У апошнія выходныя ліпеня на Чыгірынскім вадасховішчы ў Быхаўскім раёне адбудзецца ХIІ Музычны фэст «Вялікая бард-рыбалка» – паведамляе сайт фэста.
Штогадовы летні мультыкультурны фестываль пройдзе 28-30 ліпеня на пляцоўцы базы адпачынку Магілёўскага металургічнага завода. Як чакаецца, пройдзе як заўсёды – з яркай і насычанай музычнай праграмай, творчымі праектамі, выставамі і конкурсамі, з жывой музыкай, зоркамі аўтарскай песні, шансона, рок, кантры і фолька, з мясцовымі прысмакамі, забавамі для дарослых і дзяцей.
Арганізатары мерапрыемства прапануюць на кожны з 3 дзён фэста новыя праграмы з удзелам больш за 200 удзельнікаў на Галоўнай і Лясной сцэнах, на 7 пляцоўках.
Мерапрыемствы фэста пачнуцца 27 ліпеня, у чацвер, з канцэрта-прэзентацыі творчага праекта “Песні нашага кола” у малой зале Магілёўскага Палаца культуры вобласці (а 19.00).
Непасрэдна на беразе Чыгірынскага вадасхвішча, у асноўныя дні фэста з пятніцы 28 да нядзелі 30 ліпеня, будуць працаваць інтэрактыўныя пляцоўкі, “Лазневая паляна”, “Кірмаш Смаку”, конкурсы, рыбалоўныя спаборніцтвы, канцэрты аўтарскай песні і паэзіі.
Запланавана і цырымонія закладкі валуноў у бард-сцежку з удзелам гасцей фестывалю. Падрабязней з праграмай мерапрыемства можна азнаёміцца тут.
За тры дні наведвання фестывалю кошт уваходнага білета на аднаго чалавека складае 20 рублёў.
Як даехаць – на сваім аўтатранспарце, маршрутнымі таксоўкамі, рэйсавымі аўтобусамі з Магілёва, Бабруйска да в. Чачэвічы. Далей па дарожным ўказальнікам.
Музычны фестываль стартаваў у 2010 годзе і за кароткі час стаў адной з галоўных візітовак музычна-фестывальнага жыцця Магілёўскай вобласці. Ён адраджае традыцыі сямейнага турыстычнага адпачынку, аб’ядноўвае сяброўскія і карпаратыўныя кампаніі. За 12 гадоў музычны форум наведалі каля 18 тысяч гледачоў, музыкантаў і артыстаў з 16 краін: Расіі, Літвы, Славакіі, Германіі, Чэхіі, Ізраіля, ЗША, Іспаніі, Кітая і іншых.
Кароль польскі і вялікі князь літоўскі, сын Ягайлы і Соф’і Гальшанскай.
Бацька 13 дзяцей. Пры ім дзяржава “прырасла” землямі ў выніку разгрома крыжакоў у трынаццацігадовай вайне, Тэўтонскі ордэн стаў васалам.
Ім аказвалася матэрыяльная дапамога студэнтам з дзяржаўнага скарбу, выдадзены першы Судзебнік, ліквідаваны ўдзельныя княствы (1471), пакладзены пачатак палітычнага панавання шляхецкага стану.
1630 год. Закладзены маўзалей Тадж-Махал.
Закладзены ў Агры – тагачаснай сталіцы індыйскай імперыі Вялікіх Маголаў у памяць аб гібелі падчас родаў (нараджала 14-е дзіця) Арджуманд Бану, якая пры каранацыі атрымала імя Мумтаз-Махал, або “Абранніца Палаца” – каханай жонкі імператара Шах-Джахана.
Будаўніцтва працягвалася 22 гады і было скончана ў 1652 годзе.
Аўтарам праекту шэдэўра сусветнай архітэктуры быў сам Шах-Джахан, галоўным архітэктарам – Устад-Іса. На будоўлі бралі ўдзел больш за 20 000 чалавек, акрамя індыйскіх майстроў, удзельнічалі лепшыя дойліды з Персіі, Малой Азіі, Самарканда, Венецыі.
