У вёсцы Поблін Глускага раёна ўжо чатыры гады спрабуюць адрадзіць свой кірмаш, які традыцыйна адбываўся на Усшэсце Гасподняе.
«Шмат дзесяцігоддзяў запар у вёсках Глускага раёна праходзілі кірмашы, прымеркаваныя да рэлігійных святаў. Слова “кірмаш” у беларускай мове азначае не толькі “рынак”, але і “свята”. У першай палове дня людзі звычайна ішлі ў царкву, а пасля заканчэння святочнай службы пачыналіся гулянні», – распавядаецца ў відэасюжэце тэлеграм-канала «Мястэчка Глуск».
Чатыры гады таму старадаўні кірмаш у Побліне пачалі адраджаць. Спачатку было толькі набажэнства на месцы вясковай царквы, а потым арганізавалі і гулянні. У мінулым годзе нават запрашалі артыстаў з Бярозаўкі.
Усшэсце заўсёды выпадае на чацвер. У будні дзень сабрацца ўсім складана, таму святкаванне звычайна пераносяць на суботу.
Як і заведзена, спачатку адбылася святочная служба на месцы, дзе калісьці стаяла вясковая царква. А потым усе селі за багата накрыты стол.
“На кірмаш збіраюцца вяскоўцы з розных гарадоў і вёсак, спецыяльна прыязджаюць былыя поблінцы, прыходзяць дачнікі. Усе на адзін вечар адкладаюць сваю працу, якой у гэты час звычайна вельмі шмат, і ідуць на кірмаш”, – гаворыцца ў сюжэце.
Сёлета людзей было менш, чым летась, але ўсё роўна сабраліся, гаманілі, успаміналі мінулае, радаваліся сустрэчы. І, канечне, самае галоўнае – што сустрэліся, сабраліся дружнаю грамадою, усе разам, як калісьці іх дзяды і прадзеды.
Пракуратура выявіла запазычанасць па заробку перад 152 работнікамі сельгасарганізацыі ў Касцюковіцкім раёне.
Заробак у агульнай суме больш за 230 тыс. рублёў не быў выплачаны яшчэ за сакавік 2026 года. Пракуратура запатрабавала неадкладна выплаціць грошы.
Таксама было накіравана даручэнне ў адрас Крычаўскага міжраённага аддзела Дэпартамента дзяржаўнай інспекцыі працы аб падрыхтоўцы справы аб адміністрацыйным правапарушэнні па арт.10.12 КаАП (парушэнне заканадаўства аб працы) у адносінах да кіраўніка сельгасарганізацыі.
Па даным даным пракуратуры, у выніку заробак работнікам быў выплачаны, а на кіраўніка быў накладзены штраф.
Надзвычайнае здарэнне адбылося ў адным з гаражоў у магілёўскім мікрараёне Фаціна. Трое жыхароў абласнога цэнтра рамантавалі Citroen Berlingo і збіраліся прыступіць да зварачных работ. Перад гэтым яны знялі з аўтамабіля газавы балон – нібыта ўсё зрабілі правільна. Пасля гэтага пачалі рэзаць метал вуглавой шліфмашынкай. Паляцелі іскры. Балон аказаўся негерметычным: з яго падтраўліваў газ. Успыхнула газапаветраная сумесь. Выбух, мяркуючы па наступствах, быў моцным. У гаражы пашкоджана сцяна, зрушылася жалезабетоннае перакрыцце, пацярпелі вароты. Траўмы атрымалі ўсе трое. Сын гаспадыні гаража адкараскаўся апёкамі. У другога магілёўца – шматлікія ўдары рук і ног. Самыя цяжкія траўмы атрымаў трэці ўдзельнік рамонту – апёкі 50 працэнтаў цела. Верагодна, яго стан аказаўся такім цяжкім з-за прамасленай робы. Падчас успышкі адзенне загарэлася.
У Магілёве адбылося пасяджэнне калегіі галоўнага ўпраўлення жыллёва-камунальнай гаспадаркі аблвыканкама.
У цэнтры ўвагі ўдзельнікаў пасяджэння, нібыта былі вынікі працы ў мінулым ацяпляльным перыядзе і задачы па падрыхтоўцы галіны да працы ў асенне-зімовы перыяд 2026/2027 гадоў.
