Mogilev.media продолжает знакомить вас с воспоминаниями одного из организаторов, творческих вдохновителей блистательного театрального действия “M@rt-контакт”. От которого могилевчанам, похоже, только и остались – воспоминания. Субъективные заметки бывшего главного режиссера Могилевского областного драмтеатра Владимира Петровича мы нашли в его небольшом и уютном блоге, и с любезного разрешения автора решили опубликовать без изменений и с сохранением авторского стиля для наших уважаемых читателей. Предыдущий выпуск Субъективных заметок вы можете найти здесь.
Часть 8.
“M.@rt-контакт” Субъективные заметки.
То, что изложено ниже, моё видение ситуации и моя правда.
Жюри, театральные критики, театроведы…
Обдумывая формат фестиваля, нам с Новиковым пришлось решать, будет ли он на конкурсной основе, или это будет просто показ спектаклей и их последующее обсуждение. Остановились на том, что фестиваль должен быть конкурсный, с номинациями “лучший спектакль”, “лучший режиссер”, “лучший актер” и т.д. по списку.
Для того чтобы это случилось и случилось на профессиональном уровне, нужны были люди, которые могли бы профессионально спектакли оценить. Я наивно полагал, что на каждом фестивале мы будем собирать новую команду из критиков и театроведов, что молодёжный формат будут оценивать молодые представители этих профессий. Новиков смотрел на это более скептично и более прагматично. В конечном итоге у нас образовался костяк из ведущих белорусских критиков: Татьяны Орловой, Людмилы Громыко, Алексея Стрельникова, Сергея Ковалева, Валентина Салеева, Вячеслава Грибайло, который ежегодно дополнялся критиками и театроведами других стран, таких как Украина, Германия, Польша, Литва, Молдова, Россия. Получался своеобразный коктейль из разных эстетик, степени насмотренности, пристрастий, ви́дений театра…
Тем не менее молодежное жюри было. И хоть оно было неформальным, оно имело голос, который иногда шел вразрез с мнением жюри официальным. Первыми двигателями этого неформального объединения состоящего из студентов факультета журналистики МГУ им А.А. Кулешова, были Тимофей Яровиков, на тот момент работавший у нас заведующим литературной частью, и один из представителей могилёвского андеграунда, Виталий Шум.
Занимательно было наблюдать, как “набивали синяки”, спорили, отстаивали свое мнение и на ходу учились молодые парни и девушки влюбленные в Театр.
Между критиками маститыми и только ставшими на этот путь, происходил обмен энергиями, знанием и профессионализмом. Иногда юношеский максимализм и бескомпромиссность выдавали на гора́ такое, что более опытным профессионалам, приходилось вразумлять ”молодость” пространными лекциями об этике и эстетике театра))
Кстати говоря, подведение итогов фестиваля у профессионального жюри, редко отличалось от итогов жюри молодёжного. Молодежное жюри могло отдельно отметить спектакль, который “зашел” по тематике, драйву, молодежному посылу, в то время, как официальное жюри, не отметило его никак. В ответственный момент вручения наград, это разночтение в оценке спектаклей обоих жюри, вносило особую пикантность и интригу.
Важнейшей составляющей форума было обсуждение просмотренных спектаклей. Первые годы обсуждения проходили в театре, последующие – в гостинице “Могилёв”.
На обсуждение приглашались коллективы уже просмотренных накануне спектаклей, режиссеры, директора, журналисты и прочий театральный люд. Первые годы я часто, точнее сказать ежедневно посещал эти обсуждения и у меня сложилось о них своеобразное впечатление. Да, когда было хорошо, то и говорили, что это хорошо, когда было плохо… Только один раз (я только о том, что я видел) был единодушный разгром спектакля, при том, что в самом театре, на тот момент, ситуация была неоднозначная, он переживал не лучшие времена.
По прошествии времени, думаю, что театру эта поездка на фестиваль и публичный разгром был нужен. Отрицательный опыт тоже опыт. Мы ведь тоже, съездив на фестиваль после долгого забвения, стали подниматься, как коллектив и театр в целом. Правда, мы на том фестивале выиграли в трёх номинациях)).
К слову, сейчас с тем театром всё хорошо.
Профессия театрального критика важна и продуктивна только тогда, когда получаешь от него подробный разбор увиденного спектакля, с учётом сильных и, главное, слабых его сторон, с конструктивными пожеланиями, как из этих “слабых сторон” выйти. Повторюсь, это моё понимание театральной критики.
Так как театральную критику на фестивале представляли разные страны, это было всегда интересно и занимательно. Иногда мнение критиков и театроведов по спектаклю было различным, но редко диаметрально противоположным.
Хотелось больше конкретики и бескомпромиссности, а превалировала обтекаемость формулировок и излишняя дипломатичность. Это остро чувствовали молодые журналисты, которые составляли молодежное жюри и освещали ход фестиваля.
Это был колоссальный опыт для всех. И всем, огромное спасибо!!!
18 декабря от нас безвременно ушёл театральный критик, светлый, неравнодушный человек, беззаветно любящий Театр, Алексей Стрельников. Ему было 39 лет.
Народны фотаклуб “Радуга” абвясціў вынікі штогадовага гарадскога конкурса навагодніх паштовак. Іх тэма – адчуванні года мінулага і надзеі на наступны год.
Сёлета прафесіяналы і аматары даслалі свае працы з Магілева, Мінска, Гродна, Асіповіч, Аўстраліі, Літвы, Масквы, Філадэльфіі. Усяго было даслана 80 паштовак ад 30 фатографаў.
Найбольш уразілі журы і былі прызнаны лепшымі паштоўкі Генадзя Карчэўскага (на вокладцы). Прыемна, што адзін з самых аўтарытэтных магілёўскіх фатографаў працягвае займацца творчасцю.
Другой была прызнана праца з гістарычным і нацыянальным каларытам Яфіма Чарнаглаза.
Прызавое месца заняла шматзначная праца легендарнага магілёўскага майстра фатаграфіі Аляксандра Ліціна.
