На Шклоўшчыне сёння і заўтра будзе гучаць сірэна, але людзей просяць не панікаваць

Па інфармацыі раённага аддзела па надзвычайных сітуацыях у раёне ўсталявана сістэма апавяшчэння. Праверка яе спраўнасці можа выклікаць паніку, але МНС просіць захоўваць спакой. 

На тэрыторыі горада Шклова і Шклоўскага раёна ўстаноўлены электрасірэны сістэмы апавяшчэння. У мэтах падтрымання сістэмы апавяшчэння ў стане пастаяннай гатоўнасці будзе ажыццяўляцца штомесячны кантроль за яе працаздольнасцю. 

У кожны трэці чацвер ці пятніцу месяца сістэма будзе правярацца шляхам кароткатэрміновага запуску электрасірэн (да 5 секунд). Перад кожнай перадачай любой інфармацыі будзе падавацца папераджальны сігнал: “Увага Усім!”

Паколькі ў сувязі з баявымі дзеяннямі на тэрыторыі Ўкраіны гук сірэны можа выклікаць трывогу і нават паніку, начальнік Шклоўскага РАНС Максім КАШО просіць захоўваць спакой і не прадпрымаць якіх-небудзь дзеянняў пры ўключэнні электрасірэннага абсталявання на тэрыторыі раёна.

Падобныя праверкі будуць здзяйсняцца і ў іншых раёнах вобласці. 

Фота носіць ілюстрацыйны характар. 

Польскія фермеры перакрываюць дарогу да ўкраінскай мяжы з-за таннага ўкраінскага збожжа

16 лютага, з 10:00 раніцы пачалася поўная блакада дзяржаўнай дарогі № 12 у Дарахуску і сяле Акопы недалёка ад польска-ўкраінскай мяжы. Фермеры не прапусцяць ніводны грузавік – паведамляе Транс-інфо. Акцыя пратэсту працягнецца да поўначы 17 лютага.

Блакада дарогі – частка  запланаванай акцыі пратэсту “з-за трагічнай сітуацыі на польскім рынку, выкліканай некантралюемым прытокам збожжа з Украіны і адсутнасцю адэкватных мер па абароне ўнутранага рынку”.

Арганізатары акцыі пратэсту з асацыяцыі „Падманутая вёска” мяркуюць, што на яе могуць прыехаць некалькі сотняў удзельнікаў са 100-150 трактарамі, якія будуць стаяць на дарозе.

На працягу акцыі не будуць прапускацца грузавікі, якія едуць з Украіны або ў напрамку Украіны. Выключэнне складуць толькі перавозчыкі гуманітарнай дапамогі, тавараў, якія хутка псуюцца, або паліва і пустыя цыстэрны.

Паліцыя просіць вадзіцеляў грузавікоў, якія едуць ва Украіну або выязджаюць з краіны, не карыстацца пунктам пропуску Дарагуск-Ягадзін, а выбіраць іншыя памежныя пераходы.

Такія акцыі польскіх фермераў на мяжы з Украінай не першыя: яны праводзіліся 15 снежня 2022 года, 2 лютага бягучага года.

Тая частка польскага фермерства, што ўдзельнічае ў блакадзе дарогі не хоча быць салідарнай з украінцамі, якія амаль год супрацьстаяць расійскай агрэсіі, для іх галоўнае – іх эканамічны дабрабыт. Пакуль не ясна, якія палітычныя сілы стаяць за пратэстантамі.    

Фота з адкрытых крыніц.

“Хозяин-Барин” – как спасти уникальное предприятие

Продолжаем наш анализ того, как как смогло разориться крупнейшее и успешное предприятие по консервированию в Беларуси, и что его еще может спасти. Начало разбора читайте здесь.

Первые годы после тотальной реконструкции Быховского консервно-овощесушильного завода в 2006-2009 гг., а фактически – строительства нового завода – предприятие чувствовало себя вполне респектабельно. Однако, в 2013 г. оказалось, что производственная деятельность завода никудышная. Завод, на котором трудилось 228 чел., сработал с убытком в 6 млрд. рублей, кредиторская задолженность составила 136 млрд., из которых на выплаты по бюджетным кредитам и кредитам банка приходилось 70 % от суммы. 

