Category: Навіны

Гісторыя магілёўца Яўгена Бойкі – ад фалькларыста да палітвязня

Навіна ад

У сярэдзіне чэрвеня стала вядома аб асуджэнні за салідарнасць з палітвязнямі магілёўца Яўгена Бойкі. Сябры палітзняволенага ўпэўнены – яго руплівасць на карысць беларушчыны перажыве ўсё выпрабаванні, якія яму нясе лёс.

37-гадовы магілёвец Яўген Бойка — чалавек рэдкай шматграннасці, піша “Наша ніва”. Ён быў актывістам, збіральнікам фальклору, грамадскім дзеячам, бацькам двух сыноў і ініцыятарам беларусізацыі ў дзіцячых садках. Але ў верасні 2024 года яго затрымалі, а ў чэрвені 2025-га прысудзілі да пяці гадоў узмоцненага рэжыму – за дапамогу палітвязням. Блізкія кажуць: яго караюць за шматгадовую прысутнасць у актыўным беларускім грамадстве.

Яўген нарадзіўся ў Магілёве, вучыўся на гісторыка ў МДУ, захапіўся этнаграфіяй, ездзіў у экспедыцыі, супрацоўнічаў са Студэнцкім этнаграфічным таварыствам. У архіве яго аўдыёзапісаў – сведчанні больш як 100 чалавек з розных рэгіёнаў Беларусі: былыя сяляне, ліквідатары ЧАЭС, людзі, якія захоўвалі традыцыі і мову.

Яго выключылі з універсітэта пасля спробы абараніць аднакурсніцу падчас візіту КДБ. Ён удзельнічаў у вулічных акцыях, распаўсюджваў незалежныя выданні, чытаў лекцыі для моладзі, падтрымліваў ініцыятыву «Мова нанова» і вёў праект GarnySvit, дзе запісваў біяграфіі старых людзей для іх нашчадкаў. Яго ініцыятыва «Вялікая місія маленькай Ядзвігі» мела на мэце пашырыць ужыванне беларускай мовы ў садках.

Праз расчараванне ў палітыцы Яўген скіраваўся ў іншы бок: працаваў у ІТ, спрабаваў адкрыць краму ў вёсцы, пераехаў у Гомель, дзе жыў з сям’ёй. Але пасля 2020 года, калі беларуская адукацыя зноў апынулася пад ціскам, ён зноў вярнуўся да культурніцкіх праектаў і ўдзелу ў грамадскіх ініцыятывах.

У верасні 2024-га Яўгена затрымалі. Па інфармацыі «Белпола», за ім лічыцца дзевяць адміністрацыйных спраў. Яго звязалі з дапамогай фондам палітвязняў, і хоць удзел у палітыцы ён нібыта спыніў, мінулая біяграфія зрабіла яго мішэнню. 12 чэрвеня 2025 года Мінскі гарадскі суд прызначыў яму найцяжэйшае пакаранне з усіх абвінавачаных у гэтай справе.

«Ён заўжды казаў, што будзе прасвятляць беларусаў нават тады, калі ім гэта будзе не патрэбна», – узгадваюць сябры. Яўген за кратамі, але яны вераць, што яго беларушчына жыве і там – натхняе тых, хто побач.

Нагадаем, што 20 снежня 2024 года на праўладных медыя з’явілася відэа, у якім прапагандысты казалі пра затрыманых людзей па справе супрацы з Фондамі дапамогі. У выніку гэтай аперацыі на лаве падсудных апынуліся тры чалавекі, якіх затрымалі ў жніўні і верасні 2024 года. Справу супраць іх пачалі разглядаць 30 траўня 2025 года ў Менскім гарадскім судзе. 12 чэрвеня былі агучаны прысуды. Яўгену Бойку прысудзілі пяць гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму.

Фота: ПЦ “Вясна”

Назначенный депутат Малашко расхваливает беларусский “парламентаризм”

Навіна ад

Депутат “палатки” от Могилевщины Валерий Малашко пропел оду месту своей работы, приурочив ее к Международному дню парламентаризма.

