Свята “Александрыя збірае сяброў” сёлета будзе праводзіцца толькі адзін дзень, 8 ліпеня – паведамляецца на афіцыйным сайце мерапрыемства. Тэматычныя пляцоўкі пачнуць сваю працу з 11:00, Гала-канцэрт стартуе ў 21:00, прычым квіткі на яго платныя – 46 рублёў.
Звычайна мерапрыемства “Александрыя збірае сяброў” доўжылася два дні. Купалле пачалі з размахам адзначаць на радзіме Лукашэнкі з 2010 года.
Фота: kupalle.by
У ноч на 13 чэрвеня расійскія войскі правялі чарговую масавую асату тэрыторыі Украіны. Адным з найбольш пацярпелых гарадоў стаў Крывы Рог – радзіма прэзідэнта Уладзіміра Зяленскага.
Кіраўнік адміністрацыі горада Аляксандр Вілкул паведаміў у сваім тэлеграм-канале, што ёсць прылёты па мірных аб’ектах, у тым ліку адна з ракет трапіла ў пяціпавярховік. Ёсць пацярпелыя ў крайне цяжкім стане, у паведамленні РБК-Украіна гаворыцца пра ахвяр – загінулі тры чалавекі, каля 25 пацярпелі. Пад заваламі можа знаходзіцца яшчэ сем чалавек.
Фота з адкрытых крыніц
Найбуйны палкаводзец старажытнага свету, цар. Памёр на 33-м годзе жыцця ад малярыі (а быць можа, і ад атруты) ў росквіце сіл і ў разгар падрыхтоўкі да новага вайсковага паходу.
Трэці па ліку Аляксандр на пасадзе цара Македоніі, воін “ад бога”, які атрымаў бліскучую адукацыю пад кіраўніцтвам Арыстоцеля.
У 338 годзе да н.э. разам з бацькам падпарадкаваў сабе ўсю Эладу, а за 13 наступных гадоў стварыў велізарную імперыю, якая распасціралася ад Істра (Дуная) да Ганга. Але спадчынніка Аляксандр не пакінуў, і з яго сыходам з жыцця дзяржава распалася на шэраг варожых адзін аднаму ўтварэнняў.
Па іншых дадзеных, вялікі палкаводзец памёр 10 чэрвеня.
Паспалітае рушэнне – мабілізацыя ўсіх ваеннаабавязаных краіны або аднаго ці некалькіх ваяводстваў ці паветаў, апалчэнне, агульны паход у Польшчы і ВКЛ.
Да сярэдзіны ХVІ стагоддзя паспалітае рушэнне складала аснову ўзброеных сіл ВКЛ.
Шляхецкае апалчэнне на карціне Юзафа Бранта, 1880.
Горад быў у аблозе 20 месяцаў, з 26 верасня 1609 года. Голад і эпідэміі выкасілі большую частку 80-тысячнага горада. У Смаленску засталося 8 000 чалавек, у гарнізоне – 200 ваяроў.
Горад удалося ўзяць пры дапамозе аднаго са смаленскіх баярскіх сыноў, які паказаў слабое месца ў абароне. Насупраць слабага месца ў крэпасной сцяне былі пастаўлены некалькі батарэй. Пасля некалькіх дзён абстрэлу сцяна павалілася.
У ноч на 3 чэрвеня 1611 года нашы войскі пайшлі на штурм з чатырох напрамкаў.
Смаленск гарэў. Апошнія абаронцы замкнуліся ў саборнай царкве Багародзіцы. Калі ў сабор ўварваліся вялікалітоўскія войскі, то пасадскі чалавек А. Беляніцын узяў свечку і залез у склеп, дзе захоўваўся запас пораху. Выбух быў магутным, шмат людзей загінула.
Параненага маскоўскага ваяводу Шэіна ўзялі ў палон. Пад Смаленскам нашы ваяры згубілі каля 30 000 жаўнераў – 2/3 войска.
Дзяржаўны дзеяч ВКЛ, мецэнат. Найбольш уплывовы прадстаўнік роду Радзівілаў XVIII стагоддзя, адзін з найбагацейшых магнатаў Рэчы Паспалітай.
Пры звяртанні да кагосьці ўжываў ласкавае слова “рыбанька”.
Аднавіў замак ў Нясвіжы, разбураны шведамі ў 1706 годзе, дзейнасць Нясвіжскай друкарні, адкрыў Нясвіжскі кадэцкі корпус, заснаваў першыя ў ВКЛ мануфактуры, у тым ліку Слуцкую персіярню па вырабе шаўковых паясоў.
Памёр 15 мая 1762 года.