С такими показателями финансово-хозяйственной деятельности прямая дорога в банкроты. Так оно и случилось. А тут еще оказалось, что 86 % рынка в Беларуси консервной плодоовощной продукции, аналогичной выпускаемой быховским предприятием, отдано импорту. Удушение собственного производства чиновниками продолжалось.

На полях завода – мировые рекорды урожайности

Решением экономического суда от 15 января 2015 г. в отношении предприятия введена санация и разработан план ее проведения с назначением антикризисного управляющего. Естественно, на заводе не сидели сложа руки. В санационный период была разработана и внедрена система менеджмента качества на соответствие требованиям СТБ ISO 9001 – 2015. На полях завода ставились мировые рекорды по урожайности зеленого горошка, консервы получали высшую оценку у потребителя и правительства в виде присвоения оригинального приза “Народная марка”. Даже купленные 2 комбайна для уборки зеленого горошка ЕРД 530 стоимостью в 1 млн. долларов США каждый, приносили доход в бюджет завода. 

Еще в 2020 г. все было относительно хорошо, хотя завод неожиданно потерял свои позиции на рынке госзакупок. Тем не менее, прибыль от реализации увеличилась за год в 9 раз и составила более 2 млн. рублей, экспорт вырос в 2,5 раза.

Однако, в следующем году ситуация резко изменилась в худшую сторону – не выполняли ни инвестиционную, ни производственную программы. У кредиторов терпение лопнуло и в июле 2021 г. было принято решение о продаже ОАО “Быховский КОСЗ” и филиала “Мокрянский” двумя лотами.

При этом создавалось впечатление, что местные чиновники самоустранились от проблем завода. За санационный период сменилось 5 антикризисных управляющих, один из них даже попал под уголовное преследование. Увы, качество управления желает лучшего исполнения, а периодические всплески производственной активности так и не перешли в ранг системных. И рациональные предложения по выводу из 8-летнего финансового пике завода продуцируются тоже не в его кабинетах.

Выход есть всегда

Спасти завод должен тот, кто его вогнал в состояние катастрофически большой кредиторской задолженности и спасение должно прийти со стороны государства. Еще 2 октября 2018 г. издан Указ № 399 “О финансовом оздоровлении сельскохозяйственных организаций”, который предусматривает отсрочку исполнения договорных обязательств до 20 лет. 

Почему бы не попытаться войти в действие этого Указа? И ни в коем случае не прерывать хозяйственную деятельность – сегодня на заводе работают более 300 человек. Хотя ликвидационное производство открыто по 30.06.2023 г. с общей суммой долгов в 11,4 млн. рублей, экономический суд Могилевской области вправе разрешить предприятию заниматься производственной деятельностью – завод ведь работает. 

И еще, не забываем, что Быховский завод является открытым акционерным обществом и формально может питать надежду на реализацию своих акций – чудеса ведь иногда случаются.

Фото из открытых источников.

Не стала Марыны Несцярук, вядомай магілёўскай мастачкі

Марына Уладзіміраўна Несцярук працавала мастаком Музея гісторыі Магілёва, была сябрам Саюза мастакоў Беларусі, аўтарам шматлікіх мастацкіх выставаў. Апошняя яе выстава “Клумбавосень” адкрылася ў Выставачнай зале Магілёва ў лістападзе мінулага года.

Марына Несцярук – аўтар габеленаў, якімі ўпрыгожаная ратуша Магілёва, жыццярадасных і натхняльных мастацкіх палоцен, што шмат разоў былі прадстаўленыя на найлепшых выставах у Магілёве і ў Беларусі. Яна таксама вылучалася выбітным пачуццём выставачнай экспазіцыі – калегі і прафесіяналы вылучалі яе ў лік адной з лепшых у краіне па мастацтве стварэння выстаў. Несцярук раней узначальвала магілёўскае аддзяленне Саюза мастакоў Беларусі. 

Габелен Марыны Несцярук “Анёл з сэрцам Хрыста і гербам Магілёва” паводле малюнка невядомага мастака XVII ст. у ратушы

Марыны Уладзіміраўны не стала 15 лютага, пасля працяглай хваробы сэрца. Муж мастачкі – таксама вядомы магілёўскі мастак Юрый Несцярук, мастацтвам займаецца таксама і сын Леанід – адзін з музыкаў знакамітага гурта “Nizkiz”.