Тадж-Махал поўнасцю пабудаваны з белага мармуру. Яго архітэктурны дызайн заснаваны на араба-мусульманскай канцэпцыі абсалютнай сіметрыі, дзе кожны элемент гарманічна ўпісваецца ў галоўную структуру збудавання. Будынак стаіць на высокай квадратнай платформе. Галоўны купал падымаецца на 64 м і акружаны чатырма малымі купаламі. Усю кампазіцыю завяршаюць чатыры мінарэты. Знутры і звонку маўзалей упрыгожаны цудоўным раслінным арнаментам, а скляпеністыя пераходы – арабскай вяззю, якая захавала ў камені тэксты некаторых сур з Карана.
Архітэктурны ансамбль маўзалея ўключае таксама мячэць, гасцявы дом і парк.
1692 год. У 11:43 хвіліны ўсе прыродныя стыхіі абрынуліся разам на Порт-Раяль, горад-сталіцу на Ямайцы.
Бязлітасныя піраты, куфры са скарбамі, караблі пад пірацкімі сцягамі, пах пораху, разбой, п’янлівы смак рому – усё гэта знакамітая пірацкая сталіца – Порт-Раяль.
І вось Усявышні вырашыў пакараць жыхароў Порт-Раяля за разгул і бясчынствы. Землятрус практычна цалкам разбурыў 10-тысячны горад з некалькімі цэрквамі, чатырма рынкамі, сінагогай, каралеўскімі пакгаўзамі, складамі, з больш за сотню корчмамі, звярынцам, ваеннымі пляцамі і мастамі, а затым 2/3 гарады затапіў акіян.
Хваля цунамі разам з апоўзнямі змыла ў мора большую частку горада з 5 000 жыхарамі. У гавані Порт-Раяля затанула каля 50 караблёў, 1800 гарадскіх будынкаў было разбурана.
Порт-Раяль быў хутка адбудаваны нанова. Але яго быццам хтосьці пракляў: праз 11 гадоў амаль усе пабудовы ў горадзе знішчыў моцны пажар, а “дабілі” пірацкую сталіцу ўраганы.
1825 год. Нарадзіўся Эдвард Паўловіч (1825-1909).
Беларускі мемуарыст, мастак і асветнік.
Капііст з палотнаў Эрмітажа, палотнаў заходніх мастакоў падчас падарожжа па Еўропе.
Аўтар кнігі “Некалькі словаў літвіна”, у якой адстойваў права беларускіх сялян на асвету, некалькіх кніг па краязнаўстве, малюнкаў прысвечаных Наваградчыне. Заснавальнік у Наваградку жаночага пансіёну і нядзельнай школы для сялян, аматарскага тэатру, бібліятэкі, ініцыятар адкрыцця помніка Адаму Міцкевічу.
Удзельнік паўстання 1863 года.
Памёр 10 лютага 1909 года ў Львове. Пахаваны на Лычакаўскіх могілках.
Э. Паўлоўскі. Траецкі касцёл у Ішкалдзі. 1848
1880 год. Нарадзіўся Вацлаў Іваноўскі (1880-1943).
Беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, доктар тэхнічных навук.
Займаўся навуковай і выкладчыцкай работай у Санкт-Пецярбургу, у Пецярбургскім тэхналагічным інстытуце, дзе праводзіў доследы над вырошчваннем цукровых буракоў у Віленскай губерні. Заснавальнік Беларускай рэвалюцыйнай партыі (1902), член ЦК Беларускай сацыялістычнай грамады.
Стварыў у Пецярбургу першае беларускае выдавецтва — суполку «Загляне сонца і ў наша аконца» (1906), кіраваў Беларускім выдавецкім таварыствам у Вільне. Зрабіў апрацоўку першага буквара сучаснай беларускай мовы.
Удзельнік Усебеларускага з’езда (1917), міністр асветы ва ўрадзе БНР (1918), упаўнаважаны Найвышэйшай рады БНР. Пашыраў сетку беларускіх школ на Міншчыне, кіраваў Мінскім беларускім педінстытутам, загадваў кафедрай тэхналогіі ферментацыі харчовых прадуктаў Варшаўскай політэхнікі, кафедрай хімічнай тэхналогіі Віленскага універсітэта (1940-1941).
Падчас вайны кіраваў Беларускім нацыянальным камітэтам у Вільні, быў бургамістрам Мінска (1942-1943), намеснікам старшыні Беларускага навуковага таварыства, узначальваў Беларускую народную самапомач. Падтрымліваў сувязь з прадстаўнікамі Арміі Краёвай. У Вільні дапамагаў у выратаванні габрэяў.