Адбылося ў нясвіжскай летняй рэзідэнцыі Радзівілаў Альба.
Уршуля – першая ў ВКЛ жанчына-драматург, паэтэса і мастачка.
Беларускі аграном, педагог, адзін з заснавальнікаў новай беларускай літаратуры.
Удзельнік літаратурнага жыцця сярэдзіны ХІХ стагоддзя, аўтар сатырычна-гумарыстычнай паэмы «Тарас на Парнасе».
Памёр 26 жніўня 1903 года.
У 2001 годзе на радзіме К. Вераніцына ў Астраўлянах і Гарадку пастаўлены мемарыяльныя знакі ў гонар паэмы «Тарас на Парнасе» і яе аўтара.
Беларускі палітык і дыпламат, дзеяч БНР, сакратар Рады БНР.
Удзельнік нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі, пасол сейма Польшчы, сябра Беларускага пасольскага клуба. У пачатку 1930-х гадоў выехаў у БССР, быў арыштаваны ў 1933 годзе. Далейшы лёс невядомы.
На фота дзеячоў БНР – 2-гі справа стоячы – Антон Аўсянік
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, адзін з кіраўнікоў Слуцкага паўстання, журналіст.
Скончыў Слуцкую гімназію (у ёй з Фабіянам Шантырам ужо з 4 класа збіраў нелегальныя сходы, распаўсюджваў літаратуру), вучыўся ў Варшаўскім універсітэце, скончыў Віленскую вайсковую вучэльню.
Удзельнік І Сусветнай вайны, служыў у Палтаве, Туркестане, на Румынскім фронце. Быў старшынёй палкавога камітэта. Ад амаль 100 000 беларусаў-вайскоўцаў дэлегаваны на Усебеларускі з’езд 1917 года ў Менску.
Працаваў юрысконсультам Слуцкага павятовага зямельнага аддзела. У 1918 годзе ў складзе камісіі правяраў дзейнасць Слуцкай ЧК і выкрыў шматлікія злоўжыванні. У адплату за гэта быў арыштаваны ЧК, сядзеў у Слуцкай, Бабруйскай, Смаленскай турмах.
У 1920 годзе Найвышэйшай радай БНР прызначаны камісарам Случчыны, уваходзіў у склад Беларускай рады Случчыны. Адзін з кіраўнікоў Слуцкага паўстання.
Арыштоўваўся ДПУ БССР у 1930 і 1937 гадах, асуджаны да лагераў.
Памёр у ГУЛАГу.
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, адзін з кіраўнікоў канспірацыйнай Беларускай незалежніцкай партыі і кіраўнік Беларускай Народнай Грамады.
Падчас вучобы ў Віленскім універсітэце быў членам Беларускага студэнцкага саюза, КПЗБ, Таварыства беларускай школы. Актывіст Беларускай Сялянска-Работніцкай Грамады, выдаваў разам з Г. Вялецкім у Вільні часопіс «Вольная думка» – орган беларускага студэнцтва.
Вязень Бяроза-Картузскага канцлагеру, савецкіх турмаў.
У перыяд нацысцкай акупацыі Беларусі займаў пасады ў Беларускай народнай самапомачы.
Беларускі цяжкаатлет, двухразовы чэмпіён свету.
Уладальнік 19 сусветных рэкордаў, прычым два з іх – 266 кг у штуршку і 475 кг у дваябор’і – застаюцца неперасягнутымі і сёння.
У грузінскай сталіцы Тбілісі пайшоў звычайны дождж.
Тбілісцы раскрылі парасоны і працягнулі займацца сваімі штодзённымі справамі. У той момант яшчэ ніхто не ведаў, што 14 чэрвеня горад чакае самы цяжкі світанак за апошнія дзясяткі гадоў.
Экстраннае паведамленне аб паводцы прагучала толькі ў 23:00. Паводка адбылася з-за сходу апоўзня ў раку Веры, якую звычайна пераплюнуць можна, яна працякае вышэй за Тбілісі.
На горад рушылі масы вады, уперамешку з зямлёй і выдранымі з каранямі дрэвамі. Раз’юшаная Веры, накіраваўшыся да ракі Кура, зносіла ўсё на сваім шляху…
Горад ахоплівала паніка – на вуліцах на волі аказаліся львы, тыгры, ваўкі і гіены, бегемот з заапаркаў. Адзін з супрацоўнікаў заапарка быў загрызены насмерць белым тыграм.
Да гэтага часу невядомы лёс трох жыхароў горада. Ахвярамі апоўзня лічацца 19 чалавек.
