Tag: шклов

У шклоўскай калоніі небяспечна размаўляць па-беларуску, сведчыць былы палітвязень

Навіна ад

Былы палітзняволены журналіст з Гомеля Яўген Меркіс распавёў, як ён быў вымушаны перастаць размаўляць на сваёй роднай мове ў шклоўскай калоніі №17.

Журналіста пасля прысуду на чатыры гады зняволення за супрацоўніцтва з Белсатам і Флагштокам накіравалі для абыцця пакарання ў папраўчую калонію №17 у Шклоў. 

Для палітычных усюды забароны

«Хоць раней у СІЗА і калоніях ніколі не сядзеў, але дзякуючы кнігам, расповедам савецкіх дысідэнтаў уяўляў, як выглядае сістэма. Таму мне асабіста было лягчэй, бо гадамі быў у тэме» – распавёў выданню Флагшток былы палітвязень, якого 11 верасня 2025 года прымусова дэпартавалі ў Літву лукашэнкаўскія ўлады.

Аднак цяжкасці Яўген перажываў як і ўсе «палітычныя»: забарона наведваць спортзал, стадыён, нават бібліятэку і царкву. Даводзілася пастраянна быць у напружанні, бо трэба было сачыць за тым, што адбываецца навокал, і за сабой:

«Каб не далі якога парушэння, а тым больш вакол стукачы, і не ведаеш дакладна хто менавіта. Сістэма прасякнута ўстаноўкай: зэк павінен пакутаваць. Падыход, які вельмі псуе жыццё – зэк не павінен мець вольнага часу. Адміністрацыя стварае вельмі шчыльны графік. Акрамя прымусовай працы – розныя лекцыі дадаткова, дзяжурствы, як у войску трэба стаяць на тумбачцы ў атрадзе, грамадскія працы часта безсэнсоўныя, прагляды фільмаў на выходных. Таму зэкі вельмі выматаныя».

У калоніі па-беларуску лепей не размаўляць

Яўген, які ў паўсядзённым жыцці размаўляе па-беларуску, практыкаваў гэта і ў СІЗА, але не ў калоніі. «У шклоўскай калоніі мне хутка далі зразумець, што ў цябе будуць гіганцкія праблемы. І на прыкладах іншых сядзельцаў стала зразумела, што я яшчэ больш прыцягну да сябе ўвагу, і пачнуць кідаць у ШІЗА, дзе можна нават за пару дзен пасадзіць здароўе. Потым – ПКТ, крытая турма» – тлумачыць журналіст.

Яўген бачыў у калоніі шмат людзей, якія хутка псіхалагічна зламаліся, нехта пачынаў вар’яцець. Фонам у многіх адбываліся сумныя падзеі: смерці блізкіх, разводы. Цяжка было пераносіць тое, што палітычным забараняюць ліставацца з сябрамі, важнымі табе людзьмі, а дазваляюць толькі з блізкімі сваякамі.

Фотаздымак: Белсат

Былы палітвязень: калонія ў Шклове адрозніваецца сваім садызмам

Навіна ад

Адзін з дэпартаваных у Літву былых палітвязеняў Віталь Бандарук, распавёў пра катаванні і здзекі, якія ён перажыў у папраўчай калоніі №17 у Шклове, і параўнаў яе з магілёўскай турмой.

«Ластаўка», расцяжка і холад

«ПК-17 адрозніваецца сваім садызмам» – распавёў Праваабарончаму цэнтру “Вясна” Віталь Бандарук. Паводле яго, адміністрацыя калоніі актыўна выкарыстоўвала жорсткае абыходжанне, у тым ліку катаванні холадам у ШІЗА.

Былы зняволены ўзгадвае, што калі яго вадзілі “ластаўкай” яму вывіхнулі руку: вязняў прымушалі ісці ў нахіле з рукамі ў кайданках уверх, і любы рэзкі рух мог прывесці да падзення тварам у зямлю. Асабліва вылучаўся супрацоўнік Прохараў, якога Бандарук называе садыстам.

«Ён ламаў рукі людзям, рэзка падымаў за кайданкі, і чалавек падаў на падлогу. Не раз я чуў крыкі ад іншых вязняў пад маімі дзвярыма», – кажа палітвязень.

