Дзень у гісторыі. 20 снежня. Першая ўзгадка пра Клімавічы

Міжнародны дзень салідарнасці людзей (International Human Solidarity Day, з 2006 года). 

Абвешчаны Генеральнай Асамблеяй ААН у рэзалюцыі, якая была прысвечаная правядзенню першага Дзесяцігоддзя ААН па барацьбе за ліквідацыю галечы. У Дэкларацыі тысячагоддзя адзначаецца, што салідарнасць у ХХІ стагоддзі стане адной з фундаментальных каштоўнасцей чалавецтва.

Салідарнасць – адзінства перакананняў і дзеянняў, узаемадапамога і падтрымка членаў сацыяльнай групы, якія грунтуюцца на агульнасці інтарэсаў і неабходнасці дасягнення агульных групавых мэт, сумесная адказнасць.

Дзень салідарнасці

1581 год. Першая пісьмовая ўзгадка пра Клімавічы.

Упершыню Клімавічы ўзгаданы ў дакуменце звязаным са шляхецкім родам Асмалоўскіх. У 1626 годзе тут заснаваны манастыр дамініканцаў. З 1720 года належалі Бялецкім, з 1758 – Галынскім.

У 1804 годзе ў Клімавічах знойдзены найбуйнейшы на тэрыторыі Беларусі скарб антычных манет.

Герб Клімавіч
Герб Клімавіч

 

1803 год. ЗША зрабілі найбуйное ў гісторыі зямельнае набыццё. У Напалеона Банапарта набыта французская Луізіяна. 

Луізіяна – велізарная тэрыторыя паміж ракой Місісіпі і Скалістымі гарамі, што ўключае сучасныя штаты Луізіяна, Місуры, Небраска, Аёва, Арканзас, Паўночная і Паўднёвая Дакота, Канзас, Мінесота, Мантана, Ваёмінг, Каларада, Аклахома. Пасля здзелкі плошча ЗША адразу павялічылася ў 2 разы. Набыццё абышлося ЗША у 15 мільёнаў долараў, што амаль удвая танней (за гектар), чым пры пазнейшай пакупцы Аляскі ў Расіі. ЗША даказалі, што можна тэрытарыяльна пашырацца не пад час захватніцкіх войн, а цывілізавана, за грошы.

Луізіана

1804 год – гараднічых у Магілёве, Мсціславе і Чавусах замяняе гарадская паліцыя.

20 снежня 1804 г. у межах імперскай рэформы гараднiчыя праўленні ў Магілёве, Мсціславе і Чавусах былі ператвораны ў гарадскія паліцыі, а гараднічыя перайменаваныя ў паліцмейстраў.

Гараднічы

1840 год. Нарадзіўся Казімір Альхімовіч

Беларускі і польскі мастак.

Як удзельнік паўстання 1863-1864 гадоў, быў сасланы на Урал.

Пасля ссылкі вучыўся ў Варшаве, Мюнхене, Парыжы.

Яго творчасці характэрная гістарычная і міфалагічная тэматыка, пейзажы Літвы, Татраў, рэлігійныя палотны, жанравыя сцэнкі.

Ствараў карціны на тэмы беларускай, польскай і літоўскай гісторыі: «Пахаванне Гедыміна», «Ліздзейка з дачкой на руінах царквы Пяруна», «Абарона Ольштына», «Смерць Глінскага ў турме» і іншыя.

У творах, створаных пад уплывам ссылкі, гучыць пратэст супраць царскага самадзяржаўя: «Смерць у выгнанні», «Пахаванне на Урале», «На этапе» і іншыя.

Захапляўся роспісам фарфору і фаянсу, разьбой па дрэве.

Ілюстратар твораў Ю. Славацкага,  А. Міцкевіча.

Вялікая колькасць прац мастака захоўваецца ў варшаўскім Народным музеі.

Памёр 31 снежня 1916 года.

Казімір Альхімовіч

1860 год. Нарадзіўся Яўхім Карскі

Беларускі філолаг-славіст, заснавальнік беларускага навуковага мовазнаўства і літаратуразнаўства, этнограф, фалькларыст, палеограф. Акадэмік Пецярбургскай і Чэшскай акадэмій навук, член Інбелкульта.

Абараніў дысертацыю па беларускім мовазнаўстве «Да гісторыі гукаў і форм беларускай гаворкі» (1893). Працаваў прафесарам універсітэтаў Варшаўскага (загадчык кафедрай, дэкан гісторыка-філалагічнага факультэта, рэктар, 1905-1910), Растоўскага  (1915-1916, былы Варшаўскі), Мінскага педінстытута.

Удзельнік беларускага нацыянальнага руху, ганаровы старшыня Першага ўсебеларускага з’езда, старшыня камісіі па адкрыцці БДУ.