2019 год. У Магілёве пабіты тэмпературны рэкорд +30,7°С.
Рэкорднай да гэтага лічылася тэмпература 30,5°С 13 чэрвеня 1959 года.
Пачынаючы з ліпеня 2020 года па верасень 2022 года, малады хлопец пераканаў сваіх знаёмых перадаць яму грошы і маёмасць у пазыку, атрымаць крэдыты ў банкаўскіх установах Бабруйска і Асіповіч, а таксама набыць розныя тавары ў крэдыт і лізінг з афармленнем растэрміноўкі плацяжоў у гандлёвых аб’ектах і інтэрнэт-краме. Пры гэтым сам юнак і не збіраўся вяртаць сродкі, альбо разлічвацца па крэдытах – пішуць “Магілёўскія ведамасці”.
Усяго ад махляра пацярпелі 42 чалавекі, а агульная сума не вернутых сродкаў склала 618 тысяч рублёў. За махлярства ў асабліва буйным памеры маладому чалавеку прызначана сем гадоў пазбаўлення волі, але прысуд яшчэ можа быць абскарджаны.
Фота ілюстрацыйнае
Традыцыйны чайны фестываль сямейнага адпачынку і здаровага ладу жыцця “Гарбата па-сваякоўску” пройдзе ў аграгарадку Усход Магілёўскага раёна 17 чэрвеня, піша “Прыдняпроўская ніва”.
Mogilev.media рабілі рэпартаж з мінулагодняга фестываля – атрымалася душэўна. Сёлета зноўку чакаецца масавае чаепіцце, конкурсы і выступы фальклорных калектываў.
Спецыяльна запрошнаныя госці фестывалю – артыстка беларускай эстрады Ульяна Шэлах, народны арт-гурт “Горад М”, народны шоу-балет “Крычэс”.
Да месца правядзення фестывалю ад аўтавакзала ходзіць аўтобус №238. Пачатак свята а 12-й гадзіне.
Фота: mogilev.media
Разам з капітальным рамонтам дома нумар 4 па вуліцы Інтэрнацыянальнай у Горках зрабілі ўкладку новага асфальта – распавядае рэсурс horki.info. Вось толькі любы дождж увесь двор гэтага дома ператварае ў басейн.
Мясцовыя жыхары скардзяцца, што прайсці па заасфальтаваным двары пасля кожнага дажджу немагчыма – прыходзіцца хадзіць па газонах, па траве.
– Пасля дажджу каля дома не прайсці ні праехаць. – расказаў выданню адзін з жыхароў – Тыя, хто выконваў рамонт, ад пачатку ведалі, што тут трэба было праектаваць зліўную сістэму. І абяцалі гэта зрабіць. Але, як відаць, не зрабілі.
Фота: horki.info
Да 1 верасня плануецца адрамантаваць усе фельчарска-акушэрскія пункты ў Магілёўскай вобласці, а да 1 лістапада – таксама і ўсе амбулаторыі. Такія планы старшыні Магілёўскага аблвыканкама Анатоля Ісачанкі агучвае БелТА.
Прычым многія работы плануецца выканаць гаспадарчым спосабам або з прыцягненнем спонсарскіх сродкаў, а чакаць выдзялення вялікіх грошай з абласнога бюджэту чыноўнік не рэкамендуе – прыводзіць яго словы БелТА.
На гаротны стан сельскіх фельчарска-акушэрскіх пунктаў на Беларусі ў свой час звярнула ўвагу Генеральная пракуратура. Пракуроры праверылі больш за 900 ФАПаў і амбулаторый, і ў кожным трэціх з іх былі знойдзены парушэнні.
– Дзесьці не было лекаў, дзесьці лекі былі, але ўмовы захоўвання не выконваліся, была адсутнасць вады, столя абрушвалася і гэтак далей. – пракаментаваў сітуацыю намеснік начальніка ўпраўлення Генеральнай пракуратуры Вячаслаў Дземідовіч – І быццам бы трэба прымаць меры, каб ФАПы працавалі, людзям дапамогу аказвалі, але летась пару дзясяткаў ФАПаў у краіне зачынена. На гэты год па планах некалькі дзясяткаў зачыненняў.
На сённяшні дзень у Магілёўскім рэгіёне 239 ФАПаў. Праблему з пошукам сродкаў Анатоль Ісачанка пракаментаваў так: галоўнае – індывідуальны падыход. Напрыклад, няма медыка ў канкрэтным ФАПе – заўсёды можна арганізаваць падвоз з іншай установы, і гэта толькі адзін з варыянтаў рашэння праблемы. “Трэба прывесці ў парадак тое, што ў нас ёсць, тым больш у кожнай раённай бальніцы ёсць гаспадарчая група.”
