Магілёўская вобласць сустракае пасяўную кампанію 2026 года з шэрагам вострых праблем: недахопам кадраў, дэфіцытам угнаенняў і нізкай гатоўнасцю тэхнікі.
Як вынікае з маніторынгу Камітэта дзяржаўнага кантролю, найбольш прыкметная праблема – кадравы дэфіцыт. Па стане на другую палову сакавіка ў рэгіёне не хапала каля 330 механізатараў, што складае прыкладна 10% ад патрэбы. Гэта значыць, што кожнае дзясятае рабочае месца, неабходнае для правядзення палявых работ, застаецца вакантным.
Сур’ёзныя пытанні выклікае і тэхнічная гатоўнасць. У шэрагу раёнаў, у тым ліку Быхаўскім, Шклоўскім, Глускам і Асіповіцкім, значная частка трактароў і сельгасмашын дагэтуль не падрыхтаваная да выхаду ў поле. Пры гэтым у некаторых гаспадарках рэальныя паказчыкі спрабавалі схаваць: кантралёры зафіксавалі выпадкі, калі ў справаздачах гатоўнасць тэхнікі завышалася.
Не лепшая сітуацыя і з матэрыяльным забеспячэннем. Узровень забяспечанасці мінеральнымі ўгнаеннямі ў сярэднім па вобласці не дасягае нават 70% ад неабходнага. У Круглянскім, Мсціслаўскім і Асіповіцкім фосфарныя ўгнаенні ўвогуле не былі пастаўлены.
Праблемы назіраюцца і з насеннем. Нягледзячы на агульны паказчык забяспечанасці, у гаспадарках не стае каля 460 тон насення зернебабовых культур. У асобных раёнах сітуацыя крытычная: у Быхаўскім забяспечанасць складае толькі 19%, у Мсціслаўскім – 20%, у Глускім – 29%, у Чавускім – 38%. Аналагічныя цяжкасці ўзнікаюць і з насеннем лёну і шматгадовых траў.
Прычыны праблем носяць сістэмны характар. КДК указвае на недахоп запасных частак, запазычанасці за іх закупку і нізкую выканальніцкую дысцыпліну, што тармозіць рамонт тэхнікі і падрыхтоўку да сезона.
Для зняволенных у магілёўскіх папраўчых установах увялі новую забарону: ім больш нельга карыстацца фатахромнымі акулярамі.
Як стала вядома Mayday ад сваякоў асуджаных, на мінулым тыдні ўсіх вязняў, якія насілі такія акуляры, папярэдзілі аб неабходнасці замяніць іх на іншыя. Ад родных патрабуюць звяртацца да афтальмолагаў, каб падабраць новыя сродкі карэкцыі зроку.
Фатахромныя акуляры, вядомыя таксама як «акуляры-хамелеоны», аўтаматычна змяняюць ступень зацямнення ў залежнасці ад асвятлення. На вуліцы яны цямнеюць, а ў памяшканні становяцца празрыстымі. Гэта дазваляе людзям з парушэннямі зроку не насіць з сабой дзве пары акуляраў асобна для вуліцы і для памяшкання.
Такія акуляры шырока выкарыстоўваюцца людзьмі з блізарукасцю, дальназоркасцю і астыгматызмам, бо спалучаюць у сабе функцыі звычайных і сонцаахоўных лінзаў. Аднак цяпер у папраўчых установах ад гэтай практычнай альтэрнатывы давядзецца адмовіцца.
Улады Магілёўскай вобласці разлічваюць амаль удвая павялічыць экспарт турыстычных паслуг. Аднак у цяперашніх умовах відавочна, што асноўную дынаміку забяспечваюць самі беларусы і замежнікі-расіяне.
Паводле яго слоў, у вобласці плануюць рэалізаваць дзясяткі праектаў, звязаных з будаўніцтвам новых аб’ектаў і развіццём ужо існуючых пляцовак.
