Асіповічам – 150 гадоў

17 лістапада 1872 года з’яўляецца афіцыйнай датай заснавання горада Асіповічы. Спачатку назву атрымала чыгуначная станцыя, у далейшым і горад.

ekskursii.by

Некаторыя цікавыя факты.

Горад узнік у сувязі з будаўніцтвам Лібава-Роменскай чыгункі.

Пачатковая гісторыя горада шмат у чым звязана з дзейнасцю братоў Дараганаў, у тым ліку Восіпа Дарагана ― начальніка ўпраўлення Рыга-Арлоўскай чыгункі, якія ў 1896 годзе пабудавалі чыгунку Асіповічы-Радуцічы-Старыя Дарогі (39 верст). У гонар апошняга станцыя Радуцічы перайменавана ў Дараганава. У мясцовым музеі дзейнічая экспазіцыя “Сям’я Дараганаў”.

museums.by

Горад размешчаны на левым беразе ракі Сіняя – правым прытоку Свіслачы

Знаходзіцца за 136 км ад Магілёва і за 93 км ад Мінска. Бліжэйшыя гарады: Старыя дарогі (37 км), Бабруйск (41 км), Глуск (42 км), Мар’іна Горка (44 км).

За 7 км ад горада на рацэ Свіслач створана Асіповіцкае вадасховішча пры будаўніцтве ГЭС (1953). Асіповіцкая ГЭС да 2000-х гадоў была самай магутнай у краіне.

nemiga.info

 Цэнтр раёна з ліпеня 1924 года. Горадам абвешчаны ў 1935 годзе.

Пасля будаўніцтва чыгункі Асіповічы-Раслаўль (1932) стаў чыгуначным вузлом.

Да вайны ў горадзе жыло амаль 14 000 чалавек.

Максімум насельніцтва 35 500 чалавек у Асіповічах было ў 2001 годзе. Зараз крыху менш за 30 000.

З 29 на 30 ліпеня 1943 года тут адбылася Супердыверсія ўсіх часоў. Падпольшчык-чыгуначнік-электраманцёр Фёдар Крыловіч (1916–1959) аднаасобна і самастойна двума мінамі знішчыў 4 эшалоны з танкамі, у тым ліку найноўшыміі «Тыгр», цыстэрнамі, 12 вагонаў харчавання, 5 паравозаў, вугальны кран, вугальны склад. Пачаўся моцны пажар, які паспрыяў уцёкам ваеннапалонных з мясцовага лагера. Крыловіч у 1949 годзе за гераічны ўчынак быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

А. Салжаніцын даў апісанне Асіповічаў, праз якія некалі праязжаў, у «Архіпелаг ГУЛАГ».

Пабрацім балгарскага г. Траўна.

Асіповічы – горад чыгуначнікаў і вайскоўцаў. Горад – сталіца ракетных войск краіны. Тут месціцца 465-я ракетная брыгада, непадалёку дзейнічае вайсковы палігон.

Адным з горадаўтваральных прадпрыемстваў з’яўляецца ААТ “Асіповіцкі завод аўтамабільных агрэгатаў”. Ён выпускае запчасткі 3000 найменняў, а таксама лодкі металічныя “Марына”, “Свіслач”, “Русалка”, “Удача”, “Хваля”,  шклапластыкавыя “Хваля 4Д”, спартовыя лодкі і байдаркі.

Тут працуе адно з чатырох прадпрыемстваў у свеце па вытворчасці тазасцёгнавых пратэзаў – ЗАТ «Алтымед».

Другое ў Беларусі і вобласці прадпрыемтсва па вырабу чыгуначных грузавых вагонаў – Асіповіцкі завод транспартнага машынабудавання – былы СП СЗАТ «Асіповіцкі вагонабудаўнічы завод» (танк-кантэйнеры, таварныя, платформы для негабарыту).

Вытворцай усім вядомай прадукцыі – рубероіду – з’яўляецца ААТ «Дах».

На СП ТАА «БелГа» у свой час распрацавалі шакалад «Ідэал».