У ШІЗА і ПКТ Віталь правёў восем месяцаў. Камеры там нагадвалі халадзільную камеру: падлога выкладзеная пліткай, якая нібыта астуджалася праз спецыяльныя трубкі. «Ногі літаральна прымярзалі да падлогі», – адзначае ён.

Халодныя камеры разбуралі здароўе. Бандарук кажа, што найбольш пакутавалі ногі і суставы: калені ацякалі, узнікалі праблемы з мачавіком, вязні пастаянна бегалі ў прыбіральню ад холаду.

«Спіш на жалезных нарах, якія таксама прамярзаюць. Гэта невыносна. Усе, хто праходзіў праз ШІЗА, потым хадзілі кульгаючы», – узгадвае ён.

Галадоўка і ціск адміністрацыі

На палітвязняў рэгулярна складалі рапарты з надуманых прычын, што адкрывала шлях да новых крымінальных спраў. Пасля аднаго з такіх рапартаў Віталь абвясціў галадоўку.

«Пяць дзён я трымаўся толькі на вадзе. Калі ты вельмі злы, нават есці не хочацца. Потым ужо прыйшла слабасць» – кажа былы палітвязень.

За гэты час адміністрацыя склала на яго 27 рапартаў, аднак пасля гэтага на працягу амаль трох месяцаў Бандарука не чапалі.

Вымагальніцтва і «фонды атрада»

Асобную ўвагу Бандарук звяртае на вымагальніцтва грошай. З яго патрабавалі пералічваць сродкі ў «фонд атрада», але ён адмовіўся. Паводле Бандарука, калі чалавек не плаціць, то яго пераводзяць у турму, а калі плаціць, то “жывеш у шакаладзе: даюць дадатковае тэлефанаванне, ходзіш на ўсе спатканні”.

“Яны перавышаюць свае службовыя паўнамоцтвы, калі ўжываюць сілу, і вымагальніцтва практыкуюць. Сведчанняў у мяне вельмі шмат. Я ведаю людзей, якія тысячамі долараў выплачвалі, каб гэтыя баракі будавалі. Гэтая сістэма працуе ад моманту, як толькі трапляеш у каранцін”, – сведчыць былы палітзняволены.

Калі турма лягчэй за калонію

З-за жорсткіх умоў Бандарук сам папрасіў перавесці яго на турэмны рэжым. Ён адзначае, што ў Магілёве кантраст адчуваўся адразу.

«У ПК-17 нават у душ выводзяць чатыры чалавекі з сабакам. А ў Магілёве канваір адзін вядзе двух зняволеных. І супрацоўнікі не абражаюць палітвязняў», – расказвае Віталь.

Ён дадаў, што ў магілёўскай турме харчаванне было значна лепшае, чым у шклоўскай калоніі. Калі ў ПК-17 ён схуднеў з 125 да 65 кілаграмаў, то пасля пераводу ў Магілёў за год зноў набраў вагу.

Віталь Бандарук падкрэслівае, што шклоўская калонія №17 вылучаецца асаблівай жорсткасцю і сістэмным садызмам. Катаванні холадам, вымагальніцтва грошай, прыніжэнне і здзекі сталі там нормай. У параўнанні з ёй нават магілёўская турма выглядала больш чалавечнаю.

Фотаздымак: Праваабарочнчы цэнтр “Вясна”

Палітвязень: калонія ў Шклове – гэта фабрыка катаванняў

Навіна ад

Фабрыкай катаванняў назваў калонію №17 у Шклове дэпартаваны ў Літву палітвязень Аляксандр Ярашук.

“Шклоўская калонія – гэта фабрыка катаванняў, якую ўзначальвае спадар Карніенка, які, напэўна, вельмі імкнецца быць генералам. Пакуль ён палкоўнік, і хутчэй за ўсё, яго ацэняць па заслугах” – сказаў на прэс-канферэнцыі 12 верасня ў Вільні былы старшыня Беларускага кангрэса дэмакратычных прафсаюзаў (БДКП) Аляксандр Ярашук.