Але асноўны ўпор кіраўнік прафсаюза работнікаў ЖКГ Павел Жуйкоў зрабіў на “вынікі выканання арганізацыямі ЖКГ вобласці патрабаванняў дырэктывы Лукашэнкі №12 «Аб рэалізацыі асноў ідэалогіі беларускай дзяржавы”.
Жуйкоў заявіў, што “праца ў гэтым кірунку будуецца праз інфармацыйную, выхаваўчую і сацыяльна-культурную дзейнасць”.
Замест таго, каб абмеркаваць тое, як лепш абслугоўваць насельніцтва, магілёўскія чыноўнікі прымяняюць “план Качанавай” па закрыцці ратоў тым, хто скардзіцца.
З 9 мая “Чырвоная Зорка”, найстарэйшы кінатэатр Магілёва, знік з гарадскіх афіш. Спачатку супрацоўнікі спасылаліся на абстрактныя тэхнічныя прычыны, затым “Кінавідэапракат” даў лаканічны адказ: установа закрыта ў сувязі з праектнымі і вышукальнымі работамі ў рамках падрыхтоўкі да рэканструкцыі.
Кінатэатр на Першамайскай быў перабудаваны ў 1930 годзе з дарэвалюцыйнага ілюзіёна “Чары”, а той стаяў на фундаментах згарэлага манежа-экзерцыргаўза, узведзенага архітэктарам Васілём Стасавым.
Будынак, нягледзячы на ваенныя разбурэнні і перабудовы 1948 і 1954 гадоў, у цэлым захаваў першапачатковы выгляд помніка канструктывізму.
Што з’явіцца пасля рэканструкцыі
Згодна з заданнем на праектаванне, зацверджаным у 2025 годзе, унутраная прастора кінатэатра будзе цалкам перафарматаваная. На двух паверхах размесцяцца чатыры глядзельныя залы, зоны адпачынку і харчавання.
Першы паверх:
вялікая зала на 200 месцаў з функцыяй імерсіўнага кіно і планетарыя;
сямейная зала на 60 месцаў;
камерная зала-“камфорт” на 30 месцаў;
кінабар з паўнавартаснай кухняй;
фудкорт і агульны гардэроб.
Другі паверх:
VIP-зала на 30 месцаў з асобным гардэробам;
гульнявая зона з гардэробам;
кінабар і фудкорт.
Тэхнічнае аснашчэнне:
4K лазерныя праектары ва ўсіх залах;
сістэмы аб’ёмнага гуку;
цэнтралізаваная музычна-інфармацыйная сістэма ва ўсіх памяшканнях;
адзіная апаратная для кіравання чатырма заламі;
ліфт для маламабільных наведвальнікаў.
Тэрміны
Распрацоўка праектна-каштарыснай дакументацыі павінна была завяршыцца да канца мая. Будаўнічыя работы запланаваныя на 2027 год. Зрэшты, мяркуючы па закрыцці кінатэатра пад падставай “праектных работ”, якія па плане павінны былі ўжо завяршыцца, праект прыкметна адстае ад графіка.
Міжнародны дзень зніклых дзяцей (International Missing Children’s Day, з 2010 года).
Гэта дата вядзе сваю гісторыю з ЗША, а сімвалам Дня з’яўляецца выява сіняй незабудкі.
У гэты дзень у 1979 годзе па дарозе дадому знік амерыканскі 6-цігадовы школьнік Эвіян Пейтс, яго шукалі ўсім светам, справа атрымала шырокі рэзананс, але пошукі не мелі поспеху. Праз 4 гады пасля гэтай падзеі прэзідэнт ЗША Рональд Рэйган абвясціў 25 траўня Нацыянальным днём зніклых дзяцей, а яшчэ праз год, у 1984-м, быў заснаваны Нацыянальны цэнтр пошуку зніклых і эксплуатаваных дзяцей.
Неўзабаве дадзеную ініцыятыву падтрымалі і ў шэрагу еўрапейскіх краін, і ў 1997 годзе быў створаны Міжнародны цэнтр пошуку дзяцей, якія зніклі і эксплуатуюцца. Менавіта па яго ініцыятыве ў 2010 годзе і быў заснаваны Міжнародны Дзень зніклых дзяцей.