Вігілія Божага Нараджэння, посная куцця – традыцыйная вячэра ў каталікоў 24 снежня, напярэдадні свята Божага Нараджэння. Апошні дзень Адвэнту, у які належыць сціслы пост і толькі адзін прыём ежы дасыта.
Вігілія мае падкрэслена сямейны, закрыты характар. Аднак лічылася, што да вігілійнага стала абавязкова трэба запрасіць любога выпадковага госця, каб не паўтарыць грэх тых, хто не пусціў пераначаваць Святую Сям’ю перад нараджэннем Хрыста.
На вячэру збіраюцца пасля з’яўлення на небе першых зорак, пад выбеленым абрусам сцялілі сена або салому, як напамін пра нараджэнне Хрыста ў стайні.
Перад пачаткам вячэры гаспадар дому дзяліўся з сям’ёй асвечанымі ў касцёле аплаткамі, якія потым ламалі між сабой астатнія члены сям’і.
Па выцягнутых з-пад абруса сцяблінках варажылі аб тым, які будзе будучы год; пасля вячэры сена, як і рэшткі вячэры, аддавалі жывёле.
На Вігілію плялі саламяных “павукоў”, якіх вешалі ў доме ці перад уваходам, упрыгожвалі дом або падворак хваінкай або ялінкай (з XVIII ст.), дарылі членам сям’і і слугам падарункі (“каляду”). У залежнасці ад дабрабыту сям’і, падавалі 5, 7, 9, 11 або 13 (няцотны лік) посных страў, асноўны комплекс якіх быў адным і тым жа ў сем’ях усіх сацыяльных пластоў, сімвалізуючы еднасць усіх людзей як дзяцей Божых.
Асноўнымі кампанентамі вігілійных страў лічыліся пшаніца, мак і мёд, сімвалы дастатку і пладавітасці.
Галоўнымі стравамі былі куцця, у гонар якой часта называлася і ўся вячэра, сыта, аўсяны кісель, узвар з сушонай садавіны, рыбныя стравы (юшка, селядцы, шчупакі, карп), грыбная поліўка, чырвоны боршч з вушкамі, клёцкі з макам, капуста квашаная або тушаная з грыбамі, ламанцы з макам, сліжыкі.
У заможных дамах традыцыйнымі былі поліўка з мігдалаў, розныя дэсерты (“цукры”), арэхі, віно.
1777год. Капітан Джэймс Кук на караблях “Рэзалюшн” і “Дыскаверы” адкрывае востраў, які 2 студзеня называе востравам Раства.
Востраў Раства – атол у архіпелагу Лайн, належыць дзяржаве Кірыбаці, знаходзіцца за 2500 км ад Ганалулу (Гаваі), за 2700 км ад Таіці. Самы вялікі ў свеце атол плошчай 321 км². На ім адна з самых высокіх канцэнтрацый марскіх птушак у свеце.
Ураджэнец Беларусі, польскі паэт, публіцыст, асветнік. Дзеяч нацыянальна-вызваленчага польскага руху, сябар Таварыства філаматаў.
Вядомы перадусім сваімі баладамі, паэтычнымі апавяданнямі: драмай «Дзяды» і паэтычнай эпапеяй «Пан Тадэвуш», якая прызнаная апошнім вялікім эпасам шляхецкай культуры. Сярод іншых уплывовых твораў Міцкевіча вылучаюцца паэмы «Конрад Валенрод» і «Гражына».
Сябар дзекабрыстаў К. Рылеева, А.Бястужава, пісьменнікаў і паэтаў А. Пушкіна, А. Дэльвіга, І. Кірэеўскага, Д. Венявіцінава, Я. Баратынскага, А. Янушкевіча, П. Вяземскага і іншых.
За сваю антыўрадавую палітычную дзейнасць правёў у ссылцы ў цэнтральнай Расіі пяць гадоў, пакінуў Расійскую імперыю ў 1829 годзе і правёў рэшту свайго жыцця ў выгнанні, першапачаткова асеўшы ў Рыме, затым перабраўшыся ў Парыж, дзе ён стаў прафесарам славянскай літаратуры ў «Калеж дэ Франс». У Парыжы сустракаўся з Фрыдэрыкам Шапенам.
Памёр у Канстантынопалі, куды прыехаў аказваць дапамогу ў арганізацыі польскіх войскаў для барацьбы з Расійскай імперыяй у Крымскай вайне. Яго парэшткі пазней былі перавезеныя ў Вавельскі сабор у Кракаве.
1904 год. Нарадзіўся Алесь Дудар (сапраўднае імя Аляксандр Дайлідовіч).
Беларускі паэт, крытык, перакладчык.
Адзін з заснавальнікаў мінскай, віцебскай і полацкай філій “Маладняка”, член аб’яднання “Полымя”. У выніку кампаніі супраць беларускіх пісьменнікаў-студэнтаў сышоў з вучобы ў БДУ.
У сакавіку 1929 года арыштаваны ДПУ за верш «Пасеклі наш край папалам…», высланы ў Смаленск, арыштоўваўся і ў 1930, 1936 гадах. Паводле Загаду № 33 1937 года «Спіс літаратуры, якая падлягае канфіскацыі з бібліятэк грамадскага карыстання, навучальных устаноў і кнігагандлю» усе творы Алеся Дудара трэба было спальваць. 28 кастрычніка 1937 года асуджаны да расстрэлу. Расстраляны ў мінскай турме НКУС («амерыканка») у ноч масавага расстрэлу беларускіх дзеячаў з 29 на 30 кастрычніка 1937 года.
Аўтар 5 зборнікаў паэзіі, шэрагу паэм. У 1959 годзе выйшлі Выбраныя творы, у 1984 годзе – зборнік вершаў і паэм «Вежа».
Перакладчык з рускай, нямецкай, французскай моў. Пераклаў раман «Еўгеній Онегін» і некаторыя творы А. Пушкіна, А. Блока, Ё.Гётэ, С.Ясеніна і іншых.
