Два гады “хатняй хіміі” за карупцыю і крадзеж даюць у Чавускім раёне

Службовыя асобы сельгаспрадпрыемства на Чавушчыне папаліся на ўтойванніі падзяжу жывёлы і крадзяжы фуражу, і атрымалі мяккае пакаранне.

Начальнік участка аднаго з сельгаспрадпрыемстваў мусіў адказваць за захаванасць буйной рагатай жывёлы і ўсё яе змяншэнне і павелічэнне адлюстроўваць у справаздачы. Аднак, калі са студзеня па красавік 2025 года памерла 75 кароў ён вырашыў гэта схаваць. У далейшым правяраючыя выявілі нястачу 16 галоў жывёлы і паведамілі аб гэтым праваахоўнікам. Каб захаваць у таямніцы адсутнасць яшчэ 59 кароў, мужчына звярнуўся да кіраўніка іншага сельгаспрадпрыемства. Той пазычыў яму недастаючую скаціну.

Акрамя гэтых хітрыкаў, у ліпені мінулага года начальнік участка згаварыўся з калегай аб крадзяжы зернесумясі. Гэтае фуражнае зерне на той момант яшчэ не прайшло бухгалтарскі ўлік. Калега знайшла пакупніка на скрадзенае, і на гэты фураж была складзены фіктыўная дакументацыя аб нібыта унутраным перамяшчэнні 6700 кг зернесумесі. Вывезеныя кармы перахапілі аператыўнікі, прычым пры ўзважванні маса скрадзенага склала 7500 кг. Злачынцам налічылі крадзеж на амаль 3000 рублёў.

На працэсе ў судзе Чавускага раёна былы ўжо начальнік участка сваю віну прызнаў і раскаяўся, а падзельніца карупцыянера сваю віну адмаўляла. Абодва атрымалі па два гады “хатняй хіміі”. Толькі яго аштрафавалі на 4500 рублёў, а яе – на 2250. Прысуд пакуль не ўступіў у сілу.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

Прадпрыемства ў Магілёве выкупіла б/у пагрузчык на 35% даражэй за новы

Магілёўскае прадпрыемства выкупіла ў арэндадаўца стары электрапагрузчык на 35 працэнтаў даражэй за кошт новага аналага.  І гэта не адзінкавы выпадак.

Камітэт дзяржаўнага кантролю Магілёўскай вобласці выяўляе чарговыя факты «эканамічна немэтазгодных» выдаткаў з боку дзяржаўных прадпрыемстваў.

Вось толькі два прыклады:

  • выдаткі аднаго з прадпрыемстваў на выкарыстанне арэнднага экскаватара за паўтара года перавысілі 335 тысяч рублёў – сумы, якой з лішкам хапіла б на набыццё новага экскаватара;
  • іншае прадпрыемства пасля двух гадоў арэнды выкупіла ў арэндадаўца электрапагрузчык на 35 працэнтаў даражэй за кошт новага пагрузчыка.

Матэрыялы кантролю будуць ацэнены з пункту гледжання закону, але нават без юрыдычнай ацэнкі зразумела: дзяржаўная ўласнасць, пра якую так клапоцяцца беларускія ўлады – далёка не найлепшы спосаб дасягнення эканамічнага дабрабыту.

Прызначаных зверху «моцных гаспадарнікаў» так і цягне ці проста прамарнаваць сродкі, ці ўвязацца ў мутную здзелку, ці банальна нешта скрасці.

Фотоа іллюстратыўнага характара з адкрытых крыніц.

Уладзімір Цумараў, вядомы таксама як «Прас», пайшоў з пасады профбоса

Былы «мэр» Магілёва, карупцыянер і прафсаюзны дзеяч Уладзімір Цумараў быў пазбаўлены перадпенсійнай сінекуры.

У Магілёве выбралі новага кіраўніка абласнога аб’яднання прафсаюзаў, лаяльнага да ўлады. Старога, Уладзіміра Цумарава, пасля пераліку заслуг у прафсаюзнай справе праводзілі – магчыма, на пенсію, а магчыма, на іншую «ветэранскую» пасаду.

Цумараў – яркая фігура для Магілёва. 

За сваю працяглую чыноўніцкую кар’еру ён паспеў папрацаваць намеснікам кіраўніка адміністрацыі Кастрычніцкага раёна Мінска, кіраўніком адміністрацыі Ленінскага раёна Магілёва, кіраўніком горада – і, нават, адсядзець чатыры гады ў калоніі ўзмоцненага рэжыму з канфіскацыяй маёмасці.

18 мая 1999 года Уладзімір Цумараў быў затрыманы аператыўнай групай УКДБ на працоўным месцы па падазрэнні ў атрыманні хабару ад аднаго з прадпрымальнікаў.

Падчас агляду яго кабінета сярод дакументаў былі знойдзены раней памечаныя стодоларавыя купюры.

Патлумачыць, адкуль яны ўзяліся, Уладзімір Цумараў не змог. У райвыканкаме ён курыраваў выдачу ліцэнзій на гандаль.