Рэдакцыя mogilev.media далучаецца да спачуванняў родным і блізкім Марыны Несцярук.

Дзень у гісторыі. 16 лютага. Выбух Хуайнапуціна. Адчынены саркафаг Тутанхамона. Нарадзіліся літаратар Іван Навуменка, музыка Чэслаў Неман

1600 год. Зафіксавана першае моцнае еўрапейскае пахаладанне. 

Выклікана выбухам перуанскага вулкана Хуайнапуціна (Huaynaputina, на мове кечуа “малады вулкан”). Пасля гэтага ў Еўропе некалькі год фактычна не было лета, Балтыйскае мора замярзала да Готланду, глыбока прамярзалі беларускія рэкі. Хроніка Баркулабаўскага манастыра падае жудасныя карціны прыроднай і гуманітарнай катастрофы, якая ахапіла Рэч Паспалітую і ВКЛ.

1758 год. Нарадзіўся Юльян Урсын Нямцэвіч. 

Палітычны дзеяч, пісьменнік, гісторык.

Удзельнік распрацоўкі Канстытуцыі 3 мая 1791 года, член Адукацыйнай камісіі (міністэрства адукацыі). Падчас паўстання 1794 года быў ад’ютантам і сакратаром Т. Касцюшкі. Трапіў у палон і быў зняволены ў Петрапаўлаўскай крэпасці ў Пецярбургу.

Пасля амністыі ў 1796 годзе разам з Касцюшкам выехаў у ЗША.

Пасля вяртання ў Варшаву ў 1807 годзе, займаў пасады сакратара Сената Варшаўскага княства, Царства Польскага, старшыні Таварыства сяброў навук у Варшаве.

Падчас паўстання 1830–1831 гадоў увайшоў у склад Часовага ўрада. Пасля задушэння паўстання яго маёмасць была канфіскавана, у тым ліку і багатая бібліятэка. На эміграцыі ў Парыжы заснаваў Польскую бібліятэку.

Ініцыятар і рэдактар выдання «Збор гістарычных мемуараў пра старажытную Польшчу» (сем тамоў, 1822-1836). Яго камедыя «Пан Навіна» ставілася ў Віцебску ў 1820 годзе. 

У падарожжах па Беларусі апісваў помнікі.

Памёр 21 мая 1841 года.

1902 год. Нарадзіўся Рыгор Мурашка. 

Беларускі паэт.  

Служыў у Чырвонай Арміі, працаваў у часопісе «Бальшавік Беларусі», Дзяржаўным выдавецтве БССР. Член «Маладняка».

Падчас Вялікай Айчыннай вайны застаўся ў Мінску. У «Беларускай газеце» апублікаваў нарыс пра здачу Мінска, уцёкі партыйнага кіраўніцтва. Быў у мінскім падполлі, партызаніў. 

Загінуў у красавіку 1944 годзе ў час прарыву блакады.

Аўтар зборнікаў апавяданняў, раманаў, аповесцяў. Вядомаць набыў пасля рамана «Сын» (1929) аб падзеях напярэдадні рэвалюцыі 1905 года. Гэты твор з сакавітай народнай мовай і цікавымі гістарычнымі эпізодамі стаў адным з папулярных і заняў адно з значных месцаў у беларускай савецкай літаратуры.

1905 год. Памёр  Павел Баброўскі. 

Беларускі гісторык і этнограф, генерал ад інфантэрыі, сенатар.

Скончыў Полацкі кадэцкі корпус, Дваранскі полк (Канстанцінаўскае ваеннае вучылішча), Мікалаеўскую акадэмію Генеральнага штаба. Удзельнік  вайны з Турцыяй (1853-1854), быў начальнікам некалькіх юнкерскіх вучылішчаў, Ваенна-юрыдычнай акадэміі. Член Рускага геаграфічнага таварыства.

Аўтар больш за 100 прац па гісторыі, правазнаўстве, археаграфіі, геаграфіі, біялогіі, педагогіцы, этнаграфіі, статыстыцы, эканоміцы, краязнаўстве, у тым ліку «Матэрыялы для геаграфіі і статыстыкі Расіі…. Гродзенская губернія», нарысаў пра Гродна, Слонім, Зэльву i іншыя, па гісторыі лейб-гвардыі Эрыванскага і Праабражэнскага палкоў.