У гонар паэта названа вуліца ў Мінску (раён Лошыца).
Беларускі жывапісец, заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі. Сын мастака Даміяна Шыбнёва, бацька мастака Яўгена Шыбнёва.
Скончыў Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна ў Ленінградзе і накіраваны на працу ў Брэст (1940).
З 1944 года жыў і працаваў у Мінску. Удзельнік мастацкіх выставак з 1936 года. Працаваў пераважна ў галіне станковага жывапісу ў жанрах тэматычнай карціны, партрэта, пейзажа.
Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, фондзе Беларускага саюза мастакоў.
Памёр 19 сакавіка 1990 года.
1914год. Негалоснае Каляднае перамір’е на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны.
Сімвалічны момант чалавечнасці на фоне адной з самых драматычных падзей сучаснай гісторыі. Выпадкі кароткага, але даволі шырока распаўсюджанага неафіцыйнага спынення баявых дзеянняў, якія мелі месца на Заходнім фронце на куццю (вягілія, сочельник) і на Каляды.
За тыдзень да Калядаў частка англійскіх і германскіх салдат пачалі абменьвацца каляднымі віншаваннямі і песнямі праз акопы. У асобных выпадках напружанасць была зніжана да такой ступені, што салдаты пераходзілі лінію фронту, каб пагаварыць са сваімі супернікамі і абмяняцца з імі падарункамі.
На Куццю і Каляды салдаты абодвух бакоў, а таксама, у меншай ступені, французы, самастойна выходзілі на нейтральную паласу, дзе змешваліся, абменьваючыся прадуктамі харчавання і сувенірамі. Праводзіліся таксама сумесныя цырымоніі пахавання загінулых, некаторыя сустрэчы заканчваліся сумеснымі каляднымі спевамі.
Войскі абодвух бакоў бывалі настолькі прыязныя адзін з адным, што часам нават гулялі паміж сабой у футбол на нейтральнай паласе.
1915 год. У в. Каменка Бабруйскага раёна нарадзіўся Іван Трухан.
Эканомгеограф, кандыдат геаграфічных навук, прафесар.
З 1949 года з невялікімі перарывамі працаваў у БДУ: заснавальнік і загадчык кафедры эканамічнай геаграфіі СССР, дэкан геаграфічнага факультэта. Рэктар Беларускага інстытута народнай гаспадаркі (1962-1965), дырэктар НДІ эканомікі і эканоміка-матэматычных метадаў планавання пры Дзяржплане БССР (1965-1967).
Аўтар больша за 100 навуковых прац, якія ў асноўным прысвечаны пытанням размяшчэння сельскагаспадарчай вытворчасці, эканамічнай геаграфіі Беларусі, геаграфіі гаспадаркі Гомельскай вобласці, Беларускага Палесся, асобных эканамічных раёнаў і рэспублік СССР. Прымаў удзел у складанні першага Атласа БССР (1958).
Пад яго кіраўніцтвам падрыхтавана некалькі дзесяткаў аспірантаў, 6 кандыдатаў і 2 доктары навук (С. Сідор, І. Пірожнік).
Памёр 16 чэрвеня 2000 года.
1932 год. Урачыстае адкрыццё магілёўскага кінатэатра “Чырвоная Зорка” і прагляд першайгукавой кінапраграмы “Пераварот” рэжысёра “Беларусьфільм” Юрыя Тарыча.
Дэманстрацыя ажыццяўлялася на апараце фірмы “Патэ” – самай вядомай на той момант у свеце.
Першае знаёмства жыхароў Магілёва з дзіўным светам кіно адбылося 10 жніўня 1903 года. Першы стацыянарны “сінематограф” атрымаў у Магілёве пастаянную прапіску ў 1909 годзе, калі на Дняпроўскім праспекце (зараз вуліца Першамайская), 42 адчыніўся тэатр «электрабіёграф» пад назвай «Чары». Сама назва ўжо падкрэслівала “фантастычны” характар незвычайнага відовішча – кіно. Будынак кінатэатра “Чары” у 1930-1932 гадах быў рэканструяваны і стаў належыць “Чырвонай Зорцы”.
Служыў вікарыем пры кафедральным касцёле ў Мінску. Браў удзел у дзейнасці беларускіх культурна-адраджэнскіх, рэлігійных і палітычных арганізацый.
Член Беларускага нацыянальнага камітэта, удзельнік Усебеларускага з’езда. Член Рады БНР.
У 1920-я гады шырока займаўся нацыянальна-рэлігійнай і культурна-асветнай дзейнасцю на Віленшчыне, за якую арыштоўваўся польскімі ўладамі, быў асуджаны на 2 гады турмы.
Адзін з заснавальнікаў Беларускага каталіцкага выдавецтва ў Вільні (1928).
Пераклаў на беларускую мову Новы запавет. Заснаваў газету «Беларускі фронт».
За крытыку нямецкай палітыкі ў дачыненні да беларускага народа быў арыштаваны нямецкай паліцыяй і адпраўлены ў канцлагер Трасцянец.
1982 год. Адкрыты Магілёўскі мастацкі музей В. К. Бялыніцкага-Бірулі.
Філіял Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі. Размешчаны ў 2-павярховым мураваным асабняку, які з’яўляецца помнікам архітэктуры XVIIІ стагоддзя. Экспазіцыя музея знаёміць з жыццём і творчасцю беларускага мастака, акадэміка жывапісу В. Бялыніцкага-Бірулі. Фонд музея налічвае 114 твораў жывапісу, 39 прадметаў этнаграфіі і побыту, 81 адзінку фотаматэрыялаў. Агульная плошча музея 712 м², плошча экспазіцыйных памяшканняў 484 м².
У мансардзе музея знаходзіцца выставачная зала, дзе адбываюцца выстаўкі выяўленчага мастацтва з фондаў Нацыянальнага мастацкага музея, Саюза мастакоў Беларусі, дзіцячай творчасці.