Зніклае дзіця – гэта надзвычайнае здарэнне сусветнага маштабу, а для бацькоў няма нічога горш дадзенага факту. І заснаванне гэтага Дня стала спробай прыцягнуць увагу сусветнай грамадскасці да праблемы знікнення непаўналетніх, да праблемы абароненасці дзяцей ад выкраданняў, цяжкіх жыццёвых сітуацый і супрацьпраўнай эксплуатацыі.
1780 год. Прыём Кацярыны II у Магілёве духоўных асоб.
У доме генерал-губернатара былі прыняты Магілёўскі праваслаўны біскуп Г. Каніскі і біскуп Беларускіх каталіцкіх цэркваў С. Богуш-Сестранцэвіч з канонікамі і іншымі духоўнымі асобамі.
1792 год. Геранёны атрымалі герб «Няўдзячнае сэрца».
Зараз гэта аграгарадок у Іўеўскім раёне.
Раней існавалі Манівідавы Геранёны (цяперашнія Суботнікі), Жыгімонтавы Геранёны (Зыгмунцішкі) і Гаштольдаўскія, альбо Мураваныя, Геранёны, за якімі ўрэшце і засталася назва.
Упершыню згадваюцца ў 1411 годзе. У мястэчку Гаштольды пабудавалі замак. Пры каралю Аўгусце III (1733-1763) Геранёны атрымалі магдэбургскае права (паводле іншых крыніц, у 1630-я гады).
1907 год. У Вільні адбыўся з’езд настаўнікаў.
Створаны Беларускі настаўніцкі саюз. Ва ўмовах рэакцыі пасля паражэння рэвалюцыі 1905-1907 гадоў саюз не змог разгарнуць шырокую дзейнасць і спыніў існаванне.
Адноўлены намаганнямі І. Луцкевіча ў час 1-й сусветнай вайны, але забаронены германскімі акупацыйнымі ўладамі.
І. Луцкевіч
1917 год. У Ялце памёр Максім Багдановіч (1891-1917).
Беларускі паэт, публіцыст, літаратурны крытык. Зорка беларускай паэзіі.
Напэўна, няма такога беларуса, які б не ведаў хоць некалькі радкоў з вершаў паэта, не захапляўся ім як асобай і чалавекам.
Яго спадчына ўвайшла ў залаты фонд беларускай культуры.
Упершыню пачаў гутарыць на беларускай мове ў 1895 годзе ў в. Вяззе (зараз – Асіповіцкі раён), калі гасцяваў у сваякоў. Там цяпер усталявана мемарыяльная шыльда (на доме сваякоў, з 1986 года – будынак спартовай базы).
Асноўны кірунак яго творчасці – патрыятычнае служэнне сацыяльнаму і нацыянальнаму вызваленню беларускага народа.
Сузаснавальнік пейзажнай і інтымнай любоўнай лірыкі ў беларускай паэзіі. Вялікая заслуга паэта ў распрацоўцы гістарычнай тэмы і урбаністычных матываў.
Яго творчасць мела першаступеннае значэнне ў гістарычным самапазнанні народа і сцвярджэнні яго месца ў гісторыі чалавецтва.
Пераклаў на беларускую мову вершы П. Верлена, Э Верхарна, Г. Гейнэ, А. Пушкіна, Авідзія, Гарацыя і іншых паэтаў, на рускую – творы Янкі Купалы, Т. Шаўчэнкі, І. Франко.
Пахаваны на Старых могілках у Ялце.
У 1980-х гадах уздымалася пытанне пераносу праху паэта з Ялты ў Мінск.
Працуюць музеі паэта ў Мінску, Гродне, Яраслаўлі, яго імя носяць вуліцы ва ўсіх абласных цэнтрах і буйных гарадах Беларусі, у Ніжнім Ноўгарадзе, Яраслаўлі і Ялце, беларускія школы і бібліятэкі.
Помнікі паэту пастаўлены ў Яраслаўлі, Мінску.