Каля горада знаходзіцца адно з трох у краіне газасховішчаў (360 млн. куб. м).

У горадзе  працуе ДЮСШ, з якой звязаны Залатыя прызёры (каноэ, веславанне) алімпіяды ў Пекіне (2008), сярэбраныя ў Лондане (2012) браты Аляксандр і Андрэй Багдановічы.

Да 2000-х гадоў у горадзе было больш за ўсё хворых на СНІД, наркаманію ў вобласці.

У горадзе ёсць Свята-Крыжаўзвіжанская царква (1826 года, перавезена ў горад з Замошша ў 1946), музей горада ў Доме афіцэраў, Музей ваеннай тэхнікі, помнік паравозу-“эмка” машыніста Чумакова, які загінуў у 1922 (устаноўлены ў 2002 годзе).

sobory.ru

Каля Асіповічаў знаходзіцца в. Вяззе. У ёй па вул. Багдановіча да канца ХХ стагоддзя стаяў дом, дзе юны М.Багдановіч адпачываў з маці. Дом знесены, а мемарыяльная дошка перанесена на суседні дом. У Вяззі Максім пачаў размаўляць на беларускай мове. Працуе музей М.Багдановіча ў мясцовай школе. Працуюць санаторый “Вязье”, Асіповіцкая ГЭС; рыбгас.

У Ялізава месціцца СЗАТ “Шклозавод “Ялізава”, у Татарцы  – торфапрадпрыемства, у Жорнаўцы –  доследна–паказальны лясгас.

Адбыліся змены ў руху цягнікоў Магілёў-Гомель

З 4 кастрычніка мяняецца графік руху цягнікоў па маршруце Магілёў – Гомель. Некаторыя цягнікі адмяняюцца. Прычына – планавыя рамонтныя работы.

Як стала вядома, з прычыны рамонтных работ на ўчастку Магілёў – Жлобін 4, 5, 17, 18, 19 і 20 кастрычніка змяняецца расклад цягніка № 615/616 Магілёў – Гомель. 

У гэтыя дні цягнік адправіцца з Магілёва на 2 гадзіны 35 хвілін раней за графік — у 8.25.

Да таго ж, 6 кастрычніка адмяняюцца цягнікі № 615/616 Магілёў – Гомель і Гомель – Магілёў з адпраўленнем з Магілёва ў 11.00, з Гомеля ў 14.27 адпаведна.

Усю актуальную інфармацыю пра час адпраўлення і прыбыцця, іншыя змены ў раскладзе руху цягнікоў можна атрымаць на афіцыйным сайце Беларускай чыгункі, з дапамогай афіцыйнага мабільнага дадатку «БЧ. Мой цягнік», а таксама па адзіным нумары 105 кантакт-цэнтра БЧ.

Бомба на вакзале ў Крычаве аказалася акумулятарнай батарэйкай

3 кастрычніка на пульт дзяжурнага Крычаўскага РАУС паступіла інфармацыя аб верагодным мініраванні  чыгункі ў межах горада Крычава. Работнік чыгункі пад час абходу заўважыў на рэйках нейкі прадмет з электрычным дротам і мігаючай лямпачкай.

З тлумачэнняў начальніка РАУС Андрэя Лазаковіча вынікае, што пасля выезда на месца супрацоўнікаў міліцыі і правядзення аператыўных мерапрыемстваў было ўстаноўлена, што прадметам, падобным на выбуховае, аказалася простая акумулятарная батарэйка.

фота: tury.club

«Звыш 7 тысяч вагонаў застаюцца ва Ўкраіне», начальнік Беларускай чыгункі

Паводле Ўладзіміра Марозава, рухомы састаў, які застаецца ва Ўкраіне, «мае не зразумелы статус». Урадовец цвердзіць, што ўкраінскі бок «на кантакт не выходзяць».