У выніку следства было ўстаноўлена, што Цумараў на працягу доўгага часу атрымліваў хабары. Найбуйнейшы, які ўдалося даказаць у судзе, склаў 3400 долараў. Найменшым хабарам быў прас за 15 долараў.

Адразу пасля турмы галоўны спецыяліст Беларусі па кадрах 24 снежня 2003 года даў згоду на прызначэнне Цумарава кіраўніком адміністрацыі Ленінскага раёна Магілёва, а 12 красавіка 2013 года зрабіў яго кіраўніком усяго горада.

Можна, канешне, казаць, што ўрок пайшоў на карысць і што Цумараў апраўдаў давер. Але…

Калі ў Лукашэнкі, з улікам асаблівасцяў яго характару, памяць на карупцыйныя злачынствы кароткая, то народ сваіх герояў памятае. З мянушкай «Прас», якую яму далі ўдзячныя магілёўцы, Цумараў так і падымаўся па кар’ернай лесвіцы.

Фота: “Магілёскія ведамасці”.

Палітзняволены расказаў пра калгасную паказушнасць з прыкметамі карупцыі ў магілёўскай калоніі

На святкаванне 80-годдзя Перамогі адміністрацыя калоніі №15 у Магілёве загадала зняволеным пабудаваць фанерны танк і самалёт. Пайшлі дажджы і ўсё абвісла – руля ў танка, крыло самалёта, а можа быць і фанабэрыя ў адмінстрацыі вязніцы.

Андрэй Войніч, які адсядзеў пяць гадоў па палітычных артыкулах, у сваім Facebook падзяліўся камічнай гісторыяй з магілёўскай калоніі. “Да святкавання 80-годдзя перамогі ў Другой сусветнай вайне кіраўніцтва ПК-15 вырашыла зрабіць пару інсталяцый: адзін савецкі самалёт і нейкі савецкі танк таго перыяду. Судзячы па ўсім, гэта былі Як і Т-34, прычым у арыгінальным памеры” – распавёў палітвязень.

Паказуха з фанеры і кардону

“Рабілася ўсё з фанеры, усё гэта фарбавалася: кожная гусенічка, колца, прапелер – усё цалкам. Кардон, фанера – усё размалёўвалася, і выдаткавана на гэта было велізарная колькасць рэсурсаў і часу. І стаяла гэта на стадыёне, проста на пяску, амаль так, як на малюнку. І калі ўсё гэта было зроблена, пайшлі дажджы – усё размокла, выглядала як калгас, асабліва абвіслая руля танка і крыло самалёціка.

І ўсё гэта было зроблена ўсяго толькі, як я зразумеў, для таго, каб прыехала нейкая камісія ці госці: паглядзелі на гэта, парадаваліся псеўдаэстэтыцы і з’ехалі. Што можна сказаць на гэты конт? У дадзеным выпадку, як мне здаецца, эстэтыка прыкрываецца звычайнымі пантамі. А дакладней – панты, дастаткова дарагія, але не самыя якасныя, выдаюцца за эстэтыку.

У прынцыпе, на дзвюх мадэлях ваеннай тэхнікі лёгка разгледзець мадэль развіцця і ладу Беларусі.”

“Праз фірму-пракладку і з прэміямі”

У каментарыях да гэтага паста іншыя карыстальнікі соцсеткі падзяліліся сваімі заўвагамі і разважаннямі. Так, карыстальнік з нікам Alexei Kireev узгадаў, што “Там было ж яшчэ шмат чаго. І кулямётны дзот і уселякія дробныя цацкі. А руля ў танка абвісала штотыдзень”. Ён таксама не пагадзіўся, што ўся інсталяцыя атрымалася дарагой – маўляў, грошы былі патрачаны толькі на будаўнічыя матэрыялы, а ўзялі гэтыя грошы ў зняволеных-карупцыянераў. Праца зэкаў, нібыта, пры гэтым была бясплатнай. З ім у сваю чаргу не пагадзілася карыстальніца з нікам Veronika Mishchanka: “Чаму бясплатна? Яны ж справаздачу па працаднях робяць. Там яшчэ сабе і прэміі павыпісвалі, а матэрыялы купілі праз сваю фірму-пракладку і бабкі таксама падзялілі. Мне яшчэ годзе так у 2004 г. расказваў знаёмы, як бізнэс рабіў з магілёўскай і бабруйскай калоніяй. Тамака такія схемы!”

Фота: сімвалічная ілюстрацыя з старонкі Андрэя Войніча на Facebook.

Калі кантроль ператвараецца ў параною: беларуская бюракратыя ў трох дзеяннях

У Беларусі чыноўнікі дапрацавалі праект указа аб кантрольнай (нагляднай) дзейнасці. Калі яго падпіша Аляксандр Лукашэнка — праверак стане менш. Пра гэта заявіў генпракурор Андрэй Швед.

Нядаўна я пачуў гісторыю ад аднаго кавярніка ў Мінску. Ягонае маленькае прадпрыемства за адзін месяц праверылі чатыры разы. Санстанцыя, пажарнікі, ліцэнзійнікі і нават нейкі загадкавы спецыяліст па арганалептыцы кавы. Кожны з іх прыходзіў са сваім “неадкладным” заданнем. І ўсе яны, здаецца, шукалі не столькі праўду, колькі прычыну — прычапіцца, пагразіць, пакінуць “паперку”.

