Category: Раёны

Дрыбінскі раён згубіў 2 000 галоў ската за паўтары гады

Навіна ад

Дрыбінскі раён губляе статак: мінус 2 034 галоў буйной рагатай жывёлы і ў тым ліку мінус 645 кароў за паўтары гады, а чыноўнікі сцвярджаюць: усё ідзе па плане.

Пакуль Лукашэнка абяцае «адрадзіць Дрыбіншчыну» з дапамогай кароў, афіцыйныя лічбы малююць іншую карціну: за паўтары гады раён страціў амаль дзве тысячы галоў буйной рагатай жывёлы. Супаставіць дадзеныя ўдалося выпадкова – дзякуючы таму, што старонка райвыканкама па сельскай гаспадарцы не абнаўлялася з 2024 года. Гэтае разгільдзяйства чыноўнікаў абярнулася рэдкай магчымасцю для параўнання.

Дзве крыніцы – адна карціна

Параўнанне стала магчымым дзякуючы двум афіцыйна апублікаваным наборам даных. На старонцы Дрыбінскага райвыканкама ў раздзеле «Сельская гаспадарка» ёсць паказчыкі за студзень – снежань 2024 года і пагалоўе на 1 студзеня 2025-га. Даныя не абнаўляліся – у гэтым увесь Дрыбін.

Ну, а раённая газета «Савецкая вёска» ў асобе галоўнага спецыяліста вытворчага аддзела ўпраўлення па сельскай гаспадарцы і харчаванні Ганны Гуськовай (на фота) апублікавала свежыя даныя на 1 красавіка 2026 года.

каровы

Менавіта таму, што чыноўнікі забыліся абнавіць сайт, гэтыя крыніцы можна параўноўваць напрамую. Параўнанне забойнае.

Што было ў 2024 годзе

Паводле даных райвыканкама:

  • на 1 кастрычніка 2024 года – 12 300 галоў БРЖ у сельгасарганізацыях раёна;
  • з іх 5 000 кароў;
  • на 1 студзеня 2025 года – 11 172 галавы БРЖ;
  • за 2024 год выраблена 13 967,3 тоны малака;
  • рэалізавана 12 203 тоны;
  • таварнасць малака – 87,6%.

Што засталося да красавіка 2026-га

Паводле даных раённай газеты на 1 красавіка 2026 года:

  • 10 266 галоў буйной рагатай жывёлы – увесь статак;
  • 4 355 галоў дойнага статка.

За першы квартал 2026 года:

  • выраблена 4 132,6 тоны малака – на 274,3 тоны больш, чым годам раней;
  • рэалізавана 3 716,5 тоны;
  • таварнасць – 89,9 працэнта;
  • ААТ «Трылесіна-агра» нарошчыла вытворчасць на 232 тоны, агульны аб’ём – 2 670,5 тоны;
  • ААТ «Дрыбінрайаграпрамтэхзабеспячэнне» – 117,5% да мінулага года;
  • толькі «Трылесіна-агра» рэалізуе малако на 100% гатункам «Экстра».

Катастрофа ў лічбах

Калі параўноўваць напрамую, то атрымліваецца што:

  • кароў было 5 000 (кастрычнік 2024) – стала 4 355 (красавік 2026): мінус 645 галоў;
  • усяго БРЖ было 12 300 – стала 10 266: мінус амаль 2 034 галавы;
  • нават ад студзеньскай кропкі 2025 года (11 172) да красавіка 2026-га: мінус 906 галоў.

Гэта не проста «скарачэнне». Гэта планамернае знішчэнне жывёлагадоўчай базы дэпрэсіўнага раёна, у якога няма іншай эканомікі.

Адкуль бярэцца малако?

Звярніце ўвагу на дзіўныя лічбы – пагалоўя дойнага статка стала менш, а вытворчасць малака толькі вырасла. Што гэта, як не прыпіскі? Улічваючы хранічныя праблемы з забеспячэннем кароў самым неабходным па ўсёй Магілёўшчыне, наўрадці дрыбінская скаціна атрымала нейкія спецыфічныя, элітарныя ўмовы пражывання з палепшаным харчаваннем. 

Рост таварнасці з 87,6 да 89,9 працэнта – таксама не дасягненне, а знак бяды: гаспадаркі вымушаны прадаваць усё да апошняй тоны, не пакідаючы рэзерваў.

Гаварыць пра «развіццё» жывёлагадоўлі ў раёне, дзе статак скараціўся амаль на 2 000 галоў – значыць хлусіць.

