Магілёўскае прадпрыемства не змагло даказаць, чаму цэны на прадукцыю менавіта такія. Штраф – 400 000 рублёў.
КДК Магілёўскай вобласці выявіў парушэнні цэнаўтварэння ў вытворцы бытавой хіміі. Праверка паказала, што прадпрыемства павышала цэны на прадукцыю без абавязковага ўзгаднення з аблвыканкамам і не магло пацвердзіць іх эканамічнымі разлікамі.
Як паведамілі ў КДК, гаворка ідзе пра кампанію, якая выпускае мыйныя і чыстячыя сродкі, а таксама парфумерна-касметычную прадукцыю.
Парушэнні:
рэалізацыя прадукцыі па цэнах, не пацверджаных эканамічнымі разлікамі;
сістэматычнае павышэнне адпускных цэн без абавязковага ўзгаднення з аблвыканкамам;
невыкананне ўстаноўленага парадку дзяржаўнага рэгулявання цэн.
Сітуацыя дэманструе тыповую праблему адміністрацыйнага рэгулявання цэн: прадпрыемствы вымушаныя балансаваць паміж ростам сабекошту і жорсткім кантролем з боку дзяржавы, што нярэдка прыводзіць да канфлікту паміж эканомікай вытворчасці і патрабаваннямі планавай сістэмы.
Жорсткая мадэль лукашэнкаўскага кантролю цэн нярэдка прыводзіць да парадаксальнай сітуацыі: прадпрыемствы фактычна працуюць ва ўмовах планавай эканомікі, але пры гэтым нясуць рынкавыя выдаткі – рост сыравіны, лагістыкі і энергарасурсаў.
У выніку спробы кампенсаваць страты праз павышэнне цэн заканчваюцца штрафамі, што робіць вытворчасць яшчэ менш рэнтабельнай.
Па выніках праверкі прадпрыемства аштрафавана на 400 тысяч рублёў.
Вось што атрымліваецца, калі беларускія “селекцыянеры” спрабуюць скрыжоўваць сацыялізм з капіталізмам.
Спачатку ў сям’і з Бабруйска з’явіўся адзін паранены лебедзь, а з часам на падвор’і пасялілася ўжо цэлая зграя. Цяпер сужэнцы даглядаюць адразу пяць птушак.
На падвор’і жыхароў Бабруйска Шушлянікавых цяпер жывуць адразу пяць лебедзяў. Усе птушкі трапілі да сужэнцаў на час лячэння пасля розных надзвычайных сітуацый.
Першым з’явіўся лебедзь Грыша. Яго знайшлі каля аграгарадка Іванаўка пасля таго, як браканьеры застрэлілі лебядзіную сям’ю. У птушкі былі пашкоджаны крыло і лапа. Пасля аперацыі мясцовы ветэрынар папрасіў сужэнцаў узяць лебедзя на ператрымку. Цалкам аднавіцца Грыша не змог, таму так і застаўся жыць у Шушлянікавых.
У канцы снежня мінулага года да яго падсялілі лябёдушку з Жлобіна з моцна абмарожанымі лапамі і крыламі. Новую госцю назвалі Глафірай. Паводле слоў гаспадыні, Грыша адразу пачаў да яе заляцацца і цяпер амаль не адыходзіць ад сваёй сяброўкі.
Неўзабаве ў сям’і з’явіліся яшчэ два маладыя лебедзі – хлопчык і дзяўчынка. Іх знайшлі на кар’еры, дзе птушкі прымерзлі да лёду і пашкодзілі крылы. Навічкоў назвалі Юша і Ванюша. Спачатку старэйшыя птушкі крыху шчыпалі іх, але хутка прынялі.
А ў студзені на падвор’і з’явілася яшчэ адна лябёдушка – Малышка. Яе знайшлі на рацэ з пераломам крыла і траўмаванай лапай. Спачатку птушка была вельмі слабая і некалькі дзён амаль не ўставала. Цяпер ёй стала лепш, але для поўнага аднаўлення патрэбна аперацыя.
Днём лебедзі гуляюць па двары, а ноччу спяць у хляве. Кормяць іх зернем – аўсом, ячменем, пшаніцай, камбікормам і гароднінай. Яшчэ раней гаспадары зрабілі на ўчастку невялікі сажалку, але цяпер, калі птушак стала больш, плануюць увесну яе пашырыць.
Паводле слоў гаспадыні, некаторых птушак, магчыма, удасца вярнуць у дзікую прыроду, калі яны поўнасцю адновяцца. Але лебедзь Грыша, хутчэй за ўсё, застанецца жыць у іх – з-за траўмы ён не можа лётаць.
1564 год. Загадам Івана Жахлівага і дабраславеннем мітрапаліта Макарыя ў Маскве надрукавана першая руская кніга “Апостал”.
Надрукавалі яе выхадцы з Беларусі Іван Фёдараў (мяркуемае месца нараджэння – сённяшні Вілейскі раён) і Пётр Мсціславец.
Выбар для першага выдання кнігі быў невыпадковы: “Апостал” выкарыстоўваўся на богаслужэннях, пры падрыхтоўцы святароў і для навучання грамаце ў царкоўна-прыходскіх школах.
Праца над “Апосталам” вялася з красавіка 1563 па сакавік 1564 года.
1710 год. Выйшаў у свет першы друкаваны падручнік па геаграфіі на рускай мове – “Геаграфія ці кароткае зямнога свету апісанне”.
Хто з’яўляўся аўтарам першага рускага падручніка па геаграфіі, да гэтага часу загадка. Гісторыкі мяркуюць, што кніга была перакладзена з галандскай мовы.
Дакладна невядомы і перакладчык. Але ім можа быць ураджэнец Мсціслаўшчыны Ілля Капіеўскі (Капіевіч, 1651–1714). Асветнік, першы настаўнік Пятра І ў Галандыі, выдавец, перакладчык шматлікіх кніг, паэт, пісьменнік, распрацоўшчык грамадзянскага шрыфту, аўтар сучасных рускіх назваў 12 сузор’яў, папулярызатар тэрмінаў “мапа”, “карта”, “глёбус” у рускай мове. Імя І. Капіевіча носіць адна з вуліц Мінска.