Сярод ключавых турыстычных кропак рэгіёна Ісачанка назваў:
Падміколле і драмтэатр у Магілёве;
Бабруйскую крэпасць і сінагогу ў Бабруйску;
Блакітную крыніцу ў Слаўгарадзе;
Замкавую гару ў Мсціслаўлі;
Трафімаву крыніцу ў Шклове;
Музей Славы Магілёўшчыны;
палацава-паркавы ансамбль у Жылічах.
Быхаўскі замак і касцёл у Княжыцах ужо выпалі з кола інтарэсаў “губернатара”. Гэта цалкам зразумела. Першы ўсё часцей фігуруе як сімвал зацягнутай гісторыі з аднаўленнем і разбурэннем спадчыны, другі як аб’ект, на кансервацыю якога ўжо збіраюць сродкі ўсім светам і, як паказвае досвед, ніколі не збяруць.
Ісачанка аперуе статыстыкай, якая дэманструе рост тургаліны за пяцігодку:
валютная выручка ад замежных турыстаў вырасла ў 2,7 разы;
загрузка гасцініц павялічылася на 10 працэнтных пунктаў;
колькасць арганізаваных турыстаў вырасла ў 2,5 разы;
сярэдняя працягласць знаходжання павялічылася амаль удвая;
экспарт турыстычных паслуг у 2025 годзе склаў каля 7,5 мільёнаў долараў.
Аднак на фоне санкцый і абмежаванай знешняй мабільнасці лагічна меркаваць, што значную частку гэтага росту забяспечваюць унутраныя паездкі, арганізаваныя ўладамі, і “замежнікі” з Расіі.
Асаблівае замілаванне выклікае згадка Анатоля Ісачанкі пра Трафімаву крыніцу ў Шклоўскім раёне як пра турыстычны аб’ект і параўнанне яе з буйнымі гісторыка-архітэктурнымі аб’ектамі кшталту замкаў ці касцёлаў.
Магчыма, што пасля наведвання Лукашэнкам у Пхеньяне Кымсусанскага палаца Сонца так і будзе. Памяць продкаў – рэч сур’ёзная.
Паводле дадзеных МНС у Мсціслаўскім раёне 25 сакавіка жыхар вёскі Шамоўшчына спальваў смецце на прыдамавой тэрыторыі. Агонь выйшаў з-пад кантролю і перакінуўся на суседні сарай.
Зразумеўшы, што самастойна справіцца не атрымаецца, мужчына выклікаў ратавальнікаў. Па прыбыцці пабудова ўжо гарэла адкрытым полымем. Узгаранне ліквідавалі, пацярпелых няма, але сарай знішчаны цалкам.
Незадоўга да поўначы ў МНС паступіла куды больш трагічнае паведамленне – на гэты раз з Магілёва. У двухкватэрным жылым доме на вуліцы Ангарскай успыхнуў пажар. Суседзі паведамілі ратавальнікам, што ў ахопленай агнём кватэры можа знаходзіцца 54-гадовы гаспадар.
Мужчыну знайшлі на падлозе, ужо без прыкмет жыцця. Жыхароў другой кватэры ў момант трагедыі дома не было, пацярпела іх жыллё: у абедзвюх кватэрах пашкоджана дах, у кватэры загінулага знішчаны маёмасць і перакрыцце.
У першай палове дня 26 сакавіка паступіла паведамленне пра пажар у вёсцы Пад’ясенка Бабруйскага раёна. Прыбыўшыя ратавальнікі засталі адкрытае гарэнне адразу двух дамоў і двух гаспадарчых пабудоў. Агонь удалося спыніць да таго, як ён перакінуўся на суседнія будынкі, аднак страты аказаліся значнымі: адзін дом і абедзве пабудовы выгарэлі цалкам, у другім доме сур’ёзна пацярпелі дах і перакрыцці. Пацярпелых няма. Паводле папярэдняй версіі, прычынай магло стаць парушэнне правілаў пажарнай бяспекі пры распальванні вогнішча.