У 1991 годзе імя Максіма Багдановіча ўнесена ў каляндарны спіс ЮНЕСКА “Гадавіны выдатных асоб і падзей”.
1937 год. Нарадзіўся Сяргей Сідор (1937–1998).
Вучоны, педагог, доктар педагагічных навук, беларускамоўны прафесар БДУ, дзеяч ТБМ, БНФ, аўтар падручнікаў па геаграфіі Беларусі (1989-1990-я).
У 1971–1974 гадах працаваў на кафедры эканамічнай геаграфіі Магілёўскага педінстытута.
Часта яго называюць “Смоліч” геаграфіі 1990-х гг., бо яго намаганнямі, геаграфія Беларусі стала вывучацца ў школах як асобны прадмет і на працягу года. Раней геаграфія краіны асобна не вывучалася, хаця падручнікі былі.
Апісаў Беларусь у геаграфічным ракурсе («Геаграфія Беларусі. Энцыклапедычны даведнік», «Займальная геаграфія Беларусі», «Геаграфія Беларусі ў пытаннях і адказах»).
1938 год. У Мінску адкрыўся Беларускі дзяржаўны тэатр оперы і балета.
Зараз Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета – адзіны ў Беларусі тэатр оперы і балета, адзін з двух музычных тэатраў краіны разам з Музычным тэатрам. Галоўная музычная і тэатральная пляцоўка краіны.
Размешчаны ў гістарычным раёне Мінска – Траецкім прадмесці ў велічным будынку, акружаным маляўнічым паркам.
Будынак оперы – помнік міжнароднага значэння, узор савецкага канструктывізму з элементамі ар-дэко (архітэктары І. Лангбард, Г. Лаўроў).
Пастаноўкі большасці спектакляў у тэатры ідуць на мове арыгінала, а таксама на беларускай і рускай.
1942 год. Памёр у ГУЛАГу Іван Замоцін (1873-1942).
Беларускі літаратуразнаўца. Акадэмік Акадэміі навук БССР, член-карэспандэнт АН СССР. Доктар філалагічных навук. Прафесар Варшаўскага, Пецярбургскага, Данскога, Беларускага ўніверсітэтаў.
Адзін з пачынальнікаў беларускага літаратуразнаўства XX стагоддзя. Першы загадчык кафедры беларускай літаратуры і этналогіі БДУ. Дырэктар Інстытута літаратуры і мастацтва АН БССР.
Складальнік і рэдактар выданняў М.Багдановіча, Алеся Гаруна, Паўлюка Труса, Цёткі і іншых.
Арыштаваны ДПУ БССР у 1938 годзе, асуджаны да зняволення ў лагерах.
1943 год. Партызаны ў Шклоўскім раёне паставілі рэкорд.
Партызаны брыгады “Чэкіст” адначасова разграмілі тры варожых гарнізона ў вёсках Шклоўскага раёна.
1948 год. У Польшчы расстраляны сталінскай сакрэтнай службай бяспекі Вітольд Пілецкі (1901-1948).
Жаўнер Другой Польскай рэспублікі, заснавальнік падпольнай арміі супраціўлення, ваенны Арміі Краёвай.
Дзеля таго, каб атрымаць звесткі пра злачынствы нацыстаў, пагадзіўся на ўвязненне ў канцлагеры Асвенцім. Падчас перабывання ў канцлагеры арганізаваў рух супраціву, а ў 1943 годзе ўцёк.
Аўтар першага выведніцкага данясення па Асвенціме, дзякуючы якому Польскі ўрад у выгнанні здолеў пераканаць саюзнікаў пра факты Халакосту. Прыняў удзел у Варшаўскім паўстанні.
Пасля вайны застаўся верным ураду ў Лондане і ў 1948 годзе быў абвінавачаны ў працы на «замежны імперыялізм», пад якім меркавана падразумявалася брытанская разведка МІ6.
Да 1989 года звесткі пра яго лёс і ўчынкі замоўчваліся польскімі камуністычнымі ўладамі..
1964 год. Памёр Васіль Залатароў (1872-1964).
Беларускі кампазітар і педагог. Заслужаны артыст Расіі, народны артыст Беларусі. Прафесар. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі. Пачынальнік беларускай акадэмічнай музыкі.