У падручніку геаграфіі 1710 года апісаны “зямныя кругі” – роўналежнік, тропікі, канцавоссі. Давалася ў ім і паняцце аб градусах шырыні і даўжыні, пералічваліся асноўныя крыніцы карысных выкапняў Еўропы, пазначаны тыпы палітычнага ладу ў розных еўрапейскіх краінах, апісаны некаторыя краіны і народы Азіі, Амерыкі, Аўстраліі і Афрыкі.
1781 год. Памёр Міхал Карыцкі (1714–1781).
Беларускі паэт-лацініст эпохі Асветніцтва, манах-езуіт, педагог, доктар філасофіі.
Скончыў Віленскую акадэмію. Выкладаў у Мінскім езуіцкім калегіуме, Віленскай акадэміі, Слуцкай семінарыі, у Варшаве, Драгічыне, Нясвіжы, Полацку, Бабруйску.
Падзяляў ідэі Асветніцтва, імкнуўся палепшыць сістэму адукацыі, надаць ёй больш свецкі характар.
Пачынальнік класіцызму як творчага метаду, паўплываў на паэзію Рэчы Паспалітай. Пісаў вершы, казкі, элегіі, пасланні, паэмы, элегіі, пародыі лацінскай мовай.
Пасля скасавання (1773) Папам ордэна езуітаў Адукацыйная камісія прызначыла яго на пасаду прэфекта Мінскага калегіума.
Cваю маёмасць ахвяраваў на патрэбы Мінскай школы, дзе выкладаў у апошнія гады.
У некаторых творах выказваў свае пачуцці замілавання родным краем, ганарыўся яго прыгажосцю і багатай гісторыяй, праслаўляў адвечную славянскую раку Дзвіну і старажытны Полацк, куды раіў Кацярыне ІІ перанесці сваю сталіцу.
1861 год. На наступны дзень пасля дня нараджэння памёр Тарас Шаўчэнка (1814–1861).
Вядомы ўкраінскі мастак і літаратар.
Беларусь наведваў у 1829 годзе, у час прыезду свайго ўладніка П. Энгельгарта ў Вільню. У 1843 годзе, здабыўшы волю, Шаўчэнка па дарозе з Пецярбурга да Украіны наведаў Віцебск, Магілёў, Гомель. Гэтым жа шляхам вяртаўся ў Пецярбург у 1847 годзе. Падрымліваў сувязі са многімі беларускімі літаратарамі, удзельнікамі вызваленчага руху.
У яго гонар у Беларусі усталяваны помнікі ў Брэсце, Слуцку, Гомелі, Мінску, Магілёве (2005). У 2015 годзе помнік у Магілёве быў пашкоджаны вандаламі.
Выява Шаўчэнкі разам з Гогалем і Пушкіным размешчана на мемарыяльнай дошцы на будынку па Ленінскай, 33.
У Беларусі вуліцы Шаўчэнкі ёсць у шматлікіх гарадах, у тым ліку Бабруйску, Магілёве.
1939 год. У Мінску прэм’ерай оперы «Міхась Падгорны» Яўгена Цікоцкага адкрыўся будынак Дзяpжаўнага тэатра опеpы і балета Белаpyсi.
Адзін з двух музычных тэатраў краіны разам з Музычным тэатрам. Размешчаны ў Траецкім прадмесці. Будынак оперы – помнік міжнароднага значэння, узор савецкага канструктывізму з элементамі ар-дэко. Існуе легенда, што Янка Купала, убачыўшы праект, выклікнуў: «А летуценны хлопец гэты Лангбард!».
Пастаноўкі большасці спектакляў у тэатры ідуць на мове арыгінала, а таксама на беларускай і рускай.
У тэатры працавала 8 Народных артыстаў СССР і 11 – БССР.
Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, калектыў тэатра выходзіў на акцыі пратэсту. Больш за 300 артыстаў і супрацоўнікаў падпісалася пад зваротам у падтрымку купалаўцаў.
27 кастрычніка артысты правялі акцыю салідарнасці з беларускім народам, звярнуўшыся перад пачаткам спектакля «Царская нявеста» да прысутных: «У гэты пераломны момант, калі ў нашай краіне адбываецца беззаконне і несправядлівасць, мы не можам маўчаць…». Пасля звароту яны выканалі песню «Магутны Божа», гледачы падтрымалі артыстаў авацыямі.
Пасля гэтага пачаліся звальненні, а спектаклі былі адменены «у сувязі са складанай эпідэміялагічнай сітуацыяй».
1940 год. У в. Папоўшчына (цяпер Карпаўскі Чэрыкаўскага раёна) нарадзіўся Аляксей Марачкін.
Беларускі мастак і грамадскі дзеяч, педагог.
Працаваў галоўным мастаком Мастацкага фонду, у Беларускай акадэміі мастацтваў, загадваў кафедрай жывапісу. Член БНФ. Адзін з заснавальнікаў і першы старшыня мастацкай суполкі «Пагоня».
Працуе пераважна ў станкавым жывапісе ў жанрах партрэта, тэматычнай карціны, пейзажа і нацюрморта. Тэматыка яго твораў прысвечана гістарычным падзеям мінулага і сучаснасці, раскрывае багацце духоўнай культуры беларускага народа.
Стварыў партрэты шматлікіх выдатных дзеячаў беларускай гісторыі і культуры, у тым ліку «Цётка», «Пачатак. Францыск Скарына», «М. Гусоўскі», «Вераніка і Максім», «Рагнеда», «Кірыла Тураўскі», «Канцлер Вялікага Княства Літоўскага Леў Сапега», «Мікола Ермаловіч», серыю партрэтаў «Мае сучаснікі», цыкл твораў «Народныя легенды і паданні», розных тэматычных кампазіцый, у тым ліку з Чарнобыльскай тэмай.
Яго працы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі, у Мастацкай галереі Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка, у музеях і прыватных галерэях Беларусі, Польшчы, Германіі, ЗША.
Узнагароджаны медалём Францыска Скарыны, медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.