1997 год. Памёр ураджэнец в. Галачоўка Чавускага раёна Міхал Манышаў.
Вядомы савецкі і беларускі географ, педагог-дэфектолаг, аўтар сусветна вядомых падручнікаў па геаграфіі для дзяцей з асаблівасцямі развіцця. Заслужаны настаўнік БССР.
Скончыў Чавускую сямігодку, Княжыцкую (Магілёўскі раён) школу рабочай моладзі, Шклоўскую школу ФЗН, геаграфічны факультэт Магілёўскага педінстытута (1940). Удзельнік абароны Магілёва (1941), вызвалення Польшчы, Прагі, узяцця Берліна.
Настаўнічаў ў школах Клімавіцкага, Бялыніцкага, Чавускага, Магілёўскага раёнаў, быў інспектарам школ Чэрыкаўскага раёна, намеснікам дырэктара Мсціслаўскага педвучылішча (1945–1948), Мсціслаўскай спецыялізаванай школы глуханямых дзяцей (1948–1976).
Аўтар спецыялізаваных падручнікаў, распрацоўшчык шэрагу пытанняў дэфекталогіі, аўтар падручнікаў па прыродазнаўству (3-6 класы), геаграфіі (6–9 класы), якія ў розны час былі перакладзены на шматлікія мовы народаў СССР, Еўропы.
А за некоторые из них немножко стыдно. Продолжение экономической аналитики в нашем лонгриде, начало читайте здесь.
Импортозамещение предполагает более высокий уровень производства чем в обычных условиях, что обязательно скажется на валовом региональном продукте (ВРП). Как мы уже отмечали, Могилевская область за 9 месяцев 2022 года выполнила 4 из 8 установленных показателей социально-экономического развития, в том числе и по росту выпуска импортозамещающих товаров. Увы, не достигнут основной из целевых показателей – по параметру ВРП, составившему 97,3 % к соответствующему результату 2021 года. Что ж, будем надеяться, что решение первостепенных задач по дальнейшей диверсификации экспорта и обеспечению роста выпуска импортозамещающей продукции поправит ситуацию в экономике области.
С другой стороны, чего только не “пихают” в импортозамещение: ученые горецкой сельхозакадемии предлагают наладить выпуск оборудования для создания искусственных оболочек на поверхности семян с последующим его внедрением в хозяйствах, что позволит снизить стоимость семенного материала на 35 % (всего-то!). А вот стоимость оборудования окажется в 5 (!) раз ниже импортных аналогов.
Параллельно на опытных полях академии выполняются регистрационные исследования по оценке хозяйственной эффективности пестицидов и удобрений таких зарубежных компаний, как “БАСФ”, “Гринхим”, “Байер ВР” и других. Дело нужное, но продукция данных фирм весьма авторитетна и не стоит, видимо, тратить 500 000 рублей на подтверждение очевидного, а пустить данные средства еще на какие, например, импортозамещающие проекты.
В сельском хозяйстве имеется весьма оригинальный подход в импортозамещении – производство семян подсолнечника. Культура весьма полезна, незаменима, например, в птицеводстве, с использованием раннеспелых сортов вполне может возделываться на территории даже Могилевской области. С другой стороны, требовательна к плодородию и по выносу питательных веществ является рекордсменом среди возделываемых культур. Так что для птицеводческих хозяйств может и выгодна, а остальным нужно подумать – договорной цены может ведь и не быть (выше цена – больше срок). Да и выращивали раньше у нас подсолнух.
Импортозамещение идет по следу инвестиций инновационного характера – без вложений в современные технологии говорить об импортозамещении не солидно. Тут и должны выйти на арену экономической битвы за светлое будущее облисполкомовские и иные чиновники.
Нужно определить инновационные ниши и продукцию по импортозамещению, рассчитать объемы требуемых инвестиций и сроки их реализации. И что мы видим в данном ракурсе как результат деяний бюрократов? Именно, бюрократов (хороший чиновник – находка для государства), которые во-многом определяют инновационность экономики через разработку государственных программ, в том числе и по импортозамещению.
Так вот, в Могилевской области в рамках государственной программы инновационного развития Республики Беларусь на 2021-2025 гг. выполняются только 3 (!) проекта по созданию новых производств, а также 3 мероприятия по развитию инфраструктуры. И что же это за производства, которые можно презентовать по теме реализации программы импортозамещения?
В 2022 году госпрограммой реализуются: проект по созданию производства кондитерских изделий в УП “Красный пищевик – Славгород”. Проект производства отливок из чугунов и стали методом точного чугунного и стального литья по газифицируемым моделям в ООО “Спецлит”. А также – проект по совершенствованию системы зимнего содержания республиканских автодорог на основе внедрения новых технологий борьбы с зимней скользкостью и оценки состояния покрытия в режиме реального времени в РУП “Могилеавтодор”. За третий так называемый инновационный проект “зимнего содержания дорог” стало немножко стыдно и чиновники исключили его из программы.
В реале мы видим разновекторность приложения усилий лебедя (полет фантазий чиновников), щуки (научное обеспечение процесса – ученые, как рыба в воде) и рака (производственники со своими расчетами выгоды). Впрочем, с лебедем мы поторопились. Иначе как объяснить тот факт, что в области даже не обеспечено надлежащее формирование перечня инновационных объектов.
Реализуются 50 инвестпроектов из 95, и те не все полезны
Более того, из заявленных горисполкомами и райисполкомами на 2022 год 95 региональных инвестиционных проектов, пусть даже и с заимствованными инновациями, семнадцать к реализации на самом деле субъектами хозяйствования даже и не планировались. Реализация еще 15 проектов в связи с введенными санкциями и отсутствием финансирования отложена на неопределенный период.
Сегодня в реализации 50 проектов. Но, по мнению Могилевского комитета госконтроля, поскольку эти проекты не влияют на отраслевое развитие, а также ввиду того, что в мире сейчас появляются производства, создающие принципиально новые продукты и они активно продвигаются на мировом рынке, важного социально-экономического значения для области эти 50 инвестпроектов не имеют.
