Сілавікі правялі вобшук у кватэры палітэмігранта, кандыдата ў Каардынацыйную раду Васіля Плешкунова.
Як распавёў актывіст, які цяпер жыве за мяжой, супрацоўнікі Следчага камітэта явіліся ў яго кватэру ў Магілёве 12 траўня. Паводле Плешкунова, прычынай вобшука стаў яго актыўны ўдзел у выбарах у Каардынацыйную раду Беларусі, якія праходзяць анлайн да 17 траўня 2026 года.
Плешкуноў ідзе на выбары ў блоку “Кааліцыя Латушка і Рух “За свабоду”. Ён 25-ы ў спісе, які з’яўляецца самым шматлікім на гэтых выбарах.
Васіль Плешкуноў – былы настаўнік працоўнага навучання з Магілёва. У 2020 годзе быў адміністрацыйна арыштаваны за ўдзел у пратэстах. У 2023 годзе пасля збіцця супрацоўнікамі ГУБАЗіК пакінуў Беларусь.
Успамін Найсвяцейшай Марыі Панны з Фацімы (каталіцкі каляндар).
“Вам давядзецца шмат пакутаваць, але Божая ласка заўсёды будзе вашым суцяшэннем” – такія былі словы Маці Божай, якая 13 мая 1917 года аб’явілася тром дзецям-пастушкам: Люцыі, Францішку і Жасінце ў партугальскім мястэчку Фаціма. Яна прыходзіла да дзяцей да 13 кастрычніка.
Маці Божая, раскрыўшы далоні, паслала дзецям такое моцнае святло, што яно пранікла ў іх і ў самую глыбіню душаў. Праз момант Найсвяцейшая Панна дадала: «Маліцеся на ружанцы кожны дзень, каб выпрасіць спакой для свету і канец вайны». Праз імгненне яна пачала плаўна ўздымацца ў кірунку ўсходу, пакуль нарэшце не знікла ў бязмежнай далечыні.
1622 год. Памёр Іван Мялешка (?-1622).
Дзяржаўны і вайсковы дзеяч ВКЛ. У 1613 годзе ініцыяваў стварэнне ўніяцкага Жыровіцкага манастыра на чале з І. Кунцэвічам, перадаў манастыру сваю частку Жыровічаў.
Стольнік Гродзенскі, мазырскі падкаморы, маршалак слонімскі, кашталян мсціслаўскі, брэсцкі, смаленскі, член Рады ВКЛ.
Хто Аўтар «Прамовы Івана Мялешкі, кашталяна смаленскага, на Варшаўскім сойме ў прысутнасці караля Жыгімонта III Вазы ў 1589 годзе», якая ўяўляе сабой вобраз сацыяльна-палітычнай сатыры, высмейвае норавы польскай шляхты.
Аўтар абураецца вынікамі Люблінскай уніі і адстойвае інтарэсы жыхароў ВКЛ, якія пакутуюць ад польскага прыгнёту. Сур’ёзную пагрозу дзяржаўнапалітычнай незалежнасці Беларусі, яе свабоднаму нацыянальна-культурнаму развіццю сатырык бачыў не толькі з боку польскай экспансіі, але i з боку Масковіі.
Выйсце з такіх складаных для Айчыны абставін аўтар «Прамовы…» бачыў у як мага больш хуткім выгнанні ўсіх чужынцаў, што «да нас улезлі насуперак праву нашаму». Па сваёй аб’ектыўнай накіраванасці «Прамова…» – глыбока патрыятычны літаратурны твор, этапная з’ява ў развіцці беларускай літаратуры, узбагачэнні яе сацыяльнага i духоўна-маральнага зместу.
У XVIІ стагоддзі «Прамова…» бытавала ў шырокіх колах грамадства, неаднаразова перараблялася i дапаўнялася. Існавала мноства разнастайных яе спісаў i рэдакцый, але да нашага часу дайшлі толькі тры рэдакцыі. Упершыню яна надрукаваная Ю. Нямцэвічам у 1822 годзе
1624 год. Нарадзіўся Аляксандр Сапега (1624-1671).
Рымска-каталіцкі і дзяржаўны дзеяч ВКЛ, каралеўскі сакратар, канонік віленскі і варшаўскі, рэферэндарый вялікі духоўны літоўскі, камандзір драгунскай харугвы (1666), біскуп жмудскі і віленскі.
У 1671 годзе перанёс Абраз Маці Божай Вастрабрамскай у новую капліцу, дзе ён знаходзіцца і зараз.
Вучыўся ў езуіцкім калегіуме ў Любліне, Віленскай езуіцкай акадэміі, калегіуме Барталамея Навадворскага ў Кракаве, у Кракаўскім універсітэце, у духоўных установах Падуі, Балоньі, Рыма і Парыжа.
Памёр 22 мая 1671 года. Пахаваны ў кафедральным касцёле Святога Станіслава ў Вільні.
