У самым усходнім на Беларусі раённым цэнтры Хоцімску навагоднія мерапрыемствы пачнуцца 9 снежня. Урачыстае запальванне галоўнай гарадской ёлкі адбудзецца на пешаходнай частцы вуліцы Ленінскай, каля раённага Цэнтра культуры – распавяла начальнік ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Хоцімскага райвыканкама Аляксандр Цішчанка рэсурсу hotimsk.by.
– У запаленні галоўнай ёлкі прымуць удзел тры розных Дзеда Мароза і Снягуркі, а таксама іх світа. Гараджанам і гасцям будзе прадстаўлена і музычная праграма, падчас якой навагоднія персанажы будуць вадзіць карагоды і фатаграфавацца з дзецьмі.
Сустрэча Новага года ў Хоцімску працягнецца штодзённымі вячэрнімі тэатралізаванымі праграмамі з 17.00 да 19.00. Праграма вячэрніх мерапрыемстваў дастаткова насычаная і стракатая. А колькасць запланаваных навагоднія мерапрыемстваў у раёне – 72.
З 18 па 23 снежня, з 25 па 30 снежня пройдзе кінамарафон навагодніх фільмаў і мультфільмаў пад адкрытым небам “Навагодняя перамотка”. З 21 па 25 снежня будзе арганізавана работа сядзібы Дзеда Мароза “У гасцях у Дзядулі”.
У зале Цэнтра культуры адбудзецца спецпаказ мастацкага фільма “Іронія лёсу ў Галівудзе” з элементамі забаўляльнай праграмы для моладзі раёна. Для дзяцей на галоўнай гарадской сцэне пройдзе гульнявая праграма “Вакол ёлкі”, у раённым Цэнтры культуры – дзіцячы навагодні спектакль “Краіна казак” народнага тэатральнага калектыву “Прамень”, у школах раёна пройдуць выязныя праграмы-віншаванні “Цік-ток”.
30 снежня для жыхароў раёна будуць арганізаваны выязныя віншаванні на дом Дзеда Мароза і Снягуркі “Чароўны час”, а 1 студзеня каля галоўнай ёлкі пройдзе навагодняя танцавальная праграма з элементамі караоке “Танчы і весяліся”.
Новаўвядзеннямі гэтага года стануць: адкрыццё навагодняй гасцінай “У гасцях у казкі” (цэнтральная раённая бібліятэка), у якой казачныя персанажы Снежная каралева, Кай і Герда правядуць віктарыны па казках і мультфільмах, адбудуцца інтэлектуальныя гульні, тэатралізаваны паказ.
На базе гісторыка-краязнаўчага музея адкрыецца “Школа чараўніцтва”, дзе дзяцей чакае праграма ў выглядзе квэста, напоўненая традыцыйнымі беларускімі забавамі, этнаграфічнымі замалёўкамі.
У Доме рамёстваў адкрыецца “Майстэрня Дзеда Мароза”, дзе дзеці навучацца вырабляць навагоднюю атрыбутыку: гірлянды, хлапушкі, цацкі, там таксама пройдуць майстар-класы народных умельцаў, чаяванне ля самавара з традыцыйнымі беларускімі пачастункамі.
Тым часам на прылаўках крам ужо пачалі з’яўляцца ёлачныя ўпрыгожанні, галоўны сімвал наступнага года – трус.
Нагадаем, што жыхары Хоцімска першымі сярод насельнікаў краіны сустракаюць дзень, першымі сустрэнуць і Новы год. Дзень ў Хоцімску пачынаецца на 8¼ хвіліны раней, чым у Магілёве і на 38 хвілін раней, чым ў Брэсце.
Свята было заснавана ў 1941 годзе ў Лондане на міжнароднай сустрэчы студэнтаў краін, якія змагаліся супраць фашызму, у гонар студэнтаў Чэхаславакіі – герояў Супраціўлення, што пацярпелі ў 1939 годзе падчас расправы са студэнцкай дэманстрацыяй у акупаванай немцамі Празе.
28 кастрычніка 1939 года пражскія студэнты і іх выкладчыкі выйшлі на дэманстрацыю, каб адзначыць гадавіну ўтварэння Чэхаславацкай дзяржавы – 28 кастрычніка 1918 года. Падраздзяленні акупантаў разагналі дэманстрацыю, па яе ўдзельнікам быў адкрыты агонь.
