экстрэмісцкіх матэрыялаў размяшчаліся вынікі апытанняў грамадскай думкі грамадзян аб стаўленні да грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне і выбарах прэзідэнта Рэспублікі Беларусь”. Вялікую праблему у такіх апытаннях магілёўскія пракуроры ўбачылі ў тым, што праводзіліся яны без атрымання акрэдытацыі, “што супярэчыць патрабаванням п. 1 арт. 38 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб сродках масавай інфармацыі». Тут варта нагадаць, што атрымаць акрэдытацыю сапраўды незалежным сацыёлагам ў Беларусі проста не магчыма.
У адрозненні ад “Хартыі 97”, якая добра вядома беларусам, аб Школе грамадзянскай асветы Sapere Aude многія могуць чуць упершыню. А між тым, гэта даволі цікавы рускамоўны рэсурс, “прысвечаны падзеям, тэндэнцыям і з’явам глабальнага свету”. “Кожны дзень мы сочым за тым, што кажуць і пішуць лепшыя навукоўцы, аналітыкі, філосафы, публіцысты і грамадскія дзеячы з усяго свету і дзелімся іх самымі цікавымі думкамі – заўсёды на рускай мове”, – адзначаецца ў рубрыцы sapere.online “Пра нас”.
У выніку па патрабаванні магілёўскай пракуратуры Дзяржаўная інспекцыя па электрасувязі Міністэрства сувязі і інфарматызацыі абмежавала доступ да гэтых рэсурсаў.
26-гадовы малады чалавек з Бабруйску, які працуе ў сталіцы, паведаміў інспектару службы бяспекі ў метро, што мае пры сабе бомбу. Гэта аказалася глупым жартам.
Малады чалавек з другой групай інваліднасці падзарабляў у Мінску кур’ерам. Да вечара ў яго засталася апошняя замова, пасля дастаўкі якой ён планаваў з’ехаць на цягніку дадому. Калі малады чалавек спусціўся ў вестыбюль станцыі метро «Няміга», да яго звярнуўся інспектар службы бяспекі, папрасіўшы прайсці ў зону надгляду і пакласці тэрмакораб на стол для праверкі. Фігурант не пярэчыў, але чамусьці зрабіў заўвагу работніку метрапалітэна, што той без медыцынскай маскі, а пасля двойчы сказаў: “У мяне бомба!”.
У выніку малады чалавек быў затрыманы і на яго была выклікана міліцыя, а потым распачатая крымінальная справа. “Яму выстаўленае абвінавачванне ў загадзя ілжывым паведамленні аб падрыхтоўцы выбуху, які стварае небяспеку для жыцця і здароўя людзей, гэта значыць ва ўчыненні злачынства, прадугледжанага ч.1 арт. 340 КК, санкцыя якой – аж да пяці гадоў пазбаўлення волі. Грамадзянін цалкам прызнаў сваю віну, у зробленым раскаяўся”, – цытуе намесніка пракурора Цэнтральнага раёна Мінска Віктара Шубіча агенцтва «Менск Навіны».
У дачыненні да гора-жартаўніка ўжытая мера стрымання ў выглядзе падпіскі аб нявыездзе і належных паводзінах.
Дыппрадстаўніцтвы Расіі цяпер будуць у кожным абласным горадзе Беларусі.
“Упэўнены, што адкрыццё на тэрыторыі горада аддзялення пасольства Расійскай Федэрацыі дазволіць яшчэ мацней умацаваць нашы ўзаемаадносіны!” – адзначыў старшыня Магілёўскага гарвыканкама Сяргей Чарткоў на сустрэчы з дарадцам-пасланнікам амбасады Расіі ў Беларусі Уладзімірам Ваньке. Дзе будзе месціцца гэтае аддзяленне, пакуль яшчэ не вызначана.
Магілёўскі граданачальнік таксама пахваліўся тым, што ў Магілёва ўстаноўлены сяброўскія адносіны з 25 гарадамі Расіі, а за 2025 год тавараабарот з расійскімі рэгіёнамі амаль наблізіўся да адзнакі ў 100 млрд расійскіх рублёў.