“У нас ёсць такая інфармацыя: яны (вагоны, ММ) праходзяць па крымінальнай справе, як бы яны перавозілі незразумела што, таму на іх, нібыта, накладзены арышт праваахоўнымі органамі Украіны. Мы разумеем, што гэта не так. І хутчэй за ўсё вагоны выкарыстоўваюцца для перавозкі. Вагоны могуць удзельнічаць у розных падзеях. Пакуль афіцыйна ні Міністэрства інфраструктуры Украіны, ні Украінская чыгунка на кантакт па гэтым пытанні з намі не выходзяць”, – даводзіцца бачанне сітуацыі начальнік Беларускай чыгункі тэлеканалу «СТВ».

Па словах Марозава, на 24 лютага ва Украіне засталося больш за 7 тысяч беларускіх вагонаў, як самой чыгункі, так і прадпрыемстваў.

Ён адзначае, што “вагоны былі і з прадуктамі нафтаперапрацоўкі, хімічнымі ўгнаеннямі, будаўнічымі і харчовымі грузамі – уся наменклатура, чым гандлявалі з Украінай на той момант”.

“Гэта сур’ёзная лічба. Гэта рэспубліканская дзяржаўная ўласнасць. Задача: вярнуць і ацаніць шкоду. 5 тысяч для Беларускай чыгункі – гэта амаль 900 мільёнаў рублёў. Гэтая інфармацыя абмяркоўвалася на ўзроўні кіраўніка дзяржавы. Гэтыя вагоны нам патрэбны. Яны нам для мадэлі патрэбны, для забеспячэння патрэбнасці ў перавозках. І мы такую праграму з улікам магутнасцяў нашых двух заводаў распрацавалі на пяцігоддзе”, – тлумачыць кіраўнік ведамства.

Днямі праблемы з наяўнасцю ў Беларускай чыгункі мінералавозаў прызнаў віцэ-прэм’ер Анатоль Сівак. Ён казаў, што паколькі рухомы састаў застаўся ва Украіне, то неабходна абзавесціся новым.

Арыштаваныя ўкраінскімі ўладамі вагоны для перавозкі беларускіх калійных угнаенняў збіраецца замяніць тымі, што вырабіць Магілёўскі вагонабудаўнічы завод, пісаў Магілёў.media

Украінскі бок арышт беларускага чыгуначнага рухомага саставу тлумачыць парушэннямі мытнага заканадаўства.

У Магілёве тры вагоны сышлі з рэек. Пацярпелых няма (абноўлена)

Аварыя адбылася непадалёк ад станцыі «Магілёў-2».

У выніку аварыі ніхто не пацярпеў, з рэек сышло тры вагоны. Адзін быў наладаваны бярвеннем, а два цэлюлозай. Затрымкі іншых саставаў не было.

Аварыя на Магілёўскай чыгунцы адбылася ў 14.10 на ўчастку дарогі каля станцыі «Магілёў -2» – паведамляе абласное МНС. Прычыны здарэння высвятляюцца.

Чыгуначнікі занятыя пастаноўкай вагонаў на рэйкі. Для гэтага выкарыстоўваецца адмысловы аднаўленчы цягнік.

фота з крыніц адкрытых у інтэрнэце

Беларуская чыгунка зноў апытвае пасажыраў пра мову

Чыгуначнікі выпытваюць, на якой мове мэтазгодна размяшчаць інфармацыю на квітках і агучваць абвесткі ў цягніках, што курсуюць па Беларусі. Гэтыя пытанні пазначаныя, як абавязковыя для тых, хто вырашыць удзельнічаць у анкетаванні.

Анкетаванне прымеркаванае да Адзінага дня пасажыраў, які адзначаецца 30 чэрвеня, але яно даступнае на сайце арганізацыі дагэтуль. Акрамя мовы чыгуначнікаў цікавіць, чаму жыхары краіны аддаюць перавагу чыгунцы.

Пытанне пра пашырэнне беларускай мовы на чыгунцы – даўняя тэма грамадскага інтарэсу. Летам 2020 года петыцыя аб мове на квітках сабрала амаль паўтары тысячы падпісантаў, аднак кіраўніцтва Беларускай чыгункі не падтрымала ініцыятывы, спаслаўшыся на тэхнічныя праблемы.