Двойчы адмовіўся ад ганаровага дзяржаўнага звання «Ганаровы мастак», пратэстуючы супраць сістэмы дзяржаўнага патранату і кантролю за мастацтвам, супраць палітыкі А. Лукашэнкі.
А. Марачкін і Г. Бураўкін.
1942 год. У Мсціславе нарадзіўся Міхась Ткачоў.
Беларускі гісторык, археолаг, грамадскі дзеяч. Доктар гістарычных навук, прафесар.
Загадчык рэдакцыі гісторыі, галоўны рэдактар выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя» імя Петруся Броўкі. Ініцыятар стварэння энцыклапедыі «Археалогія і нумізматыка Беларусі», «Энцыклапедыі гісторыі Беларусі».
Вывучаў ваенна-абарончае дойлідства, матэрыяльную культуру і архітэктуру гарадоў Беларусі XI-XVIII стагоддзяў.
Адзін з аўтараў кніг «Нарысы па археалогіі Беларусі», «Гісторыя беларускага мастацтва».
Першым прасачыў генезіс, эвалюцыю і этапы развіцця замкаў і абарончых сістэм населеных пунктаў, а таксама арганізацыю абароны беларускіх гарадоў.
Памёр 31 кастрычніка 1992 года.
У яго памяць у Гродна і Мсціславе ўсталяваны мемарыяльныя шыльды.
1946 год. Нарадзіўся Уладзімір Гасцюхін.
Савецкі і беларускі акцёр тэатра і кіно, Заслужаны артыст РСФСР, Народны артыст Беларусі.
Здымаўся ў больш чым 120 кінафільмах, у тым ліку “Хаджэнне па пакутах”, “Час выбраў нас”, “Магістраль”, “У пошуках капітана Гранта”, “Знак бяды”, “Шляхціц Завальня”, “Дальнабойнікі”, “Ціхі Дон”, “Смерць шпіёнам. Крым”, “Снайпер: Апошні стрэл”.
У 2017 годзе зняўся ў прапагандысцкім фільме тэлеканала Беларусь 1 «Белы легіён чорных душ. Журналісцкае расследаванне».
Прадстаўнік “рускага свету”. Прытрымліваецца антыамерыканскіх і антыўкраінскіх поглядаў. «Персона Нон Грата» на тэрыторыі Украіны.
Заснавальнік Рэспубліканскай партыі працы і справядлівасці.
Сярод многіх узнагарод, медаль і Ордэн Ф. Скарыны.
1969 год. У Магілёве нарадзіўся Андрэй Вараб’ёў.
Беларускі скульптар.
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, Беларускую акадэмію мастацтваў. Выкладаў мастацкія дысцыпліны ў МДУ імя А. Куляшова.
З 1995 года актыўна выстаўляецца, у тым ліку і за мяжой, арганізуе ўласныя праекты. Мае ўласную галерэю. З’яўляўся кіраўніком абласной арганізацыі Саюза мастакоў Беларусі.
Аўтар шматлікіх гарадскіх скульптур, якія вядомы большасці магілёўцаў, шклаўчан, быхаўчан і іншых. Сярод яго скульптур – Шклоўскі агурок, закаханая пара, гімнастка, львы на мосце імя Яшына праз Дняпро ў Магілёве, Маленькі прынц, вобраз Магіслава на Ратушы, мемарыяльныя шыльды славутым ураджэнцам і іншыя.
25.02.2020, могилев, скульптор андрей воробьев создал композицию под названием «Король и королева, или Песочные часы времени». фото Андрея Сазонова
1972 год. Адбыўся выбух на Мінскім радыёзаводзе.
Загінула ад 103 да 143 чалавек, больш за 100 пацярпела.
Выбух у цэху па вырабе тэлевізыйных футляраў Мінскага радыёзавода – гэта катастрофа стала адной з найбольш масавых у Беларусі паводле колькасці ахвяр. Ад выбуху абрынуліся жалезабетонныя перакрыцці, пакінуўшы ад будынка толькі слупы, на якіх трымаўся дах.
Прычынай выбуху быў названы дробнадысперсны пыл ад шліфавання драўняных пліт і фанеры. За шматлікія гады працы ён асядаў у вентыляцыі, якая не спраўлялася з адкідамі вытворчасці такога памеру. Адной іскры было дастаткова, каб пыл выбухнуў.
Праекціроўшчыкі і дырэктар завода апынуліся за кратамі.
Фота: Мінск з космасу. Месца выбуху (завулак С. Кавалеўскай) адзначана чырвоным кружком.
2000 год. Памёр ураджэнец в. Батвінаўка (зараз Крычаўскі раён) Уладзімір Труханоўскі (1914-2000).
Савецкі і расійскі гісторык, пісьменнік і дыпламат. Доктар гістарычных навук. Акадэмік РАН.
Скончыў Ленінградскі педінстытут, Вышэйшую дыпламатычную школу. Служыў у войску, у наркамаце замежных спраў, генеральным консулам у Іране, загадчыкам аддзела ААН. Браў удзел у Сан-Францыскай і Патсдамскай канферэнцыях.
Выкладаў, кіраваў кафедрай у Маскоўскім інстытуце міжнародных зносін, працаваў у Інстытуце гісторыі АН СССР, галоўным рэдактарам часопіса «Пытанні гісторыі», віцэ-прэзідэнтам Савецкай Асацыяцыі Садзейнічання ААН, прэзідэнтам Асацыяцыі брытанскіх даследаванняў.
2011 год. Памёр Янка Сіпакоў (1936-2011).
Беларускі пісьменнік, перакладчык. Заслужаны дзеяч культуры. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР.
Працаваў у шклоўскай раённай газеце «Чырвоны барацьбіт», часопісах «Вожык», «Маладосць», «Беларусь», у выдавецтве «Беларуская Энцыклапедыя».
Аўтар вершаў, паэтычных зборнікаў, кніг паэзіі, паэм у прозе, нарысаў, кніг прозы, кнігі прытчаў, фантастычна-прыгодніцкай аповесці, цыклаў мініяцюр, гістарычных апавяданняў, зборнікаў гумарэсак.