Очередной набор пустых слов разместил бывший зампред Могилевского облисполкома и дважды министр Малашко в своем телеграм-канале. Цель опуса – создание иллюзорного представления о якобы демократической системе в РБ. 

Рьяный служитель режима на голубом глазу утверждает, что “наш парламент – Национальное собрание – состоит из двух палат: Палаты представителей и Совета Республики. Он играет важную роль в укреплении законодательства, поддержке курса государства и взаимодействии с зарубежными партнерами”.

То, что “парламент” РБ состоит из двух палат – это понятно и с этим спорить невозможно. А вот что значит “укрепление законодательства”? Указы и декреты Лукашенко имеют на практике больший вес, чем законы, принимаемые “парламентом”. “Парламент” практически не проявляет законодательной инициативы, а лишь обеспечивает формальное сопровождение спускаемым ему законодательных актов, голосуя за все, что ему скажут.

“Поддержка курса государства” – это что значит? Видимо, Малашко под государством подразумевает Александра Лукашенко – какой курс он укажет, тот курс и поддерживает “парламент”.

Выборы в Палату представителей и Совет Республики давно лишены конкуренции и подлинного народного участия. Избирательные кампании проходят под полным контролем властей, без допуска оппозиционных кандидатов и без возможности общественного контроля за подсчетом голосов. Международные наблюдатели, в том числе ОБСЕ, неоднократно признавали выборы в Беларуси недемократичными и не соответствующими международным стандартам.

Так называемые «депутаты» в белорусском “парламенте”, по сути, не избираются, а назначаются. Как результат – отсутствие в парламенте всякой оппозиции, что по сути лишает его права называться парламентом. Главная задача т.н. депутатов – не представлять интересы граждан, а воспроизводить повестку, спущенную сверху. Парламент фактически стал органом, утверждающим заранее принятые решения – никакого подлинного законодательного процесса, дискуссий или баланса властей не существует.

Упоминается также участие белорусских “парламентариев” в работе международных структур: МПС, ПА СНГ, ПА ОДКБ, ПА ОБСЕ. Однако и здесь главная цель – не конструктивный диалог, а пропаганда. Выезды депутатов за границу используются для оправдания действий режима, распространения манипулятивной информации и продвижения так называемой «правды о Беларуси», которая по факту является официальной версией Минска, не имеющей ничего общего с реальностью.

Пока в стране подавляется гражданское общество, закрыты все независимые от исполнительной власти СМИ, а тысячи людей сидят в тюрьмах за инакомыслие, режим продолжает выдавать свое подобие парламента за институт народовластия. Слова Малашко — не более чем часть этой театрализованной постановки, цель которой — сохранить видимость нормального политического устройства. В действительности же, парламент в Беларуси давно перестал быть представительским органом. Он стал декорацией в нынешней тоталитарной системе в РБ.

Фото: телеграм-канал Валерия Малашко

Магілёўскаму ваяру-каліноўцу Царуку ўсталявалі надмагільны помнік у Літве

Навіна ад

Дзякуючы сабраным беларусамі грошам удалося ўсталяваць надмагілле магілёўскаму ваяру-каліноўцу Аляксандру Царуку ў Літве.

Пасля звароту да неабыякавых беларусаў удалося сабраць неабходныя сродкі на ўстаноўку помніка і добраўпарадкаванне магілы Аляксандра Царука – актывіста з Магілёва, дабраахвотнікау Палка Кастуся Каліноўскага з пазыўным “Сашко”. Пра гэта паведаміў грамадскі актывіст Ілля Міронаў на сваёй старонцы ў Фэйсбук.

“Аляксандр Царук, добраахвотнік батальёна Каліноўскага з пазыўным “Сашко”, памёр у мінулым годзе 13 красавіка ў Літве. Ён прайшоў праз беларускія турмы, фронт і рак. Вялікая падзяка ўсім, хто паўдзельнічаў, хто дасылаў грошы і падтрымліваў”, – напісаў Ілля Міронаў.

Паводле яго, было сабрана 1 260 еўра, якія пайшлі на помнік, устаноўку помніка і скамейку, вазу і падсвечнік.

