Хабары, якія бяруць кіраўнікі дзяржпрадпрыемстваў Магілёва – не імпульсіўныя ўчынкі, не перагібы на месцах, а рабочы інструмент, убудаваны ў ланцужок паставак.
Дзве крымінальныя справы, узбуджаныя ў Магілёве з розніцай у некалькі месяцаў, сведчаць пра адно і тое ж: карупцыя ў сферы дзяржаўных закупак даўно перастала быць выключэннем і ператварылася ва ўстойлівую дзелавую практыку.
Нядаўна стала вядома, што аператыўнікі АБЭЗ спынілі карупцыйную схему ў сістэме жыллёва-камунальнай гаспадаркі Магілёва.
У яе цэнтры – 53-гадовы кіраўнік аддзела аднаго з прадпрыемстваў ЖКГ абласнога цэнтра, які атрымліваў грошы ад дырэктара камерцыйнай фірмы за тое, што тая выбіралася пастаўшчыком спецадзення, інструментаў і расходных матэрыялаў. Агульная сума незаконных узнагароджанняў перавысіла 20 тысяч рублёў.
У ходзе расследавання высветлілася, што схема не абмяжоўвалася адным прадпрыемствам: той жа бізнесмен сістэматычна перадаваў грошы кіраўнікам іншых дзяржаўных арганізацый Магілёва за лабіраванне інтарэсаў сваёй кампаніі.
Нагадваем, што падобная гісторыя адбылася ў сферы школьнага харчавання Магілёва. З чэрвеня 2024 па кастрычнік 2025 года дырэктар прадпрыемства грамадскага харчавання не менш як 16 разоў атрымліваў хабары ад індывідуальных прадпрымальнікаў і прадстаўнікоў камерцыйных арганізацый. Абодва выпадкі, пры ўсім адрозненні галін, уладкаваныя па адной і той жа логіцы і носяць аднолькавую назву – сістэмная дзелавая карупцыя.
Міжнародны жаночы дзень – свята, якое адзначаюць у шэрагу краін як «жаночы дзень».
Сэнс, закладзены ў гэтае вызначэнне, вар’іруецца ад дня барацьбы жанчын за грамадзянскія і сацыяльныя правы да дня шанавання жанчын, што некаторымі ўспрымаецца як праява сексізму.
У 1910 годзе ў Капенгагене адбылася 2-я Міжнародная канферэнцыя працоўных жанчын. Лідэр жаночай групы сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі Клара Цэткін прапанавала, каб Жаночы дзень адзначаўся штогод у кожнай краіне ў адзін і той жа дзень. Мэтай гэтага свята Цэткін назвала барацьбу жанчын за свае правы. Гэтая прапанова атрымала аднадушную падтрымку канферэнцыі з удзелам больш за 100 жанчын з 17 краін.
Міжнародны жаночы дзень упершыню адзначаўся 19 сакавіка 1911 года ў Аўстрыі, Германіі, Даніі і Швейцарыі. 8 сакавіка 1914 года камуністкі, суфражысткі і эмансіпе Еўропы правялі мітынгі ў знак салідарнасці са сваімі сёстрамі.
У ходзе вайны, расійскія жанчыны, работніцы ткацкіх фабрык сталі адзначаць дзень жанчын 23 лютага па юліянскім календары, аднак па грыгарыянскім календары гэта было 8 сакавіка.
У СССР Дзень жанчын стаў афіцыйным святам, але быў рабочым днём. Толькі з 1965 года гэтае свята стала не працоўным.
У 1975 годзе падчас Міжнароднага года жанчын ААН зацвердзіла дзень 8 сакавіка ў якасці Міжнароднага.
1169 год. Кіеў узяты войскам уладзімірскага князя Андрэя Багалюбскага “на шчыт” і ўпершыню падвергнуты рабаванню ва ўнутрыусобных войнах.
Летапісы павядамляюць, што за тры дні былі “разрабаваны ўвесь горад, Падол і Гара, і манастыры, і Сафія, і Дзесяцінная Багародзіца, і не было памілавання нікому і ніадкуль. Жонкі адведзены былі ў палон. Цэрквы агалілі ад абразоў, кніг, рыз, і званы вынеслі. Усімі смольнянамі, і суздальцамі, і чарнігаўцамі, і Вольгавай дружынаю ўсе святыні ўзяты былі. Запалены быў манастыр Пячэрскай Святой Багародзіцы, але Бог малітвамі Святой Багародзіцы збярог ад такой страты. І было ў Кіеве ўсім людзям стогн, і туга, і скруха няўцешная, і слёзы няспынныя”.
Узяцце Кіева ўспрымалася сучаснікамі як нешта беспрэцэдэнтнае: “яго не было ніколі”, пісаў суздальскі летапісец.
З гэтага моманту Кіеўская Русь няўхільна рухалася да поўнага заняпаду.
1882 год. Нарадзіўся Аляксандр Чарвякоў (Чарвяк).
Дзяржаўны дзеяч БССР, партыйны дзеяч РКП(б) і КП(б)Б. Старшыня Беларускага нацыянальнага камісарыята, падпісант “Маніхвэста аб абвяшчэнні ССРБ” 1 студзеня 1919 года, член Часовага рабоча-сялянскага савецкага ўрада Беларусі. Камісар асветы ССРБ, намеснік наркама асветы Літоўска-Беларускай ССР, член ЦВК Літоўска-Беларускай ССР.
Падпісант Дэкларацыі аб абвяшчэнні незалежнасці Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі 31 ліпеня 1920 года. Першы Старшыня ЦВК БССР (1920-1937), СНК БССР (1920-1924), Прэзідыума ЦВК СССР ад БССР (1922-1937), 1-ы Народны камісар замежных спраў БССР (1920-1923).
Скончыў Віленскі настаўніцкі інстытут. Служыў у царскай арміі, прапаршчык. Прымаў актыўны ўдзел у ліпеньскіх падзеях у Петраградзе 1917 года, пазнаёміўся з І. Сталіным.
Адзін з арганізатараў і кіраўнікоў Беларускай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі, удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Петраградзе, Першага Усебеларускага з’езда ў Мінску (1917).
Вялікую ўвагу аддаваў умацаванню і развіццю беларускай савецкай дзяржаўнасці, нацыянальнай культуры, асветы, ліквідацыі непісьменнасці, прыхільнік беларусізацыі. Аўтар прац па гісторыі барацьбы беларускага народа за савецкую ўладу, эканамічным і культурным становішчы беларускай рэспублікі.