Расійскі госць у сваю чаргу заявіў, што ў Расіі прыйшлі “да разумення, што ў кожным абласным цэнтры павінны быць нашы прадстаўніцтвы”. Так, акрамя амбасады ў Мінску, ёсць генеральныя консульствы ў Брэсце і Гродна. Падобныя да аддзялення ў Магілёве будут адкрытыя прадстаўніцтвы ў Віцебску і Гомелі.
У Магілёве Дзмітрый Круты прызнаўся, што ў рэгіёнах мухлююць з ініцыятывай «Адзін раён – адзін праект».
Расказваючы пра пераможнае шэсце па Магілёўскай вобласці ініцыятывы «Адзін раён – адзін праект», Дзмітрый Круты агучваў ужо парадкам надакучылыя ўсім лічбы пра тое, як мудрая ідэя Лукашэнкі падымае народную гаспадарку і як старыя і маладыя радуюцца рэалізацыі розных праектаў.
Адзінай свежай навіной і, магчыма, нечаканым прызнаннем Крутога стала тое, што ў раёнах «старыя праекты спрабуюць выдаць за новыя, частка аб’ектаў пераходзіла на наступны пяцігадовы цыкл праз затрымкі з будаўнікамі і набыццём абсталявання».
Што да паўднёва-ўсходняга рэгіёна Магілёўскай вобласці, то сем раёнаў удзельнічалі ў падпраграме паводле індывідуальнага ўказа змагара з асвятленнем.
Хоць фармальны тэрмін яе дзеяння завяршыўся ў 2025 годзе, Лукашэнку будзе прапанавана працягнуць падатковыя і іншыя «цыклы» да 2030 года.
А калі абысціся без цыклічнай хлусні, то ўсё проста: прымусам мілым не станеш, і праект не рэалізуеш.
Тэхнічныя інспектары прафсаюзаў праверылі ахову працы на Краснапольшчыне. Вынікі – ні ў казцы сказаць, ні пяром апісаць.
Прафсаюзная рэйдавая група Магілёўскага абласнога аб’яднання прафсаюзаў пабывала ў Краснапольскім раёне і праверыла ахову працы ў дзесяці арганізацыях.
Вось пералік «недахопаў»:
інструкцыі састарэлі і часам не пераглядаліся па годзе, а то і па пяць гадоў;
прафесія ў журнале адна, а насамрэч супрацоўнік працуе па іншай;
у асабістых картках асобных радкоў проста няма.
Такія дробязі, як сродкі індывідуальнай абароны або зімовы абутак – паняцці і зусім абстрактныя.
Рэйдавая група зрабіла з убачанага дзіўныя высновы: грошай на ліквідацыю хібаў з аховай працы не патрабуецца, проста старшыням прафкамаў, інжынерам па ахове працы і грамадскім інспектарам трэба лепш працаваць.
Напрыканцы правяраючыя прыгразілі: выезды будуць працягнутыя, геаграфія – ўся вобласць.
Насамрэч гаворка ідзе не пра асобныя недахопы і нават не пра раён і не пра вобласць. Ахова працы – гэта татальны, усеагульны беларускі бардак.
Калі на буйных прадпрыемствах да інжынераў па ахове працы яшчэ прад’яўляюцца нейкія патрабаванні і супрацоўнікі гэтага звяна маюць камп’ютар і ўсталяваную на ім нятанную праграму АРМ інжынера па ахове працы, то ў занядбаных калгасах усе інструктажы зводзяцца да формулы: не сунь свой нос туды, куды сабака хвост не суе.
На пасады інжынераў прызначаюць або сваякоў, або першага, хто трапіцца пад руку, каб у выпадку, калі кагосьці раздрабніць у драбілцы, знайшоўся б казёл адпушчэння.
На такое элементарнае патрабаванне да гэтай катэгорыі спецыялістаў, як вышэйшая тэхнічная адукацыя, даўно наплявалі з самай высокай званніцы.