«Афармленне квіткоў у рэгіянальным бізнес-класе, міжрэгіянальным і міжнародным спалучэннях на беларускай мове дазволена, але ў цяперашні час тэхнічна немагчыма» – гаварылася ў адказе Беларускай чыгункі.

У 2021 годзе дзейнае тады яшчэ Таварыства беларускай мовы адзначыла, тым не менш, што нацыянальнай мовы беларусаў на чыгунцы паболела.

Паводле няўрадавай арганізацыі чыгуначнікі ўвялі новыя тыпавыя тэксты інфармавання пасажыраў на вакзалах і прыпыначных пунктах. Кіраўнікі аддзяленняў чыгункі меліся забяспечыць з 1 красавіка 2021 года трансляцыю абвестак на ўсіх станцыях і прыпынках па-беларуску: як на рэгіянальных, так і на міжрэгіянальных лініях.

Цяпер жа, як бачна з тэксту актуальнай анкеты – на якую вы можаце патрапіць, клікнуўшы па спасылцы  – Беларуская чыгунка гатовая прыслухацца да меркавання пасажыраў што да моўнага пытання.

Передислокация комбайнов на южный фронт, лучшие легавые и железнодорожник – подборка скучных новостей из Быхова

6 комбайнов переброшены в быховский район для ускорения уборки урожая. 

Это предусмотрено специально подготовленным сценарием для уборочной этого года. Как заявляют чиновники, сначала комбайны из северных районов будут переброшены на юг, чтобы там быстрее завершить уборку, а затем лавинообразным движением пойдут по региону.

Рассказывая про уборочную, чиновники часто используют военную терминологию – подметил Магілёў.media

В Быховский район как раз и перебросили технику для ускорения темпов уборки зерновых. Такое решение ОАО «Заднепровский межрайагросервис» приняло с учетом разных климатических условий на территории Могилевской области.

Как пишет  быховская районная газеты “Маяк Приднепровья”, из Горецкого района ожидается переброска еще 8 комбайнов. Стоит отметить, что Горецкий район за 100 километров от Быховского. В связи с этим напрашивается вопрос об эффективности такой стратегии.

Чиновники разрешили пустить раёнку в свободную продажу

Быховские чиновники отважились на невероятное решение. Местную районную газету «Маяк Прыдняпроўя» можно будет купить в свободной продаже. С момента закрытия киосков «Могилевсоюзпечати» – вопрос о признании организации банкротом рассматривает Хозяйственный суд Могилевской области – купить газету в Быхове было невозможно.

Тем, кто подписался было проще. Её приносил почтальон.

Под Быховом в урочище «Дубки» выбирали лучшую легавую собаку

Добыча болотной дичи – одна из самых сложных задач, как для охотника, так и для его четвероногого помощника. От человека здесь требуется недюжинная спортивная подготовка и меткость, а от легавой собаки – умение разыскать подстреленную птицу, доставить ее хозяину и заняться поисками новой дичи.

Такие навыки у собак этой породы – врожденные, а оттачивались они веками.

Поэтому выбрать среди легавых победительницу чемпионата его организаторам было достаточно сложно.

Участие в состязании принимали более шестидесяти собак, приехавших из разных уголков Беларуси, а также из Санкт-Петербурга и Москвы. Первое место заняла белорусская команда.

Железнодорожник

Начальник станции “Быхов” удостоился славы побыть на доске почёта “Могилевского отделения Белорусской железной дороги”.

Валерий Шило тридцать три года отработал на ответственном посту, руководя командой профессионалов. Неслучайно вверенное ему предприятие считается одним из лучших в областном отделении БЖД.

фото с ресурса: images.app.goo.gl

Асіповічам 150 год. Экскурс у гісторыю гораду

Юбілей Асіповічы адзначылі на прамінулых выхадных – 6-7 жніўня. Паводле афіцыйнай інфармацыі, святкавалі яго з размахам.