Даследваў праблемы перапрацоўкі садавіны і гародніны, пякарства, спіртовыя і паліўныя сумесі як замяняльнікі традыцыйнага маторнага паліва, ачышчэння і выкарыстання фабрычных постцэлюлозных сцёкаў і іншыя.
Загінуў 7 снежня 1943 года ў выніку тэрарыстычнага замаху. Пахаваны на мінскіх Кальварыйскіх могілках.
1908 год. Нарадзіўся Уладзімір Галубовіч (1908-1962).
Беларускі і польскі археолаг, этнограф, тапаніміст.
У 1935-1939 гадах вёў раскопкі на тэрыторыі Глыбоцкага, Міёрскага, Пастаўскага, Навагрудскага, Лідскага і іншых раёнаў. Склаў археалагічныя карты даследаваных тэрыторый. Вывучаў старажытныя Вільню, Мінск, Гродна. Працаваў ў Вільні, у Інстытуце гісторыі АН БССР, Торуньскім і Уроцлаўскім універсітэтах.
Памёр 7 красавіка 1962 года ў Стакгольме.
Віленскі ўніверсітэт.
1937 год. У в. Ганаўка Хоцімскага раёна нарадзіўся Пётр Дзмітрачкоў (1937-2021).
Беларускі гісторык, прафесар.
Выхаванец гісторыка-геаграфічнага факультэта Магілёўскага педінстытута, дэкан геаграфічнага і дэкан гістарычнага факультэтаў МДУ імя А.Куляшова (1975-2005).
Заслужаны работнік адукацыі, уладальнік медаля Ф. Скарыны.
Даследчык пытанняў зараджэння і развіцця дзяржаўнасці на беларускіх землях, этнічнай гісторыі Беларусі.
1958 год. Пачалося будаўніцтва горада Наваполацка.
Пастаўлена першая палатка будаўнікоў будучага Наваполацка. Горад узнік у сувязі з будаўніцтвам нафтаперапрацоўчага завода, спачатку як рабочы пасёлак Полацкі (1959).
Сучасную назву атрымаў у 1963 годзе.
Уваходзіў у лік гарадоў-“стотысячнікаў”, але зараз насельніцтва 96,3 тысячы (2023 год).
Працуюць прадпрыемствы нафтахіміі ААТ “Нафтан”, будматэрыялаў, харчовай прамысловасці, ЦЭЦ, трамвай (як і ў Віцебску, Мінску, Мазыры).
1972 год. Нарадзіўся Сяржук Кулягін.
Беларускі журналіст, краязнавец, паэт, бард, уладальнік аграсядзіб.
Сузаснавальнік фестываля “Вялікая бард-рыбалка” (з 2010 года, Чыгірынскае вадасховішча, Быхаўскі раён), член Беларускага геаграфічнага таварыства, клуба аматараў беларускай гісторыі і падарожжаў “Чароўны ўспамін”, актыўны дзеяч “Зялёнага турызму”.
1976 год. Памёр Міхась Машара (1902-1976).
Беларускі паэт, празаік, драматург, перакладчык.
Мае багатую творчую біяграфію: рэдагаваў у Вільні газету “Наша воля”, працаваў у дзіцячым часопісе “Заранка”, у газетах “Звязда”, “Савецкая Беларусь”, “Партызанскае слова”, часопісе “Полымя”, “Настаўніцкай газеце”, на радыё.
Аўтар зборнікаў вершаў, паэм, п’ес, раманаў, кнігі ўспамінаў.
Вершы, напісаныя пад час зняволення ў віленскіх Лукішках тайна вынесла і выдала асобным зборнікам “Малюнкі” Зоська Верас.
Пераклаў на беларускую мову “Мёртвыя душы” М. Гогаля, “Апавяданні” Г. Сянкевіча, “Уральскія сказы” П. Бажова, “Калевалу” і інш.
Памёр 7 чэрвеня 1976 года.
1998 год. Нацыянальная зборная Беларусі па футболе перамагла літоўскую каманду 5:0.
Дасягнута самая буйная перамога ў гісторыі беларскага футбола. Гульня адбылася на мінскім стадыёне “Дынама”. Трэнерам быў Г. Кандарацьеў.