Пераклаў на беларускую мову класікаў сусветнай і рускай літаратуры.
Памёр 10 сакавіка 2011 года ў Мінску.
На Першамайскай дэманстрацыі. Я. Сіпакоў, І. Навуменка, Н. Маеўская, Б. Сачанка, Ю. Свірка. 1958 год.
2013 год. Памёр Барыс Аракчэеў (1926-2013).
Беларускі мастак, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў.
Працаваў у станковым жывапісе, у жанрах пейзажа, нацюрморта, тэматычных карцін і батальных сцэн.
Пад час вайны служыў у Бабруйску, Мінску.
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, Тэатральна-мастацкі інстытут (першы выпуск, разам з будучымі народнымі мастакамі А. Анікейчыкам, В. Грамыкам, А. Кашкурэвічам i Л. Шчамялёвым).
Сярод яго твораў – пейзажы, нацюрморты, серыя партрэтаў сучаснікаў і знакамітых людзей. З’яўляўся адным з чатырох стваральнікаў дыярамы «Мінскі кацёл» у Музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны.
Выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы, Акадэміі мастацтваў, з’яўляўся настаўнікам многіх вядомых беларускіх мастакоў, сярод якіх У. Кожух, А. Кузьміч, В. Рускевіч, Ф. Янушкевіч, В. Ясюк.
Творы мастака знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі, Фондзе Саюза Мастакоў, Магілёўскім мастацкім музеі і іншых, галерэях Гомеля, Светлагорска, Полацка, Крупак, Баранавічаў, у прыватных калекцыях замежных краін.
Жыхар Магілёва Раман, які цяпер знаходзіцца ў в’етнамскім горадзе Нячанг, раніцай 8 сакавіка выпадкова апынуўся ў самым цэнтры святочных падзей.
На ўзбярэжжы Паўднёва-Кітайскага мора, дзе размешчаны курортны Нячанг, ён сустрэў вялікую колькасць жанчын у святочных строях. Мясцовыя жыхаркі адзначалі Міжнародны жаночы дзень і з задавальненнем пазіравалі перад камерай, піша komkur.info.
Як распавёў магілёвец, в’етнамкі радасна рэагавалі на яго жаданне сфатаграфаваць тое, што адбываецца на тэлефон: падыходзілі, усміхаліся і перадавалі прывітанні ўсім, хто ўбачыць гэтыя кадры.
Такім чынам звычайная ранішняя прагулка для магілёўца ператварылася ў яркую і нечаканую сустрэчу са святочнай атмасферай на беразе Паўднёва-Кітайскага мора.
Правесці ператрус на сваіх хатніх кніжных паліцах на прадмет пошуку кніг, выданых “экстрэмістамі” рэкамендуе магілёцам інтэрнэт-выданне “МогилевОнлайн”.
Сёння, 9 сакавіка 2026 года, стала вядома, што КДБ прызнаў “экстрэмісцкімі фармаваннямі” шэраг кніжных выданняў, якія раней працавалі ў Беларусі, але з пачаткам палітычных рэпрэсій былі вымушаныя перанесці сваю дзейнасць на мяжу. Гэта Lohvinau Publishing House і Andrei Yanushkevich Publishing, а таксама здаўна існаваўшы ў польскім Беластоку Kamunikat.org, які з нядаўніх часоў стаў выдаваць папяровыя версіі кніг, якія раней змяшчаў толькі ў анлайн-версіі.
“Згаданыя выдавецтвы на працягу некалькіх апошніх гадоў працуюць за межамі Беларусі і спецыялізуюцца на выпуску кніг на беларускай мове, уключаючы творы як мясцовых, так і папулярных замежных аўтараў” – піша “МогилевОнлайн”.
“Адзначым, што раней усе яны працавалі ў краіне, таму варта пераправерыць свае кніжныя паліцы” – дае “добрую” параду інтэрнэт-выданне.
Праўда, на гэтай рэкамендацыі “МогилевОнлайн” заканчвае свой клопат пра чытачоў. А што ж рабіць далей, пасля таго, як раптам прадукцыя гэтых выданняў будзе знойдзена на кніжных паліцах? З’есці? Разарваць? Закапаць? Здаецца, лепей за ўсё спаліць на агульным вогнішчы, як ў часы нацысцкай Германіі, якой кіраваў чалавек, пры якім там, па словах беларускага дыктатара, было “не ўсё толькі дрэннае”.
Расейшчына і трасянка настолькі ўкараніліся ў свядомасці чыноўнікаў Магілёўскага гарвыканкама, што бяздумна перакладаючы рускія словы, дэманструюць поўнае неразуменне іх у беларускай мове.
“Гастрофестиваль «Лепшы густ Магілёва»! С 16 по 29 марта в Могилёве пройдет настоящий праздник вкуса!” – абвяшчае тэлеграм-канал газеты гарвыканкама “Веснік Магілёва”.
Тое, што правядуць гастрафестываль, дзе будуць удзельнічаць ажно дзевяць устаноў харчавання, канешне, добра. Нядобра тое, што, выдумляючы беларускамоўную назву мерапрыемства, чыноўнікі нават не парупіліся запытацца ў якога-небудзь настаўніка беларускай мовы, а ці ўсё правільна напісана. Бо пры татальнай русіфікацыі і вывучэнні беларускай мовы насамрэч як непатрэбнай замежнай, пісьменных беларускамоўных людзей знайсці цяжка.
Бо калі б у Беларусі было сапраўднае хаця б дзвюхмоўе, то і чыноўнікі разумелі б, што пры правільным перакладзе назвы “Лучший вкус Могилева” на беларускую будзе “Лепшы смак Магілёва”.
У беларускай мове «густ» мае некалькі значэнняў: гэта эстэтычны густ (добры густ у адзенні, дызайне, музыцы); індывідуальныя перавагі («у яго іншы густ») і, што радзей – фізічнае адчуванне смаку ежы.
Таму фраза «Лепшы густ Магілёва» ўспрымаецца як «лепшы густ у стылі / эстэтыцы» або «лепшыя густы жыхароў».
