Магілеўскі “дэпутат” Гарошкін “дапамог” арганізаваць прытулак для жывёл

Кіраўнік “дэпутацкага” корпуса Магілёўскай вобласці адгукнуўся на ідэю арганізацыі прытулку для бяздомных жывёл і параіў шукаць спонсараў праз інтэрнэт.

Без дзельнай парады старшыні абласнога савета “дэпутатаў” Аляксандра Гарошкіна ідэя арганізацыі ў Магілёве прытулку для бяздомных жывёл магчыма б заглохла.

Усё здарылася на прыёме грамадзян, праведзеным Гарошкіным. Да яго звярнуліся прадстаўнікі Магілёўскага дабрачыннага аб’яднання «Надзея». Яны папрасілі перадаць пустуючы будынак пад дабрачынны прытулак для бяздомных жывёл.

Мудры “дэпутат” у адказ “рэкамендаваў актыўней выкарыстоўваць магчымасці інтэрнэту і сацыяльных сетак для пошуку валанцёраў і, магчыма, спонсараў”.

Прапагандысцкая сістэма асвятлення дзейнасці прызначаных “дэпутатаў” часта прыводзіць да кур’ёзных сітуацый.

Прыём грамадзян – звычайная руціна і ўсе спробы ператварыць яго ў нешта выдатнае і самаадданае выглядаюць смешна. Вось і выпадак з Гарошкіным і інтэрнэтам можна апісаць усяго толькі адной фразай – без яго ніяк не здагадаліся б.

Фота: “Магілёўскія ведамасці”.

У Магілёўскім раёне пакупнік мапеда абакраў прадаўца

Прадай мапед, а то пераначаваць няма дзе. У аграгарадку Сідаравічы госць абакраў гаспадара дома.

У Магілёўскім раёне адбыўся крадзёж з характэрным сцэнарыем даверу.

У міліцыю звярнуўся 62-гадовы жыхар аграгарадка Сідаравічы, які выявіў знікненне маёмасці са свайго дома.

Устаноўлена, што да здарэння датычны 36-гадовы жыхар вёскі Пална, раней судзімы за крадзяжы. Мужчына прыйшоў да пенсіянера пад выглядам пакупкі мапеда, прапанаваў выпіць і застаўся на начлег.

Пакуль гаспадар спаў, госць выкраў прадукты, бензапілу, мабільны тэлефон і грошы. Агульная шкода перавысіла 1000 рублёў. Узбуджана крымінальная справа.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Дзень у гісторыі. 19 сакавіка. Прывелей Магілёўскаму брацтву. Магілёўскі полк у Парыжы. Трэція прэзідэнцкія выбары

1441 год. Мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Русі, Папскі легат для Польшчы, ВКЛ і Інфлянтаў грэк Ісідар (1380-1463) прыбыў у Маскву.

Праз тры дні быў узяты пад варту і зняволены ў Чудаў манастыр. Уцёк з Масквы і прыбыў у Літву ў 1442 годзе. Падарожнічаў па Беларусі.

Удзельнік Ферара-Фларэнційскага сабора, актыўны прыхільнік уніі з Рымскай каталіцкай царквой. Кардынал Рымскай царквы, арцыбіскуп Нікасіі (1456-1463), тытулярны патрыярх Канстанцінопальскі (1458-1463), дэкан Свяшчэннай калегіі кардыналаў.

У маі 1453 года ўдзельнічаў у абароне Канстанцінопаля, быў узяты ў палон асманамі, але пазбег смерці, збег у Рым. У 1458 годзе перадаў уладу над мітраполіяй Кіеўскай і ўсяе Русі свайму вучню Рыгору (Балгарыну).

патрыярх Ісідар

1612 год. Памерла Соф’я Слуцкая (1585-1612).

Княгіня, праваслаўны дзеяч з роду Алелькавічаў, апошні яго прадстаўнік.

У 1592 годзе да Соф’і адышло ўсё Слуцкае княства з гарадамі Слуцк і Капыль.

У 11 гадоў сасватана, у 15 гадоў выйшла замуж за нясвіжскага князя Януша Радзівіла. 

Апекавала праваслаўе ў ВКЛ, фундавала сродкі для пабудовы храмаў і шпіталёў для бедных, рабіла паломніцтвы ў святыя мясціны. Соф’і ўдалося пры дапамозе мужа атрымаць каралеўскую грамату, якая забараняла далучэнне праваслаўных вернікаў да Уніі ў яе ўладаннях.

Памерла ў час родаў, пахаваная ў Слуцкім Траецкім манастыры. Хутка сярод гараджан пайшлі чуткі пра цуды, якія адбываліся каля яе труны. Менавіта тады Соф’ю пачалі ўшаноўваць як святую, але кананізавалі толькі ў 1984 годзе. Цяпер мошчы Соф’і Слуцкай захоўваюцца ў Свята-Духавым кафедральным саборы ў Мінску. Дзень яе памяці адзначаецца 1 красавіка.