Подтверждение тому: 25 из реализуемых в настоящее время проектов направлены на модернизацию действующих предприятий и не предполагают создания новых рабочих мест. Еще пять – это строительство зданий (медицинского и просветительного центров, автомоек (!), склада).
Только 20 проектами предусмотрено создание новых предприятий либо инновационных производств ( “Белшина”, “Могилевхимволокно”, “Могилевлифтмаш”). Среди инновационных инвестиций строительство свиноводческого репродуктора в Климовичском районе и мусороперерабатывающего завода в Бобруйске.
Как показывает мировая практика, потенциальных инвесторов всегда интересуют проекты с использованием местного сырья. Провал и в этом направлении – из 23 инвестпроектов, планируемых к реализации в 2023 году треть из них включена в список формально – их реализовывать никто не собирается. В частности, реализация проекта в ООО “Романовичи Агро” по производству крупяных изделий в Чаусском районе предстает в следующей “перспективе”: бизнес-план не разработан, земельные участки для выращивания зерновых не определены (их попросту нет), отсутствует соответствующее оборудование.
До 29 декабря здесь будут проходить встречи с народными коллективами которые представляют районы Могилёвской области. Также в нескольких палатках можно приобрести поделки и сувенирную продукцию мастеров, полакомиться имбирными пряниками и другими сладостями.
Новогоднюю ярмарку – «Зімовыя ўзоры» организовал Могилевский областной методический центр народного творчества и культурно-просветительной работы, расположенный напротив драмтеатра.
Так же второй год районы Могилёвской области представляют выставку ёлок, каждая из которых отличается друг от друга и ни одна не похожа на рядом стоящую.
Есть сшитая из материала, а несколько других сплетены из виноградной и ивовой лозы. Игрушки искусно сплетены из соломки, а вот висят керамические колокольчики. Одна из лесных красавиц украшена раскрашенными пластиковыми бутылками, так и хочется назвать ее эко-елкой.
В первой половине дня, сразу после сказочного представления, с детьми играют сказочные герои, а ближе к вечеру на ступеньках ОНМЦ проходят концерты народных, фольклорных коллективов. Так будет до 29-го декабря, спешите увидеть. Выставка ёлок будет проходить на открытой площадке до 31-го декабря.
У сярэдніх школах Магілёва № 39 і № 45 і ў Вяйнянскай сярэдняй школе Магілёўскага раёна распачынаецца пілотны эксперыментальны праект па арганізацыі новай сітэмы харчавання школьнікаў.
Усяго ў краіне эксперымент будзе праходзіць у 21 школе. Па форме нам прапануюць зрабіць пераход на сістэму, якая даўно прымяняецца ў еўрапейскіх школах. Але застаецца пытанне, ці разумеюць беларускія чыноўнікі ад адукацыі прычыны ўвядзення падобнай сістэмы ў заходніх краінах?
Сутнасць беларускага праекта
Сёння беларускія школьнікі могуць выбраць сняданак, экспрэс-сняданак і абед. Калі вучні ў школе снедаюць пасля першага ці другога ўрока, то многія стравы трапляюць у адыходы. Мяркуецца, што дзеці, якія паснедалі дома, яшчэ не галодныя ў час школьнага сняданку і неахвотна ядуць.
У навучальных установах – удзельніках эксперыменту, сняданак і экспрэс-сняданак будуць адменены. Школьнікі будуць есці праз 3,5 гадзіны пасля пачатку заняткаў, і гэта будзе абед. Але абед будзе большым па аб’ёме і яшчэ больш карысным і спажыўным. Акрамя таго, у меню паспрабуюць уключыць стравы, якія дзеці ядуць з большай ахвотай.
Трэба адзначыць, што колькасць страў будзе залежыць ад часу знаходжання школьніка ў навучальнай установе. Калі дзіця вучыцца ў школе ад 3,5 да 6 гадзін, прадугледжаны адзін прыём ежы, ад 6 да 10 гадзін – два, а калі больш за 10 гадзін – тры.
Адна з эксперыментальных школ Магілева № 45 размешчана ў Спадарожніку. Яна самая вялікая ў рэгіёне. Чыноўнікі палічылі, што калі сістэма запрацуе тут, то яна запрацуе і ў іншых школах.
У школе № 45 сёння вучацца 2 636 дзяцей у 95 класах. У яе сталовай маецца 360 пасадачных месцаў, і яе прыйдзецца пашырыць да 430, каб паспець накарміць усіх школьнікаў своечасова. Каб накарміць дзетак, нават разглядаюцца маршруты праходу дзяцей па школьных калідорах так, каб яны маглі як найхутчэй трапіць у сталовую на гарачы абед і не затрымліваць іншых.
Пакуль што ў школе праводзіцца падрыхтоўчая праца, а ўжо пасля зімовых канікул школьнікі сярэдняй школы № 45 пачнуць есці ў адпаведнасці з новымі правіламі.
Сталоўка ў школе №45, прадстаўлена бацькамі
Еўрапейскі досвед
Тое, што ў нас лічыцца эксперыментам і сціпла называецца “новай” сістэмай, насамрэч даўно апрабаваная школьная практыка краін Еўразвязу. У большасці краін Еўропы пасля 3-4 урокаў у школьных занятках робіцца вялікі перапынак на абед і адпачынак школьнікаў. Падобна, што нашы чыноўнікі проста не хочуць прызнавацца, што пераймаюць вопыт заходніх краін.
Напрыклад, у французскіх школах ужо ў сярэдніх класах зранку праходзяць 4 урокі дзвюма парамі, а затым робіцца перапынак. У маленькіх гарадках перапынак можа складаць некалькі гадзін. Школьнікі ідуць ці едуць на веласіпедах дадому або абедаюць у школах, потым гуляюць, тусуюцца. А затым зноў вяртаюцца да заняткаў у другую змену. Такія перапынкі і абед рэзка павышаюць эфектыўнасць урокаў і менш стамляюць школьнікаў. Такі рытм навучання больш здаровы для дзіцячага арганізама.