Аўтар  больш за 1000 прац, у тым ліку даследаванняў па гісторыі беларускай мовы, дыялекгалогіі, фальклоры, этнаграфіі, гісторыі беларускай літаратуры, сямітомнай працы «Беларусы» – энцыклапедыі беларусазнаўства. Прарадзімай славян  лічыў Палессе, даказваў, што беларусы – аўтахтоны на сваіх землях, склаў этнаграфічную карту Беларусі пачатку ХХ стагоддзя

На радзіме вучонага, на будынку сярэдняй школы ў в. Лаша апрацуе з 1964 года мемарыяльны музей, яго імя носіць Гродзенская абласная бібліятэка.

Памёр 29 красавіка 1931 года.

Яўхім Карскі

1937 год. Расстраляны ўраджэнец в. Бяседавічы Хоцімскага раёна Іван Сурта

Педагог, дзяржаўны дзеяч, акадэмік, прэзідэнт акадэміі навук.

Пасля рэвалюцыі працаваў старшынёй Клімавіцкага павятовага, Гомельскага губвыканкама, служыў у ВЧК і ДПУ, быў наркамам (1933-1936) аховы здароўя, членам ЦВК БССР

Арыштаваны ў жніўні 1937 года ДПУ, 19 снежня 1937 года прыгавораны да расстрэлу. Расстраляны ў адну ноч з Я. Афанасьевым, В. Дружчыцам, А.Ляшчынскім, М. Матусевічам, Ф. Сулкоўскім, І.Валадзько, Д. Турбовіч, С. Некрашэвічам, М. Піятуховічам і іншымі (усяго больш за 200 чалавек).

Сурта Іван

1937 год. Расстраляны Сцяпан Некрашэвіч

Беларускі навуковец і грамадскі дзеяч, акадэмік. Заснавальнік, разам з Я.  Карскім і І. В. Воўк-Левановічам,  сучаснай літаратурнай беларускай мовы.

Адзін з кіраўнікоў Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў, працаваў у  наркамасветы БССР, старшынёй Навукова-тэрміналагічнай камісіі. Удзельнік арганізацыі Інбелкульта, акадэміі навук, яе віцэ-прэзідэнт, дырэктар Інстытута мовазнаўства, старшыня камісіі па ўкладанні слоўніка жывой беларускай мовы.

Распрацаваў тэарэтычныя асновы і прынцыпы стварэння дыялекталагічных слоўнікаў беларускай мовы. Аўтар даследаванняў па гісторыі беларускай мовы, правапісу спрэчных дзеяслоўных форм.

У 1930 годзе арыштаваны ДПУ, у 1931 годзе прыгавораны да высылкі ў Удмурцію. Зноў арыштаваны ў  1937 годзе, 19 снежня 1937 года прыгавораны да расстрэлу.

Некрашэвіч

1937 год. Расстраляны Міхаіл Піятуховіч

Беларускі літаратуразнавец, крытык, педагог.

Даследчык беларускай літаратуры. Член навукова-тэрміналагічнай камісіі, Інбелкульта, акадэмік, прафесар і дэкан педагагічнага факультэта БДУ.

З прычыны грубых палітычных абвінавачванняў яго навуковых апанентаў, пераехаў на Каўказ, дзе працаваў у Паўночна-Каўказскім і Паўночна-Асецінскім педагагічных інстытутах.

Арыштаваны ў 1937 годзе, прыгавораны да расстрэлу і расстраляны ў Мінску.

Даследчык заходнееўрапейскай, у тым ліку французскай, беларускай літаратуры, творчасці Якуба Коласа.

Аўтар “Нарысаў гісторыі беларускае літаратуры…”, даследаванняў пра фальклор, Ф. Скарыну, Ф. Багушэвіча, Я. Купалу, Я. Коласа, М. Багдановіча, Ц. Гартнага, Ядвігіна Ш., М. Чарота, К. Чорнага і іншых. Рэдактар-укладальнік хрэстаматыі «Выпісы з беларускае літаратуры: Новы і найноўшы кругабегі», рэдактар і аўтар уступнага артыкула да твораў П. Труса.

Піятуховіч

1945 год. Выйшаў першы нумар  «Настаўніцкай газеты» накладам 20 000 паасобнікаў.

Выходзіць на беларускай мове, спачатку (1945-1957) як штотыднёвік, потым 2 разы (1958-1998), 3 разы (1998-2022), з  ліпеня 2022 года зноў 2 разы на тыдзень.