Персанаж рамана Ю. Крашэўскага «Апошняя са слуцкіх князёў» і гістарычнай драмы У.  Сыракомлі «Магнаты і сірата».

Соф’я Слуцкая

1633 год. Каралеўскім Прывелеем Уладзіслава IV Магілёўскаму праваслаўнаму брацтву дадзена права на адкрыццё друкарні і друкаванне кніг на беларускай, польскай, лацінскай і грэчаскай мовах.

Богаяўленская царква
Фота. Богаяўленская царква і званіца манастыра. Магілёў, 1909 год.

1814 год. Рускія войскі ўвайшлі ў Парыж.

Сярод іх і 26 Магілёўскі пяхотны полк. Салдаты і афіцэры былі ўзнагароджаны медалём “За ўзяцце Парыжа 9 сакавіка 1814 года” (9 – па старым стылі). 

Для ўвекавечання памяці аб вайне, у пабудаваным маскоўскім Храме Хрыста Збавіцеля, на сцяну было занесена імя Магілёўскага пяхотнага палка з абазначэннем забітых і параненых афіцэраў.

Полк сфарміраваны 5 жніўня 1805 года ў Навагрудку як мушкецёрскі, складаўся з грэнадзёрскага батальёна і 2 мушкецёрскіх батальёнаў 4-ротнага складу. З 1806 года ўвашоў у 5-ю дывізію. 

Як пехотны полк ўдзельнічаў у Айчыннай вайне 1812 года, Замежных кампаніях 1813 і 1814 гадоў, у кампаніі 1828-1829 гадоў супраць туркаў, у падаўленні паўстання 1830-1831, у прыватнасці ў аблозе Замосця. У кампаніі 1849 супраць венграў і ў Крымскай вайне, у Першай Сусветнай вайне, у тым ліку ў Нарачскай аперацыі 1916 года. Расфарміраваны ў 1918 годзе.

26 Магілёўскі пяхотны полк

1887 год. У Жэневе памёр Юзаф Крашэўскі (1812-1887).

Беларускі і польскі пісьменнік, гісторык і фалькларыст. “Польскі Дзюма”.

Лічыцца адным з найвялікшых польскіх пісьменнікаў. Пачынальнік польскай рэалістычнай прозы. Член Польскай Акадэміі навук у Кракаве, Ганаровы член Чэшскай акадэміі. У Польшчы яго творы ўваходзяць у канон школьнай праграмы. Брат Люцыяна і Каятана Крашэўскіх.

Удзельнік паўстання 1830 – 1831 гадоў.

Аўтар больш за 600 тамоў твораў: 223 раманы і аповесці, навуковыя працы па розных галінах ведаў, падарожныя нарысы «Пінск і Піншчына», «Успаміны пра Палессе, Валынь і Літву», «Карціны з жыцця і падарожжаў», «Друскенікі», этнаграфічны нарыс «Адзенне сялян і мяшчан з ваколіц Брэста, Кобрына, Пружан», гістарычныя працы «Вільня ад яе пачатку да 1750 г.», «Старажытная Літва. Яе гісторыя, законы, мова, вера, звычаі, песні…», «Барысаў», «Польшча ў час трох падзелаў».

Быў прафесійным мастаком, музыкантам.

Паўплываў на творчасць Э. Ажэшкі, Б. Пруса, Г. Сянкевіча, Я. Купалы. Два вершы Юзафа Крашэўскага пераклаў на беларускую мову Янка Купала. На беларускую мову яго творы таксама перакладалі П. Бітэль, В. Сёмуха, М. Кенька, Л. Казлоў, М. Папека.

Юзаф Крашэўскі

1895 год. Нарадзіўся Тамаш Грыб.

Беларускі грамадска-палітычны і культурны дзеяч.

У Пецярбургу ўваходзіў у беларускі навукова-літаратурны гурток Б. Эпімах-Шыпілы.

Дэлегат І Усебеларускага з’езда (1917), адзін з аўтараў Устаўных грамат БНР, сябра Рады БНР.

Арыштоўваўся ДПУ, польскімі ўладамі за беларускую незалежніцкую дзейнасць.

Дзеяч беларускага руху ў Празе, стваральнік Беларускага (Крывіцкага) культурнага таварыства імя Ф. Скарыны.

Прататып аднаго з галоўных герояў дакументальна-аўтабіяграфічнага рамана В. Вальтара «Роджаныя пад Сатурнам». Выведзены ў рамане Г. Далідовіча «Свой дом» пад імем Баравік.

Аўтар прац па гісторыі, нацыянальна-палітычнаму жыццю Беларусі.

Перакладаў публіцыстыку з рускай і чэшскай моў. Складаў бібліяграфію беларусазнаўства.

Памёр 25 студзеня 1938 года.

Тамаш Грыб

1900 год. Нарадзіўся Севярын Віславух.

Польскі гісторык, даследчык гісторыі Беларусі. Доктар габілітаваны, прафесар.