Уся надзея толькі на грамадскіх інспектараў, гэта значыць на грамадзян з актыўнай жыццёвай пазіцыяй, пажадана
Шэсцьсот румяных бліноў, велізарная бочка гарачага чаю і дзесяціметровае пудзіла – у Магілёве пройдзе «МотаМасленіца».
Узровень народнай весялосці на Магілёўшчыне ўжо даўно вымяраюць тонамі, літрамі, метрамі. Так будзе і на Масленіцы, якая пройдзе 21 лютага ў аграгарадку Сідаравічы.
Паводле задумы арганізатараў свята аб’яднае мінулае і сучаснасць.
У Сідаравічах будуць ганяць на розных відах тэхнікі па бездарожжы, перацягваць канат, пілаваць бярвёны, кідаць валёнкі, есці бліны на хуткасць і спальваць 10-метровае пудзіла… Масленіцы.
Ну і, вядома, не абыдзецца без звыклай для беларусаў справаздачы па гігантызме: гасцей свята чакаюць 150 літраў юшкі з фарэлі, 150 кілаграмаў грэчневай кашы з ялавічынай, 600 бліноў і велізарная бочка чаю.
Бліноў дакладна на ўсіх не хопіць – запланавана, што мерапрыемства наведае каля тысячы чалавек.
Сусветны дзень радыё (World Radio Day, з 2013 года).
Абвешчаны Генеральнай канферэнцыяй ЮНЕСКА у гонар стварэння ў 1946 годзе Радыё ААН. Ініцыятыва заснавання Дня належыць прэзідэнту Іспанскай акадэміі радыё Хорхе Альварэсу.
Для развіцця сучаснага радыё ўнеслі свой ўклад з 1820 года дзясяткі вучоных, такіх як Г. Эрстэд, Ф. Генры, М. Фарадэй, Дж. Максвел, М. Луміс, Д. Хьюз, Т. Эдзісан, Г. Герц, М. Тэсла, Т. Марконі, Э. Рэзерфорд і іншыя.
У 1890 годзе беларускі вучоны Я. Наркевіч-Ёдка вынайшаў спосаб бесправадной перадачы і прыёму злектрамагнітных хваляў на адлегласці – першы ў свеце правобраз радыёпрыёмніка, але не запатэнтаваў вынаходніцтва. Існуе дакумент, які пацвярджае яго прыярытет – пратакол паседжання Французскага фізічнага таварыства ў Парыжы (1898).
Рускі вучоны А. Папоў сваё вынаходніцтва прадставіў толькі 7 мая 1895 года. А першым падаў на атрыманне патэнту на вынаходніцтва радыё 2 чэрвеня 1896 года італьянец Т. Марконі.
1241 года. Параза польскіх войск пад Турскам ад мангола-татараў.
У студзені 1241 года мангольскія войскі ўступілі на тэрыторыю Польшчы і сённяшняй Беларусі. Адзін атрад пад кіраўніцтвам Байдара праз Люблін дайшоў да Завіхоста, а другі – праз Брэст да Драгічына.
Частка мангольскіх войскаў дайшла да Навагрудка, а на зваротным шляху ў лютым узялі Сандамір. Вялікія страты несла насельніцтва. Польскія войскі рушылі да Сандаміра, манголы пачалі адступаць пад Турск-Вельке.
Паводле Яна Длугаша, у выніку першай атакі палякам удалося прымусіць манголаў адступіць, а таксама вызваліць палонных. Аднак неўзабаве аказалася, што гэта была толькі стратэгічная хітрасць манголаў, накіраваная на парушэнне баявога парадку суперніка. Мангольская конніца перайшла ў атаку, пераадолела цяжка браніраваных малапольскіх рыцараў і нанесла польскім войскам паражэнне.
1705 год. Нарадзілася Францішка Уршуля Радзівіл.
Беларуская і польская пісьменніца, першая вядомая жанчына-драматург Вялікага Княства Літоўскага, мастак. Жонка Міхала Радзівіла Рыбанькі.
Аўтар каля 80 паэтычных твораў, п’ес, камедый, трагедый і опер, у аснове якіх ляжаць вядомыя літаратурныя або фальклорныя сюжэты.