Да грамадскасці па дапамогу звярталася дачка Аляксандра Царука, якая таксама жыве ў Літве.

Аляксандр Царук быў магілёўскім актывістам, назіральнікам на прэзідэнцкіх выбарах у 2020 годзе, за што атрымаў каля 40 сутак арышту сумарна. У 2022 годзе пасля поўнамаштабнага ўварвання расійскай арміі ва Украіну ён далучыўся да Палка Каліноўскага. Ён быў удзельнікам боя, у якім загінуў камандзір батальёна Павел “Волат” Суслаў і прыкрываў эвакуацыю групы.

Пазней праблемы са здароўем прымусілі Аляксандра Царука вярнуцца на лекаванне ў Вільню, дзе ён памёр ад анкалогіі.

Фота: Фейсбук Іллі Міронава

Журналисты “Вестника Могилева” солгали о Свято-Никольском монастыре

Навіна ад

Связанный с “Вестником Могилева” телеграм-канал “Могилев – мой город!” дезинформировал читателей в сообщении о Свято-Никольском монастыре.

30 июня 2025 года в телеграм-канале появилось живописное описание парка в Подниколье. Его было бы приятно читать, если бы все там было правдой. К сожалению, журналисты, работающие в главной городской газете, или плохо знают достопримечательности своего города, или сознательно дезинформируют читателей.

“Городской парк в Подниколье – место силы и умиротворения, а его главная архитектурная жемчужина – Свято-Никольский женский монастырь. Кроме духовной ценности, в реестр особо ценных объектов ЮНЕСКО включен Свято-Никольский Собор – как яркий образец местного барокко”, – говорится в сообщении.


Не будем спорить, является ли городской парк, где постоянно проводятся разного рода увеселительные мероприятия, местом умиротворения – может быть, журналистов провластного издания громкие песни и музыка очень умиротворяют. Но ложь относительно Свято-Никольского женского монастыря просто бросается в глаза. 

Во-первых, официально такого понятия как “реестр особо ценных объектов ЮНЕСКО” вообще не существует. Есть Список всемирного наследия ЮНЕСКО, есть Предварительный список ЮНЕСКО, есть Реестр нематериального культурного наследия ЮНЕСКО, есть реестр “Память мира”. А во-вторых, ни в один из этих списков Свято-Никольский женский монастырь не входит. 

Да, он был внесен в Предварительный список ЮНЕСКО в 2004 году для того, чтобы потом быть затем перенесенным в Список всемирного наследия ЮНЕСКО, но, как говорится, не судьба. Дело в том, что для этого необходимо соответствие определенным критериям, ключевым из которых является принцип аутентичности. Перестроенный в наше время ансамбль монастыря, разукрашенный фресками фасад Николаевской церкви просто вопиют о нарушении данного принципа.

И на сегодняшний день могилевский монастырь уже исключен из Предварительного списка ЮНЕСКО. Журналисты “Вестника Могилева” могли бы хотя бы заглянуть в Википедию, если было лень поинтересоваться у специалистов.

Фото из открытых источников

Дазволена паляванне на мядзведзя – ўпершыню ў незалежнай Беларусі

Навіна ад

З 1 ліпеня ў Беларусі дазволена паляванне на мядзведзя. Як паведамляюць у міністэрстве лясной гаспадаркі, гэта звязана з рэзкім павелічэннем іх колькасці. Сезон палявання на мядзведзя будзе доўжыцца да 31 снежня. Раней mogilev.media пісалі, што апошнія 20 гадоў колькасць папуляцыі мядзведзяў наогул не падлічвалі. А калі падлічылі, то ахнулі. Аказалася, што іх колькасць у бліжэйшыя гады можа дасягнуць 1 000 асобінаў у нашай краіне. Дагэтуль меркавалася, што папуляцыя мядзведзяў налічвае не больш за 80-100.