Служыў у Літоўска-Беларускай дывізіі генерала Л. Жалігоўскага, удзельнічаў у баях за Гродна, у польскай арміі.

Скончыў Віленскі ўніверсітэт, выкладаў у ім і ў Віленскай беларускай гімназіі. Загадваў кафедрамі ў Лодзінскім, Уроцлаўскім універсітэтах, быў прарэктарам, дэканам факультэта ўніверсітэта Уроцлава.

Заснавальнік і дырэктар Уроцлаўскага філіяла Заходняга інстытута, адзін з заснавальнікаў Сілезскага інстытута ў Аполе.

Вывучаў гісторыю ВКЛ, рэлігійныя адносіны, працэсы русіфікацыі і паланізацыі ў Заходняй Беларусі. Крытыкаваў урадавую палітыку асіміляцыі, выступаў у друку ў абарону беларускай культуры, выкладаў гісторыю ў беларускіх школах.

Памёр 28 лютага 1968 года ва Уроцлаве.

Севярын Віславух

1921 год. Нарадзіўся Язэп Юхо.

Беларускі правазнаўца, гісторык права, заснавальнік беларускай навуковай школы дзяржавы і права. Доктар юрыдычных навук, прафесар. Сябар Рады Згуртавання беларусаў свету «Бацькаўшчына».

Удзельнічаў у падрыхтоўцы праекту Канстытуцыі 1994 года. Адзін з ініцыятараў перавыдання Статута ВКЛ 1588 года.

Памёр 29 ліпеня 2004 года.

Язэп Юхо

1931 год. Нарадзіўся Генадзь Кісялёў.

Беларускі літаратуразнавец, архівіст, пісьменнік, гісторык, археограф. Доктар філалагічных, кандыдат гістарычных навук.

Працаваў у архіўных установах Літоўскай ССР, у Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы Акадэміі навук БССР.

Аўтар зборнікаў гісторыка-літаратурных нарысаў, гісторыка-літаратурных матэрыялаў, літаратуразнаўчых даследаванняў, гістарычных нарысаў.

Даследаваў беларускую літаратуру, гісторыю грамадскай думкі і нацыянальна-вызваленчага руху ў Беларусі XIX стагоддзя, жыццё і дзейнасць К. Каліноўскага, В. Дунін-Марцінкевіча, Ф. Багушэвіча, А. Вярыгі-Дарэўскага, П. Шпілеўскага, Я. Коласа і Я. Купалы.

Атрыбутаваў аўтарства «Энэіды навыварат» і «Тараса на Парнасе».

Працаваў і над скарыназнаўчымі тэмамі.

Памёр 14 лістапада 2008 года.

Генадзь Кісялёў

1954 год. Заснавана Беларускае геаграфічнае таварыства (1954-1991 – Геаграфічнае таварыства БССР). Дзень геаграфічнага таварыства.

Геаграфічнае таварыства вядзе сваю гісторыю ад 18 жніўня 1845 года, калі было створана Імператарскае Рускае геаграфічнае таварыства. Адным з 17 чальцоў-заснавальнікаў быў ураджэнец Беларусі, выпускнік Магілёўскай гімназіі Міхал Урончанка (1801–1855).

У 1867–1876 і ў 1910–1917 гадах дзейнічаў Паўночна-Заходні аддзел геаграфічнага таварыства (г. Вільня) з якім супрацоўнічалі магілёўцы Я. Раманаў, І. Насовіч, П. Шэйн, М. Азбукін, К. Анікіевіч, Г. Аненкаў, Н. Арнольд, А. Казлоўскі, П. Мурамцаў, І. Сілініч, А. Смоліч, К. Чалоўскі і многія іншыя даследчыкі.

19 студзеня 1959 года быў заснаваны першы рэгіянальны аддзел – Магілёўскі. Найбуйнейшы па колькасці членаў – Гомельскі. Працуюць таксама аддзелы ў Брэсце, Віцебску, Мінску.

Усяго ў Таварыстве каля 600 географаў, эканамістаў, прыродазнаўцаў, краязнаўцаў, гісторыкаў.

Беларускае геаграфічнае таварыства

1990 год. Нарадзіўся Сяргей Астапчук.

Беларускі хакеіст, левы нападнік.

Выхаванец наваполацкага  «Хіміка», гуляў у «Дынама Масква», «Спартак», «Лакаматыў», «Rouyn-Noranda Huskies», «Лока».

Загінуў 7 верасня 2011 года ў катастрофе Як-42 пад Яраслаўлем пры ўзлёце з аэрапорта «Тунашна» разам з камандаю «Лакаматыў Яраслаўль».

Сяргей Астапчук

2001 год. Зацверджаны Том 1 выпуск 1 новага рэгіянальнага геаграфічнага часопіса “Магілёўскі мерыдыян” Магілёўскага аддзела Беларускага геаграфічнага таварыства.

Найбольш вядомае беларускае геаграфічнае выданне ў свеце. За 20 гадоў выдадзена 20 тамоў і 52 выпускі часопіса. 