А вось 30 сакавіка 2021 года разгромна саступіла Бельгіі (0:8) – набуйнейшае паражэнне у гісторыі зборнай Беларусі.
На вадаёмах Мсціслаўшчыны былі ўстаноўлены абмежаванні і забароны на аматарскае рыбалоўства. На рацэ Віхра каля Мсціслава затрымалі мужчыну, які вырашыў парушыць гэтую забарону.
З дапамогай лодкі і трох прыладаў рыбалоўства, што ў народзе называюць “тэлевізар”, мужчына вылавіў з вадаёма аднаго галаўня.
У выніку на рыбака склалі адміністрацыйны пратакол, згодна якому яму пагражае штраф у памеры ад 10 да 30 базавых велічыняў –паведамляе мсціслаўская раённая газета “Святло кастрычніка”.
Нерест – одно из наиболее важных звеньев в жизненном цикле рыбы. Большинство видов рыб, обитающих в водоемах и водотоках Беларуси, относится к весенне-нерестующим. В этот период необходимы дополнительные охранные мероприятия, обеспечивающие возможность рыбе дать многочисленное и жизнестойкое потомство – пояснили в Госинспекции.
Теперь о приятном. С 16 апреля в Могилёвской области уже можно будет ловить щуку и практически весь период без ограничений можно вылавливать некоторые чужеродные для наших водоемов виды рыб. Ученые называют их инвазивными, угрожающими биологическому разнообразию местной ихтиофауны. К таким видам относятся: американский сомик и известный большинству рыбаков ротан-головешка.
В рыболовных угодьях республики с 15 апреля по 30 мая Правилами любительского рыболовства и ведения рыболовного хозяйства установлен запрет на лов судака. В случае вылова он должен быть незамедлительно выпущен в рыболовное угодье.
Также запрещается вылов сома обыкновенного – с 31 мая по 1 июля, с 1 ноября по 31 марта; сига чудского – с 1 ноября по 15 декабря; налима обыкновенного – с 25 декабря по 28 февраля; всех видов рыб на зимовальных ямах – с 1 октября по 15 апреля.
Перечень зимовальных ям с указанием координат их границ определяется Минсельхозпродом совместно с НАН Беларуси.
З 1 красавіка і па 30 мая на тэрыторыі Магілёўскай, Мінскай і Гарадзенскай абласцей уводзяцца абмежаванні на рыбную лоўлю і на перамяшчэнне па вадаёмах. У Віцебскай вобласці абмежаванні і забароны пры аматарскім рыбалоўстве будуць дзейнічаць з 10 красавіка да 8 чэрвеня 2023 года. У Берасцейскай і Гомельскай абласцях абмежаванні на нераст дзейнічаюць з 20 сакавіка і будуць працягвацца да 18 мая.
Увесь гэты час лавіць рыбу можна будзе толькі адной вудой з адным кручком або адным спінінгам, абсталяваным адной штучнай прынадай, якая мае не больш за два адзінарных, або падвойных, або трайных гаплікаў. Лавіць можна толькі ў светлы час сутак з берага, альбо з мастоў і іншых канструкцый, без заходу ў ваду.
Таксама забараняецца выкарыстанне грамадзянамі маламерных судоў і суднаў з рухавікамі.
Пад Асіповічамі рыбак змагаўся з магутнай рыбінай каля 30 хвілін, выцягнуў на бераг, а потым выпусціў на волю. Партал osipinfo.by падзяліўся асаблівасцямі рыбалкі.
Пад Асіповічамі ў раёне вёскі Лапічы рыбак Віталь Дубовік выцягнуў са Свіслачы гіганскага сома. Яго вага склала каля 40 кілаграмаў, а даўжыня большая за 180 сантыметраў. Але заканадаўства не дазволіла скарыстацца ўловам.
Сам Віталь распавёў пра рыбалку так:
– Недзе 5 дзён таму паехаў на рыбалку з прыяцелем, узялі намёт і печ. У першы дзень проста адпачывалі, на другі ламалі лёд і крыху рыбачылі (таварыш зачапіў сазана на 10 кг), а на трэці дзень лёд сагнала. Мы пайшлі [на лодцы] па рацэ і пабачылі ў эхалоце некалькі добрых сілуэтаў. Я закінуў вуду і зачапіў сама. Гэта было фізічна складана. Каля 30 хвілін змагаўся з ім і выцягнуў на бераг. На гэтым гісторыя і скончылася. Рыба больш не ішла. Ну як? Яна была, але пайшла пад лёд, і дастаць яе адтуль было амаль нерэальна.