Добра ведаў беларускую мову, захапляўся гісторыяй роднага краю і ўніяцкай царквы.

1923 год. Брытанская экспедыцыя археолага Говарда Картэра знайшла каменны саркафаг фараона Тутанхамона. 

Была выкрыта пахавальная камера ў пірамідзе, у якой знаходзілася вялікая драўляная скрыня, абабітая ліставым золатам і пакрытая рытуальнымі іерогліфамі і выявамі. 

Унутры яе і быў непасрэдна каменны саркафаг Тутанхамона, а ўжо ў самім саркафагу знаходзіліся тры труны па прынцыпе матрошкі, адзін у адным. Дзве знешнія труны былі драўляныя з залатымі элементамі і інкруставаныя каштоўнымі камянямі. А трэцяя, найбольш сціплая па памерах, была выканана з чыстага золата, агульная вага якога склала каля 100 кілаграмаў і ўтрымлівала ў сабе непасрэдна мумію Тутанхамона.

Грабніца Тутанхамона – адзіная не разрабаваная, дайшла да навукоўцаў амаль у першародным выглядзе. Знойдзена ў лістападзе 1922 года Г. Картэрам і лордам Дж. Карнарванам.

1925 год. Пры Інстытуце беларускай культуры заснавана бібліятэка. 

Цяпер гэта – Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа Акадэміі навук.  

У 1926 годзе вяла абмен з 100 кнігасховішчамі СССР і больш за 70 у ЗША, Канадзе, Германіі, Польшчы і Францыі. У 1948-1956 гадах насіла імя В. Бялінскага. 

З 1956 года носіць імя Якуба Коласа. 

У сучасны 7-павярховы будынак з 10-ярусным кнігасховішчам пераехала ў 1967 годзе. Мае 5 мільёнаў найменняў кніг, часопісаў, карт.

Кабінет Пятра Глебкі, аддзел рэдкіх кніг і рукапісаў бібліятэкі
Кабінет Пятра Глебкі, аддзел рэдкіх кніг і рукапісаў бібліятэкі

1925 год. Нарадзіўся Іван Навуменка. 

Беларускі пісьменнік і літаратуразнавец. Акадэмік, доктар філалагічных навук, прафесар. Заслужаны дзеяч навукі. Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола Беларусі, Дзяржаўнай прэміі імя Якуба Коласа.

Працаваў ў газетах, часопісе «Маладосць», загадчыкам кафедры беларускай літаратуры БДУ, дырэктарам Інстытута літаратуры імя Я. Купалы АН БССР,  віцэ-прэзідэнтам АН БССР, Старшынёй Вярхоўнага Савета БССР (1985-1990).

Аўтар апавяданняў, каля 20 кніг апавяданняў, аповесцей, раманаў, п’ес, Збора твораў у 6 тамах, літаратуразнаўчых прац пра творчасць Якуба Коласа, пісьменнікаў-дэмакратаў, Янкі Купалы і іншых.

Памёр 17 снежня 2006 года.

1939 год. У в. Старыя Васілішкі Шчучынскага раёна нарадзіўся Чэслаў Неман (Выдрыцкі). 

Польскі музыка. Псеўданім узяў у гонар ракі Нёман.

Шырокае прызнанне атрымаў у 1964 годзе, калі Марлен Дытрых запісала нямецкую версію яго песні «Czy mnie jeszcze pamiętasz?». 

У Парыжы  выступаў разам з такімі знакамітасцямі як “Spencer Davis Group”, “Kinks” і “Pretty Things”. Са сваёй групай «Akwarele» у Сопаце зрабіў сенсацыю з песняй “Dziwny est ten swiat” (1967), запісаў тры альбомы, правёў серыю тураў і прыняў удзел у шэрагу фестываляў, шмат гастраляваў па Еўропе, СССР, стаў удзельнікам цырымоніі адкрыцця Алімпійскіх Гульняў у Мюнхене. 

Усяго запісаў 22 альбомы.

Памёр 17 студзеня 2004 года. Пад час яго пахавання,  на ўсіх радыёстанцыях Польшчы загучала найбольш вядомая песня з яго рэпертуару «Дзіўны гэты свет».

1952 год. Памёр Еўсцігней Міровіч (1878-1952). 