2004 год. У Магілёўскім музеі этнаграфіі адкрыта экспазіцыя “Магілёў губернскі”, прысвечаная жыццю гарадскіх саслоўяў.

Музей этнаграфіі – філіял абласнога гісторыка-краязнаўчага музея.  Адкрыты ў 1981 годзе.

Мае плошчу экспазіцыі 760 м², 5 000 прадметаў асноўнага фонду. Матэрыялы музея знаёмяць са станам матэрыяльнай і духоўнай культуры сялян Магілёўскага Падняпроўя гарадскога побыту магілёўцаў канца XIX – пачатку XX стагоддзяў. Сярод экспанатаў – прылады працы, прадметы побыту, нацыянальнае адзенне магілёўскіх і краснапольскіх касцюмаў, калекцыя сапраўдных магілёўскіх ручнікоў, абразы, кафля і драўляная скульптура XVII – XIX стагоддзяў, царкоўныя кнігі, часопісы XIX – пачатку XX стагоддзяў.

Будынак музея стаіць на падмурку Магілёўскага езуіцкага калегіума. Унутраная сцяна, якая выходзіць у двор музея, з’яўляецца аўтэнтычнай сцяной XVIII стагоддзя, былой часткай калегіума.

экспазіцыя “Магілёў губернскі”

2006 год. Адбыліся трэція Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі.

Уладу захаваў А. Лукашэнка.

Заявы аб рэгістрацыі ініцыятыўных груп падавалі А. Вайтовіч, С. Гайдукевіч, А. Казулін, А. Лукашэнка, А. Мілінкевіч, З. Пазняк, С. Скрабец, В. Фралоў. Мелі намер балатавацца, але адмовіліся ад удзелу П. Краўчанка і Н. Машэрава (дачка П. Машэрава).

У бюлетэні для галасавання патрапілі 4 прозвішчы: С. Гайдукевіча, А. Лукашэнкі, А, Казуліна і А. Мілінкевіча.

Уладныя структуры арганізавалі ціск на сваіх супернікаў. Перад выбарамі былі зачыненыя многія незалежныя газеты, арганізавана інфармацыйная вайна супраць апазіцыі.

А. Мілінкевіч і А. Казулін адмовіліся прызнаваць вынікі галасавання. Увечары каля Палаца Рэспублікі на Кастрычніцкай плошчы ў цэнтры Мінска пачалі збірацца іх прыхільнікі. У мітынгу ўзялі ўдзел ад 5-8 да 30 тысяч удзельнікаў.

Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі

Журналісты знайшлі месца жыхарства турэмшчыка-садыста з Бабруйска

Нямецкія журналісты знайшлі дом Дзмітрыя Шынвізэ, які перабраўся ў Германію пасля службы ў бабруйскай калоніі №2.

Былы супрацоўнік пенітэнцыярнай сістэмы Беларусі Дзмітрый Шынвізэ, вядомы як адзін з кіраўнікоў бабруйскай калоніі №2, пасля пераезду ў Германію аказаўся ў цэнтры ўвагі міжнародных медыя. Журналісты нямецкага выдання Welt am Sonntag змаглі вызначыць яго месца жыхарства ў горадзе Шверын.

Паводле іх звестак, Шынвізэ, які раней узначальваў аператыўна-рэжымную частку калоніі, скарыстаўся нямецкімі каранямі і атрымаў статус «позняга перасяленца». Пасля гэтага ён змяніў імя на Dimitri Schönwiese і разам з жонкай пераехаў у федэральную зямлю Мекленбург – Пярэдняя Памеранія, дзе вёў непублічнае жыццё.

Аднак ананімнасць аказалася часовай. Раней пра яго паведамляла выданне «Наша Ніва», а пазней расследаваннем зацікавіліся і нямецкія журналісты. Яны наведалі дом Шынвізэ, аднак сам ён на кантакт не пайшоў: дзверы адчыніла яго жонка, якая пасля размовы патэлефанавала мужу. Той забараніў перадаваць журналістам свае кантактныя дадзеныя і не адказаў на пісьмовыя запыты.

Паводле сведчанняў былых зняволеных, якіх цытуе «Наша Ніва», Шынвізэ характарызуецца як чалавек, які праяўляў асаблівую жорсткасць у адносінах да асуджаных. Яго нават называюць «кончаным садыстам».

Тым часам нямецкія праваахоўныя органы ўжо звярнулі ўвагу на гэтую гісторыю. Федэральнае крымінальнае ведамства Германіі распачало праверку «абставін і магчымага ўдзелу дадзенай асобы ў патэнцыйных злачынствах супраць чалавечнасці». Вынікі расследавання пакуль не агучаныя, як і не паведамляецца, ці працягваецца яно.

Фотаздымак: тэлеграм-канал “Мая краіна Беларусь”

Слаўгарадская ідылія: няма ні дарог, ні сапожніка

Слаўгарадскія ўлады даведаліся пра балючыя месцы вёскі. Месцы засталіся тымі ж, што і трыццаць гадоў таму.