Вучыўся ў Прыдворнай пеўчай капэле ў М. Балакірава і А. Лядава, Пецярбургскай кансерваторыі па класу М. Рымскага-Корсакава.
Выкладаў у кансерваторыях і музычна-драматычных інстытутах у Расіі, Украіне, Беларусі. Яго вучнямі былі Л. Абеліёвіч, А. Багатыроў, У. Алоўнікаў.
У беларускую музычную культуру арганічна ўвайшлі яго балет па матывах народных легенд «Князь-возера», сімфонія «Беларусь», танцавальная сюіта і уверцюра-фантазія на беларускія тэмы для сімфанічнага аркестра, цыкл апрацовак народных песень для голасу з сімфанічным аркестрам «Кантрасты» і іншыя.
Аўтар манаграфіі «Фуга» – першай рускамоўнай працы, спецыяльна прысвечанай гэтай музычнай форме.
В. Залатароў з выпускнікамі С. Нісневіч, М. Вайнбергам, У. Алоўнікавым, Д. Лукасам, Р. Селіцкім, Л. Абеліевічам, Д. Лукас. Мінск, 1941 год.
1970 год. памёр Мікола Абрамчык (1903-1970).
Беларускі грамадзкі і палітычны дзеяч, публіцыст, інжынер, Прэзідэнт Рады БНР (1947-1970). Дзеяч беларускай эміграцыі ў Чэхаславакіі, Францыі.
Старшыня Беларускага нацыянальнага цэнтру, удзельнік антыкамуністычнага руху, прэзідэнт Лігі за вызваленне народаў СССР. Ініцыятар стварэння беларуская рэдакцыі Радыё «Вызваленне/Свабода».
Пахаваны на могілках Пер-Лашэз у Парыжы.
1991 год. У Мінску пачаўся I Міжнародны кангрэс беларусістаў.
Працаваў 25-27 мая 1991 года.
У Беларусі апошні, шосты кангрэс працаваў 27-29 мая 2015 года.
1992 год. У Беларусі уведзена нацыянальная валюта – беларускі рубель.
Адразу ў народзе атрымала назву “зайчык”.
Народны паэт Ніл Гілевіч са сваімі паплечнікамі адстойваў гістарычную назву для нацыянальнай валюты – талер.
Уведзены былі купюры наміналам ад 50 капеек да 50 рублёў. Наміналы 100, 200 і 500 з’явіліся толькі ў снежні. Курс: 1 беларускі рубель = 10 савецкіх рублёў.
у раённым цэнтры культуры панавала асаблівая, неверагодна цёплая атмасфера.
Пісьменнікі Аляксандр Казека (на фота злева), Сяргей Украінка, Уладзімір Ясеў і Сяргей Данілаў зачыталі свае самыя вядомыя творы.
Гаварылі пра жыццё, натхненне і вечнасць з намеснікам старшыні райвыканкама Аляксандрам Саксоновым. Менавіта ён у мінулым фізрук і кандыдат у майстры спорту па плаванні адказвае цяпер за духоўнае развіццё Быхаўшчыны.
Вельмі паказальна, што на сустрэчы не прысутнічаў Мікалай Леўчанка – таксама вядомы і заслужаны пісьменнік.
У Быхаве, трэба адзначыць, стаўленне да пісьменнікаў неадназначнае. Напрыклад пра пісьменніка-быхаўчаніна Сяргея Антонава, чые кнігі выдадзены тыражом каля паўмільёна экзэмпляраў і перакладзены на пяць моў, паклапацілася мясцовае ўпраўленне КДБ.
У пратэстах 2020-га Антонаў не ўдзельнічаў, але пісаў у незалежных СМІ пра бардак у Быхаве. Сяргею давялося эміграваць і апошняе згадванне пра яго звязана з выставай у польскім прэзідэнцкім палацы – там гучалі новыя навелы Антонава.
Падобна, што і ў Мікалая Леўчанкі, некалі аблашчанага ўладай, цяпер адносіны з ёй не самыя лепшыя. Затое ў Аляксандра Казекі, у мінулым супрацоўніка КДБ, усё ў ажуры. Ён узначальвае супольнасць пісьменнікаў Магілёўшчыны.