“Я яшчэ не адбыў каранціна, а ўжо трапіў у ШЫЗА (штрафны ізалятар). А самае жудаснае ШЫЗА ў Беларусі – гэта ў Шклове. І калі першую ноч я думаў, што яе і не перажыву, але я перажыў у свае 72 гады. Зараз мне 74 гады. Калі я перажыў, то я ўжо ведаў, што больш ніхто, ніяк і ніколі не зможа нада мной ўзяць верх. І ў той жа дзень, калі ўжо развіднела, калі я не мог спаць насамрэч, бо праз кожныя 15 хвілін ты вымушаны падымацца, каб прысядаць і адціскацца ад падлогі, таму што інакш ад холаду замерзнеш, я выйшаў і сам сабе сказаў: “Пайшлі вы далёка-далёка” і пачаў спяваць”.

Ён распавёў, што назіраў, якая будзе рэакцыя, але ніякай рэакцыі не было, поўная цішыня. “І я зразумеў, што яны насамрэч баяцца” – сказаў Ярашук.

Паводле дэпартаванага, падчас зняволення і падчас дэпартацыі ён бачыў у асноўным людзей у масках: “Дык хто гаспадары ў краіне? Калі яны, то чаго так баяцца? Яны ведаюць, што раней ці пазней за ўсё давядзецца адказваць. У тым ліку і за тыя пашпарты, якія ў нас скралі”. Як стала вядома, частку дэпартаваных выдварылі ў Літву без пашпартоў. 

У разуменні Ярашука гэта фактычна пазбаўленне грамадзянства.

Пры гэтым ён паабяцаў абавязкова вярнуцца ў Беларусь: “Мы справядлівыя гаспадары нашай краіны, нашай любай Беларусі”.

Сілу вытрымаць у “тых нечалавечых умовах” палітвязням “даў беларускі народ”, заявіў экс-кіраўнік БКДП.

Ярашук таксама падзякаваў за падтрымку сваёй сям’і, прэзідэнту ЗША, Еўразвязу, Літве, Польшчы.

11 верасня 2025 года з Беларусі ў Літву былі прымусова вывезены 52 палітычныя вязні. Сярод іх было 14 замежных грамадзян і 38 грамадзян Беларусі. 

Скрыншот: YouTube-канал Святланы Ціханоўскай

Холад, катаванні і праца: сведчанні вязня шклоўскай калоніі

Навіна ад

Былы палітзняволены Мікіта Літвіненка распавёў пра стаўленне адміністрацыі шклоўскай калоніі №17 да палітвязняў, смерць зняволеных праз неаказанне ім медыцынскай дапамогі, а таксама пра працу там.

У верасні 2020 года ў Мінску затрымалі Мікіту Літвіненку, якому тады было 21 год, і яго траіх сяброў, піша Праваабарончы цэнтр “Вясна”. У аснову іх абвінавачвання ляглі прызнанні, напісаныя супрацоўнікамі нібыта ад імя мужчын, аб удзеле ў пратэстах 2020 года. Усяго абвінавачванняў было на шэсць артыкулаў Крымінальнага кодэкса. Каб іх падпісалі, затрыманым ламалі пальцы на руках. Потым Мікіту і яго сяброў асудзілі да пазбаўлення волі. 

Смерці вязняў і жорсткасць супрацоўнікаў

Адбываць пакаранне, якое яму прызначылі ў выглядзе чатырох гадоў зняволення, мужчына паехаў у шклоўскую калонію №17, дзе ўжо загінуў палітвязень Вітольд Ашурак. Гэта ўстанова вядомая асаблівай жорсткасцю, а палітвязняў там часта выкарыстоўваюць як прыклад «пакарання».

Літвіненка ўзгадвае, што нават за кароткі час стаў сведкам некалькіх смерцяў: «З майго атрада памерла тры чалавекі проста таму, што ім не аказвалі дапамогу. Зразумела, што людзі былі не здаровага ладу жыцця, але пры жаданні ім можна было дапамагчы. Гэта значыць, памералі ціск, далі пігулак, адпусцілі. І так адбывалася некалькі разоў. Потым чалавек схадзіў у лазню, памыўся, мабыць, ціск падняўся. Прыйшоў у медчастку, сказаў, што яму дрэнна, яго адправілі ў атрад, дзе ён памёр».