Адзін са студэнцкіх лідэраў Ян Оплятал загінуў. Яго пахаванне 15 лістапада 1939 года зноў перарасло ў акцыю пратэсту. У адказ нацысты закрылі ўсе чэшскія вышэйшыя навучальныя ўстановы, звыш 1200 студэнтаў былі арыштаваныя і зняволеныя ў канцлагер Заксэнхаўзен. 9 студэнтаў і актывістаў студэнцкага руху пакаралі смерцю 17 лістапада. Гэтая дата і была абраная сімвалічным днём, як напамін аб трагічных падзеях таго часу.
17 лістапада 1973 году ў Грэцыі студэнты чацьвёра сутак абаранялі будынак Тэхнічнага ўніверсітэта ў Афінах, пратэстуючы супраць дыктатуры. Студэнты былі расстраляныя танкамі, гэтая падзея стала пачаткам падзення рэжыму «чорных палкоўнікаў».
17 лістапада 1989 году ў Празе дэманстрацыю да 50-годдзя падзей 1939 года пачалі мясцовыя камсамольцы. Але жадаючых прыняць удзел сярод афіцыйных арганізацый не было. Тады камсамольцы звярнулася па дамамогу да міжнароднай арганізацыі студэнтаў. Акцыя была санкцыяваная і на яе прыйшло 30 тысячаў студэнтаў, выкладчыкаў. Паліцыя жорстка разагнала дэманстрантаў. У знак пратэсту на дзеянні ўладаў студэнты на наступны дзень абвясцілі страйк, а 21 лістапада на вуліцы Прагі выйшла болей за 200 тысячаў дэманстрантаў. З гэтых падзеяў пачалася аксамітная рэвалюцыя.
Сёння Міжнародны дзень студэнтаў з’яўляецца сімвалічным аб’яднаннем студэнтаў усіх факультэтаў і ўсіх навучальных устаноў свету.
1370 год. Венгерскі карольЛюдовік Венгерскі (1326-1382) заняў польскі сталец.
З французскай Анжуйскай дынастыі. Сын караля Карла Роберта і Эльжбеты, сястры польскага караля Казіміра III, з 1335 года – палітычны саюзнік апошняга.
Дапамагаў Казіміру ў барацьбе за Галіцка-Валынскае княства, пераследуючы пры гэтым венгерскія інтарэсы, што выклікала яго сутыкненне з валынскім князем Любартам.
Прымаў актыўны ўдзел у паходах Казіміра на Валынь, Падляшша і Берасцейшчыну (1349-1351), у ходзе якіх венгерскія войскі часова авалодвалі паўднёва-заходнімі землямі ВКЛ. Людвік захапіў у палон Любарта і Кейстута. 15 жніўня 1351 г. прымусіў іх падпісаць дагавор, паводле якога ВКЛ мусіла адмовіцца ад прэтэнзій на Галічыну.
У якасці польскага караля ўзнавіў войны з ВКЛ (1372-1377).
Навуковец і вынаходнік часоў Рэчы Паспалітай, механік, фізік, метролаг, архітэктар, географ, егіптолаг, дыпламат.
У 1637-1641 жыў у Егіпце, дзе працаваў над новай картай краіны, дапамагаў Джону Грыўзу вымяраць вышыню пірамідаў у Гізе, зрабіў малюнкі пабудоваў і рыштунку эпохі фараонаў.
З 1641 года жыў у Рэчы Паспалітай. Браў удзел у шматлікіх дыпламатычных місіях. Заснаваў аптычную майстэрню, у якой вырабляў лінзы для тэлескопаў.
Збудаваў арнітоптэр – прататып самалёту, Палац Казіміра ў Варшаве, рэканструяваў замак у Уяздове. Арандаваў манетны двор у Кракаве, у якім у 1659-1666 гадах масава выбіваў медзяныя шэлягі – “барацінкі”.
Заснавальнік і арганізатар астранамічнай абсэрваторыі ў Уяздове, вынайшаў плямы на Венеры. Вынаходнік мікрометра, ветрака для паліва садоў, спрабаваў зрабіць машыну для лічэння.
Прапанаваў тэорыю ўніфікацыі меры ва ўсім свеце – каталіцкі метр.
1796год. Памерла Кацярына II, Сафія Фрэдэрыка Аўгуста Ангальт-Цэрбсцкая (1729-1796).
Імператрыца ўсерасійская (1762-1796).
Пры ёй, яе удзеле, адбыліся тры падзелы Рэчы Паспалітай і ўся тэрыторыя сучасных Беларусі і Літвы апынулася пад расійскім гнётам.
Акрамя таго, у склад імперыі да 1796 года ўвайшлі Паўночнае Прычарнамор’е, Прыазоўе, Крым, Правабярэжная Украіна, землі паміж Днястром і Бугам, Курляндыя.