Я тады падумаў: а ці не пераўтварыліся нашы кантрольныя органы ў некі зброевы склад, дзе кожны кантралёр — нібы вартаўнік з правам на суд?

Апошнія гады ў Беларусі назіраецца выразная тэндэнцыя: колькасць праверак расце, іх характар — усё больш інквізітарскі. Здаецца, бюракратычная машына навучылася харчавацца сама сабою — чым больш праверак, тым больш справаздач, тым больш падстаў для новых праверак. Асабліва моцна гэта адчувае малы і сярэдні бізнес, для якога кожная нечаканая інспекцыя — не проста стрэс, а рэальны рызыка страты кліентаў ці нават ліцэнзіі.

Генпракурор Андрэй Швед нядаўна абвясціў: рыхтуецца новы ўказ, які мусіць “прывесці парадак” у сферу кантролю. Гучыць прыгожа. Але ці не стане ён чарговым дыванком, якім накрыюць тыя ж самыя ямы? Бо праблема не ў колькасці паперак, а ў самой сістэме, якая працягвае функцыянаваць не дзеля развіцця, а дзеля самазабеспячэння.

У краінах, дзе дзяржава — гэта не фетыш, а сэрвіс, кантрольныя органы выглядаюць зусім інакш. Там яны — партнёры бізнесу, яны дапамагаюць выконваць нормы, а не выкарыстоўваюць іх як пасткі. Там дзяржава нагадвае садоўніка, які абразае сухое і падкормлівае жывое. У нас жа — хутчэй паляўнічы з журналам справаздач.

Кансерватызм заходняга тыпу, з яго даверам да асобы і перавагай самарэгуляцыі, стварае асяроддзе, у якім прадпрымальнік адчувае сябе адказным, а не падазраваным. Аднак у Беларусі дзяржава працягвае імкнуцца кантраляваць усё: ад памеру шыльдаў да густу кавы. І з кожным новым правераным актам сыходзіць інвестыцыйны капітал, а разам з ім — вертыкаль надзеі на развіццё.

І ёсць яшчэ адно — больш цёмнае — наступства. Калі правяраюць занадта часта, а знаходзяць заўжды, рана ці позна з’яўляецца спакуса дамаўляцца. Так, празмерны кантроль становіцца не аховай парадку, а глебай для карупцыі. І тады ўжо ніхто не верыць — ні ў правілы, ні ў справядлівасць.

Магчыма, прыйшоў час перагледзець саму логіку кантролю ў нашай краіне. Падумаць, як зрабіць так, каб праверкі не былі пугай, а сталі падтрымкай. Каб узаемны давер — а не страх — стаў нормай.

Бо можа аказацца, што празмерны кантроль — гэта не пра моц, а пра яе адсутнасць. І што дзяржава, якая давярае, заўсёды мацнейшая за тую, што толькі падазрае.

Якуб Ясінскі

Дырэктар магілёўскага прадпрыемства папаўся на карупцыі

У Магілёве дырэктар аднаго з прадпрыемстваў, які ўладкаваў сына вадзіцелем у абыход інтарэсаў службы і адмовіўся падаўжаць кантракт работніку, стаў фігурантам пракурорскай праверкі. У выніку пазбавіўся пасады.

Як паведамляе сайт Генеральнай пракуратуры, спецыяліст аднаго з магілёўскіх прадпрыемстваў звярнуўся на асабісты прыём у пракуратуру Магілёўскай вобласці са скаргай на дзеянні кіраўніка, якога ён абвінаваціў у злоўжыванні службовымі паўнамоцтвамі. У ходзе праверкі выкладзеныя факты пацвердзіліся.

Паводле высноваў пракуратуры, дырэктар перашкаджаў падаўжэнню працоўнага кантракту з супрацоўнікам, парушыўшы яго працоўныя правы. Такія дзеянні расцэнены як правапарушэнне, якое стварае ўмовы для карупцыі.

Акрамя таго, выяўлены неўрэгуляваны канфлікт інтарэсаў: дырэктар узяў на працу ў якасці вадзіцеля ўласнага сына, які пасля карыстаўся службовым аўтамабілем у асабістых мэтах.

Па выніках праверкі пракуратура ўнесла прадстаўленне. У выніку кіраўнік быў вызвалены ад займанай пасады, а таксама распачатыя меры па спагнанні з яго матэрыяльнай шкоды, нанесенай прадпрыемству.

Нагадаем, што напрыканцы 2023 года пракуратура Магілёўскай вобласці ўзбудзіла крымінальную справу аб перавышэнні службовых паўнамоцтваў у дачыненні да экс-намесніка старшыні райвыканкама-начальніка ўпраўлення па сельскай гаспадарцы і харчаванні аднаго з раёнаў за перавышэнне службовых паўнамоцтваў.

Фотаздымак: Генеральная пракуратура