У канцы 1920 – пачатку 1930-х гадоў стаў абвінавачвацца ў падтрымцы поглядаў М. Бухарына.
Асабліва жорстка яго крытыкавалі на XVI з’ездзе КП(б)Б, ад яго патрабавалі тлумачэнняў, чаму ў часе праверкі партыйных дакументаў не выкрыў ні аднаго «ворага народа», абвінавачвалі ў тым, што ён з’яўляецца ідэйным натхняльнікам і кіраўніком нацыянал-апартуністычнай плыні ў партыі.
16 чэрвеня 1937 года ў перапынку з’езда застрэліўся ў сваім службовым кабінеце.
1910 год. Нарадзіўся Пётр Конюх.
Беларускі сусветна вядомы оперны спявак, бас, “беларускі Шаляпін”.
Падчас Другой сусветнай вайны ваяваў польскім корпусе генерала Андэрса на поўначы Афрыцы і на поўдні Еўропы. Удзельнік бітвы пры Монтэ-Касіна.
Скончыў Рымскую акадэмію мастацтваў. Спяваў у операх усяго свету на беларускай, італьянскай, польскай, французскай, англійскай, нямецкай, рускай і ўкраінскай мовах. Жыў у ЗША, выконваў беларускія песні, дапамагаў ставіць голас беларускаму спеваку Данчыку.
27 гадоў працаваў у хоры данскіх казакоў С. Жарава, запісваў беларускія песні на пласцінкі, у тым ліку і «Магутны Божа». У 1975 г. прыязджаў у Беларусь.
Памёр у ЗША 14 ліпеня 1994 года.
1910 год. Францужанка Эліз дэ Лараш стала першай жанчынай-пілотам.
Здзейсніла экзаменацыйны палёт і стала 36 пілотам у Францыі і першай жанчынай-пілотам.
Лараш раз’язджала з “лятаючым цыркам” па Еўропе. У чэрвені 1919 гады паставіла два “жаночых” сусветных рэкорды – на вышыню і далёкасць палёту.
18 ліпеня 1919 года дэ Лараш загінула ў авіякатастрофе на аэрадроме Кротуа. Яна ляцела пасажыркай.
Помнік лётчыцы ўстаноўлены ў аэрапорце Ле Буржэ.
1917 год. Нарадзіўся Сяргей Селіханаў.
Беларускі скульптар, класік партрэтнага жанру ў беларускай скульптуры. Народны мастак. Лаўрэат Ленінскай прэміі за стварэнне цэнтральнай скульптурнай групы мемарыяльнага комплексу «Хатынь».
Прадстаўнік старэйшага пакалення беларускіх савецкіх скульптараў, адзін з найбольш вядомых скульптараў эпохі росквіту сацыялістычнага рэалізму ў мастацтве.
Найбольш вядомыя яго помнікі – К. Заслонаву ў Оршы, М. Казею ў Мінску, «Няскораны чалавек» у Хатыні.
Аўтар партрэтаў І. Мележа, А.Якімовіча, Г. Цытовіча і іншых.
У яго гонар у Віцебску, Мінску ўстаноўлены мемарыяльныя дошкі.
Памёр 28 верасня 1976 года.
1928 год. Памёр Пётр Крачэўскі (1879-1928).
Беларускі палітычны і грамадска-культурны дзеяч, трэці старшыня Рады БНР.
Удзельнік Усебеларускага з’езда. Арганізатар Усебеларускай канферэнцыі 1921 года ў Празе, якая асудзіла Рыжскі мірны дагавор і пацвердзіла ідэалы незалежнасці Беларусі, дамогся ад урада Чэхаславакіі стыпендый для беларускіх студэнтаў.
Адзін са стваральнікаў Беларускага загранічнага архіва ў Празе, выдавец альманаха «Замежная Беларусь».
Аўтар вершаванай драмы «Рагнеда», вершаў, гістарычных і літаратурных эсэ, перакладаў з рускай, чэшскай і ўкраінскай моў.
Пахаваны на Ольшанскіх могілках у Празе.
Дзеячы БНР, 1918 год. Злева направа, сядзяць: А. Бурбіс, Я. Серада, Я. Варонка, В. Захарка; стаяць: А. Смоліч, П. Крачэўскі, К. Езавітаў, А. Аўсянік, Л. Заяц
1931 год. Нарадзіўся Сямён Падокшын.
Беларускі філосаф і гісторык-медыявіст, даследчык культуры Адраджэння і Рэфармацыі, культуролаг. Доктар філасофскіх, кандыдат гістарычных навук.
Працаваў у Інстытуце філасофіі і права АН БССР.
Аўтар прац «Рэфармацыя і грамадская думка Беларусі і Літвы (2-я палова XVI – пачатак XVII ст.», «Скарына і Будны: Нарыс філасофскіх поглядаў», «Францыск Скарына», «Філасофская думка эпохі Адраджэння ў Беларусі: Ад Францыска Скарыны да Сімяона Полацкага», «Унія. Дзяржаўнасць. Культура: Філасофска-гістарычны аналіз», «Беларуская думка ў кантэксце гісторыі і культуры» і іншых.
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР.
Памёр 21 снежня 2004 года.
1941 год. Нарадзілася Жанна Дапкюнас.
Беларускі літаратуразнавец і арганізатар музейнай справы. Унучатая пляменніца Янкі Купалы.
Скончыла БДУ. Працавала намеснікам дырэктара, дырэктарам у Літаратурным музеі Янкі Купалы. Заснавальнік і нязменны намеснік старшыні Міжнароднага фонду Янкі Купалы.
Ініцыятар і арганізатар стварэння ландшафтнага заказніка «Купалаўскі», філіялаў Літаратурнага музея Янкі Купалы ў Акопах (Лагойскі раён) і Яхімоўшчыне (Маладзечанскі раён, 2001).
Кіравала творчай групай па стварэнні галоўнай экспазіцыі музея, экспазіцый у філіялах музея ў Вязынцы і Ляўках, музея-кватэры Янкі Купалы ў Пячышчах (Татарстан), гісторыка-літаратурнага музея «Над ракою Арэсай» у Любанскім раёне.