Яе драматычныя творы былі падрыхтаваны да друку Якубам Побугам Фрычынскім і надрукаваны ў Жоўкве ў 1754 годзе – “Камедыі і трагедыі…”
Пастаноўкі п’ес адбываліся на сцэнах розных радзівілаўскіх сядзібаў. Аднак пасля смерці мужа п’есы ставіліся ў вузкім коле радзівілаўскага асяроддзя. Чарговы ўздым нясвіжскага тэатра пачаўся ў 1777 годзе, калі з эміграцыі вярнуўся яе сын Караль Станіслаў Радзівіл «Пане Каханку».
Доўгі час імя Францішкі Уршулі было невядомае шырокаму чытачу. Толькі ў 2003 годзе у свет выйшла кніга выбраных твораў у беларускім перакладзе. Пераклад шэрагу твораў пісьменніцы на беларускую мову здзейснілі Н. Русецкая, Н. Гардзіенка, А.Хадановіч, Ж. Некрашэвіч-Кароткая, Л. Баршчэўскі і іншыя.
Памерла 23 мая 1753 года ў Навагрудку.
1806 год. Нарадзіўся Юльян Корсак.
Беларускі паэт і перакладчык. Блізкі сябар А. Міцкевіча і А. Адынца.
Аўтар двух зборнікаў вершаў, якія змяшчаюць і творы беларускай тэматыкі: «Да Нёмана», «Да І. Дамейкі» i іншыя.
Развіваў рамантычны стыль лірычнай паэзіі, у якой выкарыстоўваў класічныя i беларускія фальклорныя матывы.
Перакладчык на польскую Дантэ, Ф. Шылера, Дж. Байрана, У. Шэкспіра. Некаторыя вершы пакладзены на музыку С. Манюшкам.
Памёр 30 жніўня 1885 года.
1824 год. У Маскве выйшаў зборнік «Беларускі архіў старажытных грамат».
Першы зборнік гістарычных дакументаў беларускіх земляў.
Уключаў 57 актаў пра палітычныя сувязі князёў і феадалаў дзеля падтрымкі і ўмацавання праваслаўнай царквы ў Беларусі. Змяшчаў дакументы пра развіццё беларускіх местаў і гандлю, дзейнасць царкоўных брацтваў. З архіўных сховішчаў Магілёва паходзіла 55 актаў, па аднаму з Аршанскага мужчынскага і Мсціслаўскага Пустынскага манастыроў.
Папярэдне сабраў рукапісы ў Магілёве і Мсціславе ўраджэнец Прапойска І. Грыгаровіч (1792–1852), пасля чаго падрыхтаваў зборнік у Гомелі.
Выданне ажыццявілі на сродкі графа М. Румянцава. Зборнік адкрыў перад тагачаснымі даследчыкамі шматвяковую гісторыю Беларусі.
Іван Грыгаровіч
1863 год. Падчас Нацыянальна-вызвольнага паўстання на пэўны час вызвалены Пружаны з-пад расійскага панавання.
Вызвалілі мястэчка аддзелы паўстанцаў Кастуся Каліноўскага – каля 100 чалавек пад кіраўніцтвам С. Сангіна і Р. Рагінскага. Жыхары места спачувальна паставіліся да паўстанцаў, і мясцовыя ўлады не далі рады даць адпор «каліноўцам».
Н. Орда. Пружанскі палацык
1873 год. Нарадзіўся Фёдар Шаляпін.
Сусветна вядомы рускі оперны спявак. Першы савецкі народны артыст (1918–1927). Ён злучыў у сваёй творчасці «прыроджаную музычнасць, яркія вакальныя дадзеныя, незвычайнае акцёрскае майстэрства». Займаўся таксама жывапісам, графікай і скульптурай.
Аказаў вялікі ўплыў на сусветнае опернае мастацтва. У кінафільме “Цар Іван Васільевіч Грозны» (1915) выканаў галоўную ролю.
Меў узнагароды Расіі, Бухарскага эмірату, Прусіі, Італіі, Вялікабрытаніі, Францыі.