Слова «смак» у беларускай мове ў першую чаргу азначае адчуванне ежы і напояў, што якраз пасуе для гастранамічнага фестываля. “Смак” непасрэдна звязаны з кулінарыяй і
адразу выклікае гастранамічныя асацыяцыі. Таму «Лепшы смак Магілёва» дакладна асацыюецца з лепшай ежай / найлепшымі стравамі горада.
Можа прачытаўшы гэты артыкул, магілёўскія чыноўнікі ўсвядомяць, што «смак» – гэта ежа, гастраномія, а «густ» – гэта стыль, сімпатыі, абстракцыя.
Летась у Магілёве таксама праходзіў кулінарны фестываль. Тады магілёўскія чыноўнікі таксама паказалі сваё моўнае калецтва ў яго назве “Пачастунак па-магілёўскі”.
Міжнародны дзень ды-джэя (International DJ Day, з 2001 года) святкуецца па пастанове ЮНЕСКА.
Арганізатары фонду World DJ Day Foundation заклікаюць ды-джэяў ахвяраваць усе заробленыя ў гэтую ноч грошы дзіцячым дамам і дабрачынным арганізацыям.
Свята па маштабах гучней за ўсіх адзначаецца ў Вялікабрытаніі. Вядучыя ды-джэі і клубы на працягу тыдня бесперапынна іграюць музыку. Усе сабраныя сродкі пасля такога маштабнага свята паступаюць дзецям-сіротам.
Штогод у акцыі бяруць удзел не менш за 3 000 ды-джэяў з 82 краін свету.
Стварэнне клубнай музыкі – цэлая навука. Ёсць нават школы ды-джэяў. Проста ставіць кампазіцыю – гэтага ўжо мала. Ды-джэю трэба зрабіць рытм, пад які будуць танчыць сотні людзей.
1497 год. Польскі манах Мікалай Капернік (1473-1543) зрабіў першае са сваіх 27 планетарных назіранняў.
Вынікі яго назіранняў былі скарыстаны ў трактаце “Аб зваротах нябесных сфер”, які змяніў карціну свету. Ён з’яўляецца стваральнікам геліяцэнтрычнай сістэмы.
Навуковыя доследы Каперніка былі падтрыманы кардыналам М. Шэнбергам, нашчадак якога, Гергард Шэнберг (1875-1954) працаваў прафесарам і загадчыкам кафедры геаграфіі (1946-1954) Магілёўскага педінстытута.
1652 год.Дэпутат ад ВКЛ Уладзіслаў Сіцінскі ўпершыню выкарыстаў права liberum veto у Сейме Рэчы Паспалітай і спыніў працу сейма.
«Вольнае вета», Liberum veto – прынцып парламенцкага ладу ў Рэчы Паспалітай, які дазваляў любому дэпутату сейма спыніць абмеркаваньне пытання ў сейме і працу сейма наогул, выступіўшы супраць.
1814 год. Нарадзіўся Тарас Шаўчэнка (1814-1861).
Вядомы ўкраінскі мастак і літаратар. Нацыянальны герой Украіны.
Праехаў па Беларусі ў 1829 годзе, у час прыезду свайго ўладніка П. Энгельгарта ў Вільню.
У 1843 годзе, здабыўшы волю, Шаўчэнка па дарозе з Пецярбурга да Украіны наведаў Віцебск, Магілёў, Гомель. Гэтым жа шляхам вяртаўся ў Пецярбург у 1847 годзе. Падрымліваў сувязі са многімі беларускімі літаратарамі, удзельнікамі вызваленчага руху.
У 1863 годзе ў Вільні быў выдадзены «Кабзар» Шаўчэнкі на польскай мове ў перакладзе У. Сыракомлі.
Да пачатку XX стагоддзя адносяцца пераклады Шаўчэнкі на беларускую мову, якія зрабілі зрабілі Янка Купала, А. Гурло, А. Паўловіч. Першым даследчыкам паэтыкі Т. Шаўчэнкі ў Беларусі быў М. Багдановіч. У аснове паэмы Янкі Купалы “Тарасава доля” адлюстраваны жыццёвы шлях вялікага Кабзара.
Перакладалі Шаўчэнку і беларускія паэты міжваеннага і паваеннага часу, у іхнім ліку – Рыгор Барадулін.
У яго гонар у Беларусі усталяваны помнікі ў Брэсце, Слуцку, Гомелі, Мінску, Магілёве (2005). У 2015 годзе помнік у Магілёве быў пашкоджаны вандаламі.
Выява Шаўчэнкі разам з Гогалем і Пушкіным размешчана на мемарыяльнай дошцы на будынку па Ленінскай, 33 у Магілёве.
У Беларусі вуліцы Шаўчэнкі ёсць у шматлікіх гарадах, у тым ліку Бабруйску, Магілёве.
1831 год. У Алжыры заснаваны Французскі замежны легіён.
Ваеннае фарміраванне, якое спачатку прыцягвала замежных наймітаў. Першапачаткова фармаванне прызначалася для аперацый у афрыканскіх уладаннях Францыі. Салдаты кляліся “служыць не Францыі, але Легіёну”, і лацінская формула “Legio patria nostra” (“Легіён – наша Айчына”) была іх неафіцыйным дэвізам.
Сёння Замежны легіён – высокапрафесійны і дысцыплінаваны наёмны спецназ, які здолеў захаваць свой рамантычны арэол для шукальнікаў прыгод. Яго афіцэрамі з’яўляюцца толькі французы. Іншаземцы ж, якія добрасумленна адслужылі радавымі не менш за адзін пяцігадовы тэрмін, могуць прэтэндаваць на французскае грамадзянства.
Да 1 000 беларусаў і выхадцаў з Беларусі, не менш за 30 магіляўчан, служылі ў шэрагах Легіёна.
1838 год. Памёр Іасафат Булгак (1758-1838).
Грэка-каталіцкі царкоўны дзеяч.
Яго смерць зняла апошнюю перашкоду для скасавання Берасцейскай уніі 1596 года.
Вучыўся ў школе пры Жыровіцкім манастыры і ў Рыме.