Еўрапейскія дзеці любяць хадзіць у школу ў тым ліку дзякуючы вялікім перапынкам на абед.
Вялікі перапынак у школах на захад ад Бугу прадугледжаны не толькі для абеду, але найперш для адпачынку і аднаўлення сіл, для зносін з аднагодкамі. У гэты час і настаўнікі адпачываюць ад дзетак. А потым яны разам плённа працуюць на астатніх уроках. У такім выпадку ніякай праблемы з хуткасцю прыёму ежы няма. Наадварот, трэба проста зрабіць перапынак большым і арганізаваць месцы для адпачынку дзяцей і настаўнікаў у школе.
Галоўны плюс падобных вялікіх перапынкаў: змяншэнне нагрузкі на дзяцей, паляпшэнне здароўя школьнікаў і навыкаў камунікацыі, якія атрымоўваюць дзеці ў час перапынкаў, стварэнне прыемнай атмасферы ў школе.
Гледзячы па пытаннях, якія хвалююць беларускіх школьных дырэктараў у час эксперыменту, разумееш, што для іх галоўнае пытанне – як хутка накарміць дзяцей. А ў краінах Еўразвязу галоўная мэта – даць дзецям час на харчаванне і адпачынак ад урокаў.
Беларускі эксперымент будзе доўжыцца да канца красавіка, каб да новага навучальнага года ацаніць, ці варта рэалізаваць гэты досвед ва ўсіх школах краіны. Найхутчэй у беларускіх школах усё ізноў будзе зведзена да “тэхналогіі кармлення” дзяцей.
Летась горы снега нарабілі нямала праблем уласнікам гаражоў і пешаходам. Напярэдадні зімы тут нават усталявалі шыльды “звалка снега забаронена”, але гэты надпіс МАЗы проста праігнаравалі.
Літаральна за тыдзень звалка снегу на вуліцы Жамчужнай на поўначы Магілёва павялічылася да агромністых памераў – паведамляюць нашы чытачы.
Снег працягваюць прывозіць, нягледзячы таксама на тое, што будаўніцтва электрыфікаванага мікрараёна Саломінка-2 побач ужо пачалося.
Таксама на каталіцкае Раство будзе трансляцыя з Ватыкана.
24 снежня ў 21:45 пачнецца жывая трансляцыя святочнай імшы з касцёла Успення Прасвятой Багародзіцы ў Магілёве на тэлеканале “Беларусь-1” – паведамляе БелТА. Узначаліць яе дапаможны біскуп Магілёўскай дыяцэзіі Аляксандр Яшэўскі. Адразу пасля гэтага, у 23:30, тэлеканал пакажа святочную імшу з Ватыкана з удзелам Папы Рымскага Францішка.
Раніцай 25 снежня ў 7:25 на «Беларусь-1» са Словам на Божае Нараджэнне да вернікаў звернецца кіраўнік Рымска-каталіцкай царквы ў Беларусі, арцыбіскуп-мітрапаліт Мінска-Магілёўскі Юзаф Станеўскі.
У 15:30 у трансляцыі з Ватыкана пасланне і благаслаўленне Папы Францішка «Гораду і свету» пакажа тэлеканал «Беларусь 3».
В городе уже появились первые обладатели хвойных красавиц, теперь можно вполне законно приобрести столь нужную вещь к праздничному новогоднему столу. На привокзальной площади уже начали торговать вечнозелёными деревьями, а по каким ещё адресам будут предлагать столь востребованный товар?
Могилевский лесхоз планирует развернуть торговлю ёлками и соснами на 13 площадках в городе:
улица Каштановая, 2 (в районе ТЦ «Крыніца»),
площадка по улице Королева (в районе дома №25),
площадка по проспекту Шмидта (в районе дома №11),
привокзальный рынок по улице Гришина, 2,
мини-рынок «Любужский» по Витебскому проспекту,
рынок по улице Островского (в районе универсама №4),
рынок по улице Мовчанского (в районе ТЦ «Континент»),
рынок «Придорожный» по улице Челюскинцев,
мини-рынок «Казимировский» по улице Минское шоссе, д.24,
рынок «Олимпийский» по пер. Гоголя д.2б,
площадка по улице Симонова, 2а (в районе рынка «Гребеневский»),
по улице Кулешова (в районе дома №24а),
площадка по улице Лазаренко (в районе рынка «Виленский»).
Предприятие «Могилевзеленстрой» будет продавать ёлочки в своих фирменных магазинах по следующим адресам:
Сурганова, 70,
Первомайская, 67,
Мовчанского (в районе дома №3).
Торговать елками будут и индивидуальные предприниматели на площадках:
по улице Первомайской (в районе Привокзальной площади),
по улице Лепешинского (вблизи Комсомольского сквера),
по проспекту Пушкинскому, 75 (в районе ТЦ «Карусель»),
улица Криулина, 11 (вблизи ТЦ «Белмаркет»),
улица Гришина, 104Б (в районе магазина «Балу»),
улица Космонавтов, 34в (в районе магазина «Садко»),
на прилегающей территории к остановке по Островского.
Спросите про цены?
Так, дерево новогоднее до 1 метра стоит — 7.80 руб.
Міжнародны дзень почырку. Дзень ручнога ліста (International Handwriting Day. Handwriting Day).
У гэты дзень нарадзіўся адзін з вядомых амерыканскіх дзяржаўных дзеячаў – Джон Хэнкок, які першым паставіў свой подпіс пад Дэкларацыяй Незалежнасці ЗША (1774). Подпіс Хэнкока быў буйным і размашыстым, што і дадало аўтарытэту яе аўтару.
Папулярнасць кампутараў, электроннай пошты, СМС і іншых сродкаў хуткіх зносін паступова адводзяць сучаснага чалавека ад магчымасці выказаць свае думкі, напісаўшы іх уласнаручна. І, магчыма, у недалёкай будучыні ліст ці паштоўка, напісаныя “ад рукі”, стануць жаданым набыццём.