Ён сцвярджае, што збіцці адбываліся ў «сляпых зонах» калоніі: у калідорах без камер і ў карцары. «Стаўленне адміністрацыі бязлітаснае, ніякага жалю няма. Ёсць толькі пагарда, злосць, пыхлівасць і разуменне таго, што яны могуць рабіць з намі, што захочуць. Збіццё часцей адбываецца ў карцары, асабліва калі там яшчэ не было відэакамер, яшчэ ў пакоях для ператрусу, там, дзе камер няма, ну і ў калідорах, у “сляпых зонах”, дзе яны могуць дубінкамі біць» – кажа былы палітвязень

Зняволеныя, асабліва палітычныя, сутыкаюцца з пастаяннымі пагрозамі і маральным ціскам. Па словах Мікіты, яго рэгулярна прымушалі стаяць у нязручных позах па некалькі гадзін. Ён прызнаецца, што ўдары ад супрацоўнікаў былі звычайнай справай.

Адміністрацыя калоніі выкарыстоўвала любыя дробязі як нагоду для пакарання. Пастаянныя ператрусы, рапарты і пазбаўленне спатканняў сталі часткай штодзённасці палітвязняў.

Жыццё ў ізалятары: холад і знясіленне

Літвіненка правёў восем месяцаў у ізалятары і ПКТ. Ён узгадвае холад і антысанітарыю: «І ў ШІЗА, і ў ПКТ круглы год адчыненае акно, гэта значыць, там пастаянна халодныя скразнякі. Ацяпленне не працуе, а калі працуе, то рэгулюецца супрацоўнікамі і ледзь-ледзь цёплае. У ШІЗА пастаянныя “расцяжкі”. За ўвесь час знаходжання ў Шклове я не памятаю дня, калі ў ШІЗА не знаходзіўся б палітвязень. Я нават не ведаю, як апісаць, як там холадна ў міжсезонне. Гэты холад перарастае ў фізічны боль. У гэты час вельмі вільготна, па сценах цячэ. Немагчыма нават заснуць, бо калоцішся».

Акно ў камерах было заўсёды адчынена, ацяпленне не працавала. Сцены пакрывала вільгаць, таму вязні часта не маглі спаць. Як распавядае Літвіненка, начальнік забараніў нават споднюю бялізну, хоць закон дазваляе яе ў зімовы перыяд.

Штрафны ізалятар меў мінімальныя ўмовы: кавалак мыла, шчотку і тэпцікі. У ПКТ дазвалялі кнігі і пісьмовыя прылады, але гэта не палягчала цяжкасці. Пастаянныя «расцяжкі» і абмежаванні выкарыстоўваліся як сродак псіхалагічнага ціску.

Паводле Літвіненкі, адміністрацыя свядома пазбаўляла палітвязняў медыцынскай дапамогі. Са словаў мужчыны, на працу зняволеным даводзіцца хадзіць нават падчас хваробы. Звычайна могуць проста даць таблеткі, “калі пашанцуе – на дзень бальнічны”. 

“Стаматолаг у калоніі ёсць, і нават стаматалагічнае абсталяванне, гэта значыць могуць паставіць часовую пломбу, напрыклад. Але да яго проста не патрапіць, бо вельмі вялікія чэргі. Каб да яго запісацца, трэба прабіваць дарогу, а гэта значыць – прыцягваць да сябе ўвагу. А калі гэта палітвязень, то гэта не вельмі добра. Таму што прыцягненне ўвагі да сябе – прамая дарога ў карцар” – кажа ён.

Цяжкая праца і новы прысуд

Палітвязняў прымушалі працаваць: разбіраць метал, паліць тэлефонныя кабелі, калоць дровы. Пры гэтым аховы працы не існавала. “На працы там я спачатку збіваў паддоны, а потым чысціў алюмініевыя кольцы. Зразумела, што ад такой працы была вельмі моцная стомленасць. Пастаянны бруд, смаркаешся чорным, бо там проста няма чым дыхаць, няма працоўнага адзення, няма дзе памыцца, няма дзе праць рэчы” – узгадвае Літвіненка.