1870 год. Нарадзіўся Аляксандр Турчыновіч (1870-1917)
Беларускі гісторык, краязнавец, педагог.
Скончыў Гродзенскую гімназію, Пецярбургскі гісторыка-філалагічны інстытут.
Працаваў у Магілёўскай, Віленскай, Гродзенскай, Пецярбургскай гімназіях.
Адзін з ініцыятараў правядзення вучнёўскіх адукацыйных экскурсій па Расіі. Разам з гімназістамі з Магілёва, Вільні і Гродна ўдзельнічаў у такога кшталту экскурсіях у Маскву, Пецярбург, Кіеў, затым былі Крым, Каўказ, Прыбалтыка, падарожжы па Дняпры, Волзе і Каспійскім моры.
Падарожнік па еўрапейскіх краінах.
Аўтар дапаможнікаў і даведніка для настаўнікаў па экскурсійнай справе, кніг «Пра лёс помнікаў класічнай літаратуры», «Паладыум: галоўныя звесткі з рымскіх старажытнасцей, літаратуры і метрыкі», падручніка “Кароткая, але поўная граматыка лацінскай мовы для гімназій”, нарыса “Стагоддзе Гродзенскай губерні (1802–1902)”.
Пасля 1917 года далейшы лёс невядомы.
Гродзенская мужчынская гімназія.
1875 год. Нарадзіўся Станіслаў Жукоўскі (1875-1944).
Польскі і расійскі жывапісец, пейзажыст беларускага паходжання, адзін з найвыдатнейшых прадстаўнікоў свайго жанру канца XIX – першай трэці XX стагоддзя, аўтар 670 шэдэўраў мастацтва. Акадэмік жывапісу Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў.
Дзяцінства прайшло Пружанамі.
Вучыўся ў Варшаве, Беластоку, у Маскоўскім мастацкім вучылішчы (аднакласнік В. Бялыніцкага-Бірулі). Удзельнік Таварыства перасоўнікаў, Саюза рускіх мастакоў.
Кастрычніцкую рэвалюцыю не прыняў. Як упаўнаважаны па справах аховы помнікаў мастацтва пры савецкім урадзе ўратаваў некалькі сядзіб ад знішчэння.
Пасля таго, як пачалося адкрытае цкаванне мастака, ён выехаў у 1923 годзе ў Польшчу, дзе крытыкі станоўча адзначылі прызнанага майстра пейзажнага жывапісу, яго таленавітае і тэмпераментнае майстэрства.
Штогод выяжджаў на пленэры на Гродзеншчыну, дзе маляваў у сваіх улюбёных жанрах пейзажу і інтэр’еру. Часта падчас гэтых вандровак малюе свае родныя мясціны: Палессе, Свіслацкую пушчу, Панямонне, Падароск, Рось, Гарнастаевічы.
Падчас Другой сусветнай вайны падтрымліваў сувязі з варшаўскім падполлем. Быў арыштаваны нацыстамі як удзельнік Варшаўскага паўстання. Загінуў у гітлераўскім канцлагеры Прушкаў каля Варшавы.
Яго палотны захоўваюцца ў музеях і прыватных калекцыях Беларусі, Польшчы, Расіі, Украіны і іншых краін.
С. Жукоўскі. Рака Нёман. Палатно, алей, 1895
1879 год. Нарадзіўся Янка Серада (1879-1943).
Беларусі педагог, дзеяч нацыянальнага руху, першы старшыня прэзідыума Рады БНР, трэці старшыня Народнага Сакратарыята Беларусі.
Скончыў Варшаўскі ветэрынарны інстытут. Удзельнік руска-японскай, Першай сусветнай войн,
Сябра Беларускай сацыялістычнай грамады. Старшыня Усебеларускага з’езда (1917), удзельнік мірных перамоваў у Брэст-Літоўску.
Працаваў ветэрынарам у Мінскай губерні, выкладаў у Мар’іна-Горскім сельскагаспадарчым вучылішчы, быў навуковым супрацоўнікам і загадчыкам бібліятэкі Інбелкульта, выкладчыкам Мінскага беларускага педтэхнікума, арганізатарам і дырэктарам Мінскага ветэрынарнага-заатэхнічнага тэхнікума, дацэнтам Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі ў Горы-Горках.
У 1930 годзе арыштаваны ДПУ, сасланы ў Яраслаўль. У снежні 1941 года паўторна асуджаны на 10 гадоў зняволення. Датэрмінова вызвалены ў лістападзе 1943 года. Далейшы лёс невядомы.
1894 год. Нарадзіўся Іван Ермачэнка (1894-1970).
Беларускі палітычны дзеяч, публіцыст, лекар, ад’ютант генерала П. Урангеля, прадстаўнік ураду БНР у Канстантынопалі, консул на Балканах, сузаснавальнік Злучанага беларуска-амерыканскага дапамогавага камітэту.