Беларускае дзяржаўнае прадпрыемства “Белдзяржпаляванне” прадае туры на арганізаванае паляванне на мядзведзя. Пакуль што гэта былі паездкі ў Расію, і кошт для аднаго ўдзельніка складаў 3 495 еўра на сем дзён за сам удзел. У выпадку забойства трафея, неабходна яшчэ даплаціць суму ад 1 350 да 2 250 еўра і больш у залежнасці ад памераў мядзведзя.

Фота ілюстрацыйнае, з адкрытых крыніц

Асуджаную ўраджэнку Магілёва прызналі палітзняволенай

Навіна ад

Праваабаронцы прызналі палітычнай зняволенай ураджэнку Магілёва Лідзію Гарохаву.

Паведамленне аб прызнанні дзяўчыны палітзняволенай, разам з яшчэ трыма чалавекамі – Дзмітрыем Мелехаўцом, Аляксандрам Гаршуновым і Вячаславам Малышавым, з’явілася 30 чэрвеня 2025 года на сайце Праваабарончага цэнтру “Вясна”.

“Мы лічым пераслед і пазбаўленне волі названых асоб палітычна матываваным, звязаным з мірнай рэалізацыяй выказвання меркавання, а іх саміх палітычнымі зняволенымі”, – гаворыцца ў паведамленні.

Праваабаронцы патрабуюць неадкладна вызваліць палітвязняў Дзмітрыя Мелехаўца, Аляксандра Гаршунова, Лідзію Гарохаву, Вячаслава Малышава і спыніць крымінальны пераслед у дачыненні да іх. Тое ж патрабаванне тычыцца іншых палітзняволеных. Таксама праваабаронцы патрабуюць спыніць палітычныя рэпрэсіі супраць грамадзян краіны.

Пад заявай падпісаліся сем праваабарончых арганізацый: Праваабарончы цэнтр “Вясна”, Прававая ініцыятыва, Офіс па правах людзей з інваліднасцю, Lawtrend, Беларускі ПЭН, Беларускі Хельсінкскі камітэт, Respect-Protect-Fulfill.

Нагадаем, што 30-гадовую Лідзію Гарохаву, якая займалася касплэем і працавала ў Менску, асудзілі за нібыта «заклікі да прычынення шкоды Рэспубліцы Беларусь». Лідзія родам з Магілёва, вучылася ў ліцэі №1 на філалагічным профілі скончыла яго ў 2011 годзе.

Прысуд быў вынесены ў траўні 2025 года, а 30 траўня імя Лідзіі Гарохавай уключылі ў афіцыйны спіс так званых «экстрэмістаў». Змест абвінавачванняў не раскрываецца, бо суд праходзіў без публічнасці. Па інкрымінаваным артыкуле (ч. 3 ст. 361 КК РБ) жанчыне пагражала ад 4 да 12 гадоў зняволення. Дакладны тэрмін не агалошваецца, але вядома, што яна ўжо знаходзіцца ў калоніі.

Фота: “Наша Ніва”

Жыхар Мсціслаўскага раёна займаўся махлярствам з рамонтам мэблі

Навіна ад

Магілёўскі абласны суд пакінуў у сіле прысуд па справе жыхара Мсціслаўскага раёна, які пад выглядам рамонту мэблі падмануў два дзясяткі кліентаў, а таксама ўхіляўся ад выплаты аліментаў.

Як паведамляе абласны суд, з лістапада 2023 па красавік 2024 года фігурант справы, грамадзянін М., размяшчаў у інтэрнэце аб’явы аб рамонце мэблі. Атрымаўшы заказы, ён прыязджаў да кліентаў, заключаў дамовы і забіраў мэблю, атрымаўшы перадаплату за будучую працу. Аднак свае абавязанні выконваць не спяшаўся — грашыма распараджаўся як хацеў, а на званкі заказчыкаў з часам перастаў адказваць.

Як высветлілася, ад дзеянняў М. пацярпелі 20 чалавек. Агульная сума шкоды склала 8 910 рублёў. У ходзе праверкі праваахоўнікі выявілі мэблю толькі ў часткі пацярпелых: шэсць чалавек атрымалі яе назад у адрамантаваным стане, у астатніх яна захоўвалася ў разабраным выглядзе або зусім стала непрыдатнай.