Член ордэна базыльян. Доктар тэалогіі і кананічнага права. Выкладаў у манастырскіх школах у Беразвеччы, Жыровічах.
Падчас царавання Паўла I садзейнічаў вяртанню ў унію прыходаў, якія былі пераведзены ў праваслаўе.
Епіскап брэсцкі, архіепіскап полацкі, мітрапаліт грэка-каталіцкай царквы (1817-1838).
У канцы жыцця яго акружалі епіскапы, прыхільнікі аб’яднання з праваслаўнай царквой – І. Сямашка, А. 3убко, В. Лужынскі і іншыя, што вяло да змяншэння яго ўплыву.
1858 год. У амерыканскай Філадэльфіі выдадзены патэнт на вулічную паштовую скрыню.
У Рэчы Паспалітай паштовыя скрыні вядомы з 1633 года. На радзіму паштовай скрыні прэтэндуе Легніца.
1883 год. Нарадзіўся Францішак Аляхновіч.
Беларускі драматург, празаік, паэт, публіцыст.
Яго аповесць «У капцюрох ГПУ» ёсць адным з ранніх твораў сусветнай літаратуры, які апісвае жыццё ў сталінскім канцэнтрацыйным лагеры непасрэдна з погляду арыштанта.
Яго п’есы (17) актыўна ставіліся калектывамі Беларусі, Латвіі, Чэхіі і найбольш трупай У. Галубка. За плённую працу Францішка Аляхновіча на ніве тэатра яшчэ пры жыцці яму прысвоілі званне «бацькі найноўшай беларускай драматургіі».
Супрацоўнічаў з «Нашай Нівай», удзельнічаў у беларускім нацыянальным руху, у тэатральных пастаноўках, арганізаваў віленскі тэатральны гурток Беларуская драматычная дружына, стварыў і паставіў дзіцячыя п’есы, ставіў пастаноўкі ў Менску, Вільні, меў сваю мінскую ўласную трупу, працаваў дырэктарам Беларускага савецкага тэатра, у Другім дзяржаўным тэатры ў Віцебску.
1 студзеня 1927 года арыштаваны, атрымаў 10 гадоў катаргі на Салавецкіх астравах.
У пачатку восені 1933 года быў абмяняны на арыштаванага ў Польшчы беларускага палітыка і філолага Б. Тарашкевіча.
Пад час вайны быў рэдактарам віленскай газеты «Беларускі голас», уваходзіў у Цэнтральны Камітэт Беларускай незалежніцкай партыі, ставіў у Мінску п’есы.
Увечары 3 сакавіка 1944 года быў застрэлены на сваёй кватэры. Яго забойства ўскалыхнула беларусаў Вільні. Яго застрэліць маглі і байцы Арміі Краёвай, і савецкія партызаны, і немцы.
З вялікаю ўрачыстасцю пахаваны на Кальвінскіх могілках у цэнтры Вільні, у 1989 годзе перапахаваны на могілках Росы, дзе пастаўлены помнік.
Творы Ф. Аляхновіча зноў пачалі ставіць на беларускай сцэне ў 1990-х гадах.
1918 год. Выканаўчы камітэт Рады Усебеларускага з’езда прымае Другую Устаўную грамату, абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка ў этнічных межах.
Першая Грамата была выдадзена 21 лютага, у якой Выканкам аб’явіў сябе часовай уладай у Беларусі. Спасылаючыся на права народаў на самавызначэнне, Рада . Яназаяўляла, што ўлада ў краіне павінна фармавацца згодна з воляй народаў, якія насяляюць краіну, шляхам дэмакратычных выбараў ва Усебеларускі Устаноўчы Сойм.
Трэцяя Статутная грамата была выдадзена 25 сакавіка 1918 года а 8:00 у будынку мінскага сялянскага пазямельнага банка на вуліцы Серпухоўскай (цяпер – Валадарскага, 9). Яна аб’явіла аб абвяшчэнні незалежнай Беларускай Народнай Рэспублікі.
БНР мела тэрыторыю 300 000 квадратных кіламетраў.
1921 год. Нарадзіўся Валянцін Фацін.
Герой Савецкага Саюза (24.03.1945). Удзельнік вызвалення Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну.
Нарадзіўся 09.04.1921 г. у Маскве. У Чырвонай Арміі з 1939 г.
На фронце з 1941 г. Камандзір батальёна 609-га стралковага палка 139-й стралковай дывізіі (50-я армія, 2-гі Беларускі фронт) капітан В. Фацін са сваім падраздзяленнем вызначыўся ў чэрвені 1944 г. баях на тэрыторыі Магілёўскай вобласці, у тым ліку пры вызваленні Магілёва.
1934 год. Нарадзіўся Юрый Гагарын (1934-1968).
Першы ў свеце касманаўт, Герой Савецкага Саюза.
У юнага Гагарына любімым творам быў верш Янкі Купалы “Хлопчык і лётчык”, які, верагодна, абумовіў выбар прафесіі.
У Магілёве ў гонар першага касманаўта Зямлі названа вуліца ў Задняпроўі.
1953 год. У бяльгійскім Лёвене памёр Мікола Равенскі (1886-1953).
Беларускі кампазітар, дырыжор, музычны крытык.
Працаваў рэгентам у Навагрудку, Чэрвені, хормайстрам мінскага гарадскога тэатра, выкладчыкам у музычным тэхнікуме, Беларускай кансерваторыі.
3 1944 года на эміграцыі ў Германіі, Бельгіі. Працаваў у Лёвенскі універсітэце, дзе стварыў студэнцкі ансамбль беларускай музыкі, кіраваў хорам беларускіх студэнтаў Бельгіі, з якім гастраляваў па Еўропе. Супрацоўнічаў з Беларускім інстытутам навукі і мастацтва.
Музычная і кампазітарская творчасць цесна звязана з беларускім фальклорам.
Аўтар апрацовак беларускіх народных песень і песень на вершы М. Багдановіча, Янкі Купалы, Якуба Коласа, К. Буйло, Ц. Гартнага, З. Бядулі, оперы «Браніслава» (лібрэта У. Дубоўкі; у 1930 годзе канфіскавана), першай беларускай аперэты на словы В. Дуніна-Марцінкевіча «Залёты», музыкі для «Пагоні», на тэксты царкоўных малітваў, у тым ліку «Магутны Божа» (на словы Н. Арсенневай).