Лукашэнка абяцаў падвоіць і атрымаў у падарунак карову

13 сакавіка 2026 года Лукашэнка асабіста прыехаў у Дрыбінскі раён. Ён пабываў на племзаводзе па развядзенні БРЖ герэфордскай пароды і абвясціў пра планы: павялічыць пагалоўе племянной жывёлы з цяперашніх каля 5 тысяч галоў да 10 тысяч да 2030 года, гэта значыць падвоіць за пяцігодку.

Супаставім з рэальнасцю:

  • у раёне 9 190 жыхароў – і іх становіцца менш. Атрымліваецца, што ў перспектыве на Дрыбіншчыне кароў будзе больш за людзей;
  • раённы цэнтр – гарадскі пасёлак на тры тысячы чалавек, самы маленькі райцэнтр у краіне;

На развітанне Лукашэнку падарылі жывую карову, але нават з улікам такога кранальнага падарунка называць дрыбінскія справы «развіццём» нельга. Гэта катастрофа.

Фота раённай газеты.

Страляніны ў Крычаве не адбылася, затое адбыўся суд

Навіна ад

Пенсіянер з Крычаўскага раёна знайшоў ружжо, захоўваў яго 20 гадоў, а потым вырашыў пастраляць і зарабіў два гады пазбаўлення волі.

Гэтая гісторыя пачалася яшчэ ў 2005 годзе. Жыхар Крычаўскага раёна падчас уборкі ў сябе дома натрапіў на ружжо і патроны.

Знаходку ён не здаў у міліцыю, хаця выдатна разумеў, што абавязаны гэта зрабіць. Замест гэтага пакінуў зброю – нібыта для таго, каб адпужваць ваўкоў.

Доўгі час ружжо ляжала без справы. Але летам мінулага года мужчына вырашыў ім скарыстацца. Прыняўшы на грудзі, ён прапанаваў сябру павесяліцца і пастраляць.

Да стральбы справа не дайшла, затое дайшла да суда.

Сяброў затрымалі супрацоўнікі дзяржаўнай інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету.

Экспертыза паказала, што зброя была цалкам сур’ёзнай: спартыўна-паляўнічая вінтоўка з наразным ствалом і патроны да яе.

Пасяджэнне суда правялі ў будынку сельсавета ў прысутнасці аднавяскоўцаў правапарушальніка.

У выніку пенсіянеру прызначылі два гады пазбаўлення волі. Праўда, з адтэрміноўкай выканання прысуду на такі ж тэрмін.

Фота раённай газеты.

У Слаўгарадзе за ўвесь сакавік не было ападкаў

Навіна ад

Слаўгарад у Магілёўскай вобласці і Жлобін у Гомельскай сталі адзінымі гарадамі ў Беларусі, дзе ў сакавіку не выпала ані кроплі дажджу.

Паводле Белгідрамета, сакавік 2026 года стаў надзвычай сухім месяцам. У Беларусі за гэты перыяд выпала толькі 10% сярэднемесячнай нормы ападкаў, а гэта 3,8 мм. Пры гэтым на ўсіх пунктах назіранняў па ўсходзе краіны былі абноўленыя абсалютныя месячныя мінімумы ападкаў. На працягу ўсіх дэкад месяца выпадзенне ападкаў фіксавалася ў экстрэмальна малым аб’ёме. А вось на метэастанцыях Жлобін і Слаўгарад цягам месяца ападкі не назіраліся ўвогуле. 

Акрамя таго, сакавік 2026 года стаў рэкордна цёплым месяцам. Сярэдняя па Беларусі тэмпература паветра склала 5,8 градуса вышэй за нуль, што вышэй за кліматычную норму на пяць градусаў.

Фота ілюстрацыйнае

Бабруйскі зефір, як высветлілася, стымулюе дыярэю

Навіна ад

Моцны паслабляльны эфект аказаўся ў зефіра NanoFit ад бабруйскага «Чырвонага харчавіка».

У сацыяльнай сетцы Threads апошнімі днямі актыўна абмяркоўваюць незвычайны эфект зефіру NanoFit. Гэта заўважыла “Наша ніва”. Карыстальнікі масава дзеляцца досведам і папярэджваюць: папулярны ласунак можа дзейнічаць як моцны паслабляльны сродак.

Прадукт пазіцыянуецца як больш «здаровая» альтэрнатыва звычайнаму зефіру, бо ў яго складзе няма цукру, замест яго выкарыстоўваецца падсалоджвальнік мальтыт, а агульная каларыйнасць ніжэйшая. Аднак менавіта гэты інгрэдыент і стаў прычынай нечаканага эфекту.

Дыскусія пачалася з допісу карыстальніцы, якая пацікавілася, ці сутыкаліся іншыя з дыярэяй пасля ўжывання гэтага зефіру. Публікацыя хутка стала віруснай і сабрала сотні водгукаў. Многія пацвердзілі падобную рэакцыю арганізма. На хвалі цікавасці попыт на прадукцыю рэзка вырас, і, паводле пакупнікоў, цяпер знайсці яе ў продажы стала значна складаней.