Таксама было ўстаноўлена, што М. сістэматычна ўхіляўся ад выплаты аліментаў на непаўналетнюю дачку. Нягледзячы на рашэнне суда аб абавязку штомесяц пералічваць 25% усіх відаў даходу, ён больш за тры месяцы цягам года не рабіў гэтага, не працаўладкоўваўся і іншай матэрыяльнай дапамогі не аказваў. Запазычанасць па аліментах склала 1 404 рублі.

У судзе абвінавачваны не прызнаў віны ў махлярстве, спасылаючыся на цяжкае фінансавае становішча, але прызнаў віну ва ўхіленні ад выплаты аліментаў і раскаяўся. Суд у Мсціславе прызначыў яму два гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму і накіраваў на прымусовае лячэнне ад алкагалізму.

На карысць пацярпелых ён павінен выплаціць 5 160 рублёў.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Магілёўскім камунальнікам набылі кітайскія рабатызаваныя газонакасілкі

Навіна ад

Незвычайная для Магілёўшчыны прылада — рабатызаваныя газонакасілкі — з’явілася ў камунальных служб.

Пра новую пакупку паведаміў тэлеграм-канал старшыні Магілёўскага аблвыканкама Анатоля Ісачанкі. Паколькі для Магілёўшчыны такія апараты — рэч наватарская, то выпрабаваць, як яны ўключаюцца-выключаюцца, прыйшоў сам так званы “губернатар”.

«У дапамогу камунальным службам абласнога цэнтра набылі рабатызаваныя газонакасілкі на гусенічным ходзе з дыстанцыйным кіраваннем», — радасна паведамляе Ісачанка.

Зыходзячы з тэхнічных характарыстык газонакасілак R550 і R800 (а менавіта адной з такіх мадэляў кіраваў кіраўнік Магілёўскага аблвыканкама), яны прызначаныя для прыватнага і паўпрафесійнага выкарыстання. Гэта значыць, што яны выконваюць базавыя функцыі і могуць эфектыўна працаваць на ўмерана складаных участках. У той час як, напрыклад, нямецкая газонакасілка падобнага тыпу ІRUS Deltrak 2.5 прызначаная для прафесійнага выкарыстання, мае большую магутнасць, шырыню скошвання і здольная працаваць на больш стромкіх схілах, што робіць яе прыдатнай для камунальных службаў і буйных прадпрыемстваў. Праўда, розніца ў кошце істотная: калі R800 каштуе прыкладна 2700 долараў, то ІRUS Deltrak 2.5 — ад 50 тысяч еўра.

Але санкцыі і сяброўства з Кітаем выбару не пакідаюць.

Фотаздымак: телеграм-канал Исаченко ОНЛАЙН

Калі рыба – маўчыць, а Міністэрства – плануе

Навіна ад

У краіне, дзе нават у тралейбусе можна пачуць пра кліматычныя нормы, апошнім інфармацыйным выбухам стала цішыня вакол вады. Міністэрства прыродных рэсурсаў без лішняга шуму апублікавала пастанову, якой забараняе аматарскую рыбалку ў дзясятках участкаў па ўсёй Беларусі. Дакумент з’явіўся на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале – і так ціха, як быццам бы гаворка ішла не пра масавае абмежаванне вольнага адпачынку, а пра нейкую дробную тэхнічную карэкціроўку. А між тым – вуду прыйдзецца скласці. Можа, і надоўга.

Па ўсёй Беларусі ўведзены масавыя абмежаванні на аматарскую рыбалку. Цэлыя ўчасткі рэк і каналаў, раней даступныя для спакойнага адпачынку з вудай, цяпер трапілі пад забарону. Аргументы – ахова водных рэсурсаў і бяспека. Аднак з практычнага боку гэтыя меры выглядаюць як чарговая лабірынтная схема, з якой павінны разбірацца тыя, хто хацеў проста палавіць карася ў выхадны.