Для Віталя гэты сом – самы вялікі, якога ён калі-небудзь злавіў. Але рыба была выпушчана ў Свіслач, бо з 1 лістапада па 31 сакавіка, дзеля захавання папуляцыі, забаронены лоў сома. Як запэўнівае рыбак, ён не забраў бы яго дадому ў любым выпадку, бо не ест сома, які амаль такі ж тлусты, як сала. А вось карп і сазан яму сапраўды смачныя.
Рыбакі кажуць, што ў Свіслачы шмат самоў. У апошнія гады рыбакі часта атрымліваюць трафеі з вады па 25-30 кілаграмаў.
Двое жыхроў Горак былі затрыманыя на водасховішчы “Леніно” каля аднайменнай вёскі Горацкага раёна. Знаходзячыся ў 30 метрах ад берагавой лініі, яны лавілі рыбу на чатыры сеткі, агульнай даўжынёй у 222 метры – піша “Горацкі веснік”. Абодвум рыбакам выпісаны штраф у 5 базавых велічынь.
У канцы верасня Святлана Юркавец рыбачылі на спінінг з мужам Дзмітрыем на Бярэзіне. Адчуўшы, што рыба ўзялася, яна спрабавала вылавіць рыбу сама, але потым паклікала мужа на дапамогу.
Паўгадзіны доўжылася барацьба – паведамляе magilev.by. Сом то паднімаўся, то зноў апускаўся на дно ракі, гружаную лодку і двух чалавек у ёй з лёгкасцю перасоўваў па рацэ на 500 метраў то ў адзін, то ў другі бок. У працэсе барацьбы муж ужо думаў, што давядзецца адпусціць гэтага монстра. Але раптам сом усплыў на паверхню і яго ўдалося з дапамогай падхватніка закінуць ў лодку.
Святлана ўжо 12 гадоў мае афіцыйны статус (білет) рыбака, але такі ўлоў у яе ў першы раз. Вага сома склала 47 кілаграм 600 грам, а даўжыня – 186 сантыметраў. Нават транспартаваць такога буйнога сама было зусім нялёгкай задачай.
Забаронена лавіць любую рыбу на зімавальных ямах, Інспекцыя аховы прыроды апублікавала падрабязную мапу.
З пачатку кастрычніка і па 15 красавіка ў Беларусі ўводзіцца забарона на рыбную лоўлю на ўчастках, якія спецыяльна акрэслены Дзяржаўнай інспекцыяй аховы жывёльнага і расліннага свету.
Падрабязны спіс зімавальных ям апублікаваны на сайце ведамства і прадстаўлены на інтэрактыўнай мапе.
У Магілёве пад забарону трапляюць участкі каля маста Яшына па Пушкінскім праспекце, тоня “Палавінны лог” і ўчастак паміж Фацінскай затокай і месцам упадзення ў Днепр рэчкі Дзебры.
Зімавальныя ямы – гэта найбольш глыбокія ўччасткі вадаёмаў, якія штогод выкарыстоўваюцца цэлымі касякамі рыб для зімоўкі. Скарачэнне светлавога дня, паніжэнне тэмпературы вады, памяншэнне растворанага ў вадзе кіслароду, маладаступнасць ежы ці яе адсутнасць з’яўляюцца сігналам для падрыхтоўкі рыбы да спячкі.
У гэты перыяд часу жыццёвыя працэсы рыб – абмен рэчываў, дыханне, рэакцыя на раздражняльнікі запавольваюцца. У натуральных умовах рыба зімуе на зімавальных ямах ці на глыбейшых участках вадаёмаў. У іх збіраюцца рыбы звычайна аднаго віду і ўзросту, што забяспечвае найбольш спрыяльныя ўмовы для зімоўкі. Многія віды цеплалюбівых рыб, такіх, як ляшчы, карпы, ліні збіраюцца ў вялізныя зграі і накіроўваюцца ў зімавальныя ямы.
Тут, у зімавальных ямах, рыба становіцца вельмі лёгкай здабычай, што пагражае яе відавому складу ў вадаёмах краіны.