Насельніцтва ўзрасло з 23,2 да 37,4 мільёнаў, Расія стала самай населенай еўрапейскай краінай (20% насельніцтва Еўропы). Кацярына II утварыла з далучаных зямель 29 новых губерняў і 144 горада.
Наўгародскі губернатар (1862-1865), санкт-пецярбургскі віцэ-губернатар (1865-1867), дырэктар Ляснога дэпартамента Расійскай імперыі.
Заснаваў Станькаўскі музей, дзе зберагаліся манеты, медалі, зброя, творы мастацтва, гістарычныя дакументы, кнігі і іншыя прадметы даўніны.
Аўтар кнігі «Удзельныя, велікакняжацкія і царскія грошы Старажытнай Русі збору графа Э. К. Гутэн-Чапскага», «Каталог калекцыі польскіх медалёў і манет графа Э. Гутэн-Чапскага».
У 1894 годзе пераехаў у Кракаў, куды перавёз музейныя зборы (цяпер у складзе Нацыянальнага музея).
1846 год. Памёр Ян Цывінскі. Беларускі, расійскі рымска-каталіцкі дзеяч, педагог і філантроп. Доктар тэалогіі і права.
Прафесар, дырэктар Віленскай духоўнай семінарыі, адміністратар Віленскай дыяцэзіі.
Дзякуючы яго намаганням у Гадуцішках пабудаваны мураваны касцёл, плябанія і школа для сялянскіх і местачковых дзяцей. Са сваіх сродкаў выдаткоўваў грошы на выхаванне дзяўчынак з бедных сялянскіх сем’яў.
Заснаваў фонд для бясплатнага навучання ў віленскіх школах хлопчыкаў і дзяўчынак.
Прэзідэнт Віленскага таварыства дабрачыннасці. У 1846 годзе дараваў усім прыгонным сваіх маёнткаў даўгі і выдаў вольную.
Спадчыннікам ён запаветваў, каб «не ўладарамі былі над сялянамі, а апекунамі».
wikimedia.org
1855 год. Даследчык Афрыкі Дэвід Лівінгстан першым з еўрапейцаў дасягнуў і ўбачыў грандыёзны вадаспад на рацэ Замбезі.
Яго вышыня 120 м. Надаў яму імя брытанскай каралевы Вікторыі.
Адкрыццё было зроблена падчас экспедыцыі (1853-1856), якая ўпершыню перасекла Паўднёвую Афрыку ў шыротным кірунку.
Мясцовыя жыхары ведалі аб вадаспадзе, але белыя не верылі ў яго існаванне з-за адсутнасці горных масіваў. Вікторыя ні па перападзе вышынь, ні па шырыні патоку не з’яўляецца вадаспадам-рэкардсменам, але ёй належыць сусветнае першынство ў “намінацыі” плошча зліва – 1700 на 108 метраў.
Гэты вадаспад “уладкованы” зручна для агляду – ён увесь бачны ў “анфас”: Замбезі проста падае ў вертыкальную расколіну, злучаную з сеткай глыбока залягаючых праток. Адзін з двух астравоў каля грэбня Вікторыі зараз носіць імя Лівінгстана.
1869 год.Суэцкі канал адкрыўся для суднаходства. Канал злучае Міжземнае і Чырвонае моры. Будаваўся 11 гадоў.
У гэтым месцы канал існаваў яшчэ пры фараоне Сенусерце. Потым рэканструяваўся пры Дарыі, Траяне. Планы адраджэння канала абмяркоўваў Лейбніц з Людовікам XIV.
Гэты самы доўгі канал (173 км) у свеце паклаў канец эры паруснікаў і загубіў рускую Кяхту як чайную сталіцу – везці чай па новым шляху стала больш выгадна, чым праз Сібір.
Будаўніцтва канала разарыла Егіпет, і ў 1876 годзе краіна была абвешчана банкрутам. Гэта пацягнула за сабой устанаўленне над ёй фінансавага кантролю дзяржаў-крэдытораў – Францыі і Англіі.
Канал аказаў неадкладнае і неацэннае значэнне на сусветны гандаль. Шасцю месяцамі раней была ўведзена ў дзеянне Першая Транскантынентальная Чыгунка, і ўвесь свет можна было зараз абмінуць у рэкордныя тэрміны. Канал дазволіў воднаму транспарту праходзіць у абодва бакі паміж Еўропай і Азіяй без абмінання Афрыкі. Канал адыграў таксама важную ролю ў экспансіі і далейшай каланізацыі Афрыкі.
tunnel.ru
1873 год. Буда і Пешт аб’ядналіся ў Будапешт.