Пазней, днём у Магілёве загарэўся гараж на вуліцы Архітэктурнай.
Калі падраздзяленні МНС прыбылі на месца, з будынка валіў густы чорны дым, дах ужо абваліўся. Гаспадар гаража знаходзіўся на вуліцы і не пацярпеў. Агонь знішчыў само збудаванне і абодва аўтамабілі, якія захоўваліся ўнутры. Папярэдняя прычына – кароткае замыканне электраправодкі аднаго з аўтамабіляў.
Быхаўская і касцюковіцкая раённыя газеты апублікавалі матэрыялы пра свае бальніцы з ідэнтычнымі загалоўкамі. Супадзенне? Наўрад ці. Працуюць па шаблоне.
Рэакцыя быхаўчан у TikTok аказалася настолькі бурнай, што аўтарам параднага тэксту давялося здымаць ролік у адказ, у якім быхаўчанак прымусілі хваліць бальніцу на камеру. Гэтым справа не скончылася
Гэта не супадзенне і не плагіят – гэта шаблон ў якім нават нічога не змяняюць.
Абласныя ідэолагі спусцілі раённым рэдакцыям адзіны фармат: падстаўце назву свайго раёна, пералічыце дасягненні і гатова. Не журналістыка, а запаўненне бланка. Прычым бланка з загадзя вядомым зместам: галоўны ўрач адрапартаваў, журналіст кіўнуў, чытач робіць высновы самастойна.
Што напісана ў касцюковіцкім «бланку»
Змест адпавядае жанру. Два апараты УГД. Папярэдні, паведамляецца між іншым, «праслужыў у бальніцы больш за 20 гадоў». Абсталяванне давялі да поўнага фізічнага зносу і цяпер называюць яго замену дасягненнем. У нармальна працуючай сістэме гэта норма, а не свята.
Велаэргометр для дыягностыкі сардэчных захворванняў куплены «дзякуючы спонсарскай дапамозе ПМК № 260» – будаўнічай арганізацыі. Дзве стаматалагічныя ўстаноўкі ў сельскія амбулаторыі – на грошы мясцовага аддзялення Белінвестбанка. Дзяржаўная ахова здароўя абапіраецца на дапамогу банка і будаўнікоў. І гэта лічыцца падставай для ўрачыстага артыкула.
Журналістка правяла ўласнае расследаванне: у чацвер у 16.30 заняла чаргу ў стаматалогіі – была шостай. З 17.00 пачала тэлефанаваць, каб запісацца па тэлефоне. За 20 хвілін патэлефанавала восем разоў – безвынікова: то занята, то не адказваюць. Да 17.40 у жывой чарзе яна была васямнаццатай. Талона не хапіла.
Малады чалавек, які прыехаў з Мінска, два дні запар не мог узяць талон да хірурга-стаматолага. З’ехаў ні з чым – выдаляць зубы ў сталіцы за ўласныя грошы. У той жа чарзе стаяла намесніца старшыні райвыканкама па сацыяльных пытаннях – асабіста, як звычайны жыхар.
Прычына простая: на ўвесь раён штодня выдаецца роўна 12 талонаў на тэлефонны запіс і жывую чаргу. Хірург-стаматолаг у дэкрэце, яго замяняе зубны фельчар. І гэтак далей.
Чатыры месяцы пазней
У лістападзе 2025 года тая ж газета сумленна піша, што трапіць да зубнога ў раёне – яшчэ той квэст. У сакавіку 2026 года яна ж распавядае пра «новы ўзровень камфорту». Дзве стаматалагічныя ўстаноўкі з’ехалі ў вёскі – гэта добра. Але ў раённым цэнтры па-ранейшаму 12 талонаў на ўвесь горад. Які ўжо там новы ўзровень. На старым бы ўтрымацца.