Аўтар шматлікіх артыкулаў пра жыццёвы шлях і творчасць Янкі Купалы, навукова-папулярнага кінафільма «Янка Купала», радыёперадач, складальнік зборніка Я. Купалы «Публіцыстыка», 3-га тома збору твораў Купалы ў трох тамах, укладальнік кніг, буклетаў і альбомаў, якія прысвечаны Купале.
1952 год. Нарадзіўся Аляксандр Козак.
Беларускі акцёр, тэатральны дзеяч, Заслужаны дзеяч мастацтваў, дырэктар і мастацкі кіраўнік Брэсцкага акадэмічнага тэатра драмы, дырэктар Міжнароднага тэатральнага фестывалю «Белая Вежа» (Брэст).
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Усё сваё жыцце прысвяціў служэнню ў Брэсцкім тэатры драмы імя Ленінскага камсамола Беларусі.
Найбольш значныя яго ролі ў пастаноўках «Брэсцкая крэпасць» К. Губарэвіча, «Пакажыце пропуск» Я. Шабана, «І змоўклі птушкі» І. Шамякіна, «Апраўданне крыві» паводле І. Чыгрынава і іншыя.
1954 год. Нарадзіўся Андрэй Саннікаў.
Беларускі палітычны і грамадскі дзеяч. Унук рэжысёра К. Саннікава. Мае ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасла, каардынатар грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь», кандыдат у прэзідэнты Рэспублікі Беларусь на выбарах у 2010 годзе, палітвязень Беларусі, вязень сумлення.
Скончыў Дыпламатычную акадэмію Міністэрства замежных спраў СССР у Маскве.
Працаваў у Нью-Ёрку ў сакратарыяце ААН, саветнікам прадстаўніцтва Беларусі ў Швейцарыі, намеснікам міністра замежных спраў Беларусі.
У 1996 годзе, напярэдадні рэфэрэндуму падаў у адстаўку ў знак пратэсту. Выступіў ініцыятарам стварэння «Хартыі-97». Разам з Г.Карпенкам стварыў Каардынацыйныю Раду дэмакратычных сілаў Беларусі. Адзін з ініцыятараў грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» (2008), арганізатар шматлікіх маршаў пратэсту, акцый супраць фальсіфікацыі выбараў у 2001, 2004, 2006, 2008 гадах.
У 2010 годзе быў зарэгістраваны ў якасці кандыдата ў Прэзідэнты Беларусі. Затрыманы падчас мітынгу супраць афіцыйных вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 19 снежня 2010 года ў Мінску, жорстка збіты і змешчаны пад варту ў СІЗА КДБ. Жонка палітыка, Ірына Халіп, таксама была арыштаваная, а трохгадовага сына Даніка ўлады спрабавалі выкрасці з дзіцячага садку і адправіць у дзіцячы дом.
11 студзеня 2011 года Amnesty International прызнала Саннікава вязнем сумлення.
14 мая 2011 года судом асуджаны да 5 гадоў пазбаўлення волі. Пакаранне адбываў ў калоніях Наваполацка, Бабруйска, Віцебска. У 2012 годзе памілаваны А. Лукашэнкам, атрымаў палітычны прытулак у Вялікабрытаніі.
1962 год. Нарадзіўся Славамір Адамовіч.
Беларускі паэт, грамадскі дзеяч. Адзін з заснавальнікаў Таварыства маладых літаратараў «Тутэйшыя», лідар арганізацыі «Правы рэванш», сябра «Таварыства вольных літаратараў», актывіст Руху салідарнасці «Разам».
Скончыў БДУ. Працаваў у «Настаўніцкай газеце». Атрымаў літаратурную прэмію «Гліняны вялес» за зборнік вершаў «Каханне пад акупацыяй».
За верш «Убей президента!» быў арыштаваны 6 красавіка 1996 года. У турме КДБ трымаў сухую галадоўку. Праз 10 месяцаў выпушчаны пад падпіску пра нявыезд.
У жніўні 1997 на адным з апазіцыйных мітынгаў публічна зашыў сабе рот у знак пратэсту супраць ціску ўладаў на незалежныя СМІ і незалежных журналістаў.
У 2000 годзе жыў ў Нью-Ёрку, потым у Нарвегіі, Беларусі.
2004 год. У Парыжы памёр Міхась Наўмовіч (1922–2004).
Дзеяч беларускай эміграцыі, старшыня Беларускага Згуртавання ў Францыі «Хаўрус» і член рады БНР, мастак, фізіятэрапэўт.
Скончыў Наваградскую гімназію (1944). Пасля далучэння Заходняй Беларусі да БССР не хацеў разумець і прызнаваць савецкую ўладу, таму ў гімназіі адбываліся канфлікты на гэтай глебе.
У 1944 годзе быў мабілізаваны ў Беларускую краёвую абарону, адкуль уцёк, прабраўся ў Францыю і далучыўся да францускіх партызанаў, потым уступіў у армію Андэрса.
Пасля дэмабілізацыі ў 1947 годзе пераехаў у Парыж. Скончыў факультэт скульптуры Нацыянальнай вышэйшай школы прыгожых мастацтваў, школу фізіятэрапіі ў Парыжы. Выкладаў анатомію і марфалогію ў дзяржаўных і прыватных школах фізіятэрапіі і мастацтва.
З 1946 года ўзначальваў Аб’яднанне беларускіх работнікаў у Францыі. Сустваральнік Беларускай незалежніцкай арганізацыі моладзі, выдавец часопіса «Моладзь», кіраўнік Аб’яднання беларускіх студэнтаў, Беларускага аб’яднання камбатантаў, прадстаўнік у Францыі Беларускага камітэту дапамогі ахвярам радыяцыі, арганізаванага ў 1989 годзе пры Беларускай каталіцкай місіі ў Лондане з ініцыятывы айца Аляксандра Надсана.
Аўтар больш за 10 скульптурных твораў з каменю, у тым ліку помніка на магіле М. Равенскага, скульптур для касцёлаў, мосту Аляксандра III і Новага мосту ў Парыжы, працы «Вяселле ў Кане Галілейскай», пераможца конкурсу на стварэнне статуі Жанны д’Арк.
Аформіў выдадзеныя ў замежжы кнігі «Спадчына» Янкі Купалы, «Сымон-музыка» Якуба Коласа, «Матчын дар» Алеся Гаруна, альманах «Ля чужых берагоў». Маляваў і акварэллю.