У вёсцы Новая Слабада Слаўгарадскага раёна прайшоў сельскі сход, дзе жыхары і ўлады ў чарговы раз абмеркавалі тое, што гадамі не змяняецца: дарогі, пустазелле і старыя дрэвы, якія ніяк не спілоўваюцца. Размова атрымалася «прадметнай», але спіс праблем гучаў да болю знаёма.

Вяскоўцы паскардзіліся на разбітую дарогу, па якой дабрацца да суседніх населеных пунктаў можна хутчэй па памяці, чым па пакрыцці. 

Не лепшая сітуацыя і з участкамі, што зарастаюць пустазеллем, а сухастой тым часам ператвараецца ў патэнцыйную пагрозу пажараў. Старыя дрэвы таксама трымаюць інтрыгу: упадуць ці пачакаюць наступнай непагадзі.

На гэтым змрочным фоне дробнай выглядала яшчэ адна праблема: у горадзе няма сапожніка. Пры тым, што пры такіх дарогах попыт на яго паслугі, здавалася б, павінен быць стабільна высокім. Аднак жадаючых заняць вакансію пакуль не знайшлося, нягледзячы на шматлікія меры падтрымкі.

Фота районной газеты.

На Бабруйшчыне невядомыя выкінулі на аўтатрасу мертвых ягнятаў

Трэці выпадак выкінутых на ўзбоччы шашы мертвых хатніх жывёл у Бабруйскім раёне зафіксавалі за паўгода ветэрынары.

Пра апошнюю знаходку 14 сакавіка 2026 года ў выглядзе пяці мёртвых ягнят на дарозе Івацэвічы – Крычаў распавёў выданню komkur.info мясцовы жыхар Максім Шырокі. Паводле яго, мяркуючы з выгляду і паху, загінулых жывёл пакінулі пры дарозе «не ўчора».

Як адзначылі пазней у ветэрынарнай службе Бабруйскага раёна, прадстаўнікі якой выехалі на месца знаходкі, непадалёк там знайшлі яшчэ і мёртвую курыцу, але толькі адно ягня.

Відавочна, хатнюю птушку выкінулі ў пакеце, абрыўкі яго ляжалі побач, – распавяла галоўны ветэрынарны ўрач Бабруйскага раёна Аляксандра Грабяневіч. – курыцу і знойдзенага ягня ў той жа дзень пахавалі ў жывёльным могільніку”.  

Варыянтаў таго, як загінулыя жывёлы маглі трапіць на абочыну, мяркуе суразмоўца, усяго два: гадаванцы або збеглі пры перавозцы або іх ужо падкінулі пасля гібелі. Другі ўяўляецца больш рэальным.

“Калі гэта так, то за апошнія паўтара года гэта ўжо трэці такі выпадак. Раней хоць да жывёлаў да скотамагільнікаў падкідвалі, цяпер проста ля дарогі пакінулі. Аграгаспадаркі раёна авечак не вырошчваюць, яны ўтрымліваюцца толькі на прыватных падворках”, – адзначыла Грабяневіч.

Міліцыю на месца знаходкі ветэрынары не выклікалі: камер назірання, па якіх можна было «адкруціць» храналогію падзей, тут няма.

“З дарожнікамі дамовіліся трымаць гэты ўчастак на асаблівым кантролі”, – распавяла галоўны ветурач раёна.

Скрыншот: ТГ “Навіны Бабруйска”

Кіраўнік магілёўскага медкаледжа парушыў Кодэкс аб адукацыі

Дырэктар Магілёўскага медыцынскага каледжа Уладзімір Рыжкоў прадэманстраваў свае абыякавае стаўленне да Кодэкса аб адукацыі ва ўгоду палітычынай дзейнасці.

Паводле інфармацыі, распаўсюджанай прэс-службай каледжа, Рыжкоў узяў удзел у штогадовым мерапрыемстве «Я – грамадзянін», якое прайшло ў медкаледжы 10 сакавіка. Падчас сустрэчы ён павіншаваў навучэнцаў, паразважаў пра правы і свабоды грамадзян, а таксама ўручыў ім партыйныя білеты Беларускай партыі «Белая Русь» і членскія білеты БРСМ.

Разам з тым, такія дзеянні супярэчаць дзейнаму заканадаўству. У адпаведнасці з пунктам 3 артыкула 2 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, у навучальных установах забараняецца стварэнне і дзейнасць палітычных партый, а таксама любая іншая дзейнасць, якая супярэчыць закону.

У дадзеным выпадку кіраўнік каледжа, які таксама з’яўляецца функцыянерам «Белай Русі», выкарыстаў сваё службовае становішча для ўцягвання навучэнцаў у палітычную структуру. Гэта можа разглядацца як прамое парушэнне адукацыйнага заканадаўства.

Варта адзначыць, што гэта не першы падобны выпадак у Магілёве. Раней у аналагічнай сітуацыі апынуўся рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта харчавання Максім Кіркор.