Я часта казаў, што рыбалка – гэта не спорт, а філасофія. У мяне нават ёсць сябра Валодзя, які на лаўцы каля Дняпра сядзіць з вудай. Ён называе гэта «дзіцячым спакоем», а я – «ўцёкамі ад навін». Але вось і навіны дагналі нават Валодзю: рыбачыць цяпер нельга. Прынамсі, не там і не так, як раней.

Гэта адчуваецца, як калі б у бібліятэцы забаранілі чытаць уголас – тэхнічна правільна, але штосьці ламаецца ў сэнсе.

Забаранілі рыбачыць на Дняпры ад завода “Кірава” ў Магілёве і да самага вусця Дзебры. Але, з улікам таго, што завод апошнім часам больш дыміць, чым вырабляе, можна меркаваць, што рыба адтуль і так ужо эмігравала. Але забарона – гэта ж пра прынцып.

Праўда, прынцып незразумелы. Тое, што ў нас нельга – зразумела, а вось чаму – ужо не. Пагатоў, што спіс забароненых участкаў выглядае як маршруты квесту: знайдзі вусце безымяннага ручая, вымерай 1700 метраў уніз, пасварыся з GPS – і вуаля, не рыбачыць. Падобна да гульні, дзе галоўны прыз – штраф ад інспектара з пранізлівым позіркам.

Асабліва мне падабаецца, што ў Полацку забарона дзейнічае круглы год — з 9 чэрвеня па 8 чэрвеня. Гэта нават не цырк, гэта літаратурны прыём! Паэтычны кругазварот забароны.

А вось у Аўгустоўскім канале рыбачыць можна толькі між шлюзам і бетонным прычалам «Дмісевічы» ў перыяд з 15 кастрычніка па 15 красавіка. Гэта не даты — гэта нейкі каляндар для сакральнага рыбацтва. Я ўжо ўяўляю, як у Instagram з’яўляюцца пасты: «Сёння адкрыўся сезон, 50 метраў ад шлюза — поспеху мне і маім чатыром вусатым трафеям!»

Што з усяго гэтага вынікае? Ды тое, што дзяржава вырашыла абараніць прыроду ад нас, хоць часам здаецца, што гэта прырода мусіла б абараняцца ад самога дзяржаўнага клопату. Як той сом, што жыве дзесьці ў Келбаскай затоцы, і цяпер, напэўна, думае, што людзі зніклі. А людзі – проста вымушаныя сядзець на беразе без вуды. Глядзець у ваду. Слухаць сябе.

Можа, гэта і ёсць сапраўдны эка-курс. Толькі вось рыба ўжо маўчыць, а я ўжо не магу.

Якуб Ясінскі

Фота ілюстрацыйнае

Гулого поменяли на Орленка – новый глава Горецкого райисполкома

Навіна ад

Горецкий район возглавил генеральный директор РУСПП «Могилевское Госплемпредприятие» Николай Орленок.
В Горецком районе сменилось руководство: новым председателем райисполкома стал Николай Орленок, ранее возглавлявший РУСПП «Могилевское Госплемпредприятие».

Это – элитное предприятие в состав которого входят головное подразделение, база по передержке и содержанию племенного скота, молочная лаборатория, а также 21 филиал по племенной работе в каждом районе области. 

Там занимаются содержанием быков-производителей. Всего в хозяйстве содержится около 120 голов молочного направления, включая больше сотни чистокровных голштинов из Беларуси, Венгрии, России и Швеции. Также есть небольшое поголовье КРС мясного направления, а год назад предприятие  серьезно занялось козоводством.

Корма на РУСПП «Могилевское Госплемпредприятие» заготавливают сами. Для этого  есть современная техника и свои 750 гектаров сельхозугодий. Комбикорм для предприятия производится в Минской области, куда госплемпредприятие завозит давальческое сырье.

Таким образом назначение Николая Орленка на чисто административную должность – если и повышение, то незначительное. В любом случае забот у Николая Владимировича теперь прибавится. Одно дело руководить стратегически важным для государства предприятием, которое ни в чем не испытывает нужды и совсем другое – заниматься районом, в котором не все уж так гладко.

Фото: газета “Зямля і людзі”.