Некаторыя мастацкія працы захоўваюцца ў Беларускай бібліятэцы і музэі імя Ф. Скарыны ў Лондане.
З’явілася відэа праекта ядзернага магільніка для БелАЭС, які можа быць размешчаны ў Мсціслаўскім раёне.
Беларуская арганізацыя па абыходжанні з радыеактыўнымі адходамі апублікавала відэа, у якім паказала архітэктурна-планіровачныя рашэнні і канцэпцыі будучай кропкі пахавання радыёактыўных адходаў.
Ядзерны магільнік БелАЭС можа з’явіцца ў вёсцы Навасёлкі пад Хойнікамі на Гомельшчыне, або ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці, або ў Астравецкім раёне Гарадзенскай вобласці. Зараз вядзецца выбар пляцоўкі пад яго ўзвядзенне, піша гомельскі “Флагшток”.
У арганізацыі па абыходжанні з радыеактыўнымі адходамі заяўляюць, што задача – стварыць аб’ект, які гарантуе поўную ізаляцыю радыёактыўных адкідаў ад навакольнага асяроддзя, і што выбраныя рашэнні адпавядаюць самым жорсткім сусветным стандартам бяспекі.
Як адзначае гомельскае выданне, на дадзены момант выклікае пытанні тое, што не названыя базавыя параметры палігона ядзерных адходаў, не паведамляецца, як будуць захоўвацца адходы – на паверхні або на глыбіні, колькі спецыялістаў будзе абслугоўваць аб’ект і дзе іх будуць шукаць – сярод мясцовага насельніцтва, ці гэта будуць прыезджыя работнікі.
Раней афіцыйна было заяўлена толькі тое, што плошча палігона складзе каля аднаго квадратнага кіламетра.
Дзевяць жыхароў Мінска і Гомеля сталі ахвярамі махлярства: жыхарка Магілёва падманвала людзей, прапаноўваючы ім нібыта ў арэнду кватэры ў розных гарадах Беларусі.
Паводле інфармацыі праваахоўнікаў, 32-гадовая жанчына знаходзіла ў тэматычных супольнасцях сацыяльных сетак аб’явы людзей, якія шукалі жыллё для здыму. Яна звязвалася з імі і прапаноўвала «выгадныя» варыянты кароткатэрміновай арэнды.
Каб стварыць уражанне надзейнасці, магіляўчанка высылала патэнцыйным кліентам фатаграфію свайго пашпарта і здымкі нібыта кватэр, якія здаваліся. Умоваю браніравання быў задатак.
Пасля таго як грошы паступалі на рахунак, жанчына спыняла зносіны і не адказвала на званкі і паведамленні.
Супрацоўнікі аддзела па супрацьдзеянні кіберзлачыннасці Кастрычніцкага РАУС Магілёва выявілі і спынілі гэтую схему. У дачыненні да жанчыны ўзбуджана крымінальная справа. Ёй пагражае да трох гадоў пазбаўлення волі.
Фотапастка дапамагла міліцыі затрымаць на месцы злачынства выкрадальнікаў камбікорму са склада сельскагаспадарчага прадпрыемства ў Чавускім раёне.
Камеру на складзе аднаго з чавускіх калгасаў усталявалі толькі пасля серыі крадзяжоў, якія адбываліся на фактычна неахоўным складзе.
60-гадовы жыхар Чавусаў, які раней працаваў на гэтым прадпрыемстве, добра ведаў, дзе і як захоўваецца камбікорм для цялят.
Склад знаходзіўся на аддаленні ад іншых будынкаў фермы, тэрыторыя не была агароджаная, аховы не было, а замкі на дзвярах былі чыста сімвалічнымі. Па сутнасці памяшканне было прахадным дваром.
У лістападзе 2025 года мужчына пяць разоў уначы пранікаў унутр, адціскаючы створкі дзвярэй. Адзін раз дзейнічаў адзін, яшчэ чатыры – разам з саўдзельнікам. Кожны раз яны выносілі па два мяшкі камбікорму.
Выкрадзены корм прадавалі мясцовым жыхарам, тлумачачы, што ён нібыта атрыманы ў лік зарплаты. Грошы трацілі на прадукты і алкаголь.
Пасля чарговага крадзяжу на складзе ўсталявалі фотапастку. Дзякуючы ёй асобы падазраваных удалося ўстанавіць, а саміх мужчын затрымалі на месцы злачынства пры спробе прадаць выкрадзенае.
Суд прызнаў жыхара Чавусаў вінаватым у крадзяжы, учыненым групай асоб, і прызначыў штраф у памеры 30 базавых велічынь. Таксама задаволены пазоў аб кампенсацыі шкоды сельгаспрадпрыемству ў памеры 288 рублёў.
Акрамя таго, вынесена прыватная пастанова ў адрас раённага ўпраўлення па сельскай гаспадарцы з-за парушэнняў у працы сельгаспрадпрыемства, якія спрыялі здзяйсненню злачынства.
У Магілёве сілавікі затрымалі 23-гадовага жыхара Гомеля па справе аб «рэабілітацыі нацызму». Відавочна, што нацызмам там і не пахла.
Не паспеў яшчэ забыцца выпадак абсурднага абвінавачвання магілёўцаў у тым, што яны замест Дня Перамогі святкавалі дзень нараджэння Гітлера, як магілёўскія сілавікі зноў вызначыліся. Па справе аб генацыдзе затрыманы чарговы “вораг народа”.
Сімволіка, форма, літаратура
Паводле версіі МУС, малады чалавек з Гомеля публікаваў матэрыялы ў Telegram-чатах, прызнаных экстрэмісцкімі. Падчас вобшуку ў яго знайшлі сцягі, сімволіку, элементы формы часоў Другой сусветнай вайны, халодную зброю 1940-х гадоў і тэматычную літаратуру.
Затрыманне праводзілі талакой: супрацоўнікі 11-га ўпраўлення ГУБАЗіК па Магілёўскай вобласці пры падтрымцы змагароў з дыверсантамі са спецпадраздзялення «Гром».
Паведамляецца, што раней мужчына “тройчы прыцягваўся да адміністрацыйнай адказнасці за распаўсюджванне нацысцкай сімволікі”. Цяпер узбуджана крымінальная справа.