Фотаздымак: med1.by

Мяняюць ахоўную зону манастыра ў Падміколлі – усё дзеля ажыўленай дарогі

Міністэрства культуры Беларусі пагадзілася на скарачэнне зоны аховы каля ўнікальнага магілёўскага гістарычнага помніка – комплекса манастыра з Мікалаеўскай царквой. Помнік, які ў свой час прэтэндаваў на ўключэнне ў спіс ЮНЕСКА як апошні прадстаўнік школы магілёўскага барока, цяпер будзе суседстваваць з чатырохпалоснай дарогай.

Навошта ў Падміколлі траса ажно на чатыры паласы – пакуль незразумела. Зацішная мясцовасць пакуль не трапіла ў планы пад маштабную разбудову. Тым не менш, праект, які нядаўна выносіўся на абмеркаванне ў Магілёўскім гарвыканкаме, прадугледжвае новую дарогу ад вуліцы Каралёва да Дзебры, паралельна з Падгорнай. А далей яна ў будучыні павінна будзе закальцавацца з існуючымі дарогамі ў Падмікольскім парку. І ўжо для наступнай пракладкі чатырохпалоснай трасы прыйшлося пацясніць зону аховы ўнікальнага гістарычнага помніка. 

Дзеля гэтага спатрэбіўся подпіс міністра культуры Чарнецкага, каб змяніць ахоўную зону, зацверджаную ў 2019 годзе, піша тэлеграм-канал “Спадчына”.

Фота з адкрытых крыніц

Дзень у гісторыі. 18 сакавіка. Рыжскі мірны дагавор. Наймагутны ў свеце смерч

1241 год. У бітве пры Хмельніку пад Кракавам войска Залатой Арды перамагае польскае войска і мангола-татары працягваюць заваяванне Еўропы.

Перад гэтым частка войска мангола-татараў прайшлася па Гарадзеншчыне і Берасцейшчыне.

Кракаў быў амаль цалкам знішчаны манголамі.  У 1259 годзе горад зноў быў разрабаваны манголамі, у 1287 годзе мангольскі напад удалося адбіць.

татары

1662 год. У Парыжы пачала дзейнічаць першая служба грамадскага транспарту.

Яна з’явілася па ідэі знакамітага вучонага Блеза Паскаля. 

Першыя транспартныя сродкі мелі восем сядзячых месцаў і курсіравалі па пэўным маршруце, у пэўныя гадзіны, нават калі яны не былі запоўнены пасажырамі. 

Такая карэта на пачатку XIX стагоддзя атрымала назву “омнібус”, што азначае “для ўсіх”.

транспарт

1758 год. Памёр Тамаш Жэброўскі (1714–1758).

Архітэктар, матэматык, рымска-каталіцкі дзеяч. Магістр філасофіі і вольных навук. Прадстаўнік мастацтва ракако.

Быў прэфектам будаўніцтва ў рэзідэнцыі езуітаў у Бабруйску (1746), будаўніцтва ў віленскім навіцыяце, прафесарам у Крожскім, Полацкім езуіцкіх калегіумах, Віленскай езуіцкай акадэміі.

Удзельнік будовы, перабудовы шэрагу касцёлаў у Бабруйску, Вільні, Смаргоні і іншых, астранамічнай абсерваторыі віленскай Акадэміі, кіраваў будаўніцтвам Полацкага езуіцкага калегіума, праектаваў палац Агінскага ў Ашмянскім павеце.

Тамаш Жэброўскі

1844 год. Нарадзіўся Мікалай Рымскі-Корсакаў.

Расійскі кампазітар, педагог, дырыжор, музычны крытык, марскі афіцэр, удзельнік «Магутнай купкі». 

Паходзіць са старажытнага полацкага роду Корсакаў, з якім звязаны і Баркулаб Корсак (уласнік Баркалабава, заснавальнік Баркалабаўскага манастыра, дзе быў створаны Баркалабаўскі летапіс), і палітычныя і ваенныя дзеячы Рымскія-Корсакавы.

Аўтар 15 опер, 3 сімфоній, сімфанічных твораў, інструментальных канцэртаў, кантат, камерна-інструментальнай, вакальнай і духоўнай музыкі. 

У яго оперы «Казка пра цара Салтана» у 1916 годзе дэбютаваў у Марыінскім тэатры беларускі спявак Вячаслаў Селях-Качаньскі, які атрымаў сусветную вядомасць.  (Увага! Тут — важнае ўдакладненне)

Памёр 21 чэрвеня 1908 года.

Мікалай Рымскі-Корсакаў

1903 год. Нарадзіўся Міхась Маскалік.

Беларускі хрысціянскі дэмакрат, уніяцкі святар, культурна-грамадскі дзеяч у Заходняй Германіі, удзельнік беларускага хрысціянскага руху XX ст., душпастыр і педагог. Доктар філалогіі.

Вучыўся ў Віленскім універсітэце,  берлінскай Вышэйшай тэхнічнай школе ў Шарлотэнбургу, мюнхенскім Калегіуме Св. Андрэя, заснавальнік «Саюза беларускіх студэнтаў у Германіі».