Вытворца, аднак, не хавае магчымых наступстваў. На ўпакоўцы зефіру ёсць папярэджанне: празмернае ўжыванне прадукта можа мець паслабляльны эфект.

Каб высветліць, якая колькасць зефіру можа быць бяспечнай, журналісты звярнуліся да самога прадпрыемства. Як патлумачыла супрацоўніца «Чырвонага харчавіка», рэакцыя на мальтыт індывідуальная: у некаторых людзей ён не выклікае ніякіх сімптомаў, у іншых можа прывесці да ўздуцця і засмучэння стрававання. Таму пачынаць знаёмства з прадуктам раяць з невялікіх порцый і паступова іх павялічваць.

Рэцэптура NanoFit распрацоўвалася каля двух з паловай гадоў сумесна з навукоўцамі Нацыянальнай акадэміі навук. Тым не менш, нават навуковы падыход не адмяняе фізіялагічных асаблівасцяў: бяспечная сутачная доза мальтыту звычайна складае 20 – 40 грамаў, у той час як у адной зефірынцы ўтрымліваецца каля 26 грамаў гэтага падсалоджвальніка.

Такім чынам, нават адзін дэсерт можа стаць выпрабаваннем для арганізма, асабліва пры індывідуальнай адчувальнасці да падобных рэчываў.

Фотаздымак: wildberries.ru

Спартак з Чавус: як магілёўскія ўцекачы далі Галівуду вялікага бунтара

Навіна ад

Кірк Дуглас не толькі сыграў вялікага бунтара ў кіно, ён і ў жыцці быў бунтаром. Відавочна даліся знаць магілёўскія карані.

У 1960 годзе зорка Галівуда пайшла на скандал дзеля прынцыпу – наняў забароненага сцэнарыста і запатрабаваў унесці яго імя ў тытры. Пагрозы канца кар’еры яго не спынілі. Гэтым чалавекам быў Кірк Дуглас – сын яўрэяў з Чавус Магілёўскай губерні, якія ўцяклі ад галечы і пагромаў у ЗША.

З Чавус – у трушчобы Нью-Ёрка

Бацькі Кірка Дугласа – Хершэл і Брына Данілавічы выраслі ў Чавусах Магілёўскай губерні. На пачатку XX стагоддзя адтуль уцякла большасць яўрэйскіх сем’яў: адных выціскалі пагромы, іншых – проста галеча і адсутнасць будучыні.

Данілавічы аселі ў Амстэрдаме, штат Нью-Ёрк. Бацька стаў стар’ёўшчыкам – ездзіў па вуліцах на павозцы і скупляў анучы, кавалкі металу, ламачча. Дзевятага снежня 1916 года ў яго нарадзіўся адзіны сын – Ісур Данілавіч. У сваёй аўтабіяграфіі «Сын старьевщика» Дуглас пісаў пра гэта.

Дзяцінства яго было цяжкім. Хлопчык гандляваў снекамі каля фабрычных варот, разносіў газеты, змяніў, паводле ўласных слоў, больш за сорак работ. Дома гаварылі на ідышы. Амерыку асвойваў з нуля. Праз гады ён паступіў у Амерыканскую акадэмію драматычнага мастацтва, узяў псеўданім Кірк Дуглас – і пачаў кар’еру, пра якую ў Чавусах ніхто б не марыў.

Зорка з трушчоб

Дуглас хутка стаў адным з самых запатрабаваных акцёраў Галівуда. Яго ведалі за выбухны тэмперамент на экране і ўменне іграць складаных, супярэчлівых персанажаў – баксёраў, салдат, авантурыстаў. Амерыканскі кінаінстытут уключыў яго ў спіс 17 найвялікшых акцёраў у гісторыі амерыканскага кіно.

Галоўныя ролі, якія прынеслі яму сусветную славу:

  • «Чэмпіён» (1949) – першая намінацыя на «Оскар», роля беспрынцыповага баксёра;
  • «Сцежкі славы» (1957) – антываенная драма Стэнлі Кубрыка, дзе Дуглас сыграў афіцэра, які абараняе салдат ад ваеннага трыбунала;
  • «Спартак» (1960) – гістарычны эпас пра паўстанне рабоў, які стаў не толькі касавым хітом, але і палітычным жэстам;
  • «Прага жыцця» (1956) – роля Ван Гога, за якую крытыкі называлі яго найлепшым акцёрскім пераўвасабленнем дзесяцігоддзя.