Магілёўская санстанцыя знайшла 59,4 кг пратэрмінаваных прадуктаў у магазіне ПГУП “ВалМаксФішер“ на вуліцы Маўчанскага 53.
Паводле Магілёўскага занальнага цэнтра гігіены і эпідэміялогіі, у памяшканнях магазіна не падтрымліваецца чысціня, а харчовая прадукты былі з пратэрмінаванай прыдатнасцю, без патрэбнай маркіроўкі. Агульная маса такіх прадуктаў склала 59,4 кг.
Санстанцыя запатрабавала спыніць гандаль у магазіне.
Кожная дзяўчына хоча бачыць побач сапраўднага мужчыну – сур’ёзнага, адказнага і рашучага.
Быў хатнім хлопчыкам, а стаў сапраўдным мужчынам.
Ёсць такая прафесія – Радзіму абараняць.
Яно-то – так. Раней студэнт-акулярык вучыў оптаметрычную табліцу на памяць – з асцярогі, што калі не сходзіць у армію, то дзяўчаты любіць не будуць – і трапляў у стройбат ужо з другога курса інстытута.
Цяпер моладзь стала значна разумнейшай. Яна задае сабе пытанне: навошта не армія, калі я вучуся на спецыяліста па нейралінгвістычным праграмаванні?
А сістэма дзяржаўнай рэкламы службы ў арміі так і засталася на ўзроўні фільма «Максім Перапеліца». Менавіта так і бачыць армію галоўны “абаронца” краіны Лукашэнка.
Са школьнай парты
У магілёўскай сярэдняй школе №12 адкрыўся ваенна-патрыятычны клуб «Брыгада» – створаны сумесна з той самай 188-й гвардзейскай інжынернай брыгадай, дзе сёння прымаюць прысягу. Курсанты ўжо ведаюць, куды пойдзе пасля школы: у БНТУ на ваенна-тэхнічны факультэт, а потым – вернуцца ў Магілёў і будуць служыць у 188-й.
Гэта не адзінкавы выпадак. У круглянскім дзіцячым садзе №3 для пяцігадовых дзяцей арганізавалі ваенна-патрыятычную групу «Юны патрыёт» – з формай колеру хакі і тэматычнымі тыднямі пра «ганаровы абавязак абараняць Радзіму».
У Клічаве школу №1 урачыста абвясцілі «Школай міру» – на фоне размяшчэння расійскай ваеннай інфраструктуры. А па ўсёй Магілёўшчыне школьнікаў і дзіцясадкоўцаў водзяць глядзець баявыя стрэльбы з гаўбіц і рэактыўных сістэм залпавага агню.
Паводле даных на красавік 2025 года, следчымі Магілёўскага МАСК скончана вытворчасць па 8 крымінальных справах у дачыненні да асоб, якія ўхіліліся ад мерапрыемстваў па прызыве на ваенную службу.
Адзін з іх – 18-гадовы магілёвец. Увосень 2024 года ён атрымаў павестку на медагляд, не з’явіўся, быў аб’яўлены ў вышук.
Суд Ленінскага раёна прыгаварыў яго да года абмежавання свабоды, спагнаў працэсуальныя выдаткі ў 30 базавых велічынь, а тэлефон пакінуў пад арыштам.
З 3 сакавіка 2025 года штраф з пераліку пакаранняў за ўхіленне ад службы выключаны. Адкупіцца больш нельга.
У вёсцы Бялынкавічы Касцюковіцкага раёна мясцовы фермер па неасцярожнасці стрэліў у свайго 15-гадовага сына. Падлетак шпіталізаваны.
Няшчасны выпадак адбыўся раніцай 24 траўня 2026 года. Сын дапамагаў свайму 61-гадоваму бацьку забіваць кабана. Мужчына выкарыстоўваў гладкаствольную стрэльбу, якая дасталася яму ў спадчыну, але не было зарэгістравана.
Падчас забоя кабана фермер выпадкова параніў свайго сына ў жывот. Хлопцу была аказана экстраная меддапамога і яго шпіталізавалі.
Цяпер у Бялынкавічах працуюць следчыя, якія праводзяць праверку здарэння.