«Сотні жыхароў гораду былі задзейнічаны ва ўрачыстым шэсці прадпрыемстваў, працоўных калектываў і грамадскіх арганізацый, – паведаміла мясцовая раёнка. – На галоўнай плошчы гораду яблыку не было дзе ўпасці. Прыкавала ўвагу шматлікіх гледачоў сваім выступленнем рота Ганаровай варты Мінскай ваеннай камендатуры ў суправаджэнні ваеннага аркестра».

Асіповічы, як “цэнтр сусвету”

Асіповічы, адзін з самым «маладых» райцэнтраў Магілёўшчыны, але пасля Магілёва і Бабруйску – найвялікшы горад рэгіёну. Тут жыве амаль 30 тысяч чалавек.

 

Асіповічы буйны чыгуначны вузел. Цягнікі разыходзяцца тут на захад у бок Слуцка, поўнач – у Мінск, поўдзень – у Бабруйск і Гомель і на ўсход у Магілёў. Ад Асіповічаў да сталіцы 90, а да Магілёва – 140 кіламетраў.

 

Лічыцца, што ад 18 стагоддзя на месцы Асіповіч была аднайменная вёска. Яе насельніцтва займалася земляробствам, рыбалоўствам, паляваннем ды сплаўляла лес. З гістарычных звестак вядома, што ў 1777 годзе ў ёй было 16 сялянскіх двароў. Ёю валодаў Дамінік Еранім Радзівіл – апошні прадстаўнік нясвіжскай мужчынскай лініі роду Радзівілаў.

Чым славуты Дамінік Еранім Радзівіл

З 1810 году ён служыў у войску Княства Варшаўскага, меў званне палкоўніка. У чэрвені 1812 годзе наперадзе свайго палку ачоліў урачысты ўваход войскаў Напалеона ў Вільню, калі той паабяцаў свабоду і незалежнасць Вялікаму Княству Літоўскаму і Рэчы Паспалітай.

Дамінік Еранім Радзівіл удзельнічаў у напалеонаўскай выправе на Маскву, за ўдзел у бітве пад Смаленскам узнагароджаны Ордэнам Ганаровага легіёну.

З кастрычніка 1812 году атрымаў званне маёра Імператарскай Гвардыі, браў удзел у бітве пад Ліпскам. Атрымаўшы цяжкую кантузію ў бітве пад Ханаў, памёр у Францыі 11 лістапада 1813 году.

Улады Расейскай імперыі арыштавалі маёнткі Дамініка Радзівіла за ўдзел яго ў вайне на баку Напалеона.

З вёскі да гораду…

Асіповічы разрасліся да памераў мястэчка, а затым гораду падчас будаўніцтва Лібава-Роменскай чыгункі ў другой палове XIX стагоддзя. Асіповічы – сталі першым паселішчам сучаснай Магілёўшчыны, дзе праклалі чыгунку. У Магілёве тагачасная прыкмета цывілізацыі з’явілася толькі напачатку 20 стагоддзя.

Асіпаўчане лічаць сімвалам гораду помнік паравозу, а дзень чыгуначніка святкуюць тут з асаблівым размахам.

Подзьвіг партызана

У 1943 годзе на станцыі Асіповічы партызан Фёдар Крыловіч знішчыў чатыры нямецкія эшалоны з палівам, снарадамі і танкамі «Тыгр». Гэтая дыверсія ў тым ліку паспрыяла перамозе Савецкіх войск у бітве на Курскай дузе.

За подзвіг Кірыловіча ўзнагародзілі ў 1949 годзе ордэнам Леніна і тое, дзякуючы заступніцтву будучага кіраўніка савецкай Беларусі Кірыла Мазурава. Помнік герою паставілі толькі ў 2009 годзе, калі Беларусь была незалежнай.

Асіповічы – горад артылерыстаў-ракетчыкаў

У Асіповічах за савецкім часам было некалькі буйных вайсковых частак. Цяпер тут дыслакуюцца артылерысты-ракетчыкі. Непадалёк ад райцэнтру распрасціраецца вайсковы палігон, які выкарыстоўваецца падчас беларуска-расійскіх манеўраў.

Фота з рэсурсаў: gzt-akray.by, planetabelarus.by, be-tarask.wikipedia.org, ekskursii.by