Экстранная акцыя – міністэрства прыроды заклікае беларусаў паліваць дрэвы

Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя аб’явіла экстраную акцыю “Палівай дрэва – захавай яму жыццё!” –  гаворыцца на афіцыйным сайце ведамства.

З прычыны працяглай адсутнасці ападкаў на тэрыторыі краіны пад пагрозай высыхання аказаліся дрэвы і хмызы, высаджаныя вясной гэтага года, а таксама ў папярэднія гады. Без дапамогі чалавека большасць маладых дрэў і кустоў асуджаныя на хуткую гібель.

Фота ілюстрацыйнае

Расія атакавала Адэсу, трое загінулі. Вырасла колькасць ахвяр у Крывым Рогу

Ноччу 14 чэрвеня расійскія вайскоўцы накіравалі на Адэсу чатыры ракеты “Калібр” – паведамляе Unian. Удар быў нанесены з карабля, які знаходзіўся ў Чорным моры.

У выніку паветранага бою выбуховай хваляй пашкоджаны бізнес-цэнтр, навучальная ўстанова, жылы комплекс, установы харчавання і склад у цэнтры горада. 

“Трое супрацоўнікаў склада загінулі, сем атрымалі раненні” – заявілі ў аператыўным камандаванні “Поўдзень”.

Разам з тым, колькасць ахвяр учорашняй начной атакі на Крывы Рог вырасла да 12-ці.

Фота: Аператыўнае камандаванне “Поўдзень”

У гарадскім парку Чавусаў старую агароджу заменяць дэкаратыўнымі кустамі

У чавускім гарадскім парку камунальныя службы праводзяць работы па дэмантажы старой агароджы. У планах – высадка па перыметры тэрыторыі парку дэкаратыўных кустоў, у выніку чаго будзе створана жывая загарадзь. 

Плануецца, што з боку гарадской плошчы будуць устаноўлены малыя архітэктурныя формы з элементамі азелянення. На тэрыторыі самога парка таксама будзе праведзена добраўпарадкаванне – паведамляе чавуская раённая газета “Іскра”.

Фота: “Іскра”

Дзень у гісторыі. 14 чэрвеня. Дэпартацыя прыбалтаў. Катастрофа Іл-103. Нарадзіліся М. Доўнар-Запольскі, М. Забэйда-Суміцкі, Чэ Гевара.

Сусветны дзень донара крыві (World Blood Donor Day, з 2005 года).

Устаноўлены Сусветнай асамблеяй аховы здароўя ў гонар дня нараджэння Карла Ландштэйнера (1868-1943) – аўстрыйскага лекара і імунолага, Нобелеўскага лаўрэата, які адкрыў групы крыві ў чалавека.

Слова донар паходзіць ад лацінскага “donare” – “дарыць”.

Сусветны Дзень донара крыві дае магчымасць выказаць удзячнасць людзям, якія добраахвотна здаюць сваю кроў, не атрымліваючы за гэта асаблівай узнагароды, тым, хто робіць гэта на рэгулярнай аснове – два, тры або больш разоў у годзе.

Праблема донарства крыві і яе кампанентаў з’яўляецца адной з найбольш важных для дзяржавы і ключавых для айчыннай аховы здароўя. Ад яе вырашэння залежыць сама магчымасць і якасць аказання высокатэхналагічнай медыцынскай дапамогі ў мірны час і ў надзвычайных сітуацыях.

Дарослы чалавек без небяспекі для свайго жыцця можа страціць каля літра крыві. На станцыі пералівання крыві бяруць 400 мл. Гэтая колькасць крыві аднаўляецца арганізмам вельмі хутка. Заадно атрымліваюць магутны стымул да працы эндакрынная і імунная сістэмы арганізма.

Заўважана, што людзі, якія доўга здаюць кроў, не схільныя прастудным захворванням і грыпу, радзей пакутуюць анкалагічнымі і сардэчна-сасудзістымі захворваннямі. Дабратворна ўплывае донарства і на псіхічнае здароўе чалавека.

1792 год. Наданне каралём Станіславам Аўгустам Панятоўскім герба Барысаву.

У сучаснай Беларусі гістарычны герб Барысава атрымаў афіцыйны статус 29 студзеня 1999 года.

 “У сярэбраным полі барочнага шчыта на зялёнай зямлі сярэбраная сцяна паміж дзвюма вежамі з чырвонымі купаламі, над якою на сярэбраным воблаку стаіць Святы Пётр з двума ключамі ў руцэ”.

1867 год. Нарадзіўся Мітрафан Доўнар-Запольскі (1867-1934)

Беларускі гісторык, этнограф, эканаміст, прафесар шэрагу ВНУ Украіны, Азербайджана, Расіі, Беларусі, у тым ліку БДУ.