Быў святаром у Вільні, здзяйсняў святарскія абавязкі сярод беларускіх і ўкраінскіх ваеннапалонных польскай арміі ў Баварыі. У 1943 годзе арыштаваны, некалькі месяцаў правёў у канцлагеры Заксенгаўзен. Вызвалены намаганнямі Папскай місіі ў Германіі. 

З’яўляўся дэканам для беларусаў-каталікоў у Заходняй Германіі, заснавальнік і кіраўнік Беларускай харытатыўнай службы, якая дапамагала беларускім і ўкраінскім бежанцам у Германіі.

Абараніў доктарскую дысертацыю «Янка Купала: Пясняр беларускага народа», выдадзеную на нямецкай мове ў 1961 годзе як манаграфія.

Памёр 25 верасня 1965 года.

Міхась Маскалік

1904 год. Памёр Міхал Грушвіцкі, беларускі і польскі кампазітар (1828–1904).

Скончыў Шляхецкі інстытут у Вільні. Працаваў у канцылярыі Віленскага грамадзянскага губернатара, у Мінскім су­дзе, займаўся сельскай гаспадаркай у сваім маёнтку Выганічы пад Ракавам.

Напісаў кантаты паводле паэмы А. Міцкевіча «Дзяды» і твораў У. Сыракомлі. 

Выступаў з аўтарскімі канцэртамі ў Мінску.

Міхал Грушвіцкі

1916 год. Памерла ўраджэнка Гомельшчыны Зінаіда Радчанка (1839–1916).

Беларуская і ўкраінская фалькларыстка і этнограф. Член Рускага геаграфічнага таварыства

Падрыхтавала кнігу «Зборнік маларускіх i беларускіх песень Гомельскага павета, запісаных для голасу з акампанементам фартэпіяна», выдала зборнік «Гомельскія народныя песні (беларускія і маларускія)», які змяшчаў 676 песень і 83 прыказкі адной толькі воласці Гомельскага павета, этнаграфічную яго карціну. У прадмове да зборніка апісала побыт, абрады і звычаі сялян.

Усяго апублікавала каля 700 народных песень, у тым ліку 180 з мелодыямі.

Зінаіда Радчанка
Арнаменты Гомельшчыны.

1921 год. Падпісаны Рыжскі мірны дагавор паміж Польшчай і Савецкай Расіяй.

Бакі пацвердзілі незалежнасць БССР. Граніца ўстанаўлівалася значна далей на усход ад «лініі Керзана». Да Польшчы адыходзіла Заходняя Беларусь, тэрыторыя якой складала 113 тысяч квадратных кіламетраў з насельніцтвам 4,6 мільёны чалавек.

Польшча абавязвалася прадаставіць беларусам, рускім і ўкраінцам усе правы, якія забяспечвалі б свабоднае развіццё культуры, мовы і веравызнання. Такія ж правы прадастаўляліся палякам на тэрыторыі РСФСР, БССР і УССР. 

Дагавор быў ратыфікаваны Прэзідыумам Усерасійскага ЦВК 14 красавіка 1921 года, Ю. Пілсудскім на падставе паўнамоцтваў, дадзеных сеймам, – 16 красавіка 1921, ЦВК УССР – 17 красавіка 1921 года. Абмен ратыфікацыйнымі граматамі адбыўся ў Мінску 30 красавіка 1921 года. Усходнюю граніцу Польшчы, вызначаную дагаворам, дзяржавы Антанты афіцыйна прызналі толькі ў 1923 годзе.

Рыжскі мірны дагавор

1925 год. Наймагутны з зарэгістраваных на тэрыторыі ЗША, а верагодна, і на ўсім зямным шары смерч пранёсся ў паўночна-ўсходнім напрамку праз штаты Місуры, Ілінойс і Індыяну. 

Да гэтага смерчы захопліваючы паласу шырынёй каля 400 м, рухаліся з хуткасцю парадку 70 км/г і, звычайна, кіламетраў праз 20 “выдыхаліся”. Але ж “трохштатны” (прыняты ў ЗША назоў) смерч імчаўся з хуткасцю звыш 100 км/г і на працягу 352 км буяніў у паласе шырынёй звыш 1 000 м.

Сумны вынік: загінулі 695 чалавек, каля 2 000 былі паранены, 50 000 пазбавіліся прытулку. Быў нанесены вялізны матэрыяльны ўрон – разбурана шмат дамоў і мастоў, пашкоджаны транспартныя сродкі.

тарнада

1932 год. Нарадзіўся Эрнэст Сабіла.

Беларускі пратэстанцкі рэлігійны і грамадскі дзеяч, пастар Беларускай евангельскай царквы.

Маленства і юнацтва правёў у Бабруйску.  

У 1949 годзе на вучня Сабілу завялі крымінальную справу за імкненне стварыць беларускую арганізацыю, якая б базавалася на абароне нацыянальных, рэлігійных і сацыяльных свабодаў беларусаў.