З 1922 года жыў у Празе, скончыў медыцынскі факультэт Карлава ўніверсітэта, браў удзел у беларускім студэнцкім руху і ў працы беларускай эміграцыі ў Чэхіі.
У 1940 годзе заснаваў беларускае выдавецтва ў Празе, якое дзейнічала ў ягоным доме. Прыхільнік беларуска-нямецкага супрацоўніцтва.
Пасля вайны жыў у ЗША. Працаваў лекарам. Адзін з заснавальнікаў Злучанага беларуска-амерыканскага дапамогавага камітэта ў Саўт-Рывэры (штат Нью-Джэрсі). Публікаваўся ў часопісе «Беларус у Амерыцы».
1895 год. Нарадзіўся Уладзіслаў Паўлюкоўскі (1895-1955).
Беларускі паэт, празаік, этнограф, краязнавец, мастак.
У Першую сусветную вайну служыў у расійскім войску, прапаршчык. Падчас службы рабіў фатаграфіі баёў з ворагам, салдат і афіцэраў свайго падраздзялення, пацярпелых, параненых, ахвяр вайны. З атрыманых здымкаў склаў фотаальбом «Памяткі вайны 1914-1917».
Удзельнік грамадзянскай вайны ў Расіі на баку чырвоных. Сябра Беларускай сялянска-работніцкай грамады. За актыўную грамадска–палітычную дзейнасць супраць польскай дзяржавы быў арыштаваны і зняволены ў Лукішках, у канцлагеры Бяроза-Картузскі, адкуль вызваліўся ў верасні 1939 года.
Быў загадчыкам бібліятэкі і сакратаром Віленскага беларускага гісторыка–этнаграфічнага музея імя І. Луцкевіча, дырэктарам Літаратурнага музея А. Пушкіна.
У 1948 годзе арыштаваны КДБ, асуджаны да 10 гадоў лагераў.
Памёр у 1955 годзе, пахаваны на віленскіх могілках Роса.
Аўтар вершаў, артыкулаў, замалёвак, апавяданняў, трох кніг вершаў. Перакладчык Л. Талстога, М. Зошчанкі.
Ілюстратар віленскіх беларускіх календароў-гадавікоў, падручнікаў, фотаальбомаў, буклетаў, дапаможнікаў па мастацтве, разьбе па дрэве.
1905 год. Нарадзілася Стэфанія Станюта (1905-2000).
Беларуская актрыса, легенда сцэны купалаўскага тэатра, Народная артыстка Беларусі і СССР. Лаўрэат многіх прэмій, уладальніца прызоў Міжнародных фестываляў, Акадэмік Міжнароднай акадэміі тэатра.
Сыграла некалькі дзясяткаў ролей у тэатральных пастаноўках па творах Я. Купалы, З. Бядулі, К. Губарэвіча, У. Шэкспіра, Р. Шэрыдана, К. Крапівы, І. Мележа, А. Макаёнка і іншых.
Здымалася ў многіх кінафільмах, у тым ліку «Родная справа», «Памяць зямлі», «Белыя Росы», «Слухаю, чую», «Мама, я жывы», тэлефільмах «Мы – хлопцы жывучыя», «Нас выбраў час», «Пра Чырвоную Шапачку», «Атланты і карыятыды», тэлеспектаклях «Людзі на балоце», «Ткачы» і іншых.
У яе гонар названа вуліца ў Мінску.
1921 год. Савет народных камісараў РСФСР прыняў дэкрэт аб стварэнні сеткі дамоў адпачынку.
Першымі ў Беларусі запрацавалі дамы адпачынку “Ждановічы”, “Чонкі” (1922), “Мінскі” (1923). З 1930 года запрацаваў Дом адпачынку завода штучнага валакна ў Салтанаўцы.
Ждановічы. 1920-я гады.
1933 год. Нарадзіўся Аляксандр Кішчанка (1933-1997).
Народны мастак Беларусі. Аўтар слыннага “Габелену стагоддзя”, на якім выяўленыя самыя значныя постаці свету і Беларусі – занесены ў Кнігу рэкордаў Гінэса, мае памеры 14х19 м, вагой – каля 300 кг.
Скончыў Львоўскі інстытут прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва.
Працаваў ва ўсіх жанрах станковага жывапісу, манументальна-дэкаратыўным мастацтве, габелене.Выкладаў у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце.
Найбольш вядомыя працы: мазаіка «Беларусь партызанская» на мінскім гатэлі «Турыст», серыя пано на будынках у мікрараёне Усход-1, шэраг габеленаў.
Памёр 11 лістапада 1997 года ў Мінску.
1981 год. У Рыме турэцкі тэрарыст Агджа некалькі разоў стрэліў у Папу рымскага Яна Паўла ІІ.