Трэба прызнаць, што і ў Касцюковічах, і ў Быхаве, як і ва ўсіх раённых цэнтрах Магілёўшчыны, праблемы з медыцынай ёсць. І яны не жартоўныя. Чаму б не распавядаць пра іх у нармальным, дзелавым тоне, які не выклікаў бы ў чытачоў ні смеху, ні жадання выказвацца нецэнзурна.
Аднак абласным ідэолагам напляваць на такія моманты або… Што больш верагодна – яны маюць вельмі смутнае ўяўленне пра журналістыку. Для іх гэта нешта кшталту “бітвы” за ўраджай або барацьбы з падзяжом жывёлы дэкрэтамі пра тое, каб жывёла не падала.
Амаль усе аднаразовыя білеты, якія прадаюцца для праезду ў грамадскім транспарце Магілёўскай вобласці, надрукаваны на беларускай мове.
Пра такую акалічнасць стала вядома з адказа грамадскаму моўнаму інспектару Ігару Случаку ад ААТ “Магілёўаблаўтатранс” за подпісам намесніка гендырэктара МІкалая Антусава.
“У філіялах акцыянернага таварыства ўжываецца друкаваная білетная прадукцыя: шматразовыя білеты, білеты на адну паездку (рулонныя), талоны на адну паездку, выкананая на беларускай мове. У некалькіх філіялах засталіся рэшткі білетнай прадукцыі (шматразовы праязныя білеты), вырабленыя на рускай мове. Філіялы будуць абнаўляць білетную прадукцыю паэтапна па меры расходвання запасаў. Акрамя таго, білеты на адну паездку ў філіялах рэалізуюцца праз інфармацыйныя сістэмы продажу білетаў, у якіх заводам-вытворцам не прадугледжана магчымасць афармлення інфармацыі на беларускай мове” – гаворыцца ў адказе Н.П. Антусава, які чамусьці не пераклаў свае ініцыялы з рускай мовы.
“Такім чынам, Магілёўскую вобласць можна дадаць да Гомельскай і Брэсцкай, дзе моўнае пытанне вырашана на карысць беларускай мовы. Гарадзенская вобласць застаецца прынцыпова рускамоўнай на квітках” – зазначае Ігар Случак.
Каля 60% жыхароў Магілёўшчыны не супраць будаўніцтва сховішча ядзерных адходаў у сваім рэгіёне, заявіў дырэктар прадпрыемства БелРАА («Беларуская арганізацыя па абыходжанні з радыеактыўнымі адходамі») Дзмітрый Логвін.
Дырэктар у эфіры СТБ агучваў вынікі нейкага апытання, не паведаміўшы, калі і кім яно было праведзена. З гэтага выглядае, што яго сцвярджэнні носяць галаслоўны характар.
Як раней паведамлялася, месцам размяшчэння ядзернага магільніка можа быць Мсціслаўскі раён. Цяпер магчымы выбар такой пляцоўкі абгрунтоўваюць будаўніцтвам паблізу на Магілёўшчыне другой беларускай электрастанцыі, планы аб чым выношвае цяперашняя ўлада.
Два іншых месца для ядзернага магільніка: Гродзенская вобласць побач з БелАЭС і тэрыторыя Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка на Гомельшчыне.
Таксама са слоў Логвіна стала вядома, што канчатковы выбар пляцоўкі плануюць зрабіць да канца 2026-2027 года. Затым пачнецца праектаванне і будаўніцтва, якое можа стартаваць ужо ў 2028 годзе.
У Магілёўскай вобласці працягваецца рост узроўню вады ў рэках, што прыводзіць да новых выпадкаў падтаплення. Чарговы інцыдэнт зафіксаваны 22 сакавіка ў Хоцімскім раёне.
Паводле дадзеных службы МНС, з-за пад’ёму ўзроўню вады ў рацэ Беседзь падтаплены ўчастак грунтавай дарогі Баханы – Дуброўка. Узровень вады на дарозе дасягае 10-15 сантыметраў, працягласць затопленага ўчастка – каля 30 метраў.