Аўтар больш за 150 прац па гісторыі Кіеўскай Русі, Маскоўскай дзяржавы, Расіі, Літвы і Беларусі, па этнаграфіі Беларусі.

Актыўна падтрымліваў БНР. Сустваральнік Археаграфічнай камісіі Інбелкульту. Па просьбе ўладаў БНР склаў «Мемарыял» («Асновы беларускай дзяржаўнасці»), які быў надрукаваны ў Гродне і Вільні ў 1919 годзе па-беларуску, па-руску, па-нямецку, па-французску; пазней – на англійскай мове. Дакумент утрымліваў гістарычныя падставы неабходнасці стварэння незалежнай беларускай дзяржавы.

Аўтар забароненай кнігі «Гісторыя Беларусі». Разбіў погляд на беларусаў як на народ, пазбаўлены нацыянальнасці.

Памёр 30 верасня 1934 года.

Межы БНР і этнічная тэрыторыя беларусаў на падставе прац М. Доўнар-Запольскага і Я. Карскага.

1900 год. Нарадзіўся Міхась Забэйда-Суміцкі (1900-1981).

Беларускі спявак, педагог.

Кар’еру пачаў у Харбінскай оперы. Выступаў у Міланскай оперы, «Ла Скала», актыўна гастраляваў па гарадах Заходняй Беларусі, Польшчы, Літвы, Латвіі, Чэхаславакіі, Германіі.

Не жадаў называць сябе вялікім польскім спеваком, прызнаючы толькі адно сваё права – звацца беларускім.

Запісаў грампласцінкі з апрацоўкамі беларускіх народных песень. У 1963 годзе даў аншлагавыя канцэрты ў шматлікіх гарадах БССР, у тым ліку Магілеве.

Памёр 21 снежня 1981 года ў Празе. Пахаваны на пражскіх Ольшанскіх могілках.

У гонар Забэйды-Суміцкага названа вуліца ў Маладзечне. 

1903 год. Памёр Ян Карловіч (1836-1903).

Беларускі лінгвіст, этнограф, фалькларыст, музыказнаўца.

Займаўся гісторыяй і музыкай у Парыжы, Гайдэльбергу, Бруселі. 

Аўтар этнаграфічных даследаванняў, сабраў і апублікаваў некалькі сотняў беларускіх і літоўскіх паданняў, казак, песень.

Супрацоўнічаў з Міхалам Федароўскім, аўтарам шматтомнай працы «Люд беларускі». Сябраваў з Аляксандрам Ельскім і Францішкам Багушэвічам.

1928 год. Нарадзіўся Чэ Гевара (1928-1967).

Лацінаамерыканскі рэвалюцыянер, удзельнік рэвалюцыйна-вызваленчай вайны на Кубе, падарожнік па краінах Лацінскай Амерыкі, Афрыкі, Азіі, Еўропы, сусветны кумір “бунтарскай моладзі”.

Расстраляны 9 кастрычніка 1967 года «рэйнджэрамі» ў Балівіі. Яго цела з адрэзанымі рукамі было выстаўлена на ўсеагульны агляд.

У 1997 годзе прах Чэ Гевары перавезены з Балівіі на Кубу і пахаваны ў маўзалеі г. Санта-Клара. 

1937 год. У  Маскве арыштаваны Мікалай Галадзед (1894-1937).

Беларускі палітычны дзеяч, трэці па ліку старшыня СНК БССР (1927-1937).

На пачатку 1920-х гадоў – старшыня Горацкага выканкама, член бюро па першаму ўзбуйненню тэрыторыі БССР.

Прычыніўся да рэпрэсій акадэмікаў В. Ластоўскага, У. Пічэты, Я. Лёсіка, С. Некрашэвіча, Г. Гарэцкага, А. Дубаха.

У 1933 годзе быў членам Палітычнай камісіі для перагляду расійска-беларускага слоўніка і новых правіл беларускай мовы.

Паводле афіцыйнай версіі, выкінуўся з акна 5-га паверха ў часе допытаў у будынку НКУС БССР. Па неафіцыйных звестках, быў забіты 21 чэрвеня 1937 года, а потым супрацоўнікі дзяржбяспекі інсцэнавалі самагубства. Або  расстраляны. 

1941 год. Пачалася дэпартацыя грамадзян Латвіі, Літвы і Эстоніі ў аддаленыя рэгіёны Расіі.

17 ліпеня 1940 года Латвія, Літва, Эстонія згодна з Пактам Молатава-Рыбентропа былі ўключаны ў склад СССР. 