Упершыню тры гарады Буда, Абуда і Пешт, якія пазней утварылі сталіцу венгерскай дзяржавы, згадваюцца ў гістарычных крыніцах у 1148 годзе.
У пісьмовых помніках 1178 года ёсць згадка пра высокую бальнеялагічную культуру гэтай мясцовасці.
У 1241 годзе ўсе тры гарады апынуліся на шляху мангола-татарскага патоку і былі літаральна змецены ім з твару зямлі.
Праз год, у 1242, спехам адбудаваная Буда стала сталіцай, а з 1350 года – рэзідэнцыяй венгерскіх каралёў.
Беларускі, рускі і савецкі астраном, член-карэспандэнт АН СССР.
Працаваў у абсерваторыі Маскоўскага ўніверсітэта, быў яе дырэктарам, прафесарам і загадчыкам кафедраў астраноміі, астраметрыі МДУ.
Больш за 20 гадоў узначальваў Камісію па вывучэнні зменных зорак пры астранамічнай радзе АН СССР.
Асноўныя даследваванні прысвечаны вывучэнню зменных зорак і практычнай астраноміі. З 1895 сістэматычна фатаграфаваў зорнае неба з мэтай выяўлення зменных зорак, чым паклаў пачатак багатай калекцыі «шкляной бібліятэкі» абсерваторыі.
У 1904 годзе апаратурай уласнай канструкцыі адным з першых у свеце сфатаграфаваў спектры двух метэораў і даў правільнае іх тлумачэнне. Прапанаваў новы метад выяўлення малых планет.
Аўтар шэрагу арыгінальных канструкцый астранамічных прыбораў, трох падручнікаў па астраноміі.
Беларускі палітычны, грамадскі і ваенны дзеяч, публіцыст, перакладчык і педагог. Актыўны ўдзельнік беларускага нацыянальна-дзяржаўнага адраджэння, дзеяч БНР, арганізатар беларускай дзейнасці ў міжваеннай Латвіі.
Удзельнік З’езда, Камітэта воінаў-беларусаў Паўночнага фронту, Цэнтральнай беларускай вайсковай рады, Усебеларускага з’езда.
Браў удзел у абвяшчэнні незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі, народны сакратара ваенных спраў ва ўрадзе БНР, палкоўнік.
У 1921-1941 гадах жыў Латвіі, дзе займаўся грамадска-палітычнай і культурна-асветніцкай дзейнасцю сярод беларусаў, арганізацыяй школьнай справы. За беларускую нацыянальную дзейнасць арыштоўваўся латвійскімі ўладамі ў 1924, 1930, 1933 і 1935 гадах.
Падчас Другой сусветнай вайны кіраваў у Рызе Беларускім цэнтральным камітэтам, які займаўся арганізацыяй беларускіх школ у Латвіі, удзельнічаў у Другім Усебеларускім кангрэсе, быў генеральным інспектарам Беларускага вызваленчага войска, міністрам ваенных спраў Беларускай Цэнтральнай Рады.
У красавіку 1944 года затрыманы СМЕРШам. Загінуў 23 мая 1944 года ў мінскай турме.
Аўтар многіх кніг і артыкулаў па гісторыі нацыянальна-вызваленчага руху, беларусазнаўстве, вершаў, школьных дапаможнікаў. Падрыхтаваў да друку невядомыя раней творы М. Багдановіча. Укладальнік біяграфічнага слоўніка дзеячаў беларускага нацыянальнага адраджэння, апекаваўся стварэннем архіва беларускага нацыянальна-вызваленчага руху.
Да 1941 года працаваў у друкарні імя Ф. Скарыны. Сувыдавец часопіса «Шлях моладзі».
У гады Другой сусветнай вайны скончыў Віленскую настаўніцкую семінарыю, настаўнічаў. У 1952 годзе, калі быў студэнтам Нова-Віленскага педінстытута, быў арыштаваны і сасланы ў Варкуту.
Рэабілітаваны ў 1956 годзе. Настаўнічаў у Вільні. Аўтар вершаў, нарысаў, кнігі ўспамінаў.
Памёр 13 ліпеня 1990 года. Пахаваны на віленскіх могілках Саўлес.
Фота: магіла Я. Багдановіча і яго жонкі, wikimedia.org
1947 год. Нарадзіўся Аркадзь Аронаў.
Беларукі сейсмолаг. Доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар.
Працаваў ў інстытуце геафізікі і геахіміі, дырэктарам і вядучым навуковым спецыялістам Цэнтра геафізічнага маніторынга акадэміі навук Беларусі.
Даследчык пытанняў сейсмалогіі, сейсматэктонікі, распрацаваў сістэму геафізічных назіранняў.