Беларускі драматург і тэатральны рэжысёр. Народы артыст Беларусі. Мастацкі кіраўнік, рэжысёр Беларускага тэатра імя Янкі Купалы. Прафесар. Аўтар шэрагу п’ес на беларускай мове, у тым ліку «Машэка»,  «Кастусь Каліноўскі», «Каваль-ваявода», пастаноўшчык мюзікла «На Купалле».

Дзякуючы Е. Міровічу, пастаноўкі беларускага тэатра набылі прафесійную трываласць. Ён прынёс на беларускую сцэну цыркавую лёгкасць і эстрадна-кабарэшную бесклапотнасць. 

З вострасацыяльнай «Паўлінкі» ён зрабіў авангардна-гратэскнае, амаль цыркавое дзейства, у якім галоўнае было не балючая тэма «свае прадалі свайго», а яркі, фантастычны грым, танцы ў стылі «Мулен-Руж», камічныя эфекты эстэтычна тоесныя тагачасным камедыям Ч. Чапліна і Г. Ллойда.

1987 год. Памёр ураджэнец Бабруйска Залман Гарэлік. 

Беларуск  геолаг, тэктаніст, арганізатар геалагічнай службы Беларусі, адзін з адкрывальнікаў першых радовішчаў калійных і каменнай солі, нафты. Доктар геолага-мінералагічных навук.

Працаваў у Інстытуце геалагічных навук, начальнікам Беларускага геалагічнага ўпраўлення, дацэнтам кафедры геалогіі БДУ, галоўным геолагам Беларускага інстытута прамысловага праектавання, у Беларускім навукова-даследчым геолагаразведачным інстытуце.

Стварыў геатэктанічны кірунак у вывучэнні нетраў і мінеральных рэсурсаў. Упершыню выканаў тэктанічнае раянаванне тэрыторыі Беларусі і абгрунтаваў структурныя крытэрыі прагназавання радовішчаў соляў і нафты ў Прыпяцкім прагіне.

2012 год. Памёр Леанід Анцімонаў. 

Беларускі мастак

Выкладчык графікі, жывапісу, малюнка, кампазіцыі на мастацка-графічным факультэце Віцебскага педінстытута,  прафесар вышэйшай педагагічнай школы ў польскай Зялёнай Гуры.

Працаваў у розных графічных тэхніках, акварэлі, алейным жывапісе.

Аўтар шэрагу навучальных дапаможнікаў: па графіцы, манатыпіі, гравюры на кардоне, фларатыпіі.

Сярод асноўных твораў: «Кветка папараці», «Мефістофель», «Дрэва жыцця», «Ахвярапрынашэнне», «Канец ХХ стагоддзя. Рэквіем», цыклы работ «Успаміны пра вайну», «На купальскую ноч», «Рэпрэсіі», «Поры года» (2003) і іншыя.

Творам мастака ўласцівыя філасофская трактоўка вобраза, паэтычная ўзнёсласць, полістылізм, выкарыстанне складаных тэхнічных прыёмаў, асацыятыўнасць колеру, эксперыментальны характар мастацкай мовы.

Вядро сернай кіслаты праліла на сябе работніца-бабруйчанка

Следчы камітэт праводзяць праверку па факту атрымання хімічных апёкаў жыхаркай Бабруйска – паведамляе сайт ведамства.

Працоўная аднаго з бабруйскіх заводаў 13 лютага была дастаўлена ў лякарню з хімічнымі апёкамі. Яна паведаміла, што на працы выпадкова на сябе выліла вядро сернай кіслаты.

Следчыя устанавілі, што ў парушэнне тэхнікі бяспекі жанчына ўмяшалася ў тэхналагічны працэс па вытворчасці этылавага спірту. Спроба ўручную паскорыць працу абярнулася для яе  моцнымі апёкамі.

Высвятляюцца прычыны і ўмовы, якія садзейнічалі вытворчай траўме.

Фота: Следчы камітэт

Абласная “Магілёўская лыжня” пройдзе ў Чавусах 18 лютага

Абласное зімовае свята «Магілёўская лыжня» пройдзе ў Чавусах у суботу 18 лютага на базе раённай СДЮШАР – анансуе падзею газета “Іскра”. Свята праводзіцца дзеля папулярызацыі здаровага ладу жыцця.