Выступаў у міланскім тэатры «Ла Скала», у шматлікіх тэатрах і операх Еўропы, ЗША. Падчас знаходжання царскай Стаўкі ў Магілёве (1915–1917), неадноўчы выступаў на сцэне мясцовага тэатра.
Свае грошы накіроўваў на падрымку рабочых, на адкрыццё ваенных лазарэтаў, на падтрымку эмігрантаў.
У 1922 годзе выехаў на гастролі за мяжу. У 1927 годзе Пастановай СНК РСФСР яго пазбавілі звання Народнаго артыста і права вяртання ў СССР.
Памёр 12 красавіка 1938 года ў Парыжы.
1895 год. Браты Луі і Агюст Люм’ер запатэнтавалі камбінаваную кінакамеру для здымак.
Луі Люм’ер сцвярджаў, што вынайшаў кінематограф за адну бяссонную ноч, калі яго мучыў галаўны боль. У праектары новай прылады быў усталяваны кулачковы механізм падачы перфараванай плёнкі.
Ужо 28 снежня 1895 года браты прадставілі парыжскай публіцы сваё новае вынаходства на першым публічным платным кінасеансе ў мурах “Гран кафэ” на Бульвары Капуцынаў. Менавіта з камерцыйнага паказу авангарднага фільма “Прыбыццё цягніка на вакзал Ла Сьёта” пачалася гісторыя сусветнага кіно.
1902 год. Нарадзіўся Сымон Хурсік.
Беларускі пісьменнік, перакладчык.
Скончыў Мінскі педтэхнікум, БДУ. Настаўнічаў на Дрысеншчыне, Полацку, працаваў у газеце «Чырвоная Полаччына».
Аўтар апавяданняў, аповесцей, вершаў, зборнікаў апавяданняў.
Двойчы быў рэспрэсаваны (1930, 1947), сасланы ў Паволжжа, Казахстан. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, двойчы кантужаны.
Пасля вяртання са зняволення да пісьменніцкай працы не вярнуўся.
Памёр 31 сакавіка 1972 года.
1973 год. Нарадзіўся Андрэй Хадановіч.
Беларускі літаратар, паэт, перакладчык.
Аўтар вершаў, лімерыкаў, 13 кніг. Друкуецца ў часопісах «Arche», «Дзеяслоў», газеце «Наша Ніва». Ягоныя вершы перакладаліся на рускую, польскую, англійскую, латышскую, літоўскую, нямецкую, славацкую, украінскую мовы.
Па меркаванні крытыкаў, яго паэзія – прыкметная з’ява сучаснай беларускай літаратуры, у яго творчасці, якая адрозніваецца багаццем і разнастайнасцю мовы, стылістычнымі эксперыментамі, дасягненні ўсходнееўрапейскай «кніжнай» паэзіі спалучаюцца з элементамі «нізавой» культуры (рок, рэп, гарадское прастамоўе).
Перакладае на беларускую мову з англійскай, польскай, рускай, украінскай, французскай, у тым ліку Ч. Мілаша, З. Гербэрта, С. Жадана, Ш. Бадлера, А. Рэмбо, С. Алексіевіч, С. Ханіна.
Лаўрэат шматлікіх беларускіх, польскіх прэмій, у тым ліку «Залаты апостраф», «Залатая літара» (двойчы), імя К. Шэрмана, Н. Арсенневай, Е. Гедройца.
1974 год. Памерла Паўліна Мядзёлка (1893–1974).
Дзеяч беларускай культуры, артыстка, педагог, мемуарыстка. Заслужаны дзеяч культуры.
У 1913 выканала ролю Паўлінкі ў пецярбургскай прэм’еры п’есы Янкі Купалы. Грамадска-палітычны дзеяч у Заходняй Беларусі, Літве, Латвіі, БССР. Працавала ў школах, Інбелкульце, Беларускай акадэміі сельскай і лясной гаспадаркі ў Горках.
Арыштоўвалася польскімі ўладамі і ДПУ БССР (1930), саслана ў Казань.
Аўтар мемуараў «Сцежкамі жыцця».