Натоўп вернікаў сабраўся ў гэты дзень на плошчы Святога Пятра, каб вітаць вярхоўнага іерарха. Ян Павел ІІ ехаў у адкрытым аўтамабілі, які павольна прабіраўся праз натоўп вернікаў. Раптам пачуліся стрэлы, і святы айцец, сьцякаючы крывёй, упаў на рукі свайго сакратара.
23-гадовага тэрарыста-турка Мехмеда Алі Агджу, члена падпольнай тэрарыстычнай арганізацыі “Шэрыя ваўкі” схапілі на месцы злачынства, а паранены Ян Павел быў тэрмінова дастаўлены ў шпіталь, дзе яму прыйшлося перанесці нялёгкую чатырохгадзінную аперацыю.
Лекары абвясцілі, што жыццю папы нічога не пагражае: хоць стрэлы былі зроблены амаль ва ўпор, ні адна з куль па шчаслівай выпадковасці не закранула жыццёва важных органаў.
1986 год. У Мінску нарадзіўся Аляксандр Рыбак.
Нарвежскі скрыпач, спявак, кампазітар, канцэртмайстар. Адзіны з беларусаў пераможца “Еўрабачання” (2009).
Вучыўся ў школе пры Беларускай акадэміі музыкі, кансерваторыі ў Осла. Яго бабулі і дзядулі жывуць у Мінску і Віцебску.
Выконвае музыку свайго бацькі на вершы Максіма Багдановіча. Лічыць, што родная культура паўплывала на яго музычны густ. У 2011 годзе запісаў для праекту «Будзьма! Тузін. Перазагрузка-2» беларускую версію свайго хіта «Europe’s Skies», у беларускай інтэрпрэтацыі яна атрымала назву «Небасхіл Еўропы».
1996 год. Пачала выдавацца газета “Педагог” Магілёўскага педінстытута імя А. Куляшова.
З верасня 1997 года – “Універсітэцкі веснік” МДУ імя А. Куляшова. Рэдактары газеты: Л. Шышакова (1996-2018), В. Караткевіч (2018-2019), С. Сомаў (2019-2023).
45-гадовы ўраджэнец Магілёва Руслан Пархамовіч, адрацаваўшы на розных чыноўніцкіх пасадах у родным горадзе, адпраўлены кіраваць суседнім абласным цэнтрам.
Пархамовіч нарадзіўся ў Магіёве ў 1980 годзе. У 2002-ім скончыў “машынку” па спецыяльнасцях “Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва”, “Бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт”, а ў 2011-м – Акадэмію кіравання па спецыяльнасці “Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне”.
Тыповы наменклатуршчык пабыў дырэктарам Магілёўскага домабудаўнічага камбіната, а ўжо ў 2018 годзе прызначаны намеснікам старшыні Магілёўскага аблвыканкама. Гэтая пасада для яго на гэты момант стала апошняй у родным горадзе. У чэрвені 2020 стаў міністрам архітэктуры і будаўніцтва.
На галоўнай міністэрскай пасадзе Пархамовіч таксама не затрымаўся. Лукашэнка вызначыў для яго новы фронт работ – Гомельскую вобласць, і накіраваў яго ў сакавіку 2025 года туды сваім памочнікам – інспектарам па гэтым рэгіёне.
І вось цяпер Пархамовіч – гомельскі граданачальнік, старшыня Гомельскага гарвыканкама, якога Лукашэнка чамусьці называе мэрам. “Я вельмі спадзяюся, што з прыходам новага мэра Гомеля там усё пойдзе ў лепшы бок” – заявіў ён, пэўна, не ўсведамляючы, што мэр – гэта выбарная пасада.
У Магілёве 21-гадовая дзяўчына стане перад судом за катаванне сваёй шасцігадовай пляменніцы.
Паводле пракуратуры горада, у адзін з дзён чэрвеня 2025 года па просьбе сваёй старэйшай сястры дзяўчына засталася прыглядаць за трыма малалетнімі пляменнікамі. Малечам было два, чатыры і шэсць гадоў.
Калі дзеці адмовіліся класціся спаць і не выканалі іншыя патрабаванні сваячкі, яна раззлавалася і жорстка збіла шасцігадовую дзяўчынку. “Выхавацельніца” нанесла ёй не менш за 20 удараў рамянём з металічнай спражкай па ягадзіцах і сцёгнах. Разам з тым боль і цялесныя пашкоджанні не пацягнулі за сабой кароткачасовага расстройства здароўя.
Цяпер маладая цётка знаходзіцца пад падпіскай аб нявыездзе, справа накіраваная ў суд, а трое малалетніх прызнаныя ў сацыяльна небяспечным становішчы.
21-гадовай дзяўчыне па артыкуле аб катаванні непаўналетняга, які знаходзіцца ў бездапаможным стане (ч.2 арт. 154 КК) пагражае да пяці гадоў пазбаўлення волі.