Аўтар даследавання «Характэрныя рысы беларускай народнай песні».
1953 год. Пахаванне І. Сталіна і тысячы загінулых.
Цела Сталіна хаваюць у Маўзалеі, над галоўным уваходам якога змяшчаецца вялізны маналіт чорнага лабрадора са словамі: Ленін, Сталін.
Пазней цела Сталіна будзе вынесена з Маўзалея.
Сталін памёр 5 сакавіка. На чатыры дні ў СССР была аб’яўлена ўсенародная дзяржаўная жалоба. Тры дні запар жывая шматкіламетровая чалавечая рака, выгінаючыся па вуліцах Масквы, накіроўвалася да Калоннай залы Дома Саюзаў, да труны з целам нябожчыка.
З-за шматтысячнай вялікай колькасці людзей утвараліся цісканіны. Многія памерлі далёка на подступах. Па сведчаннях відавочцаў, усе раздушаныя целы складалі на грузавікі і вывозілі за горад. Сярод раздушаных былі такія, якія прыходзілі ў сябе, прасілі дапамогі. Але хуткая медыцынская дапамога практычна не працавала: па цэнтральных вуліцах забаранялася ездзіць. Параненыя нікога не цікавілі. На многіх вуліцах разыгрываліся сапраўдныя трагедыі. Цісканіна была такой моцнай, што людзей проста ўціскалі ў сцены дамоў. Абвальваліся платы, ламаліся брамы, разбіваліся вітрыны крам. Людзі залазілі на жалезныя ліхтарныя слупы і, не ўтрымаўшыся, падалі адтуль, каб ужо ніколі не падняцца. Некаторыя ў роспачы наадварот спрабавалі пралезці пад грузавікамі, але іх туды не пускалі. Па іх тапталіся, напіралі ззаду. Натоўп гушкаў хвалямі то ў адзін бок, то ў другі. Аб колькасці загінуўшых у тым страшным гармідары забаранялася нават казаць. І толькі праз некалькі гадоў, ужо ў гады выкрыцця культу асобы, сталі з’яўляцца сведчанні ўдзельнікаў тых падзей аб тысячах загінуўшых.
Колькасць ахвяр магчыма была куды большая за Хадынскую трагедыю, калі 30 траўня 1896 года ў дні ўрачыстасцяў з нагоды каранацыі Мікалая II загінула ад 1 389 да 4 000 чалавек.
1959 год. У продаж паступаюць першыя лялькі Барбі па 3 долары.
Амерыканская фірма “Матэл” прадставіла на выставе цацак у Нью-Йорку сваю ляльку “Барбі”, якая стала кумірам дзяцей ва ўсім свеце.
Барбі – самая папулярная ў свеце цацка. Кожны тыдзень у свеце прадаецца каля мільёна лялек, кожную секунду – дзве лялькі. У амерыканскай дзяўчынкі ва ўзросце 3-10 гадоў у сярэднім 8 такіх лялек, у італьянкі – 7, у францужанкі, немкі і англічанкі – па 5.
Адна з лялек, набытых у 1959 годзе за 3 долары, у 2004 годзе была прададзена на аўкцыёне eBay за 3 552 долары, а ў 2006 на аўкцыёне Christie’s у Лондане яе кошт вырас да 17 000.
1992 год. Памёр ураджэнец Брэста Менахем Бегін (Мечыслаў Бягун, 1913–1992).
Шосты прэм’ер-міністр Ізраіля, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру.
20 верасня 1940 года ў Вільні быў арыштаваны НКУС і заключаны ў Лукішскую турму як «агент брытанскага імперыялізму», быў этапаваны ў лагер у Комі АССР. У 1941 годзе ўступіў у войска Андэрса і ў траўні 1942 года апынуўся ў Палестыне.
Бегін – актыўны ўдзельнік Вайны за незалежнасць Ізраіля. Рэфарматар.
Аўтар артыкулаў і трох кніг мемуарнага характару, у тым ліку пра савецкую турму і лагер.
“Дзікае паляванне” ў Быхаве – як першы кіраўнік лукашэнкаўскай вертыкалі Быхава і яго сябры спрабавалі схаваць няшчасны выпадак на паляванні.
Сваяк урача, які працаваў на пачатку лукашэнкаўскай эпохі ў Быхаве, пераехаў у Літву і расказаў mogilev.media пра тое, як пасля няшчаснага выпадку на паляванні быў паралізаваны да канца сваіх дзён Міхаіл Красніцкі – вядомы партыйны чыноўнік мясцовага ўзроўню.
Удзельнікі цёмнай гісторыі
Злашчаснае паляванне адбывалася ў першыя гады прэзідэнцтва Аляксандра Лукашэнкі, калі ключавыя пасады ў краіне сталі займаць выпускнікі БДСГА – ВНУ, якая раней лічылася адной з найменш прэстыжных у Магілёўскай вобласці.
Кар’ера калгасніка-выдвіжэнца была імклівай, а крах – сакрушальным. Ён паціснуў руку Лукашэнку, верталёт якога прызямляўся на быхаўскім стадыёне, пасяліўся ў шыкоўным асабняку, які будаваў для сябе іншы кіраўнік, а неўзабаве быў арыштаваны.
Пра што мог расказаць Гунёў? У тым ліку – пра паляванне, на якім атрымаў зарад дробі ў спіну былы першы сакратар Быхаўскага райкама партыі Міхаіл Красніцкі. А ў ім удзельнічала не толькі быхаўская эліта.
Прынамсі, дакладна вядома пра ўдзел у паляванні яшчэ аднаго прадстаўніка студэнцкага братэрства сельгасакадэміі Аляксея Сцяпанавіча Камая. Ён таксама, з 1973 па 1974 год, быў першым сакратаром Быхаўскага райкама кампартыі і нават кандыдатам у члены ЦК КПСС.