У ноч з 13 на 14 чэрвеня 1941 года было запушчана даўно запланаванае дзеянне, якое праводзілася савецкай сакрэтнай службай НКУС, мэтай якой было ачысціць прыбалтыйскую прастору ад актыўных антысавецкіх сіл. На працягу тыдня органы НКУС арыштавалі або выслалі каля 34 000 мужчын, жанчын і дзяцей (часта цэлымі сем’ямі) з Літвы, 15 500 з Латвіі (з якіх 2400 дзяцей ва ўзросце да дзесяці гадоў) і 10 000 з Эстоніі.

Агульны лік ахвяр усіх відаў савецкіх рэпрэсій (агульная сітуацыя ў дэталях адрознівалася ў кожнай краіне) у 1940-1941 гады ацэньваецца ў 34 000 чалавек у Латвіі, 60 000 – у Эстоніі і 75 000 – у Літве.

На сёння ў Эстоніі, Латвіі і Літве дзень 14 чэрвеня абвешчаны Днём нацыянальнай жалобы.

1951 год. Нарадзіўся Міхаіл Кучарэнка.

Шклоўскі грамадкі актывіст, краязнавец, намеснік старшыні Шклоўскага аддзялення таварыства аховы помнікаў і культуры, армейскі падпалкоўнік.

Даследык паганскіх капішчў, старажытнага Шклова.

Яго намаганнямі знойдзены і перанесены на пляцоўку каля Спаса-Праабражэнскай царквы Шклова каменны крыж.

Спаса-Праабражэнская царква, Шклоў.

2015 год. Катастрофа Іл-103 пад Брэстам.

Катастрофа адбылася падчас выканання экіпажам самалёта «Беллесавія» вучэбнага задання. Загінулі абодва члены экіпажа.

У выніку расследавання выяўлена, што ў самалёта адмовіў рухавік.

“Наши дети и внуки играют в разваленных зданиях…” – что происходит в деревне Репище

Про жалобу жителей деревни Репище Кировского района пишет “Прыдняпроўская ніва”. В деревне нет хорошей благоустроенной детской площадки. Панельные плиты от старого дома, который был давно разобран, до сих пор бесхозно лежат по центру деревни, создавая тем самым не только неопрятный вид, но и порождая беспокойство взрослых за безопасность детей.

Дети в силу возраста не задумываются о последствиях и, играя, забираются на них. Не радует сельчан и то, что в населенном пункте есть аварийные постройки и нежилые дома, придомовая территория которых нуждается в наведении порядка, а здание бывшей школы, хоть и сдано в аренду, все также продолжает оставаться неприглядным и требующим ремонта.

«Из-за того, что в деревне нет хорошей детской площадки, наши дети и внуки играют в разваленных зданиях бывших пилорамы и столовой» – сказано в жалобе жителей.

Что касается благоустройства игровой зоны для детей, председатель местного сельисполкома Ирина Слабкович сообщила редакции, что новые элементы детской игровой площадки уже предоставлены МУКП «Жилкомхоз» и в скором времени будут установлены. К слову, местное лесничество обещает установить и скамейки вблизи магазина.

О том, что плиты от разобранного панельного дома бесхозно лежат по центру деревни, председатель неоднократно сообщала сельхозпредприятию, за которым бывшая постройка закреплена, однако то, что осталось от дома, до сих пор не убрано.

– Думаю, что соответствующие действия со стороны сельхозпредприятия будут приняты и вопрос будет решен, – отметила председатель сельисполкома.

Пояснила представитель местной власти и о пустующих домах.

– Вопрос сокращения количества нежилых домов находится в центре внимания сельисполкома. В деревне Репище, как и в других населенных пунктах сельсовета, есть такие дома, и работа в данном направлении ведется – добавила Ирина Слабкович.

Фото: “Прыдняпроўская ніва”

Новым дырэктарам Нацыянальнага мастацкага музея стала прадстаўніца магілёўскай дынастыі мастакоў

Сёння адбылося прызначэнне на пасаду новага дырэктара Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі. Ім стана Ганна Конанава, мастачка з Магілёва, дачка вядомых магілёўскіх творцаў – скульптара Уладзіміра Конанава і мастачкі Галіны Конанавай.

З творчасцю дзеячоў мастацтва можна пазнаёміцца на гэтай старонцы ў Фэйсбук.

Ганна Конанава нарадзілася і пачынала вучыцца ў Магілёве, затым вучылася ў Акадэміі мастацтва ў Мінску, дзе засталася выкладаць, абараніла кандыдацкую дысертацыю і паднялася ў кар’еры да пасады прарэктара па вучэбнай працы.