У Магілёве абвясцілі абмеркаванне будаўніцтва 10-павярхоўкі. Але спасылка на абмеркаванне вядзе ў нікуды.
У Магілёве ў раёне дома №40А па вуліцы Лазарэнкі плануюць пабудаваць новы дзесяціпавярховы жылы дом. У ім хочуць размясціць 72 кватэры, а на першым паверсе прадугледзець убудаваныя памяшканні. Таксама праект прадугледжвае добраўпарадкаванне прылеглай тэрыторыі.
Для будаўніцтва новай высоткі збіраюцца знесці прыватныя жылыя дамы №38 і №38А па вуліцы Лазарэнкі.
Але ў гэтай гісторыі ёсць важная дэталь: спасылка на сайце MogilevNEWS.by, якая павінна весці да абмеркавання вядзе ў нікуды – яна бітая.
Гэта не дробязь, калі гаворка ідзе пра грамадскае абмеркаванне горадабудаўнічага праекта.
Для жыхароў раёна важна разумець, што менавіта збіраюцца будаваць побач з іх дамамі: дзе будзе размешчаны новы дом, як зменіцца рух, што будзе з паркоўкамі, дварамі, зялёнымі зонамі, нагрузкай на інфраструктуру. Асабліва калі пад будаўніцтва плануюць знесці існуючыя прыватныя дамы.
Фармальна ўлады абвясцілі абмеркаванне. Фармальна афіцыйны рэсурс паведаміў пра яго. Фармальна спасылка ў публікацыі таксама ёсць. Але фактычна магілёвец, які хоча даведацца падрабязнасці і прыняць удзел, сутыкаецца з непрацоўным адрасам.
Дзяржаўныя і афіцыйныя рэсурсы ў апошнія тыдні актыўна асвятлялі падрыхтоўку да святочных мерапрыемстваў і парадаў. І, здаецца, выдыхліся ад перамогабесся.
Цяпер, замест сапраўды важнага дыялогу з людзьмі, магілёўскія чыноўнікі імітуюць іх удзел у абмеркаванні.
Справа ў тым, што смерчы бываюць прынцыпова рознымі. І механізм іх нараджэння – супрацьлеглы.
Ландспаут нараджаецца знізу. Каля паверхні зямлі амаль заўсёды круцяцца слабыя віхуры – мы іх проста не заўважаем. Але калі над імі пачынае бурна расці кучава-дажджавое воблака, яго магутны ўзыходзячы паток падхоплівае гэтыя віхуры і выцягвае ўверх – як нітку з клубка.
Так і атрымліваецца смерч. Ніякай суперячэйкі, ніякага вялізнага шторму, які круціцца – проста збег абставін каля зямлі.
Мезацыкланальны тарнада – зусім іншая гісторыя. Ён нараджаецца зверху, унутры гіганцкай навальнічнай суперячэйкі, якая круціцца, і апускаецца ўніз ужо гатовай варонкай. Менавіта такія смерчы зносяць дамы і трапляюць у падручнікі.
Па відэа з Кадзіна вызначыць тып не атрымліваецца – вонкава яны могуць выглядаць аднолькава. А сінаптычная абстаноўка толькі падлівае масла ў агонь: у той вечар над Магілёўскай вобласцю абвастрыўся цёплы фронт, быў зрух ветру і патрэбная завіхранасць – умовы падыходзілі для абодвух сцэнарыяў.
Адказ дасць толькі доплераўскі радар. Калі кручэнне фіксавалася на вышыні яшчэ да дакранання да зямлі – гэта мезацыклон. Калі не – ландспаут.
У Магілёве на тэрыторыях, якія належалі «Магілёўхімвалакну», можа з’явіцца новы прамысловы комплекс пад назвай «Разумны парк».
Праект развіваюць у межах свабоднай эканамічнай зоны «Магілёў» і падаюць як прыклад перазагрузкі старой савецкай вытворчай інфраструктуры праз лічбавыя тэхналогіі, энергаэфектыўнасць і «разумнае» кіраванне.
Гаворка ідзе пра вялікую пляцоўку: вытворчы корпус плошчай каля 150 тыс.м2 і адміністрацыйны будынак на 7,8 тыс.м2. Паводле арганізатараў, былыя цэхі павінны ператварыцца ў сучасны інвестыцыйны парк для новых вытворчасцяў.
Адным з этапаў праекта з’яўляецца конкурс стартап-ідэй «Сучасны, разумны і эфектыўны прамысловы парк», які нядаўна прайшоў у адміністрацыі СЭЗ. У ім удзельнічалі прадстаўнікі бізнесу, студэнты і распрацоўшчыкі. Яны прапаноўвалі розныя рашэнні – ад «разумнай» лагістыкі да сістэм энергазберажэння і аўтаматызацыі вытворчасці.