Мастацтва ручнога ліста актыўна развівалася на працягу тысяч гадоў. Аб сувязі почырку з духоўным светам і характарам чалавека выказваўся яшчэ Арыстоцель.
У 1875 годзе французскі абат Жан Іпаліт Мішанер ужыў тэрмін “графалогія”, які пазначае вобласць ведаў аб почырку і метадах яго даследавання ў сувязі з псіхічным станам асобы. Па ручным пісьме можна вызначыць індывідуальныя здольнасці чалавека, характар асобы, яе моцныя і слабыя бакі, настрой, стаўленне да наваколля і шмат іншага.
Почырк кожнага чалавека непаўторны. Ён не паддаецца імітацыі. Ад рукі пры напісанні нічога не залежыць, яна толькі прылада мозгу. Таму ў век шаблонных SMS і камп’ютарных сродкаў зносін рукапісны тэкст – гэта напамін пра ўнікальнасць кожнага з нас.
403год. Згодна з легендай скончаны першы адрэзак Вялікай Кітайскай Сцяны.
Наступнай раніцай на ёй з’явіліся непрыстойныя словы.
Чангхенг, літаральна “Доўгая сцяна”, або «Доўгая сцяна ў 10 000 лі» – раздзяляльная сцяна даўжынёй амаль 9000 км (поўная даўжыня – 21200 км) пры вышыні 5-8 метраў, пабудаваная ў старажытным Кітаі з вапняку.
Найбуйнейшы помнік сусветнай архітэктуры. Згадваецца ў Дзяржаўным гімне КНР. Будавалася з ІІІ стагоддзя да нашай эры да 1644 года, потым неаднаразова дабудоўвалася, рэканструявалася.
Помнік Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, адно з сучасных цудаў свету.
1710год. Курфюрст саксонскі, польскі кароль, вялікі князь ВКЛ Аўгуст Моцны выдаў дэкрэт аб заснаванні славутай цяпер парцалянавай (фарфоравай) мануфактуры ў горадзе Мейсене на Эльбе.
Поспех перасягнуў усялякія чаканні: еўрапейцы здолелі дакапацца да патаемнага кітайскага сакрэту і з 1720-х гадоў пачалася эпоха мейсенскага фарфору, які адразу стаў для свецкай Еўропы сімвалам раскошы і вытанчанасці.
На Нёмане, каля Свержаня ёсць да гэтай пары Фарфурніцкі брод на коласаўскай сцяжыне (хадзіў тут Якуб Колас). Гэта напамін пра фаянсавую мануфактуру, якую тут заснаваў у XVIII стагоддзі Міхал Казімір Радзівіл Рыбанька. Фаянсавы посуд так жа выпускалі ў Цяляханах, Гродна.
Сёння ў краіне фаянсам на прамысловай аснове ніхто не займаецца. Адзіны парцалянавы завод працуе ў Добрушы. Быў яшчэ мінскі, але яго ў 2009 годзе зачынілі.
Беларуская фалькларыстка.Сімвал паўстання 1830-1831 гадоў.
Збірала і апрацоўвала беларускія народныя песні, выконвала на фартэпіяна народныя мелодыі, захаплялася беларускай харэаграфіяй, сама танцавала народныя танцы. Спрабавала пісаць беларускія вершы.
Шмат вандравала па гістарычных мясцінах Інфлянтаў, Літвы, Беларусі і Польшчы.
Падчас паўстання 1830-1831 гадоў стварыла і ўзначала атрад з 280 пехацінцаў, 60 конных воінаў і некалькіх соцень касінераў. Удзельнічала ў некалькіх баях. Была прызначана камандзірам роты 25-га пяхотнага палка, атрымала званне капітана.
Пад канец паўстання яна захварэла і памерла 23 снежня 1831 года.
Стала адным з сімвалаў паўстання. А. Міцкевіч увекавечыў Эмілію ў сваім вершы «Смерць палкоўніка», свае творы ёй прысвяцілі многія паэты, пісьменнікі, мастакі.
У час Другой сусветнай вайны быў створаны Першы асобны жаночы батальён імя Эміліі Плятэр.
1916 год. Самае рэзкае пахаладанне ў свеце, якое адбылося на працягу сутак, было зарэгістравана ў амерыканскім штаце Мантана.
Яно склала 56°С: з +7 да -49°С.
Таксама, з рэзкім пахаладаннем звязана іншае назіранне: у 1911 годзе 10 студзеня ў Рапід-Сіці, у штаце Паўднёвая Дакота, ЗША. Цягам 15 хвілін тэмпература апусцілася на 26 °С.
Надвор’е дае нам такія хітрыкі не толькі з рэзкім пахаладаннем, але і з рэзкім пацяпленнем.
Самае рэзкае зафіксаванае пацяпленне было 22 студзеня 1943 года ў амерыканскім мястэчку Спірфіш у Паўднёвай Дакоце. Усяго за 2 хвіліны, з 7:30 да 7:32 тэмпература паветра павысілася на фенаменальныя 27 градусаў, ад -20 да +7°С.
Даволі цікавым фактам з’яўляецца тое, што большасць такіх рэзкіх скокаў тэмператур была зафіксаваная на тэрыторыі Злучаных Штатаў. На пытанне, чым гэта можа быць выклікана, у вучоных і метэаролагаў няма дакладнага адказу. Па адной з тэорый такое ашаламляльнае ваганне тэмпературы можна растлумачыць тым, што ЗША знаходзіцца паміж двума найбуйнымі акіянамі, а таксама высокай “кантраснасцю” рэльефу.
Беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар. Нарадзілася ў сям’і інжынера Барыса Ладыгіна і Арыядны Александроўскай – сястры беларускай спявачкі Ларысы Александроўскай
Працавала архітэктарам, галоўным архітэктарам Белдзяржпраекта, у Белдзяржпраекце, Дзяржбудзе, старшынёй праўлення Саюза архітэктараў БССР (1961-1965). Удзельнік кангрэсаў Міжнароднага саюза архітэктараў у Гаване, Мадрыдзе), Міжнароднага кангрэса жанчын (Масква).