Дзень свайго сыходу яна вызначыла сама, не вытрымала апошняга выпрабавання – выпрабавання адзінотай. Пахавана ў Будславе.
2009 год. Памёр Валянцін Тарас.
Беларускі паэт, перакладчык, публіцыст.
Працаваў у газеце «Звязда», часопісе «Неман». У 1968 годзе звольнены з працы «за антысавецкія размовы» і на працягу 8 гадоў яго не друкавалі, не дазвалялі здымаць фільм паводле яго сцэнарыя, не выпускалі за мяжу.
З пачаткам перабудовы быў у Назіральнай радзе Беларускага Фонду Сораса, членам Назіральнай рады Беларускага Хельсінкскага Камітэта, член Беларускага ПЭН-клуба. Адзін з стваральнікаў Хартыі-97.
Аўтар вершаў, шматлікіх зборнікаў паэзіі і кніг аповесцей і апавяданняў, мемуараў, літаратурна-драматычнай кампазіцыі і тэкстаў большасці песень для канцэртнай праграмы «Праз усю вайну» ансамбля «Песняры». Па яго творах здымаліся фільмы на Кіеўскай кінастудыі імя А. Даўжэнкі і на «Беларусьфільме».
Перакладаў п’есы для купалаўскага тэатра, на рускую мову пераклаў шматлікія творы, кнігі, у тым ліку Ф. Багушэвіча, Я. Купалы, Я. Коласа, М. Танка, Р. Барадуліна, М. Стральцова, К. Чорнага, Я. Брыля, В. Быкава і іншых.
Душ з фекаліямі на падлозе і прапанова на шпацыр пасля лазні – прыклады здзекаў адміністрацыі магілёўскай турмы №4 над зняволенымі.
Былы палітзняволены Арцём (імя зменена), які пэўны час пасля вынясення выраку знаходзіўся ў магілёўскай турме, распавеў Праваабарончаму цэнтру “Вясна” пра некаторыя рэаліі, у якіх там знаходзяцца асуджаныя.
“Бывала, зімой прыходзіш з лазні да абеду, а яны кажуць выходзіць на шпацыр. Мы іх просім пайсці пасля абеду, бо мы мокрыя сядзім. На шпацыр, вядома, хочацца, але куды ты пойдзеш, там жа холадна. А яны сваё: або цяпер, або ніколі” – распавёў Арцём.
“Шмон”, то бок ператрус, у Магілёве адбываўся праз дзень, часам штодня, а здаралася нават некалькі разоў на дзень. “І такія сур’ёзныя “шмоны”, калі ты бярэш усе рэчы, матрац, усё да апошняй запалкі, ды выносіш на калідор. Там гэта ўсё перабіраюць, правяраюць. І ніколі пры гэтым ніхто са зняволеных не прысутнічаў. Зняволеныя ў гэты час знаходзяцца на калідоры”, – успамінае былы палітвязень.
Успамінаючы пра стаўленне адміністрацыі да зняволеных, ён распавёў гісторыю, якую даведаўся ад сукамернікаў: “Аднойчы заходзяць у душ, а там уся падлога залітая брудам — у прамым сэнсе гаўном. Яны ім крыкнулі: “Давайце распранайцеся. Будзеце мыцца або не?” Рэдкае быдла там працуе” – кажа Арцём.
“Садызм там паказвалі таксама ў іншым. У душы ёсць два вакна прыкладна 80 на 80 см. На адным з іх стаіць вентылятар. І вось мы памыліся, стаім мокрыя. Дзяжурны ўрубае вентылятар і толькі потым ідзе да нас адчыняць дзверы. І ты стаіш на адкрытым патоку ветру” – узгадавае аб здзеках з боку адміністрацыі былы зняволены турмы №4.
Арцём – адзін з 123 палітвязняў, якіх прымусова выдварылі з Беларусі. Паўтара года ён правёў у зняволенні паводле некалькіх крымінальных артыкулаў. Цяпер мужчына пачынае новае жыццё ў Польшчы, дзе праходзіць рэабілітацыю ды аднаўляе здароўе.