Арганізатары асобна падкрэслівалі ўдзел універсітэтаў і моладзі, адзначаючы, што гэта дазваляе «паглядзець на прамысловую інфраструктуру пад новым вуглом». Пры гэтым важнай дэталлю конкурсу назвалі тое, што ўдзельнікі абаранялі праекты асабіста, а не анлайн, што, па меркаванні арганізатараў, дазволіла лепш данесці ідэі да экспертнай камісіі.
У выніку ўсе прадстаўленыя праекты прызналі «значнымі» і рэкамендавалі да рэалізацыі. Пераможцаў абяцаюць назваць 14 траўня 2026 года падчас эканамічнага форуму «Млын поспеху».
Мілітарызацыяй ранняга дзяцінства і чарговым унёскам у капілку “пабедабесія” вызначыўся дзіцячы садок №104 горада Магілёва. Выхаванцаў садка вывелі маршыраваць у форме дэсантнікаў – што хлопчыкаў, што дзяўчынак. Каментуючы выступленне ражаных дашкольнікаў, дыктар парада, аднак, назваў іх разведчыкамі. Адказвала за гэты ўсплеск псеўдапатрыятызма кіраўнічка фізічнага выхавання садка №104 Калашнікава Таццяна Мікалаеўна.
Мілітарызацыя дзяцінства і эксплуатацыя непаўналетніх для забавы дарослых на ваенных парадах – адносна нядаўняя практыка ў Беларусі. Яна вядомая з 2024 года, калі прыняць удзел у ваенным парадзе на 9 мая прымусілі выхаванцаў магілёўскіх,брэсцкіх, наваградскіх дзіцячых садкоў.
1864 год. У Магілёве расійскімі карнікамі расстраляны Міхал Аскерка (1836-1864).
Урач, паўстанцкі камісар Мінскай і Магілёўскай губерняў у 1863-1864 гадах.
Скончыў Слуцкую гімназію, Маскоўскі ўніверсітэт.
Працаваў урачом у Сенненскім і Ашмянскім паветах.
Падчас паўстання стаў паўстанцкім камісарам у Магілёўскай губерні, у Пецярбургу гуртаваў патрыятычна настроеных афіцэраў. Каардынаваў паўстанцаў на Магілёўшчыне з 5 мая 1863 года. Пасля іх паражэння, перанёс сваю дзейнасць у Мінск і Ігуменскія лясы, стаў паўстанцкім камісарам Мінскай губерні.
Арыштаваны 21 кастрычніка 1863 годзе падчас чарговай паездкі ў Пецярбург. На следстве ў Санкт-Пецярбургу і Магілёве адмаўляўся даваць паказанні.
Подзвіг Аскеркі адлюстраваны У. Караткевічам у рамане «Нельга забыць» («Леаніды не вернуцца да Зямлі»).
1866 год. У Гародні нарадзіўся Леў Бакст (1866-1924).
Сусветна вядомы мастак, сцэнограф, майстар станкавага жывапісу і тэатральнай графікі. Акадэмік Імператарскай акадэміі мастацтваў, Кавалер ордэна Ганаровага легіёна.
У розных крыніцах падаюцца розныя даты нараджэння: 27 студзеня (8 лютага), 27 красавіка, 9, 10 мая.
Вучыўся ў Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў, парыжскіх студыях, у фінскага мастака А. Эдэльфельта.
Працаваў у Маскоўскім, Аляксандраўскім тэатрах, у прыватнай мастацкай школе Л. Звягінцавай у Пецярбургу (сярод яго вучняў – М. Шагал), ствараў партрэты, кніжныя ілюстрацыі, выступаў як мастак-графік, супрацоўнічаў з рознымі часопісамі, ствараў дэкарацыі і касцюмы для спектакляў.
З 1909 года працаваў у Парыжы – быў вядучым дэкаратарам «рускіх сезонаў за мяжой» С. Дзягілева, займаўся эскізамі дэкарацый і мадэліраваннем адзення для балетаў, працаваў у тэатрах Лондана, Нью-Йорка, Бруселя, Рыма.
Як жывапісец выстаўляўся ў Берліне, Празе, Вене, Венецыі, Рыме, Парыжы, Мюнхене.
Аўтар тэарэтычных прац у галіне мастацтва.
Памёр 27 снежня 1924 года ў Парыжы. Яго імем названы вуліцы ў Парыжы, Гародні.
Некаторыя яго творы захоўваюцца ў карпаратыўнай калекцыі Белгазпрамбанка ў Мінску.
1883 год. Нарадзіўся Іван Фёдараў (Янка Маўр, 1883-1971).
Беларускі географ, педагог, перакладчык, “бацька” беларускай дзіцячай літаратуры, прыгодніцкага, навукова-папулярнага жанраў, Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі, Заслужаны дзеяч культуры.
Уладальнік найлепшай у даваеннай Беларусі хатняй бібліятэкі. Паплечнік і сваяк Якуба Коласа.