У лістападзе 2023 года Мікіту асудзілі яшчэ на год па арт. 411 за «непадпарадкаванне адміністрацыі». Падчас этапавання ў ПК-9 у Горках ён адчуў розніцу: рэжым быў мякчэйшы, але праца заставалася цяжкай і знясільваючай.

10 сакавіка 2025 года мужчына выйшаў пад прэвентыўны нагляд. Ён абавязаны быў адзначацца ў міліцыі і працаваць. «А 22:01 мне ўжо званіла ў дзверы міліцыя і правярала, ці дома я» – кажа ён.

Адразу пасля вызвалення Мікіта Літвіненка пакінуў Беларусь. Сёння ён у бяспецы і працягвае распавядаць пра катаванні і жорсткасць беларускіх турмаў.

Фотаздымак: Праваабарончы цэнтр “Вясна”

В Шклове тюремная торговля впервые уничтожила обычный продуктовый магазин

Навіна ад

Рассположенный рядом со шкловской колонией №17 продуктовый магазин не выдержал конкуренции с тюремной торговлей.

Магазин возле колонии работал много лет, и родственники осужденных всегда могли докупить там товары, которые передавали осужденным. Однако, с момента запуска интернет-торговли в ИК-17, торговая точка стал терпеть убытки, не выдерживая конкуренции с тюремными продажами.

Теперь магазин, работавший десятилетиями, распродает остатки товара и, вероятно, в сентябре закроется, о чем уже предупредил покупателей. Как сообщает Mayday, это первый случай в Беларуси, когда тюремная торговля стала более эффективной, чем цивильная. 

Напомним, что шкловская ИК-17 считается одной из лучших в бытовом плане и показательной для приезжающих на свидания родственников осужденных. При этом, именно в ней гибнут политические узники. Так, в начале нынешнего года в ней умер политзаключенный Валентин Штермер, а 21 мая 2021 года в ней же погиб политический активист Витольд Ашурок, в память о котором белорусские правозащитники объявили 21 мая Днем белорусского политзаключенного.

Фотоснимок: Google maps

В Шклове проводят опрос ради опроса

Навіна ад

Шкловская районка предлагает местным жителям проголосовать по вопросу развития райцентра, однако райисполком ничего об общественном обсуждении не сообщает.

На сайте районной газеты “Ударны фронт” появилось предложение к читателям принять участие в опросе по застройке города. Согласно информации газеты, в районе проходит общественное обсуждение по поводу расширения границ города и строительства нового жилья.

“А вы что думаете? В какую сторону, на ваш взгляд, должен расти Шклов и где должны появиться новые дома, чтобы наш город стал еще удобнее и красивее?” – спрашивает газета, предлагая перейти в ее телеграм-канал, где размещен опрос с вариантами ответов.

“Важно, чтобы новые дома появлялись с учетом комфорта горожан и сохранения уникального характера нашего города” – утверждает “Ударны фронт”.

Однако, очень сомнительно, что результаты опроса действительно интересуют кого-то из местной власти. На сайте Шкловского райисполкома ни о каком общественном обсуждении по вопросу расширения границ Шклова речи не идет. Таким образом, что думают люди, возможно, интересно лишь тому, кто придумал данный опрос.

Фотоснимок “Ударны фронт”

Профсоюзы подарили два велосипеда медикам деревень Старый Шклов и Заходы

Навіна ад

Почти как у почтальона Печкина – в арсенале ФАПов Шкловского района появились два велосипеда. 

В Шкловском районе побывал председатель Белорусского профсоюза работников здравоохранения Вячеслав Шило. 

Он выступил с речью об “истинном патриотизме и преданности своему делу”, вручил сертификаты и благодарственные письма активным участникам жатвы – местным механизаторам и медицинским работникам.

К поздравлениям присоединилась областная организация БПРЗ. Она усилила ФАПы деревень Старый Шклов и Заходы двумя новенькими велосипедами.

Это ведь только в городах обсуждают цифровизацию медицины, а в деревнях радуются и двухколесному коню. 

Фото ИА “Могилевские ведомости”.