Рух транспарту паміж аграгарадком Баханы і вёскай Дуброўка часова спынены. З 22 сакавіка праезд па дарозе закрыты, на месцы ўстаноўлены забараняльныя знакі. Аб’езд магчымы праз вёску Беседавічы.
Пацярпелых няма, пагрозы для жыхароў не зафіксавана. Службы працягваюць маніторынг гідралагічнай абстаноўкі ў рэгіёне.
Раней падтапленне было зарэгістравана ў Мсціслаўскім раёне. З 15 сакавіка з-за пад’ёму ўзроўню вады ў рацэ Сож апынуўся затоплены нізкаводны мост і ўчастак дарогі каля вёскі Парадзіно. Узровень вады ў гэтым раёне дасягае 10-60 сантыметраў, даўжыня падтопленага ўчастка каля 80 метраў.
Пра значнае павелічэнне колькасці махлярстваў у рэгіёне піша газета Магілёўскага гарвыканкама “Веснік Магілёва”.
Як адзначае гарвыканкамаўскае выданне, зламыснікі ўсё часцей выкарыстоўваюць інтэрнэт і лічбавыя сервісы для падману грамадзян. Гэта значыць, што павелічэнне махлярстваў звязанае з выкарстаннем махлярамі інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогій.
Сярод асноўных фактараў, якія спрыяюць распаўсюджанню такіх злачынстваў, называюцца празмерная даверлівасць людзей, актыўнае развіццё онлайн-гандлю, а таксама шырокае выкарыстанне безнаяўных разлікаў. Дадатковай праблемай застаецца недастатковы ўзровень лічбавай граматнасці насельніцтва.
Найчасцей жыхары рэгіёна становяцца ахвярамі махляроў падчас спроб куплі або продажу тавараў праз інтэрнэт. Распаўсюджанай схемай таксама застаюцца званкі нібыта ад супрацоўнікаў банкаў, якія пад рознымі падставамі выманьваюць канфідэнцыйныя даныя. Акрамя таго, зламыснікі часта маскіруюцца пад пастаўшчыкоў паслуг, прапаноўваючы неіснуючыя або фіктыўныя сэрвісы.
У Магілёўскай вобласці да ваенна-патрыятычных мерапрыемстваў актыўна прыцягваюць як падлеткаў, так і дзяцей малодшага ўзросту.
У Асіповіцкім раёне школьнікаў з усёй краіны сабралі на артылерыйскім палігоне 51-й гвардзейскай артылерыйскай брыгады.
У мерапрыемстве прынялі ўдзел больш за 500 чалавек – вучні школ, кадэты, выхаванцы ваенна-патрыятычных клубаў і профільных класаў, у асноўным старшакласнікі.
Для іх арганізавалі дэманстрацыю ўзбраення і ваеннай тэхнікі, расказалі пра службу ў арміі.
Цэнтральнай часткай праграмы сталі баявыя стральбы: перад гэтым удзельнікам правялі інструктаж па тэхніцы бяспекі, пасля чаго паказалі работу самаходных установак, гаўбіц і рэактыўных сістэм залпавага агню.
Паводле слоў намесніка камандзіра брыгады Віталія Пракапчыка, такія мерапрыемствы праходзяць рэгулярна і ў тым ліку накіраваны на прыцягненне моладзі да ваеннай службы. Завяршыўся дзень пачастункам на палявой кухні.
У той жа час у рэгіёне падобная практыка ўкараняецца і на ўзроўні дашкольнай адукацыі.
У дзіцячым садку №3 у Круглым адкрылі ваенна-патрыятычную групу для пяцігадовых дзяцей. У праграме тэматычныя заняткі, знаёмства з ваеннымі прафесіямі, удзел у профільных мерапрыемствах і гульнях.
Такім чынам, на Магілёўшчыне ваенная тэматыка ўключаецца ў работу з дзецьмі розных узростаў – ад дашкольнікаў да старшакласнікаў.