Найбольш вядомыя яго творы: “У краіне райскай птушкі”, “Палескія рабінзоны”, “ТВТ”, “Слёзы Тубі”.
Яго творы пераведзены на шматлікія мовы, выдаваліся ў розных краінах, у т.л. ЗША, Вялікабрытаніі, Кітаі.
У гонар пісьменніка носяць вуліцы ў Мінску, Пінску, мінская абласная бібліятэка, школа ў Барысаўскім раёне.
Памёр 3 жніўня 1971 года.
1883 год. Указам Аляксандра III у Расіі ўведзены бела-сіне-чырвоны сцяг.
Афіцыйна зацверджаны як дзяржаўны напярэдадні каранацыі Мікалая II у 1896 годзе. Да гэтага дзяржаўным сцягам Расійскай імперыі лічыўся чорна-жоўта-белы сцяг, які ў цяперашні час выкарыстоўваецца рознымі манархічнымі рухамі, а бела-сіне-чырвоны сцяг з часоў Пятра I быў гандлёвым або камерцыйным сцягам Расіі.
Чырвоны колер азначаў дзяржаўнасць, сіні – колер Маці Божай, белы – колер свабоды і незалежнасці.
Адначасова расійскі трыкалёр – сімвал Уласаўскай арміі, агрэсіі супраць Грузіі, Украіны, канфліктаў і ваенных аперацый у Прыднястроўі, Сірыі і іншых кутках свету.
1918 год. Магілёўская гарадская ўправа зацвердзіла эскізы бон.
Гэта было зроблена для наступнага выпуску ў памеры 3 мільёнаў рублёў. Іх выпуск быў дазволены фінаддзелам 1-га польскага корпуса.
Прынята рашэнне аб выпуску ў першую чаргу бон у 1 і 3 рублі, потым, пры неабходнасці ў 50 капеек, 5, 10 і 25 рублёў.
Для друку бон выбрана магілёўская друкарня Падземскага.
1931 год. У в. Новааляксандраўка Дрыбінскага раёна нарадзіўся Сцяпан Гаўрусёў (1931-1988).
Беларускі паэт, перакладчык.
Скончыў Магілёўскае педвучылішча. Працаваў у газеце «Звязда», выдавецтве «Беларусь».
Аўтар вершаў, 13 зборнікаў паэзіі, шматлікіх рэцэнзій і літаратурна-крытычных артыкулаў.
Пераклаў на беларускую мову шэраг твораў А. Твардоўскага, М. Ісакоўскага, М. Святлова, А. Пракоф’ева, М. Дудзіна, С. Нараўчатава, Я. Райніса, Г. Гуляма, Міртэміра, Я. Судрабкална, І. Харыка, А. Туманяна, М. Джаліля.
1933 год. Нарадзіўся Уладзімір Вітко.
Беларускі мастак.
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча. Працаваў у Віцебску мастаком на фабрыцы «КІМ», на шаўковым камбінаце, у мастацка-вытворчых майстэрнях.
Яго творы захоўваюцца ў музеях Беларусі, Польшчы, у дырэкцыі выставак Мастацкага Фонда Беларусі, у прыватных калекцыях у Беларусі, Расіі, Польшчы, Германіі, Італіі.
Аўтар пейзажаў, выкананых пераважна ў тэхніцы алейнага жывапісу, нацюрмортаў, партрэтаў.
Для жывапіснай манеры мастака характэрнымі з’яўляюцца арыгінальнасць і смеласць каларыту, імкненне да абагульнення форм, дэкаратыўнай гучнасці, альбо, наадварот, наўмыснай прыглушанасці колеру.
Памёр 7 красавіка 2020 года.
1933 год. У Берліне і іншых гарадах Германіі нацысты ўчынілі дэманстрацыйнае спаленне кніг.
Познім вечарам у цэнтры Берліна, на плошчы Оперы, гітлераўцы ўчынілі масавае спаленне кніг, “чужых арыйскаму духу”. Агню былі адданы творы Г. Гейне, Л. Талстога, Э. Заля, М. Пруста, Э.-М. Рэмарка, Т. Мана, Г. Мана, Г. Уэлса, Д. Лондана…
Па сведчанні відавочцаў, велізарны натоўп, які атачыў гіганцкае вогнішча, прыйшоў у захапленне ад істэрычнага выступу арганізатара гэтага дзейства, рэйхсміністра народнай асветы і прапаганды Паўля Ёзэфа Гебельса.
У свой час Гейнэ, некалі каханы Гебельсам, па-прароцку заўважыў: “Хто спальвае кнігі, калі-небудзь будзе спальваць людзей”…
1940 год. У Варшаве забіты Станіслаў Булак-Балаховіч (1883-1940).
Расійскі, беларускі і польскі вайсковы дзеяч, афіцэр кавалерыі рускай арміі, генерал-маёр Белай арміі, генерал арміі БНР, камандзір добраахвотніцкіх атрадаў польскай арміі, удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі на баку генерала Франка.