Але падобныя навіны ўсё часцей з’яўляюцца на фоне іншай рэальнасці: пасля падзей 2020 года большасць людзей, на якіх улады навесілі ярлыкі «экстрэмістаў», або знаходзяцца ў турмах, або з’ехалі з краіны.
Новая хваля «барацьбы з экстрэмізмам»
Калі раней крымінальныя справы ўзбуджалі за ўдзел у пратэстах, тэлеграм-каналы або палітычную дзейнасць, то цяпер ГУБАЗіК і КДБ усё часцей чапляюцца да іншых тэм.
Сярод іх:
публікацыі ў інтэрнэце;
захоўванне сімволікі або гістарычных артэфактаў;
удзельнікі ваенна-гістарычнай рэканструкцыі і калекцыянеры.
Для рэканструктараў выкарыстанне формы і сімволікі розных армій Другой сусветнай вайны – звычайная частка гістарычнага хобі. Аднак калі сілавікі стараюцца стварыць атмасферу таго, што “вораг не дрэмле”, такія рэчы могуць трактавацца як прапаганда.
Гісторыя і палітыка
Памяць пра Вялікую Айчынную вайну займае цэнтральнае месца ў дзяржаўнай ідэалогіі Беларусі, таму абвінавачванні ў «рэабілітацыі нацызму» гучаць асабліва гучна.
Пры гэтым краіна востра мае патрэбу ў іншым артыкуле Крымінальнага кодэкса – пакаранні за рэабілітацыю сталінізму. Бо менавіта сталінская эпоха звязаная з масавымі рэпрэсіямі і знішчэннем значнай часткі беларускай эліты.
У любым выпадку ліхаманкавыя пошукі беларускімі сілавікамі новых катэгорый «пагроз» ужо становяцца трэндам.
238 да н.э. Фараон Пталамей III Эвергет упершыню ўвёў высакосныя гады каб прадухіліць зрухі ў календары.
Пазней астранамічныя веды егіпцян былі аб’яднаныя ў адно са старажытнарымскімі традыцыямі адліку часу і атрымаўся Юльянскі каляндар.
Стваральнікам юльянскага календара быў егіпецкі астраном і матэматык Сазіген, які на даручэнне Гая Юлія Цэзара займаўся распрацоўкай каляндарнай рэформы. За падставу каляндарнага цыкла Сазіген узяў вядомую ў той час працягласць астранамічнага года ў 365 дзён і 6 гадзін. Для зручнасці адліку ён прапанаваў тры гады лічыць па 365 дзён, а чацвёрты – па 366 дзён, каб пазбыцца дробнай часткі сутак і ўраўнаважыць астранамічны і каляндарны гады.
З 1 студзеня 45 года да н.э. Гай Юлій Цэзар увёў новы каляндар. У кожны год кратны чатыром, дадаваліся адны дадатковыя суткі ў лютым.
Шляхам сапастаўлення рымскіх і егіпецкіх датыровак у папірусе, знойдзеным у 1999 годзе, было ўстаноўлена, што высакоснымі гадамі ў Рыме былі 44, 41, 38, 35, 32, 29, 26, 23, 20, 17, 14, 11, 8 гады да н. э., 4, 8, 12 і ў наступным, кожны чацьвёрты год.
Год з’яўляецца высакосным у двух выпадках: або калі ён кратны 4, але пры гэтым не кратны 100, або кратны 400. Год не з’яўляецца высакосным, калі ён не кратны 4, або ён кратны 100, але пры гэтым не кратны 400.
Гады 1700, 1800 і 1900 не з’яўляюцца высакоснымі, так як яны кратныя 100 і не кратныя 400. Гады 1600 і 2000 – высакосныя, так як яны кратныя 400. Гады 2100, 2200 і 2300 – невысакосныя.
Высакосным годам быў 2020 год, наступным будзе 2024.
Людзі, якія нарадзіліся 29 лютага, святкуюць свой дзень нараджэння, калі прыпадае высакосны год.
321 год. Рымскі імператар Канстанцін I Вялікі абвясціў нядзелю днём адпачынку.
За 8 гадоў раней імператар дазволіў свабоднае вызнанне хрысціянства.
Ніводнае распараджэнне ўладаў у гісторыі не выконвалася з такім задавальненнем, як эдыкт Канстанціна пра нядзельны дзень.
На гэты дзень рынкі павінны былі закрывацца, а дзяржаўныя ўстановы – спыняць усялякую дзейнасць за выключэннем аперацый па вызваленні рабоў. Ніякіх абмежаванняў на земляробчыя працы, у якіх брала ўдзел пераважная большасць насельніцтва, не накладалася.
Да эдыкта Канстанціна грамадзяне Рымскай імперыі адзначалі ў гэты дзень – “дзень Сонца”. Водгалас гэтай традыцыі захаваўся ў сучаснай назве нядзелі ў шэрагу еўрапейскіх моў – Sunday.
Канстанцін крыху змяніў традыцыю. А прычынай таму паслужыў сон: напярэдадні найважнейшай бітвы яму прысніўся крыж на сонцы і надпіс, які абяцаў перамогу з гэтым знакам. Сон аказаўся прарочым, Канстанцін сапраўды атрымаў перамогу. Таму імператар забараніў фізічную працу ў нядзелю і прысвяціў яе Госпаду.
За савецкім часам у гэты дзень нярэдка праводзілі нядзельнікі.
Нядзеля – выходны дзень у хрысціянскіх краінах.
У Каралеўстве Марока – тры выходныя дні: пятніца (мусульмане), субота (іўдзеі, шабат), нядзеля (хрысціяне).
1573 год. Беларус са шляхецкага роду Іван Фёдараў заснаваў друкарню ў Львове.
І. Фёдараў (1510–1583) – сярэдневяковы ўсходнееўрапейскі друкар. Лічыцца пачынальнікам друкарскай справы ў Масковіі і ва Ўкраіне.
Паходзіць з дробнай беларускай шляхты, падпісваўся родавым гербам Рагозаў «Шранява». Існуе гіпотэза, што ён нарадзіўся на тэрыторыі сучаснага Вілейскага раёна.
З 19 красавіка 1563 да 1 сакавіка 1564 года разам з Пятром Мсціслаўцам выдаў у Маскве першую дакладна датаваную расійскую друкаваную кнігу «Апостал».