Стваральнік сеткі сейсмастанцый Беларусі.
Суаўтар сейсматэктанічнай карты і сейсмічнага раянавання Беларусі і заходняй часткі Усходне-Еўрапейскай раўніны. Аўтар каля 100 навуковых прац.
nasb.gov.by
1979 год. Памёр ураджэнец Віцебска Імануіл Велікоўскі.
Амерыканскі фізік, аўтар тэорыі пра сувязь паміж катаклізмамі на Зямлі і змяненнямі структуры Сонечнай сістэмы, урач, пісьменнік.
У 1917 годзе пад псеўданімам Імануэль Раміо выпусціў брашуру «Третий исход», асноўная ідэя якой – вяртанне яўрэяў на зямлю Ізраіля.
У 1922 годзе эміграваў з Расіі. Жыў у еўрапейскіх краінах, у 1931-1939 гадах – у Тэль-Авіве, дзе працаваў псіхатэрапеўтам. З 1939 года – у ЗША.
Аўтар кніг «Міры ў сутыкненнях», «Стагоддзі ў хаосе», «Зямля ў пераваротах», «Народы мора» і іншых. Пасля смерці выйшлі з друку яго кнігі «Чалавецтва ў амнезіі», «Астролагі і трунакапальнікі». У рукапісах засталіся кнігі «Час Ісаі і Гамера» , «Сатурн і Патоп», «Юпіцер», «Арбіта».
Беларуская краязнаўца, даследчыца гісторыі Нясвіжа, роду Радзівілаў, Нясвіжскага замка.
Выкладчыца беларускай мовы, грамадская актывістка, сябра партыі КХП БНФ.
Аўтар кніг “Паданні Нясвіжа”, “Скарбы Нясвіжа”, “Нясвіж і Радзівілы”, “Паданні і легенды Нясвіжу і Радзівілаў”, “Музы Нясвіжа”, “Чорная дама Нясвіжскага замку” і іншых.
Часта яе можна было сустрэць перад уваходам ў Нясвіжскі замак са стосам сваіх кніг, якія яна прапаноўвала наведвальнікам з аўтографамі.
Прыватны дом 69-гадовага пенсіянера палаў адкрытым полымем увечары 7 лістапада. Ратавальнікі заўважылі гаспадара сядзібы на падлозе ўнутры дома і вынеслі яго на свежае паветра – паведамляеБелТА. У мужчыны дыягнаставанае атручэнне прадуктамі гарэння і апёкі, ён шпіталізаваны.
Ваенкаматы Беларусі публікуюць даты правядзення так званых кантрольных абвестак і явак ваеннаабавязаных. Пасля зверкі дадзеных ваеннаабавязаным трэба будзе наведаць ваенкаматы.
У Клімавіцкім і Хоцімскім раёнах кантрольнае апавяшчэнне ваеннаабавязаных будзе праводзіцца з 13 па 16 снежня, а яўка для ўдакладнення звестак воінскага ўліку — з 19 па 23 снежня.
У Мсціслаўскім раёне спланаваны выклік ваеннаабавязаных, якія стаяць на ўліку ў ваенным камісарыяце, з 5 па 9 снежня бягучага года.
У Чавусах для кантрольнай яўкі арандуюць раённы Дом культуры з 5 па 9 снежня для ваеннаабавязаных Чавускага і Слаўгарадскага раёнаў.
Пад Хоцімскам затрымалі аднаго са злодзеяў, 35-гадовага жыхара Клімавіч.
13 кастрычніка 2022 года супрацоўнікі Хоцімскага РАУС, пасярод ночы знайшлі двух кароў паблізу вёскі Арлоўка Хоцімскага раёна, недалёка ад Дзяржаўнай граніцы Рэспублікі Беларусь з Расійскай Федэрацыяй. Адна з жывёл мела ідэнтыфікацыйную бірку КСУП “Прагрэс” Чэрыкаўскага раёна – паведамляюць “Магілёўскія ведамасці”. Недалёка ад жывёл знаходзіліся два аўтамабілі, вадзіцелі якіх уцяклі з месца здарэння
Падчас аператыўна-вышуковых мерапрыемстваў было ўстаноўлена, што ў ноч з 12 на 13 кастрычніка 35-гадовы жыхар Клімавіч сумесна з іншымі асобамі выкраў з тэрыторыі таварнай фермы ў вёсцы Баравая Чэрыкаўскага раёна двух кароў. Падазроны з саўдзельнікамі планаваў пераправіць іх на тэрыторыю Расіі для далейшага продажу мясаперапрацоўчым арганізацыям. Нанесены прадпрыемству ўрон у такім выпадку склаў бы больш за 2,1 тысячы рублёў.