У 2020 годзе, яшчэ як дэкан мастацкага факультэта Акадэміі мастацтваў, яны выступала сведкай на судзе над яе студэнтамі, што пратэставалі ў сценах вну з такімі словамі: “Жадаю распавесці сваё назіранне. Маладыя людзі ў масе сваёй паддаліся парывам старэйшых. Таму прашу даць ім шанец.”

Аб непрацягненні кантракта былому кіраўніку Нацыянальнага мастацкага музея Уладзіміру Пракапцову стала вядома на мінулым тыдні. Афіцыйнай прычынай стаў узрост – у жніўні яму споўніцца 70 гадоў. Аднак у музейных колах абмяркоўваюць, як паведамляюць крыніцы беларускіх журналістаў, што сапраўдная прычына можа быць звязана з даўнім паклёпам прапагандыстаў на музейшчыкаў.

У 2020 годзе Пракапцоў спрабаваў замяць сітуацыю з дзёрзкім вершам вядомага мастацтвазнаўцы Мікіты Моніча, але той палічыў за лепшае сысці з музея, пазней звольнілі і яго маці. З музея звольнілі дзясяткі чалавек, якія ў 2020-м выходзілі на прыступкі, каб выказацца супраць гвалту. Пракопцаў не змог іх абараніць.

Фота з адкрытых крыніц

Цяпер купацца можна ўсюды – знялі забарону на пляжы, што быў закрыты

Санстанцыя правяла паўторную праверку на возеры каля базы адпачынку “Мерэя” ў Леніно Горацкага раёна.  7 чэрвеня тут уводзілася першая ў гэтым сезоне забарона на купанне – паведамлялі mogilev.media. Цяпер жа наяўнасць кішачнай палачкі не перавышае нормы – піша “Горацкі веснік”. Пагэтаму ўсе абмежаванні для купання на гэтай зоне адпачынку знятыя.

Па іншых афіцыйна зацверджаных зонах адпачынку вынікі даследаванняў спроб вады не перавышаюць нарміруючых значэнняў.

Фота з адкрытых крыніц

Вось на такіх арэлях ужо тыдзень гойдаюцца дзеці ў Магілёве

На вуліцы Якубоўскага ў Магілёве арганізацыя “Жылэкспа”, якая абслугоўвае раён, пачала рамонт дзіцячай пляцоўкі, ды так і кінула. Ужо тыдзень няма ніякага руху што да работ – паведамляюць сведкі. Дзеці, тым часам, працягваюць свае забавы на пляцоўцы.

Фота з соцсетак

Палітвязня Паўла Белавуса накіравалі ў шклоўскую калонію

Вядомы грамадзянскі актывіст і папулярызатар беларушчыны, стваральнік крамы symbal.by Павел Белавус быў асуджаны на 13 гадоў пазбаўлення волі.

Яго жонка напісала на сваёй старонцы ў Facebook, што Паўла перавялі ў шклоўскую калонію №17. «Кажа, што ўспрымае гэта як вандроўку, але крыху іншы фармат» – напісала яна.

Зараз яму можна дасылаць лісты ў Шклоў з пазнакай «каранцін»: Белавус Павел Мікалаевіч 1987 года нараджэння, 213004, г. Шклоў, вул. 1-я Заводская, 8.

Фота з адкрытых крыніц

Заўтра ў беларускіх абітурыентаў пачынаецца цэнтралізаванае тэставанне

14 чэрвеня пройдзе ЦТ па беларускай мове. З гэтага дня пачынаецца перыяд здачы цэнтралізаванага тэставання ў беларускіх абітурыентаў.

Асноўная частка іспытаў працягнецца да 4 ліпеня. ЦТ будзе праходзіць праз кожныя два дні. Так, пасля беларускай мовы 16 чэрвеня будзе руская мова, 18 чэрвеня – грамадазнаўства, 20 чэрвеня – матэматыка, 22 чэрвеня – біялогія, 24 чэрвеня – замежная мова. 26 чэрвеня – хімія, 28 чэрвеня – фізіка, 30 чэрвеня – гісторыя Беларусі, 2 ліпеня – геаграфія, 4 ліпеня – сусветная гісторыя (найноўшы час).

Рэзервовыя дні правядзення цэнтралізаванага тэсціравання: 11 ліпеня і 13 ліпеня па беларускай і рускай мовах,11 ліпеня і 15 ліпеня – па астатніх прадметах.

Тэрміны рэгістрацыі абітурыентаў для праходжання цэнтралізаванага тэсціравання 2023 года ў рэзервовыя дні – з 1 ліпеня па 6 ліпеня.

Час пачатку ЦТ у асноўныя і рэзервовыя дні — 11:00.

Фота ілюстрацыйнае