15 лютага 1574 года ў Львове скончыў друк “Апостала” – першую ўкраінскую дакладна датаваную друкаваную кнігу. Адначасова з “Апосталам” Фёдараў друкуе і першы кірылічны падручнік граматы – “Азбуку”.
Помнік украінскаму першадрукару Івану Фёдараву ў Львове.
1753 год. Нарадзіўся Тамаш Ваўжэцкі. Палітычны дзеяч ВКЛ, адзін з кіраўнікоў паўстання 1794 года. Генерал-лейтэнант.
Вучыўся ў езуіцкай школе ў Відзах. Дэпутат ад шляхты Браслаўскага павета на Чатырохгадовым сейме Рэчы Паспалітай 1788–1792, дзе выступаў 169 разоў з палымянымі прамовамі, настойваючы на прыняцці Канстытуцыі.
У пачатку паўстання 1794 года дзейнічаў у чыне генерала ў Браслаўскім павеце, потым – у Курляндыі. Вызначыўся ў штурме Лібавы і ў бітве пад Брэстам.
Пасля паланення Т. Касцюшкі ўзначаліў паўстанне, другі галоўнакамандуючы войск (10 кастрычніка – 16 лістапада 1794).
Узяты ў палон, быў перавезены ў Пецярбург, дзе два гады знаходзіўся ў зняволенні. Пасля ўступлення на трон Паўла I вызвалены з турмы, вярнуўся на Радзіму.
Займаў у Царстве Польскім пасады сенатара, ваяводы і міністра юстыцыі.
Памёр 5 жніўня 1816 года. Пахаваны ў Відзах Лаўчынскіх сённяшняга Браслаўскага раёна.
1872 год. Нарадзіўся Васіль Залатароў.
Беларускі кампазітар і педагог. Заслужаны артыст Расіі, народны артыст Беларусі. Прафесар. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі. Пачынальнік беларускай акадэмічнай музыкі.
Вучыўся ў Прыдворнай пеўчай капэле ў М. Балакірава і А. Лядава, Пецярбургскай кансерваторыі па класу М. Рымскага-Корсакава.
Выкладаў у кансерваторыях і музычна-драматычных інстытутах у Расіі, ва Украіне, Беларусі. Яго вучнямі былі Л. Абеліёвіч, А. Багатыроў, У. Алоўнікаў.
У беларускую музычную культуру арганічна ўвайшлі яго балет па матывах народных легенд «Князь-возера», сімфонія «Беларусь», танцавальная сюіта і уверцюра-фантазія на беларускія тэмы для сімфанічнага аркестра, цыкл апрацовак народных песень для голасу з сімфанічным аркестрам «Кантрасты» і іншыя.
Аўтар манаграфіі «Фуга» – першай рускамоўнай працы, спецыяльна прысвечанай гэтай музычнай форме.
Памёр 25 мая 1964 года.
В. Залатароў з выпускнікамі С. Нісневіч, М. Вайнбергам, У. Алоўнікавым, Д. Лукасам, Р. Селіцкім, Л. Абеліевічам, Д. Лукас. Мінск, 1941 год.
1876 год. Аляксандр Бэл атрымаў патэнт на “размаўляльны тэлеграф” – тэлефон.
Сама ідэя тэлефанавання была распрацавана ў 1849-1853 гадах парыжскім інжынерам-механікам Шарлем Бурселем, ён першым ужыў слова “тэлефон” (ад грэцкага tele – удалячынь, далёка і phone – гук).
У 1860 году ў ЗША Антоніа Мэучы прадэманстраваў прыладу, якая магла перадаваць гукі па правадах – Telectrophon. У 1861 годзе нямецкі фізік І. Рэйс прадэманстраваў іншую прыладу, якая таксама магла перадаваць музычныя тоны і чалавечую гаворку па правадах – Telephon.
10 сакавіка 1876 года адбылася перадача першай выразнай фразы, якая стала гістарычнай: “Містэр Ватсан, ідзіце сюды. Вы мне патрэбныя”. Гэтая перадача была ажыццёўлена па 12-ці метроваму проваду, які злучаў кватэру Бэла з лабараторыяй на гарышчы.
25 чэрвеня 1876 года Бэл упершыню прадэманстраваў свой тэлефон на першай Сусветнай электратэхнічнай выставе ў Філадэльфіі. А праз 5 гадоў – на міжнароднай выставе ў Парыжы, дзе да яго апарата выстройваліся вялізныя чэргі.
Бэл у 1877 годзе стварыў першую тэлефонную кампанію “Bell Telephone Company”.
Першы телефон з’явіўся ў Магілёве ў 1881 годзе, у Мінску – у 1890 годзе.
1886 год. Нарадзіўся Фабіян Акінчыц.
Беларускі палітычны дзеяч, юрыст, выдавец, публіцыст.
Скончыў Пецярбургскі ўніверсітэт. У 1920-1930-я гады дырэктар школы на Стаўбцоўшчыне, уладальнік бюро юрыдычных парад, кіраўнік Беларускага дабрачыннага таварыства, віленскага юрыдычнага аддзела Цэнтральнага сакратарыята Беларускай сялянска-работніцкай грамады, член Беларускага нацыянальнага камітэта ў Вільні.
У 1927 годзе асуджаны на 8 гадоў зняволення за палітычную дзейнасць, вызвалены датэрмінова Прэзідэнтам Польшчы І. Масціцкім у 1930.
У ліпені 1939 года стаў старшынёй Беларускага бюро прапаганды пры Міністэрстве прапаганды ў Берліне. У пачатку 1940 года быў старшынёй Беларускага камітэта ў Варшаве. Арганізатар Вустраўскай школы прапагандыстаў (пад Берлінам), куды траплялі асобы з ліку савецкіх ваеннапалонных. Пасля заканчэння курсаў многія выпускнікі накіроўваліся на працу ў акупацыйную адміністрацыю на Беларусі.
Акінчыц прэтэндаваў на палітычнае лідарства ў беларускіх колах, блізкіх да германскіх акупацыйных улад.
5 сакавіка 1943 года Ф. Акінчыц быў застрэлены на кватэры ў Мінску супрацоўнікам «Беларускай газеты» А. Матусевічам.
1906 год. Адбыўся суд над ураджэнкай Магілёўскай губерні Лідзіяй Язерскай, якая 29 лістапада 1905 года здзейсніла замах на жыццё Магілёўскага губернатара М. Клінгенберга.