Узбуджана крымінальная справа за крадзёж, падазраваны арыштаваны.
Пасля сонечнага зацмення чакаюцца перамены. Нагадаем, што ў 1917 годзе ў гэты дзень адбыўся бальшавіцкі пераварот у Расіі.
25 кастрычніка 2022 года жыхары Беларусі змогуць убачыць частковыя фазы сонечнага зацьмення, паведамляе рэсурс astrobel.ru.
У гэтым годзе цень Месяца пройдзе па сонечным дыску ўжо другі раз – упершыню гэта здарылася 30 красавіка і зацьменне таксама было частковым.
У Хоцімску месяц схавае сонца на 65%
Частковае зацьменне Сонца змогуць назіраць жыхары большай часткі Еўропы, Паўночнай Афрыкі, Блізкага Усходу і заходняй часткі Азіі. Яно пачнецца з усходам сонца на тэрыторыі Ісландыі, а завершыцца з заходам сонца ў раёне Аравійскага мора. Найбольшая фаза сонечнага зацьмення складзе 0,863 і будзе назірацца ў Расійскай Федэрацыі ў Ханты-Мансійскай аўтаномнай акрузе – Югра. Тут Месяц схавае Сонца больш, чым на 86%.
Пры ўмове добрага надвор’я і яснага неба беларусы змогуць мілавацца зацьменнем таксама. Па разліках астраномаў, у Беларусі Сонца схаваецца за ценем Месяца прыкладна на 60%.
На тэрыторыі Беларусі найбліжэйшым горадам з бачнасцю максімальнай фазы стане горад Хоцімск. Тут Месяц схавае Сонца больш, чым на 65%.
Солнечнае зацьменне 25 кастрычніка па мінскім часе пачнецца ў 12 гадзін 17 хвілін. Яго пік, паводле разлікаў, павінен прыйсціся на 13 гадзін 29 хвілін. Сонца закрыецца па вобласці ў сярэднім на 60%, што будзе з’яўляцца максімальнай фазай. А завершыцца праходжанне ценю Месяца па сонечным дыску ў 14 гадзін 41 хвіліну. Час зацьмення ў сярэднем складзе 2 гадзіны 24 хвіліны.
Сонца з’яўляецца небяспечна яркай крыніцай святла.
Трэба памятаць, што нават часткова закрытае соца небяспечна. Таму назіраць зацьменне катэгарычна нельга праз біноклі ці тэлескопы, а таксама сонцаахоўныя акуляры, палярызацыйныя святлафільтры ці фотастужку. Дактары перасцерагаюць ад выкарыстання і народнага метаду назіранняў праз закуранае шкло. Усе гэтыя прадметы прапускаюць ультрафіялетавыя і інфрачырвоныя прамяні, якія шкодныя для вачэй самі па сабе.
Можна назіраць сонечнае зацьменне праз:
спецыяльныя сонечныя фільтры для тэлескопаў і бінокляў, якія можна набыць у профільнай краме;
маскі для зваркі з ахоўным адценнем не менш за 14;
спецыяльныя акуляры для назірання сонечнага зацьмення, іх можна вырабіць самастойна з плёнкі AstroSolar – яе выкарыстоўваюць у сонечных фільтрах.
Чаго нельга рабіць
З сонечнымі зацьменнямі таксама звязаны шэраг забарон, бо людзі здаўна надавалі такім з’явам вялікае значэнне. У прыватнасці, у гэты час не раяць:
пачынаць вялікія справы ў любых сфэрах;
прымаць важныя рашэнні;
перагружаць сябе фізічна ці эмацыйна;
падвяргаць сваё жыццё і здароўе рызыцы;
купляць новыя рэчы;
падпісваць дакументы;
сварыцца.
Дзень зацьмення раяць прысвяціць заспакаенню і рэлаксу – прыняць ванну, памедытаваць, прагуляцца на свежым паветры.
Астролагі абяцаюць, што з гэтага зацьмення ў краінах, дзе яно будзе бачным, пачнуцца вялікія перамены. Таму перад імі варта набрацца сіл.
За савецкім часам яго катавала міліцыя, выбіўшы зубы і паламаўшы рэбры. Каб разлучыць сям’ю, яго жонку ўцягнулі ў мастацкую самадзейнасць – і яна пакінула святара. Падрабязна расказваем пра жыццёвы шлях нязломнага чалавека.
5 кастрычніка на 97-м годзе жыцця памёр архімандрыт Кірыл – Ганаровы грамадзянін Хоцімскага раёна і Ганаровы настаяцель Свята-Траецкага сабора ў Хоцімску, адраджэнец гэтага храма.