Галоўнай праблемай, якую на пачатку свайго існавання вырашала «Настаўніцкая газета», было “адраджэнне нацыянальнай школы, аб’яднанне і папулярызацыя перадавога педагагічнага досведу”. Аднымі з першым рубрык на той час сталі рубрыкі «Метадычная старонка» і «У дапамогу настаўніку».

Асвятляе праблемы адукацыі і выхавання, пытанні  педагогікі і практыкі, адрасавана настаўнікам, выкладчыкам, навукоўцам, навучэнцам, студэнтам, бацькам.

Газета Настаўніцкая

1962 год. На Гомельскім суднарамонтна-суднабудаўнічым заводзе пабудаваны першы ў Беларусі цеплаход на падводных крылах.

У 1918 годзе ў Гомелі былі заснаваны суднарамонтныя майстэрні, якія забяспечвалі патрэбы Дняпроўскай ваеннай флатыліі. На іх базе ў 1935 годзе з’явіўся суднарамонтны завод. 

У 1941-1944 гадах завод працаваў у эвакуацыі ў Сталінградзе. Вырабляў як суднабудаўніча-суднарамонтны (1959-2012, банкрут з 2002 года) пасажырскія цеплаходы на падводных крылах «Палессе», судны розных мадыфікацый, грузавыя цеплаходы класа “рака-мора” “Надзея”.

Загалоўнае фота: Цеплаход на падводных крылах «Палессе» ў Будапешце.

1982 год. Званне Ганаровы грамадзянін Магілёва надана Аркадзю  Гушчыну, генерал-лейтэнанту. 

У 1944 годзе намеснік камандзіра 6-го гвардейскага штурмавога інжынерна-сапернага батальёна забяспечыў фарсіраванне рэк Проні, Басі, пераправу праз Дняпро пры вызваленні Магілёва.

Аркадзь Гушчын

Жители Краснополья испытали смешанные чувства из-за ремонта дороги

В Краснополье отремонтировали дорогу, но замешкались с тротуаром – все силы перебросили на другой объект

Смешанные чувства испытывают жители улицы Энергетиков в Краснополье. Они поделились ими с редакцией местной газеты. Журналистам удалось установить, что регистрируется ликование в связи с ремонтом улично-дорожной сети на их улице, но:

  • радость была омрачена тем, что работы уже который месяц не доведены до логического завершения;
  • обещанная пешеходная дорожка на улице так и не сделана; 
  • стопки бордюров к ней завезены, территория ограждена, но работа стоит; 
  • дети пошли в школу и вынуждены передвигаться по проезжей части.

Журналисты обратились за разъяснениями в филиал «Могилевоблдорстрой» и выяснили, что все силы “были задействованы на подготовке объекта “Рыбхоз Палуж”.

Краснопольчан утешает лишь то, что в Эстонии дела обстоят еще хуже. Там, как сообщает автор разгромного текста о рыбхозе, замечено “вопиющее нарушение фундаментальных принципов европейской социальной модели”.

Фото газеты “Чырвоны Сцяг”.

В Быхове горел зерносушильный комплекс

Подразделение МЧС в Быхове спасало от огня овес, но тонна все равно сгорела.

О пожаре стало известно под утро шестого сентября. Спасателей вызвали после того, как один из работников КЗСК почувствовал запах дыма и увидел тление на третьем ярусе шахты.

Пожар начали тушить еще до приезда МЧС.

В комплекс было загружено тридцать тонн овса. Спасти удалось двадцать девять.

Фото ведомственного сайта МЧС Беларуси.

Жители Костюкович жалуются на стаю агрессивных собак

Директор костюковичского коммунхоза отправил заявку на отлов бродячих собак после публикаций в социальных сетях.

По Костюковичам бегают бездомные, агрессивные псы, которые бросаются на людей, пугают детей и, якобы, разорвали семь кошек.

Власти зашевелились только после публикации видео о стае в сообществе “Подслушано Костюковичи”.

После этого в дело вступила районная газета, а директор УКПП «Костюковичский жилкоммунхоз» пояснил, что “осуществлять отлов безнадзорных животных уполномочено только специализированное предприятие” и заявка туда уже отправлена.

Перед нами тот случай, когда достучаться до начальства проще всего выложив видео в социальной сети. Способ, конечно, эффективный, однако вместо исполнения желаний можно нарваться на обвинение не только в клевете, но и в экстремизме.

Фото скриншот видео.

Отдых в детском лагере на Круглянщине грозил опасностью

Попасть под тяжелые ворота или напороться на гвозди на лавочке можно было в детском лагере в Круглянском районе.

Речь идет о базе отдыха детей и подростков в Круглянской детско-юношеской спортивной школе. Там в спортивно-оздоровительном лагере дети находились круглосуточно, говорится в сообщении на сайте Генпрокуратуры РБ.