Традыцыйна пройдуць чатыры старты лыжнай эстафеты, у якіх прымуць удзел больш за 700 лыжнікаў-бюджэтнікаў. Гэта каманды структурных падраздзяленняў абласнога,  гарадскіх і раённых выканаўчых камітэтаў, праваахоўных органаў і сілавых структур, клубаў па гульнявых відах спорту, абласных цэнтраў і вучылішчаў алімпійскага рэзерву. Чакаюць таксама аматараў лыжнага спорту. 

У залежнасці ад узросту будзе сфарміравана 12 забегаў сярод мужчын і жанчын. Самую кароткую дыстанцыю пабягуць спартсмены-аматары ў катэгорыях 60+ – усяго 1 км, самую доўгую –  ва ўзросце 18-29 гадоў – 3 км трасы.

У месцы правядзення лыжні арганізоўваецца пракат спартыўнага абсталявання, выязны гандль з гарачай кавай, гарбатай, юшкай і салдацкай кашай.

Пераможцы атрымаюць грошы, медалі, дыпломы. 

Свята “Чавуская лыжня-2023” прайшло ў мінулыя выходныя.

Фота газета “Іскра”

У Крычаве каналізацыя выцякае проста ў рэчку

У невялікую рэчку Крычаўку, што ўпадае ў Сож, сцякае каналізацыйны ручай, які падпітваецца вадой са сцёкавай трубы новага жылога квартала.   

Побач з дамамі ў мікрараёне Камсамольскі ў Крычаве знаходзіцца вялікі маляўнічы яр, які працінае невялікая рэчка Крычаўка. Яна мае тры водных прытока, адзін з якіх з’яўляецца каналізацыяй. Размешчана каналізацыя ў лагчынцы побач з новай школай №8. Вада, якая выцякае з яе, ператвараецца ў моцны ручай, які нясе сваю брудную ваду ў Крычаўку. Прычым гэтай каналізацыі ўжо і не адзін дзясятак год.

У гэты ж каналізацыйны ручай, які мае непрыемны пах, выліваецца вада са сцёкавай трубы трох новых дамоў мікрараёна, што будаваліся на працягу 2018-2020 гадоў. Праблема са сцёкавай трубой узнікла яшчэ ўвесну 2020 года, аднак яна не вырашана да сённяшняга дня, бо ні мясцовыя жыхары, ні супрацоўнікі крычаўскай санэпідэмстанцыі гэтай праблемы, відаць, не заўважаюць.

Адзначым, што на працягу 2019-2020 гадоў крычаўскімі чыноўнікамі абмяркоўвалася пытанне адаптацыі берага Крычаўкі ў ланшафтна-рэкрэацыйную зону. Больш за тое, у Крычаўскім райвыканкаме ў гэты ж час адбыліся грамадскія абмеркаванні наконт экалагічнай ацэнкі градабудаўнічага праекта – будаўніцтва новага жылога квартала каля школы №8, якія да пазітыўных вынікаў не правялі.

Фота: mogilev.media 

Сямейная расійская пара трафікёраў прастытутак затрымана ў Магілёве

Праваахоўнікі абласнога цэнтра прадухілілі вываз за мяжу для заняцця прастытуцыяй дзвюх 20-гадовых магіляўчанак – паведамляе прэс-служба УУС Магілёўскага аблвыканкама. 

39-гадовы расіянін разам з жонкай знаёміліся з дзяўчатамі ў інтэрнеце і прапаноўвалі ім зарабіць, аказваючы інтым-паслугі ў суседняй краіне. Дзяўчатам абяцалі заробак да 5 000 долараў, канфідэнцыяльнасць і бяспеку.

Пару трафікёраў затрымалі на чыгуначным вакзале Магілёва пры спробе вывазу завербаваных.

Узбуджана крымінальная справа. Злачынцам пагражае да 10 гадоў пазбаўлення волі.

Фота носіць ілюстрацыйны характар

Эфект “губной памады” – беларусы сталі набываць больш танныя рэчы, алкаголь, падарункі, скарацілі расходы на кавярні і адзенне

Даследаванне кампаніі CIVITTA і аналітычнай платформы OpenBusiness паказала змены ў спажывецкіх паводзінах беларусаў у пераднавагодні перыяд. Але гэтыя паводзіны адлюстроўваюць і фінансавы стан грамадзян у цэлым.