Л. Язерская (Казановіч, 1866–1915) – стаматолаг, эсерка.
Была асуджаная на 13,5 гадоў катаргі. Памерла ў Якуцку 30 верасня 1915 года ад бранхіяльнай астмы.
У Магілёве яе імя носіць вуліца Язерскай (былая Жандармская, паміж саборам Трох Свяціцеляў і аблвыканкамам).
Урачыстая сустрэча рэвалюцыянерак М. Спірыдонавай, М. Школьнік, А. Біцэнка, А.Ізмайловіч, Р. Фіялкі, Л. Язерскай на Омскай чыгуначнай станцыі 30 чэрвеня 1906 года падчас этапавання на Нерчынскую катаргу
1918 год.У Магілёў уступілі польскія легіянеры, якія падпарадкоўваліся германскаму камандаванню.
Брыгада Польскіх стралкоў была сфарміравана ў 1916 годзе ў Бабруйску (4 000 штыкоў) і перакінута пад Баранавічы. У жніўні 1917 года перадыслацыравана ў Быхаў і ўключана склад Першага польскага корпуса І. Доўбар-Мусніцкага. Корпус складаўся з 12 стралковых, 3 уланскіх палкоў і цяжкай артылерыі. Польскія легіянеры ахоўвалі Стаўку ў Магілёве, адыгралі немалую ролю ў лёсе «быхаўскіх вязняў».
1931 год. Памёр Павел Дземідовіч (1871-1931).
Даследчык беларускай этнаграфіі і фальклору.
Скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю, Віленскі настаўніцкі інстытут. Настаўнічаў у беларускіх школах, у Выбаргскай настаўніцкай семінарыі і на настаўніцкіх курсах у Выбаргу і Юр’еве (Тарту), супрацоўнік аддзялення этнаграфіі Таварыства аматараў прыродазнаўства, антрапалогіі і этнаграфіі пры Маскоўскім універсітэце.
Арганізатар (1919) і загадчык мінскай беларускай гімназіі, супрацоўнік Наркамата асветы БССР, этнаграфічнай секцыі Інбелкульта, выкладчык Мінскага інстытута народнай адукацыі.
Публікаваўся ў выданнях «Виленский вестник», «Этнографическое обозрение», «Живая старина». Частку сваіх этнаграфічных збораў перадаў М. Доўнар-Запольскаму. Спадчына П. Дземідовіча выкарыстана пры падрыхтоўцы выданняў «Легенды і паданні» (1983), «Земляробчы каляндар» (1990) серыі «Беларуская народная творчасць».
Арыштоўваўся ў 1921 г. па абвінавачанні ў антысавецкай дзейнасці.
1953 год. Нарадзіўся Уладзімір Кожух.
Беларускі мастак-жывапісец.
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча імя А. Глебава, Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут, праходзіў стажыроўку ў творчых майстэрнях у г. Мінску.
Увасабленне сіл прыроды – асноўны змястоўны матыў яго жывапісных работ. У яго карцінах зварот да архаічных пластоў этнічнай культуры беларусаў носіць рамантычны характар.
За серыю работ «Чарнобыля чорная быль» прысуджана прэмія прафсаюзаў.
Памёр 6 ліпеня 2017 года.
1967 год.Пастановай ЦК КПСС, Саветам міністраў СССР быў уведзены пяцідзённы працоўны тыдзень з двума выходнымі днямі.
З’явілася звыклая нам пяцідзёнка, але пры гэтым захаваліся і рабочыя суботы па вызначанай сетцы працоўнага часу.
Пяцідзёнка замяніла сямідзённы працоўны тыдзень з 8-гадзінным працоўным днём і 48 гадзін у тыдзень, які быў уведзены ўлетку 1940 года.
У еўрапейскіх краінах, паводле дырэктывы Еўрапарламента і ЕС, сярэдняя працягласць працоўнага часу не павінна перавышаць 48 гадзін у тыдзень, уключаючы звышурочныя, якія кампенсуюцца.
У Фінляндыі працоўны тыдзень – гэта 32-38 гадзін, у Італіі – 40-48, Францыі – 35-48, у Вялікабрытаніі – 36, у ФРГ – 40-48 гадзін, Нідэрландах – 40-48, ЗША – 40, Кітаі – 40-48.
1991 год. Загінуў пры нявысветліных абставінах Анатоль Грачанікаў (1938-1991).
Беларускі паэт і перакладчык. Галоўны рэдактар часопісаў «Вясёлка», «Бярозка», «Маладосць».
Аўтар 10 зборнікаў вершаў, зборніка паэзіі, кніг сатыры і гумару, 4-х кніг для дзяцей.
На беларускую мову пераклаў зборнік паэзіі Зульфіі, кнігі вершаў для дзяцей сучасных афганскіх паэтаў, асобныя творы рускіх, украінскіх, малдаўскіх, літоўскіх, сярэднеазіяцкіх паэтаў і паэтаў замежных славянскіх краін.
Дзяржаўная прэмія БССР за кнігі вершаў «Палессе», «Валерка і лятаючая талерка», «Казка пра Івана-ганчара і пачвару цара»
Працуючы бабруйскі Завод жалезабетонных вырабаў зноў выставілі на аўкцыён, але цяпер ужо коштам амаль 1 млн 124 тыс. рублёў.
Інфармацыя аб аўкцыёне размешчана на сайце РУП “БелЮрЗабеспячэнне”. На таргі выстаўлены галоўны корпус фармовачнага цэха, плошчай больш за 10 000 квадратных метраў і яшчэ тры будынкі, уключаючы склад гатовай прадукцыі. Выставіў прадпрыемства на продаж абласны аддзел прымусовага выканання. А ўласнікам завода з’яўляецца ТАА “ЮрБудМаш”. Паводле яго замдырэктара Сяргей Усава, і дачыннае прадпрыемства ў Бабруйску, і гадоўнае ў Магілёве працягваюць працаваць, піша komkur.info.
“Завод у Бабруйску вырабляе жалезабетонныя вырабы – пліты перакрыцця, падмуркавыя блокі, перамычкі, калоны, пярсцёнкі. Прадпрыемства мы купілі ў 2018 годзе, таксама з аўкцыёну, пасля мадэрнізавалі і з 2019 года яно працуе і вырабляе прадукцыю. Створаны 32 працоўныя месцы” – распавёў ён.