Аляксей Камай
Увогуле, у скандальнай гісторыі былі замешаныя такія ўплывовыя асобы, што схаваць канцы ў ваду асаблівай складанасці не склала.
Урачэбны дыягназ – ніякага палявання
Калі гора-паляўнічыя даставілі Міхаіла Красніцкага ў быхаўскую ЦРБ, яны паспрабавалі “ўключыць дурня”. Маўляў, мужчыне нечакана стала дрэнна. Аднак пасля агляду ўрач заявіла, што ў пазваночніку пацярпелага выяўлена дроб.
Яна ўжо збіралася паведаміць пра здарэнне ў міліцыю, але ёй загадалі маўчаць. Неўзабаве ўрача перавялі ў іншую медыцынскую ўстанову – далей ад Быхава.
І хоць тады ў горадзе ўсе ведалі пра тое, што адбылося, афіцыйна ўсё было шыта-крыта. Красніцкага, нібыта, проста паралізавала.
Аляксей Камай яшчэ нейкі час дэпутацтваваў у “парламенце” ад імя быхаўскіх выбаршчыкаў, перад пенсіяй атрымаў цёплае месца начальніка рэспубліканскай інспекцыі катланагляду, а мімаходам, у 1999 годзе, стаў ганаровым грамадзянінам Быхаўскага раёна.
Кажуць, што вінаватыя ў раненні Міхаіла Красніцкага да канца яго дзён складваліся на тое, каб забяспечыць інваліду максімальны камфорт.
Зусім іншыя справы
Сёння даўняе здарэнне можа здацца дзіцячым лепетам у параўнанні са злачынствамі, здзейсненымі Лукашэнкам і яго паплечнікамі за трыццаць гадоў беларускага шабаша.
Аднак яно наглядна паказвае, на якіх трох кітах трымаецца ўлада яшчэ аднаго выпускніка БДСГА. Імёны ім – КПСС, крымінал і калгас.
Усё тое, чаго спрабуюць пазбягаць у нармальных краінах, у Беларусі паспяхова выкарыстоўваецца і культывуецца рэжымам.
Дзякуючы гэтаму злачынцы, якія павінны даўно адседзець, выйсці і на гарматны стрэл не падпускацца да ўлады, з пашанай сыходзяць на павышаную пенсію, паспяваючы перадаць эстафету карупцыі дзецям і ўнукам.
Бо калі б “быхаўскаму паляванню” быў дадзены афіцыйны ход, кар’ера яго ўдзельнікаў, цалкам заслужана, не была б такой бліскучай, а Беларусь сёння жыла б па-іншаму. Але гэта, як кажуць, зусім іншая гісторыя.
У Магілёўскай вобласці выстаўлена на аўкцыён сенажная траншэя – пакупнікі могуць убачыць тавар паблізу вёскі Слабодка Дрыбінскага раёна.
На Дрыбіншчыне прадаюць аб’ект нерухомасці, які цяжка пераблытаць з чымсьці іншым: гэта сенажная траншэя плошчай 1052 квадратныя метры каля вёскі Слабодка. Траншэя спісана за даўгі ў ААТ «Трылесіна-Агра» – відаць, прадпрыемства ўжо не мае патрэбы ў сенажы.
Пачатковая цана – 19 900 рублёў, задатак – 1 990 рублёў.
У апісанні асобна ўдакладняецца дэталь, якая дадае аб’екту шарму: капітальнае збудаванне не зарэгістравана ў рэестры нерухомасці. Гэта значыць, юрыдычна траншэя амаль філасофская катэгорыя – яна нібыта ёсць, а нібы і няма.
Таргі пройдуць 24 сакавіка. Удзельнікам рэкамендуюць загадзя агледзець аб’ект – у траншэі могуць быць свае пікантныя асаблівасці.
Пры ўсім гэтым дрыбінская раённая газета паведамляе пра ААТ «Трылесіна-Агра», што “вынік працы, які дэманструюць жывёлаводы – стабільны. Малако рэалізуюць гатункам «Экстра». Калектыў ставіць перад сабой задачу прырасці і па валу, не апускаць планку па якасці малака, вырабляючы прадукцыю толькі высокай якасці”.
Тут ужо сапраўды сенажная траншэя становіцца лішнім баластам.
Хабары, якія бяруць кіраўнікі дзяржпрадпрыемстваў Магілёва – не імпульсіўныя ўчынкі, не перагібы на месцах, а рабочы інструмент, убудаваны ў ланцужок паставак.
Дзве крымінальныя справы, узбуджаныя ў Магілёве з розніцай у некалькі месяцаў, сведчаць пра адно і тое ж: карупцыя ў сферы дзяржаўных закупак даўно перастала быць выключэннем і ператварылася ва ўстойлівую дзелавую практыку.
Нядаўна стала вядома, што аператыўнікі АБЭЗ спынілі карупцыйную схему ў сістэме жыллёва-камунальнай гаспадаркі Магілёва.
У яе цэнтры – 53-гадовы кіраўнік аддзела аднаго з прадпрыемстваў ЖКГ абласнога цэнтра, які атрымліваў грошы ад дырэктара камерцыйнай фірмы за тое, што тая выбіралася пастаўшчыком спецадзення, інструментаў і расходных матэрыялаў. Агульная сума незаконных узнагароджанняў перавысіла 20 тысяч рублёў.
У ходзе расследавання высветлілася, што схема не абмяжоўвалася адным прадпрыемствам: той жа бізнесмен сістэматычна перадаваў грошы кіраўнікам іншых дзяржаўных арганізацый Магілёва за лабіраванне інтарэсаў сваёй кампаніі.
Нагадваем, што падобная гісторыя адбылася ў сферы школьнага харчавання Магілёва. З чэрвеня 2024 па кастрычнік 2025 года дырэктар прадпрыемства грамадскага харчавання не менш як 16 разоў атрымліваў хабары ад індывідуальных прадпрымальнікаў і прадстаўнікоў камерцыйных арганізацый. Абодва выпадкі, пры ўсім адрозненні галін, уладкаваныя па адной і той жа логіцы і носяць аднолькавую назву – сістэмная дзелавая карупцыя.