У 1951 годзе, калі быў  студэнтам Мінскага медінстытута, арыштаваны за «актыўную агітацыю з ужываннем нацыянальных і рэлігійных забабонаў», прысуджаны да расстрэлу, але гэты прысуд заменены на 25 гадоў канцлагераў. Правёў 5 гадоў у турмах і лагерах, адкуль двойчы рабіў спробы ўцёкаў. Зноў стаў вязнем ГУЛАГ у 1957 годзе, у 1959 годзе абвінавачаны ў стварэнні няіснай Расійскай Прагрэсіўнай Партыі.

У 1964 годзе, праз 13 гадоў зняволення, быў вызвалены і вярнуўся да актыўнай рэлігійнай дзейнасці, хаця знаходзіўся пад наглядам КДБ. 

З 1988 года прасвітар Евангельскай Царквы ў Мінску, выступае ў СМІ, становіцца сустаршанём Беларускай Хрысціянска-Дэмакратычнай Злучнасці. У 1989 годзе асвяціў першы з’езд БНФ, узначальваў адзіную цалкам беларускамоўную баптысцкую грамаду, зарэгістраваную як Беларуская Евангельская Царква (забаронена ў 2006 годзе). 

Каля 20 гадоў будаваў царкву ў Асіповічах, у якой, акрамя набажэнстваў на беларускай мове, ладзіў сустрэчы з вядомымі дзеячамі беларускай культуры і палітыкамі.

Памёр 5 лютага 2022 года.

Эрнэст Сабіла

1983 год. Нарадзіўся Віталь Воранаў.

Беларускі літаратар, перакладчык, выдавец. Папулярызатар беларускай дуды.

У 1996 разам з бацькамі эміграваў з Беларусі ў Польшчу. 

Сузаснавальнік і старшыня Беларускага культурна-асветніцкага цэнтра ў Познані, заснавальнік выдавецтва «Белы крумкач». Адзін з рэдактараў літаратурнага часопісу «Паэтычныя Сшыткі».

Аўтар зборнікаў апавяданняў на матэрыялах фальклорных экспедыцыяў па Палессі і Падляшшы, кнігі «Дударская Глыбоччына».

Перакладчык з англійскай, чэшскай і польскай моў. 

Разам з брыт-поп гуртом «Hair Peace Salon» удзельнічаў у музычных праектах грамадскай кампаніі Будзьма Беларусамі! «Тузін. Перазагрузка», «Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New», працаваў разам з Atlantica, Tanin Jazz ды іншымі.

Віталь Воранаў

1996 год. Адбылося здабыццё святых мошчаў арцыбіскупа Лукі, якія цяпер спачываюць у Свята-Траецкім кафедральным саборы Сімферопаля.

Арцыбіскуп Лука, у свеце Валянцін Война-Ясянецкі (1877–1961) – беларус, выхадзец са старажытнага беларускага роду, з сям’і ўраджэнцаў Магілёўскай губерні. 

Рэлігійны дзеяч, урач-хірург, вучоны і духоўны пісьменнік, аўтар прац па анестэзіялогіі і гнойнай хірургіі. Доктар медыцыны, доктар багаслоўя, прафесар. Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені за манаграфію “Нарысы гнойнай хірургіі”.

Арцыбіскуп Сімферопальскі і Крымскі, арцыбіскуп Тамбоўскі і Мічурынскі, арцыбіскуп Краснаярскі і Енісейскі, біскуп Ялецкі, Ташкенцкі і Туркестанскі.

Быў рэпрэсіраваны і правёў у спасылцы 11 гадоў.

Сінодам Украінскай праваслаўнай царквы ў 1995 годзе прылічаны да ліку святых.

Валянцін Война-Ясянецкі

Магілёўшчына на другім месцы ў краіне па зборы макулатуры

Магілёўская вобласць летась выйшла на другое месца па зборы макулатуры на чалавека. Наперадзе толькі сталіца.

Як сведчыць тэлеграм-канал “Цэль 99”, лепшыя па зборы адходаў паперы і кардона на душу насельніцтва: 1. горад Мінск – 69,9 кг/чал. 2. Магілёўская вобласць – 49,2 кг/чал. 3. Віцебская вобласць – 47,8 кг/чал.

Усяго з 2025 год жыхары Беларусі адправілі на перапрацоўку 446,65 тыс. тон паперы і кардона. “Гэта значыць, што ўдалося выратаваць ад высечкі больш за 8 мільёнаў дрэў – велізарны лясны масіў, супастаўны з плошчай некалькіх запаведнікаў”, – сцвярджае экалагічны тэлеграм-канал.

Паводле яго, у сярэднім кожны жыхар краіны здаў на перапрацоўку прыкладна 49 кг макулатуры, што блізка да паказчыка Магілёўскай вобласці.

Агулам больш за ўсіх за год сабралі ў Мінску – 139,56 тыс. тон.

Фотаздымак: ТГ “Цэль”