Прычынай жа продажу завода з’яўляюцца даўгі перад падатковымі органамі. Прычым яго ўжо прадавалі восенню 2025 года за больш чым 2 млн 800 тыс. рублёў, праўда, пакупнікоў не знайшлося. Цяпер жа цану знізілі больш чым удвая.
А ў прынцыпе Заводу жалезабетонных вырабаў неяк катастрафічна не шанцуе. Раней ён належаў прадпрыемству «Бабруйскжалезабетон». У 2010-х гадах яго ліквідавалі, пасля чаго сталі распрадаваць маёмасць. Адміністрацыйны будынак спрабавалі прадаць асобна. Спачатку аднаму ўласніку, а пасля іншаму. Другая спроба аказалася паспяховай, але цяпер ад завода спрабуе пазбавіцца колішні пакупнік – ТАА “ЮрБудМаш”.
На Магілёўшчыне да людзей з-за недаядання выхадзілі дзікія жывёлы. Таксама ў рэгіёне павялічыліся выпадкі дарожных аварый з іх удзелам.
Зімой у Магілёўскай вобласці пачасціліся выпадкі, калі дзікія жывёлы выходзілі да людзей. Пры гэтым многія з іх былі фізічна аслабленыя і знясіленыя. У сувязі з гэтым пракуратура сумесна з прыродаахоўнымі органамі праверыла, як у паляўнічых гаспадарках арганізавана падкормка жывёл.
Кармілі бананамі і пітахаяй
Праверка паказала, што ў большасці агледжаных паляўнічых гаспадарак Беларускага таварыства паляўнічых і рыбаловаў колькасць падкормачных пляцовак і кармушак не адпавядае колькасці дзікіх жывёл, якія жывуць у гэтых угоддзях.
Напрыклад, з улікам папуляцыі жывёл у Бабруйскай паляўнічай гаспадарцы павінна быць абсталявана не менш за 62 кармушкі, аднак фактычна іх толькі 24. Акрамя таго, частка кармушак размешчана на значнай адлегласці, што ўскладняе пад’езд да іх. У выніку корм у іх своечасова не папаўняецца.
У Асіповіцкай і Слаўгарадскай паляўнічых гаспадарках былі выяўлены пашкоджаныя кармушкі, а некаторыя з іх знаходзіліся проста на зямлі.
У шэрагу раёнаў таксама не выконваліся мінімальныя нормы падкормкі дзікіх жывёл. Разлікі паказалі, што аб’ёму набытых кармоў у Бабруйскай, Глускай, Кіраўскай, Клічаўскай і Асіповіцкай паляўнічых гаспадарках хапіла б для кармлення мясцовых папуляцый толькі прыкладна на чатыры дні.
Акрамя таго, у Асіповіцкай паляўнічай гаспадарцы зафіксавалі выпадак кармлення жывёл экзатычнай садавінай – бананамі і пітахаяй, хоць правілы дазваляюць выкарыстоўваць для падкормкі толькі раслінныя кармы з відаў раслін, што растуць на тэрыторыі Беларусі.
15 тон корму высыпалі проста на зямлю
Парушэнні выявілі і ў Быхаўскай паляўнічай гаспадарцы. Восенню 2025 года там атрымалі 15 тон корму для жывёл, але яго проста высыпалі ў лесе на зямлю. Узімку, калі выпаў глыбокі снег, доступ жывёл да гэтага корму значна ўскладніўся.
Таксама высветлілася, што не ўсе паляўнічыя карыстальнікі праводзяць вакцынацыю і дэгельмінтызацыю дзікіх жывёл.
Акрамя таго, работнікі паляўнічых гаспадарак не арганізоўвалі належных мерапрыемстваў, каб адцягнуць дзікіх жывёл ад аўтамабільных дарог агульнага карыстання. Месцы, дзе адбываецца найбольшая колькасць дарожна-транспартных здарэнняў з іх удзелам, не аналізаваліся, а меры па ўстаноўцы дадатковых саланцоў на такіх участках не прымаліся.
У выніку за першыя два месяцы 2026 года колькасць аварый з удзелам дзікіх жывёл у Магілёўскай вобласці вырасла з 86 да 110, што на 21,8% больш.
Пракуратура вынесла адпаведнае прадстаўленне на адрас старшыні абласной арганізацыі таварыства паляўнічых і рыбаловаў.
У Магілёўскай вобласці толькі за 2024 год і дзевяць месяцаў 2025-га ўдалося прадухіліць парушэнні на мільёны рублёў.
Практыка выкарыстання бюджэтных сродкаў паводле прынцыпу «галоўнае – засваенне, а наступствы не важныя» да гэтага часу не знікла. Пра гэта паведаміў начальнік галоўнага ўпраўлення Міністэрства фінансаў па Магілёўскай вобласці Міхаіл Бондараў у артыкуле для ведамаснага часопіса «Финансы. Учет. Аудит».
Паводле яго, асноўнай прычынай праблемы з’яўляецца недастатковая работа распарадчыкаў і атрымальнікаў бюджэтных сродкаў па планаванні фінансавых рэсурсаў на працягу года.
Згодна статыстыкі Мінфіна, у 2024 годзе ў выніку папярэдняга кантролю ў Магілёўскай вобласці было прадухілена незаконнае атрыманне бюджэтных сродкаў, іх нямэтавае выкарыстанне або выкарыстанне з парушэннем заканадаўства на суму 2,4 млн рублёў. За дзевяць месяцаў 2025 года гэты паказчык склаў ужо 2,7 млн рублёў.
Акрамя таго, органы дзяржаўнага казначэйства рэгулярна фіксуюць прэтэнзіі да пастаўшчыкоў паслуг, якія працуюць з атрымальнікамі бюджэтных сродкаў у межах сістэмы рэгуляванага цэнаўтварэння.
Яшчэ адной праблемай Бондараў называе парушэнні пры выдаткоўванні бюджэтнымі арганізацыямі пазабюджэтных сродкаў, якія атрымліваюцца ад дзейнасці, якая прыносіць даходы. За 2024 год і 9 месяцаў 2025-га рэгіянальнае ўпраўленне Мінфіна выявіла парушэнні ў гэтай сферы ў 52 арганізацыях, што складае 45,2% агульнай колькасці арганізацый, якія дапусцілі парушэнні бюджэтнага заканадаўства.