У 1921 годзе быў прызнаны Дзяржаўным камітэтам БНР «вярхоўным камандуючым над усімі ўзброенымі сіламі Беларусі». У паваенны час займаўся сельскай і лясной гаспадаркай у Белавежскай пушчы. Агенты АДПУ арганізавалі на яго некалькі замахаў.
Пасля акупацыі Польшчы Трэцім Рэйхам спрабаваў арганізаваць партызанскі атрад для барацьбы з нацысцкімі акупантамі, удзельнічаў у абароне Варшавы.
Забіты нямецкім патрулём.
У Варшаве на будынку праваслаўнай духоўнай семінарыі ў раёне Саска-Кэмпа знаходзіцца памятная дошка ў памяць пра Булак-Балаховіча.
Вядомыя яго два вершы па-беларуску: «Покліч бацькі» і «Шарак ці брысь». Выпусціў дзве кнігі пра магчымасць вайны з Германіяй: «Вайна, будзе ці не будзе», «Далоў Гітлера ці хайль Гітлер?».
1942 год. Нарадзіўся Сяргей Панізнік.
Беларускі паэт, празаік, публіцыст.
Скончыў Магілёўскае медвучылішча, факультэт журналістыкі Львоўскага вышэйшага ваенна-палітычнага вучылішча.
Працаваў ваенным журналістам, у газеце «Вячэрні Мінск», на Дзяржтэлерадыё БССР, у выдавецтве «Юнацтва», у Нацыянальным навукова-асветніцкім цэнтры імя Ф. Скарыны, у Літаратурным музеі Янкі Купалы.
Аўтар 9 зборнікаў паэзіі, шэрагу кнігі публіцыстыкі. Піша для дзяцей: зборнікі вершаў «Адкуль вясёлка п’е ваду», «Жыцень», «Мы – грамацеі», «Золкая зёлка».
У перыядычным друку выступае па праблемах сучаснага літаратурнага працэсу.
1997 год. Урачыстая каранацыя Папай Рымскім абраза Маці Божай Каралевы Палесся – Лагішынскага абраза.
Цудадзейны абраз Маці Божай Лагішынскай быў урачыста каранаваны. Кароны, благаслаўлёныя Папам Янам Паўлам II, былі прывезеныя ў Беларусь і ўскладзеныя на абраз кардыналам Казімірам Свёнткам, які ў той час быў ардынарыем Пінскай дыяцэзіі. Маці Божая ў Лагішыне была ўрачыста абвешчана Каралеваю Палесся і заступніцаю Пінскай дыяцэзіі.
2005 год. Каля Брандэнбургскіх варот ў Берліне адкрыты мемарыял ахвярам Халакосту.
Падчас Халакосту загінула 6 000 000 габрэяў.
На плошчы 19 000 квадратных метраў (два футбольных поля) у шахматным парадку ўстаноўлены 2 711 шэрых блокаў вышынёй ад 0,2 да 4,7 м – камены лабірынт, выхад з якога наведвальніку трэба шукаць самастойна. Пад зямлёй на плошчы 800 квадратных метраў пабудавана Месца інфармацыі з матэрыяламі аб Халакосце, яго прычынах і наступствах.
У прыватнасці, прадстаўлены спіс з ізраільскага комплексу Яд Вашэм, які змяшчае імёны каля 3 000 000 загінуўшых.
На цырымоніі адкрыцця музея прысутнічала ўся нямецкая палітычная эліта, у тым ліку прэзідэнт, федэральны канцлер і старшыня бундэстага, а таксама каля 1 000 гасцей з усяго свету, сярод якіх было некалькі чалавек, якія перажылі Халакост.
У Магілёве вынесены жорсткі прысуд актывісту з Нароўлі Мікалаю Віткоўскаму, абвінавачанаму ў здрадзе дзяржаве.
Суд над палітычным актывістам адбываўся за зачыненымі дзвярыма, піша “Гомельская вясна”. Таму, у чым менавіта, на думку абвінаваўчага боку, заключалася здрада дзяржаве, даведацца пакуль немагчыма.
У лістападзе 2025 года Мікалай Віткоўскі быў знойдзены ў СІЗА магілёўскай турмы №4. Да гэтага доўгі час праваабаронцы не маглі высветліць яго месцазнаходжання. Мужчына быў затрыманы ў верасні мінулага года супрацоўнікамі КДБ.
Крыніца з турмы і паведаміла пра прысуд Віткоўскаму.
Адзначым, што ў верасні разам з Мікалаем Віткоўскім знік і актывіст з Калінкавічаў Аляксанжр Елісееў. Акрамя “здрады дзяржаве”, яму інкрымінавалі абразу беларускага дыктатара. Зараз праваабаронцы намагаюцца даведацца пра лёс Аляксандра Елісеева.