Прошедшая прокурорская проверка нашла в лагере, как минимум, два потенциально опасных места. Во-первых, футбольные ворота находились в незакрепленном состоянии, поэтому не исключалась возможность их случайного падения. Во-вторых, не были приняты меры по ремонту поврежденной скамейки, с которой торчали гвозди. 

Прокуратура Круглянского района вынесла предписание и представляющие опасность конструкции убраны. Остается вопрос, неужели только прокуроры, но никак не педагоги и администрация лагеря, смогли увидеть торчащие из поломанной скамейки гвозди и незакрепленные футбольные ворота?

Фотоснимок: прокуратура Круглянского района

Хотимский район газоснабжения навечно с Россией

Начальник Хотоминского района газоснабжения поблагодарил Россию за тактическое ядерное оружие.
Сергей Погуляев, начальник Хотоминского района газоснабжения, неожиданно заговорил о духовной и территориальной близости с Россией. Он от всей души поблагодарил соседнюю страну за то, что она поддержала Беларусь в непростое время, по-братски поделившись тактическим ядерным оружием.

Свой интерес к этой скользкой теме Погуляев объяснил тем, что Хотимщина граничит с несколькими районами Российской Федерации, а экономическое сотрудничество, особенно в сфере сбыта «молока», с каждым днем становится все крепче.

В заявлениях Сергея Погуляева была бы логика, если бы ядерное или экономическое сотрудничество хоть как-то влияло на благосостояние Хотимского района.
Пока ни то, ни другое не принесло Хотимщине особой пользы — район считается самым депрессивным и отсталым в регионе.

Однако газовиков это не касается — их зарплаты традиционно на порядок выше, чем в других отраслях «народной» экономики.

Фото из областной газеты «Шлай Октябрька».

Утечка химикатов в Белыничах: спасатели устраняли последствия аварии

В Белыничах из кузова грузовика вытекло химическое вещество. К месту происшествия прибыли спасатели, чтобы устранить угрозу.

В экстренные службы поступило сообщение об утечке химического вещества из грузового автомобиля в Белыничах. Грузовик перевозил дезинфицирующее средство в пластиковых бочках и канистрах общим весом 20 тонн. Одна из пластиковых бочек объемом 200 литров опрокинулась и была повреждена. 

Спасатели устранили утечку и приняли меры по предотвращению дальнейшего распространения химиката. Информация о пострадавших не поступала.

Фото: МЧС Беларуси.

Пожар в “Губернской” – в Могилеве горел отель

Пожар в гостинице «Губернская» в Могилеве. Загорелся теплоузел в подвале.

Сообщение о пожаре в помещении теплоузла гостиницы «Губернская» на улице Ленинской поступило в экстренные службы вчера в 16:30.

Прибывшие на место подразделения МЧС обнаружили задымление в подвальном помещении.На момент прибытия спасателей 15 человек самостоятельно покинули гостиницу.


Из-за пожара повреждены электронагреватели для воды, стены и потолок в помещении теплоузла покрылись копотью. Пострадавших нет.

Предварительной причиной возгорания названо нарушение правил эксплуатации электросетей и электрооборудования.

Фото и видео ведомственного сайта МЧС Беларуси.

Смертельные отравления на Могилевщине: два случая за три месяца

В Могилевской области зафиксированы два случая отравления суррогатом за три месяца – в Бобруйске и Славгороде

В мае в Бобруйске 49-летнего мужчину доставили из дома в реанимацию с подозрением на острое отравление суррогатами алкоголя. Он скончался менее чем через сутки, не приходя в сознание.

Причиной смерти стало отравление этиленгликолем, содержащимся в антифризах. Его концентрация в организме погибшего превышала летальную дозу в два раза, сообщает БелТА. В доме умершего была обнаружена канистра с розовой жидкостью, в  которой и находился этиленгликоль.

В июне в Славгороде в своей квартире обнаружен мертвым 53-летний мужчина. Как установили эксперты, он выпил метиловый спирт. Концентрация вещества в крови превысила смертельную норму в шесть раз.

На кухне погибшего нашли пустую пятилитровую бутылку из-под стеклоочистителя. 

Фото иллюстративного характера из открытых источников.

Ночная забава в Мстиславле обернулась госпитализацией

Пара жителей Мстиславля выпивали, а ночью решили запустить петарду. В итоге оба попали в больницу с травмами рук и глаз.

Мужчины 1977 и 1980 годов рождения оказались в больнице после того, как решили взорвать петарду, поместив ее в стакан, сообщает областное управление МЧС.

Идея поразвлекаться с пиротехникой родилась у друзейя после того, как они приняли на грудь. В итоге, что-то пошло не так.

Фото иллюстративного характера из открытых источников.