За яго плячыма – 63 гады пастырства, 39 гадоў малітваў і чаканняў, 50 000 хрэснікаў у краі. Дзесяцігоддзі цяжкай працы пад шквалам прыніжэнняў і абраз. Здрада жонкі, арышты міліцыяй, збіццё сілавікамі, збіццё ўдарамі кованых ботаў, выбіццё зубоў, зламаныя рэбры, пераслед савецкімі ўладамі, маральныя пакуты.
Біяграфія Кірыла.
Архімандрыт Кірыл (Бадзіч). Вялікі падзвіжнік і малітоўнік.
За час знаходжання ў Хоцімску не прапусціў ніводнага богаслужэння, не браў адпачынак, не нажыў асабістага багацця.
Амаль да 91-гадовага ўзросту вёў царкоўныя службы.
Аляксей Пятровіч Бадзіч нарадзіўся 25 чэрвеня 1929 года (па пашпарце), 1926 года (па пасведчанні аб нараджэнні) у в. Ражковічы на Брэстчыне ў набожнай сям’і.
Быў паслушнікам у Жыровіцкім манастыры. У 1958 годзе скончыў Мінскую духоўную семінарыю і быў пасвечаны ў сан дыякана, затым – іерэя і нарэшце быў прызначаны на прыход у Хоцімск. Па прыбыцці яго погляду паўстаў зняважаны сабор Святой Тройцы.
Велічны пяцігаловы сабор на тры пасады быў узведзены на добраахвотныя ахвяраванні ў памяць вызвалення сялян ад прыгоннага права і асвечаны ў 1873 годзе ў імя Святой Жываначальнай Тройцы, а яго прыбудоўкі – у гонар Казанскай іконы Прасвятой Багародзіцы і Свяціцеля.
belkraj.by
У 1929 годзе са званіцы храма знялі званы, у 1938 годзе сабор быў зачынены і разрабаваны. У ім былі банк, школа механізацыі, збожжасклад, раённы Дом культуры.
Нялёгка было айцу Аляксію, абапіраючыся толькі на старых і бабуль, супрацьстаяць націску бязбожнікаў з райкама і райвыканкама. Бязбожнікі ўсімі спосабамі спрабавалі пазбавіцца ад «дзейнага папа».
Жонку ўцягнулі ў мастацкую самадзейнасць
Паспрабавалі ўздзейнічаць на яго праз жонку, для чаго ўцягнулі яе ў мастацкую самадзейнасць і прыступілі да ідэалагічнай апрацоўкі. Маладая жанчына паддалася і распачала шлюбаразводны працэс.
У снежні 1960 года, у абласной газеце з’явілася публікацыя, прасякнутая духам хрушчоўскага наступу на «рэлігійны элемент», якая мела на мэце маральна знішчыць айца Аляксія.
Здрада жонкі і хамскі выпад у друку сталі для бацькі Аляксія вялікім ударам. Але ён знайшоў у сабе сілы не зламацца і не кінуць усё, а неўзабаве пайшоў з галавой ва ўладкаванне прыхода.
У 1962 годзе айцец Алексій увогуле ледзь было не пазбавіўся месца, калі па рашэнні мясцовых уладаў паўстала пытанне аб зносе могілкавай капліцы. Над святаром быў устаноўлены пастаянны кантроль, і пасля кожнага «парушэння» рушыў выклік у КДБ. Святара затрымлівала міліцыя, трымалі пад арыштам, збівалі кулакамі, абсыпалі ўдарамі кованых ботаў, выбілі яму пярэднія зубы, зламалі некалькі рэбраў і пакінулі валяцца ў падвале.
Усё гэта святар стрываў мужна і дараваў сваім крыўдзіцелям.
Пасля саветаў
У 1991 годзе будынак Дома культуры быў вернуты зноў утворанаму праваслаўнаму Свята-Троіцкаму прыходу. Пробашч, стаўшы протаіерэем, з раніцы да позняга вечара працаваў над аднаўленнем храма.
13 сакавіка 1992 года арцыбіскуп Магілёўскі і Мсціслаўскі Максім пастрыг протаіерэя Аляксія Бадзіча ў манаства з імем Кірыл у гонар свяціцеля Кірылы Тураўскага.
7 мая таго ж года іераманах Кірыл стаў архімандрытам. Чын асвячэння абноўленай саборнай царквы здзейсніў у 1999 годзе Высокапраасвяшчэнны Максім.