Шкловскому агрохолдингу дадут 3,5 млн рублей

Навіна ад

Агрохолдинг «Купаловское» из Шкловского района, находящийся в ведении Управделами при Лукашенко, получит до 3,5 млн рублей государственной безвозмездной поддержки. 

Внебюджетный бюджет

Деньги предназначены для приобретения сельхозтехники, оборудования и различных механизмов. Соответствующее решение закреплено постановлением Совета министров.

Формально деньги поступят из так называемого «внебюджетного фонда». Однако никакой тайны тут нет: фонд наполняется все теми же государственными средствами, то есть деньгами налогоплательщиков, только перераспределяемыми в обход основного бюджета.

Существует оговорка: за выделенные средства разрешено закупать технику исключительно у производителей из стран ЕАЭС – Беларуси, России, Казахстана, Армении и Киргизии. Контроль за использованием денег возложен на Управление делами Лукашенко, которому и подчиняется сам агрохолдинг.

В состав «Купаловского» входят семь предприятий Шкловского района. Среди них – Шкловский маслодельный завод и ОАО «Александрийское».

Все решат чиновники

По мнению одного из комментаторов этого решения, предпринимателя Николая Лысенкова, проблема не в дотировании как таковом, а в том, как распределяется государственная поддержка и на что используется.

“Решение, кому будут направлены средства господдержки, принимают чиновники: где-то райисполком, где-то областная администрация, на уровне министерства, или, как в данном случае, правительство” – сказал он изданию “Солидарность”.

По его словам, в Польше фермер может купить комбайн – и ему сразу идет удешевление на 50%. “Неважно при этом, кто этот фермер, крупное у него хозяйство или мелкое, знаком ли он лично с президентом или нет. А в Беларуси надо еще доказать, что тебе нужна эта техника, и что именно твое хозяйство должно получить кредит на технику, проценты по которому будут платиться из бюджета, или безвозвратную помощь. Решают, повторюсь, чиновники” – отметил предприниматель.

Фотоснимок: gazetaby.com

У Шклоўскай калоніі, дзе гінуць палітвязні, “робяць упор на выгоды”

Навіна ад

Адміністрацыя шклоўскай калоніі №17 паставіла кухонны камбайн у пакоях для доўгіх спатканняў.

Як паведамляе Mayday, адміністрацыя падкрэслівае, што новый кухонны камбайн пастаўлены для выгод, бо іх папраўчая калонія – “лепшая ў краіне”. Таму наведвальнікаў просяць пакідаць пазітыўныя водгукі.

Акрамя таго, для сваякоў асуджаных, якія прыязджаюць наведаць сваіх зняволеных, каля дзвярэй памяшкання, дзе афармляюцца дакументы, адміністрацыя ўстанавіла вазок для 50-кілаграмовых перадач. З яе дапамогай можна перавозіць грузы са свайго аўтамабіля да дзвярэй папраўчай установы.

У чэрвені стала вядома, што шклоўская калонія стала першай у Беларусі, дзе для аплаты паслуг з’явіўся банкаўскі тэрмінал, а ў траўні – кавамашына для наведвальнікаў.

Як адзначаюць наведвальнікі, шклоўская калонія з’яўляецца самай перадавой з пункту гледжання паказнога камфорту. Пры гэтым там гінуць асуджаныя па палітычных прычынах. Так, у пачатку гэтага года ў гэтай калоніі памёр палітвязень Валянцін Штэрмер, а 21 траўня 2021 года загінуў палітычны актывіст Вітольд Ашурак.

Фотаздымак: Google maps

День огурца в Шклове: парад, ярмарка и семейные состязания

Навіна ад

В Шклове отпраздновали День огурца – праздник стал доброй традицией “огуречной” столицы Могилевской области.

Празднование Дня огурца в Шклове началось с парада у местного Дома культуры и продолжилось в городском парке, где участников и гостей торжества ждали блюда из огурцов, фотозоны и конкурсы.

Финальным аккордом Дня огурца стал концерт коллективов самодеятельности.

Главными же звездами праздника, безусловно, были малыши в своих милых костюмах.

Фото: ИА “Могилевские ведомости”.