Фота ілюстрацыйнае
11 чэрвеня суседзі заўважылі, што загарэўся дом на вуліцы 2-ой Вакзальнай і выклікалі ратавальнікаў. Тыя знайшлі ў доме гаспадыню – яна спакойна спала на канапе і была дома адна. Жанчыну вывелі на вуліцу, яна не пацярпела, бо пажр адбыўся на паддашку.
Як высветлілася, дом быў абсталяваны ажно двума пажарнымі апавяшчальнікамі, але яны не спрацавалі – гаспадары не памянялі своечасова батарэйкі. Прычына пажару высвятляецца.
Фота: МНС
Вечарам 11 чэрвеня на вуліцы Якубоўскага ў Магілёве насмерць разбілася дзяўчынка палутара гадоў. Яна засталася разам з бабуляй у кватэры на шостым паверсе. Бацькі былі ў ад’ездзе. У нейкі момант бабуля выйшла на кухню, каб прыгатаваць ежу.
Падчас адсутнасці дарослай, дзяўчынка забралася праз канапу на падваконне, адчыніла вакно і выпала ўніз. Ад атрыманых траўмаў яна загінула – паведамляе прэс-служба Следчага камітэта.
Фота: Следчы камітэт
Устаноўлены Міжнароднай арганізацыяй працы.
Тэма дня-2023 – “Сацыяльная справядлівасць для ўсіх. Скончым з дзіцячай працай!”.
Паводле звестак ААН, колькасць дзяцей, якія працуюць у свеце, ва ўзросце ад 5 да 17 гадоў, складае 160 мільёнаў, прычым больш за 100 мільёнаў з’яўляюцца ахвярамі сучаснага рабства, а 80 мільёнаў з іх заняты небяспечнай працай. Многія з іх практычна не маюць часу, каб хадзіць у школу, а ўжо тым больш – гуляць, часта яны не атрымліваюць належнага харчавання і догляду.
Досвед барацьбы з дзіцячай працай на працягу апошніх трох дзесяцігоддзяў паказаў, што дзіцячую працу можна выкараніць, калі ўхіліць першапрычыны.
Адзін з лідараў паўстання 1863-1864 гадоў, беларускі грамадскі дзеяч.
Паручнік (1853-1857) грэнадзёрскага імя караля Фрыдрыха Вільгельма палка.
У 1862 зладзіў у Варшаве выданне беларускага буквара-катэхізу для дзетак-каталікоў.
Вылучаўся ліберальнымі поглядамі, быў прызначаны мінскім губернатарам у камітэт па падрыхтоўцы сялянскай рэформы, працаваў у рэдакцыйных камісіях па рэформе ў Санкт-Пецярбургу, Вільні, у Віленскай археалагічнай камісіі.
Падчас паўстання быў начальнікам Вільні, памочнікам К. Каліноўскага. Быў прыгавораны да смяротнага пакарання, замененага на 15 гадоў сібірскай катаргі.
Пасля катаргі пасяліўся ў Екацярынаславе (сучасны Днепр), дзе з 1872 года рэдагаваў варшаўскі часопіс «Ateneum».
У 1882-1885 гадах пабудаваў драўляную вілу «Падгор’е», частку пакояў якой здаваў пад санаторый. У гэтым доме пабыло нямала знакамітых людзей, у іх ліку паэт А. Адынец, ветэраны паўстання.
Апошнія гады жыцця правёў у маёнтку Відзы Лаўчынскія каля Браслава.
Беларускі драматург, тэатральны і нацыянальны дзеяч.
Рэдактар беларускіх газет «Беларускі звон», «Наша будучыня», «Чырвоны сцяг», часопіса «Бальшавік», дзеяч Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыі.
Аўтар шматлікіх п’ес, зборнікаў вершаў: «Беларусь», «На паняволеных гонях» і інш. Многія творы, асабліва «Збянтэжаны Саўка», ставяцца сучаснымі тэатральнымі калектывамі Беларусі. Арыштоўваўся ДПУ ў 1933 і 1938 гадах.
Загінуў у саратаўскай ссылцы ў 1938 годзе.
У 1891 годзе ўладальнік кампаніі па вытворчасці хірургічнага абсталявання Элзенер выявіў, што кішэнныя нажы для швейцарскага войска робяцца ў Нямеччыне. Ён вырашыў забяспечыць армію нажамі швейцарскага выраба і заснаваў Асацыяцыю Швейцарскіх нажоўшчыкаў.