13 мая 2004 года з Мінска ў Хоцімск быў дастаўлены звон-дабравеснік (1 280 кг), адліты ў гонар 60-годдзя вызвалення пасёлка ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў на ахвяраванні прыхаджан і мецэнатаў. Яшчэ два званы дастаўлены з Варшавы і Рыма. Астатнія 11 званоў, калісьці выкрадзеных з спустошаных парафіяльных цэркваў, святар сабраў па навакольных вёсках.
Кірыл ўзнагароджаны медалём Прападобнага Сергія Раданежскага, ордэнам роўнаапостальнага князя Уладзіміра III ступені, ордэнам свяціцеля Кірылы Тураўскага ІІ ступені.
У 2002 годзе атрымаў прэмію “За духоўнае адраджэнне”. У 2005, 2013 годзе “Чалавек года” Хоцімскага раёна, у 2009 годзе – узнагароджаны ганаровай граматай “За вялікі ўклад у духоўнае адраджэнне”.
З 5209 асабовых рахункаў – 1020 маюць пратэрмінаваную запазычанасць.
На 1 мая даўгі за аплату камунальных паслугаў складалі 91,94 тысячы рублёў.
У 2022 годзе выселены з не прыватызаванай кватэры за сістэматычную запазычанасць быў выселены 1 неаплатнік. З ім скасавалі дамову найму жылля. З пачатку году прэтэндэнтаў на высяленне павялічылася да пяці, паведамляе газета «Шлях Кастрычніка».
Хоцімск самы ўсходні райцэнтр Беларусі. Яго насельніцтва два гады таму складала крыху больш за 6 тысяч чалавек.
На Магілёўшчыне ў Хоцімскім раёне найменей зарабляюць. Адпрацаваўшы месяц тутэйшы сярэднестатыстычны жыхар мае – 988 рублёў, ці 360 долараў ЗША. У рэальнасці заробкі тут значна меншыя. У дапандэмійны час мясцовае жыхарства жыло з гастэрбайтэрскіх паездках у Расію. Цяпер гэтага рэсурсу няма.
З дзейных мясцовых прадпрыемстваў – льнозавод, аўтобусны парк, жылкамгас, яшчэ колькі арганізацыяў сацыяльнага сэрвісу. У раёне шэсць сельгаспрадпрыемстваў.
Дзеіць тут завод, які здабывае і перапрацоўвае трэпел – прыродны матэрыял, які выкарыстоўваецца для вырабу будаўнічага матэрыялу. На прадпрыемстве працуе два дзясяткі чалавек. Яно то спыняцца, то аднаўляе вытворчасць.
Такія высновы зрабіў інфармацыйны рэсурс banki24, прааналізаваўшы звесткі Белстату аб памерах заробкаў у жыхароў аддаленых ад сталіцы мясцовасцяў.
Аналіз паказаў, што на Магілёўшчыне найменш зарабляюць у Мсціслаўскім раёне – 984 рублі, ці меней за 360 долараў ЗША. А таксама – у Хоцімскім. Там – 988 рублёў, ці амаль 360 долараў ЗША.
Троху больш маюць жыхары:
– Круглянскага – 1025 рублёў;
– Краснапольскага – 1043 рублі;
– Клімавіцкага – 1046 рублёў.
Адзін істотны нюанс гэтыя сумы пададзеныя да адлічэння падаходнага падатку і выплат у фонд сацыяльнай абароны насельніцтва.
Для параўнання. Згодна са звесткамі Белстату ў красавіку сярэдні налічаны беларусу заробак быў у межах 1568 рублёў, ці 570 долараў.
А вось пасля адмінусоўкі абавязковых выплат 1568 рублёў зменшылася да 1340-1360, гэта 480-490 долараў ЗША.
«Цяпер дзеткі гэтай вуліцы павольна і, самае галоўнае, бяспечна будуць дабірацца ў дзіцячы сад, школу, парк адпачынку», напісала мясцовая раёнка «Шлях Кастрычніка».
Радавацца за жыхароў не спяшайцеся.
«Пасля з’яўлення тратуара ўзнікла новая праблема – падчас першага ж моцнага дажджу частка тратуара папросту патанула ў вадзе з-за адсутнасці вадасцёку», – канстатуе выданне Хоцімскага райвыканкаму.
Выратавала вуліцу адна з жыхарак райцэнтру, якая паскардзілася ў раённую газету. Тая адрасавала жаночае абурэнне ў аддзел архітэктуры, будаўніцтва і ЖКГ райвыканкаму.
«У хуткім часе праблеме далі рады і тратуар больш не будзе хавацца пад вадой», – з упэўненасцю заяўляе «Шлях Кастрычніка».
wikimedia.org
nasb.gov.by