У залежнасці ад індустрыі, спажыўцы ідуць двума асноўнымі патэрнамі (сцэнарамі) паводзін: пераход на больш танныя тавары – у гэты трэнд упісалася купля тэхнікі, ювелірных вырабаў, касметыкі і алкаголю і скарачэнне спажывання (на адзенне, грамадскае харчаванне, спортклубы, салоны прыгажосці і іншыя “другарадныя” катэгорыі).

У 2022 годзе беларусы эканомілі на алкаголі, часцей хадзілі ў харчовыя крамы і святкавалі дома.

Сярэдні чэк у крамах алкагольнай прадукцыі ў параўнанні з 2021 годам упаў на 6%, але колькасць транзакцый вырасла, з чаго вынікае, што набываліся больш танныя напоі.

Вырасла і наведванне звычайных супермаркетаў. Магчыма, таму, што больш беларусаў вырашылі сустракаць 2023 год за навагоднім сталом замест святкавання па-за домам, а падарункі вырашылі купіць больш танныя.

Улічваючы, што колькасць транзакцый і абарот у дыскаўнтэрах у параўнанні з супермаркетамі выраслі, можна зрабіць выснову, што людзі шукалі прадукты танней.

Нашы грамадзяне скарацілі таксама выдаткі на грамадскае харчаванне. Наведваць кавярні, заказваць піцы і сушы беларусы сталі значна радзей, чым у аналагічны перыяд 2021 года. Прычым ад сушы сталі адмаўляцца нашмат часцей з-за больш высокага іх кошту.

Зніжэнне транзакцый у сектары фастфуду ў асноўным тлумачыцца сыходам McDonald’s.

У сегменце рэстаранаў выручка вырасла – з-за росту наведвальнікаў пасля спаду ўзроўню напружанасці па COVID-19.

Беларусы больш сталі закупляцца на маркетплэйсах і зменшылі фэшн-расходы.

Маркетплэйсы павялічылі свае продажы. Асноўны гулец, які задаў дынаміку індустрыі, – Wildberries. Адток кліентаў назіраецца з пляцоўкі Lamoda – верагодна, з-за росту кошту тавараў. 

Сталі драматычна менш набываць адзення. 

Гэта можна растлумачыць тым, што пры росце коштаў на іншыя, «першачарговыя» катэгорыі (падарункі, прадукты для навагодняга стала), у насельніцтва проста не засталося грошай.

Менш спорту і больш эканоміі на б’юці-індустрыі. Абарот фітнес-цэнтраў упаў, што можа быць выклікана адмовай ад іх паслуг адчувальнай да цаны аўдыторыяй. Людзі з меншым прыбыткам сталі зразаць выдаткі на другарадныя запатрабаванні. Тыя, хто раней меў танны абанемент у спартзалу, адмовіліся ад яго падаўжэння. А тыя, хто раней наведваў салоны прыгажосці, – перасталі іх наведваць або сталі браць таннейшыя паслугі. Так, эстэтычныя запатрабаванні сышлі на другі план.

Індустрыя касметыкі і парфумерыі вырасла ў транзакцыях – спажыўцы цешаць сябе дробнымі пакупкамі, а аб росце сярэдняга чэка або абароту сегмента казаць не даводзіцца.

Беларусы не адмаўляюцца ад набыцця ўпрыгожванняў, але пераходзяць на больш танныя аналагі. 

Такія паводзіны называюцца эфектам “губной памады”. З-за недахопу фінансаў спажыўцы менш выдаткоўваюць на буйныя пакупкі, а замяшчаюць тавары, якія сталі менш даступнымі, больш таннымі, каб працягваць атрымліваць радасць ад эмацыйных пакупак і падтрымліваць адчуванне ранейшага ладу жыцця. Менавіта таму назіраецца зусім малаважны рост у крамах тэхнікі або прасадка ў фэшн-сегменце.

Такія паводзіны пакупнікоў, абмежаванне грамадзян у сродках вядуць да банкруцтва, закрыцця гандлёвых сетак, асобных крам. А калі не рэалізуецца нейкая прадукцыя, то банкруцяцца яе вытворцы.

Фота носіць ілюстрацыйны характар