Асноўнай ідэяй “салдацкага нажа” было сумясціць кішэнны складаны нож і адкрутку для разборкі новай швейцарскай вінтоўкі Schmidt-Rubin. Свае нажы Элзенер пастаянна ўдасканальваў і дамогся стварыць нож з двума клінкамі, штопарам, адкруткамі.
Канал лучыць Атлантычны і Ціхі акіяны. Праз яго праходзяць найважнейшыя марскія шляхі, у тым ліку ад Нью-Ёрку да Сан-Францыска (14 500 км).
Даўжыня канала – 81,6 км, з іх 16,4 км прыходзяцца на Панамскую затоку і Затоку Калумба.
Першапачатковая задума будаўніцтва канала адносіцца да ХVІ стагоддзя, але кароль Іспаніі Філіп II наклаў забарону на разгляд падобных праектаў, бо «што Бог злучыў, чалавек раз’яднаць ня можа». У 1790-я першы праект канала ў Мезаамерыцы быў распрацаваны А. Маласіна.
У 1853 годзе была апублікавана праца з аналізам будаўніцтва канала з указаннем на Панаму Аляксандра (Яна-Іаахіма) Галынскага (1816-1893), удзельніка паўстання 1830-1831 гадоў, падарожніка, саўладальніка маёнтка Крычаў. Ягоны праект паспрыяў планам будаўніцтва (1904-1920) суднаходнага шляху на Панамскім перашыйку.
Галоўная арэна футбольнай зборнай Беларусі.
Месціцца на вуліцы Кірава. Умяшчальнасць 22 000 чалавек.
Стадыён рэканструяваўся ў 1939 годзе, разбураны падчас Другой сусветнай вайны, адноўлены ў 1954 годзе.
На стадыёне праходзілі футбольныя матчы падчас летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года.
Забіта 1318 габрэяў, згарэла і знакамітая Друйская сінагога.
Падчас расстрэлаў вязні аказалі супраціўленне і падпалілі гета ў розных месцах.
На месцы расстрэлу ў 2001 годзе пастаўлены помнік на сродкі выхадцаў з Друі.
Беларускі матэматык, доктар фізыка-матэматычных навук, прафесар
Скончыў БДУ. З 1970 працуе ў Інстытуце матэматыкі НАН Беларусі.
Навуковыя працы – па камбінаторнай геаметрыі, дыскрэтнай аптымізацыі. Распрацаваў новыя мэтады даследавання і рашэння задач камбінаторна-геаметрычнае аптымізацыі, тэарэтычныя асновы частковай выкупнасці ў канечнамернай прасторы.
Савецкі і расійскі бард, паэт, празаік, кампазітар балад, лірычных і сатырычных песень, драматург, сцэнарыст.
Аўтар зборнікаў паэзіі «Сакавік велікадушны», «Арбат, мой Арбат», «Прысвячаецца вам», «Міласці лёсу».
Пісаў таксама аповесці і раманы гістарычнай тэматыкі.
Шэраг яго вершаў на беларускую мову пераклалі Р. Барадулін і Л. Баршчэўскі.
Беларускі літаратуразнавец, гісторык, празаік, дзеяч беларускай эміграцыі.
Аўтар манаграфічнага даследавання пра творчасць М. Гарэцкага, прац пра І. Луцкевіча, “Якуб Колас у супраціве саветызацыі”, “Супраціўленьне саветызацыі ў беларускай літаратуры” і інш. Двойчы арыштоўваўся НКУС (1930, 1931).
На эміграцыі з 1943 года. Адзін з кіраўнікоў радыёстанцыі «Свабода».
Загінуў падпалкоўнік Мікалай Грыднеў, лётчык 116-й штурмавой авіябазы (Ліда).
Пасля выканання задання у 15.35 на вышыні 200 метраў самалёт пачаў губляць кіраванне. Кіраўніком палёту была дадзена каманда лётчыку на катапультаванне,, але пілот загінуў, адводзячы самалёт ад вёскі Навіны Навагрудскага раёна.
2021 год. Памёр Ігар Жалязоўскі (1963-2021).
Выбітны беларускі канькабежац, заслужаны майстар спорту СССР, Заслужаны работнік фізічнай культуры і спорту Беларусі.
5 разоў прызнаваўся лепшым спартоўцам году Беларусі (1985, 1986, 1989, 1991, 1993). Адзін з наймацнейшых у свеце канькабежцаў-спрынтэраў ў 1980-1990-х гадах.
Прэзідэнт Беларускага саюзу канькабежцаў, член НАК Беларусі, прэзідэнт Параалімпійскага камітэту Беларусі.