Аўтар праектаў Мінскай абласной бальніцы ў Бараўлянах, галоўнага корпуса Беларускага тэхналагічнага ўніверсітэта, вадаскідных збудаванняў і ГЭС на Заслаўскім вадасховішчы, Кіраўскага моста у Віцебску, жылых дамоў па шматлікіх мінскіх вуліцах, праспектах, многіх адміністрацыйна-вытворчых будынкаў, Палаца воднага спорту і іншых, а таксама моста праз р. Дняпро (1955) і Палаца культуры вобласці (1976) у Магілёве.
Пісьменнік-сімваліст, паэт, музыкант, вядомы ў свеце эсперантыст. Літаратурныя творы пісаў на эсперанта і японскай мове.
Страціў зрок у дзяцінстве. Вывучэнне міжнароднай мовы эсперанта дала яму штуршок да творчасці. Вучыўся ва ўстановах для сляпых у Маскве, Лондане, Токіа. У Японіі, Кітаі меў шматлікіх знаёмых сярод вядомых літаратараў, журналістаў. На японскай мове публікаваў свае казкі і нарысы.
Працаваў таксама ў Сіаме, Бірме (Мьянма), Індыі, Кітаі, Германіі. Выкладаў эсперанта ў Пекінскім універсітэце. Па прыездзе ў СССР, у 1924 годзе, жыў у Маскве, падарожнічаў па Чукотцы, працаваў у Ніжнім Ноўгарадзе, заснаваў першую ў Туркменістане школу для сляпых, настаўнічаў у Маскоўскай школе для сляпых дзяцей, у Ташкенце.
Творы Ерашэнкі, створаныя ў Японіі і Кітаі, якія зрабілі яго вядомым у гэтых краінах, у СССР не перакладалі да 1962 года. З вялікай колькасці яго твораў, 24 вышлі на японскай, 15 – на рускай, 2 – на ўкраінскай, па адной на кітайскай.
1952год. Нарадзіўся Аляксандр Сомаў.
Магілёўскі фатограф, мастак, падпалкоўнік, грамадскі актывіст, актывіст веларуху.
Чалавек нераўнадушны, няпросты, суровы, прамы, прынцыповы і надзейны – сапраўдны вайсковец і афіцэр. Але сярод дысцыпліны, руціны і прадвызначасці армейскага жыцця, было нешта такое, што непакоіла яго, выходзіла за рамкі уставаў, службовай іерархіі ды казённага патрыятызму. Нейкая частка душы цягнулася да шырокага свету, да новых даляглядаў і адкрыццяў і проста да прыгажосці, мастацтва.
Скончыў вышэйшую артылерыйскую вучэльню, служыў у Магілёве. Прайшоў шлях ад інжынера рамонтнага цэха да намесніка камандзіра часці па якасці, ад лейтэнанта да падпалкоўніка.
Пачаў фатаграфаваць з канца 1970-х гадоў, з 1980-х уваходзіў у склад народнага фотаклуба “Вясёлка”.
Пасля выхаду ў адстаўку заняўся жывапісам, захапляўся гісторыяй, удзельнічаў у шматлікіх праектах мясцовай яўрэйскай абшчыны па пошуках месцаў знішчэння яўрэяў у гады Другой сусветнай вайны, у веласіпедным руху Магілёва.
Працаваў у Віцебскім ветэрынарным інстытуце, Інстытуце мовы, літаратуры і мастацтва АН БССР, Дзяржаўным выдавецтве ў Ленінградзе і ў Ленінградскім тэатральным інстытуце, у Інстытуце рускай літаратуры, у педагагічных і настаўніцкіх інстытутах Даўгаўпілса, Ленінграда, Выбарга, Жытоміра.
Аўтар кніг «Янка Купала: Крытычны нарыс» (1932), «Андрэй Александровіч» (1932), шматлікіх артыкулаў і рэцэнзій у перыядычным друку. Склаў шэраг чытанак, хрэстаматый па беларускай літаратуры для школ.
Фота: Платон Галавач і Лукаш Бэндэ сярод слухачоў менскай партшколы. Галавач другі справа ў верхнім шэрагу, Бэндэ крайні справа ў другім шэрагу
1969 год. Напярэдадні Новага 1970 года, да 100-годдзя з дня нараджэння У. Леніна ўведзены ў дзеянне 1-ы энергаблок Лукомскай ДРЭС.
Гэтая дзяржаўная раённая (старая назва з часоў рэалізацыі плана ГОЭЛРО 1920-х гадоў) цеплавая электрастанцыя размешчана ў горадзе Новалукомль Чашніцкага раёна.
Самая магутная ў краіне – 2890 МВт (8 энергаблокаў па 300 МВт кожны). Выпрацоўка электраэнергіі, без уліку БелАЭС, складае 60% у летні перыяд і 40 % у зімовы ад ўсёй энергасістэмы Беларусі.
Працуе з выкарыстаннем мазута і прыроднага газа.
Будаўніцтва станцыі было пачата ў 1964 годзе. Апошні блок здадзены ў эксплуатацыю ў 1974 годзе.
Пры будаўніцтве ДРЭС каля Лукомльскага возера на р. Лукомка сфарміраваўся горад Новалукомль (узнік у 1964 годзе як п. Піянерны). На прадпрыемстве працуюць каля 1900 чалавек.
Беларуская гімнастка. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь. Трэнер.
Чэмпіёнка Беларусі, Прызёр Кубку свету па мастацкай гімнастыцы (2011 год, 1 золата, 2 срэбра, 2 бронзы), Прызёр Еўропы, Бронзавая прызёрка на Летніх алімпійскіх гульнях у Лондане.
На прэзідэнтскіх выбарах 2015 года з’яўлялася даверанай асобай Лукашэнкі.