Чорны спіс і выбар, які ледзь не каштаваў кар’еры

У канцы 1940-х у Галівудзе разгарнулася сапраўднае паляванне на ведзьмаў. Камісія па расследаванні антыамерыканскай дзейнасці (КРАД) выклікала рэжысёраў, акцёраў і сцэнарыстаў на допыты – шукала «камуністаў». Дзесяць чалавек адмовіліся адказваць на пытанні і трапілі ў турму. Сярод іх – бліскучы сцэнарыст Долтан Трамба.

Пасля выхаду з турмы Трамба апынуўся ў «чорным спісе»: ніводная студыя не мела права наймаць яго адкрыта. Ён пісаў пад псеўданімамі. Два яго сцэнарыі атрымалі «Оскар» – але з чужымі імёнамі на канвертах. Адзін з іх – «Рымскія канікулы», быў прызнаны найлепшым сцэнарыем 1953 года, хаця імя сапраўднага аўтара свет не ведаў яшчэ некалькі дзесяцігоддзяў.

У 1959 годзе Кірк Дуглас наняў Трамба пісаць сцэнарый «Спартака» і заключыў кантракт на сапраўднае імя аўтара.

Калі фільм выйшаў у 1960 годзе, у тытрах стаяла: сцэнарый Далтона Трамба.

Дугласу адкрыта пагражалі, папярэджвалі, што гэта канец кар’еры, называлі «аматарам камуністаў».

Кірк не адступіў. І аказаўся правы: кінатэатры былі перапоўнены. Неўзабаве абраны прэзідэнт Джон Кенэдзі перасёк пікет пратэстоўцаў і публічна паглядзеў «Спартака» – фактычна падтрымаўшы рашэнне Дугласа.

Галівудскі чорны спіс пачаў рассыпацца. У 1991 годзе Гільдыя сцэнарыстаў узнагародзіла Дугласа спецыяльнай прэміяй менавіта за гэты ўчынак.

Нашчадкі Чавус у Галівудзе

Кірк Дуглас пражыў 103 гады і памёр 5 лютага 2020 года. Яго сын Майкл Дуглас – уладальнік двух «Оскараў» – таксама стаў адной з галоўных зорак сусветнага кіно.

Што вядома пра магілёўскую галіны сям’і Дугласаў:

  • агульны продак сям’і – Ісер з Чавус, які вазіў пасажыраў паміж Чавусамі і Магілёвам. У яго было дванаццаць сыноў, дзесяць з якіх з’ехалі за акіян;
  • у Магілёве да нядаўняга часу жыў дваюрадны сваяк Кірка – Міхаіл Даніловіч. Паводле яго слоў, бацька з дзяцінства казаў яму: гэта іграе сын або ўнук Хершэла;
  • Кірк Дуглас спрабаваў аднавіць сямейнае дрэва і адшукаў магілёўскую галіны сям’і, але сустрэчы перашкодзіла хвароба. Праз пасярэдніка ён перадаў Міхаілу Даніловічу сямейную фатаграфію;

Сям’я, якая ўцякла з Магілёўскай губерні ад пагромаў і галечы, дала свету акцёра, які трапіў у спіс найвялікшых зорак Галівуда. І які, у адрозненне ад многіх, не прамаўчаў, калі гэта было вельмі небяспечна і вельмі важна. Сын старызніка з Чавус сыграў Спартака. І сам быў ім у жыцці.

Фота з адкрытых крыніц.

Горад – не нашае, нам бы на зямельцы папрацаваць. Так думаюць у Слаўгарадзе?

Навіна ад

Слаўгарадскія прапагандысты пераконваюць народ пераязджаць у вёску і не сячы дрэвы, калі мясцовыя жыхары ездзяць за горад на пікнік.

Слаўгарадская раёнка вучыць сваіх чытачоў, як «правільна» жыць на сяле: з раннімі пад’ёмамі, дзесяцігоддзямі на ферме і любоўю да цялят.

Гэта з аднаго боку. З другога журналісты звяртаюцца да тых, хто выязджае за горад на пікнік у наваколле Сожа, за Казакоўку, беражлівей ставіцца да навакольнага асяроддзя – не сячы дрэвы пад корань.

Усё гэта – у адным нумары газеты. І самавучыцель па працы на ферме стратнага калгаса, і пералік рэкамендацый для тых, хто выязджае на прыроду.

Найбольш цікава ж тое, што аўтары гэтых павучанняў належаць да другой катэгорыі насельніцтва Слаўгарада.

Яны складаюць крывадушныя заклікі:

  • вярнуцца на зямлю;
  • працаваць у гаспадарцы;
  • захоўваць традыцыі.

Аднак самі абмяжоўваюць зносіны з зямлёй пікнікамі. Адсюль і веданне тонкасцяў здабычы трэсак для вогнішча.

А што да беларускага сяла, то за трыццаць гадоў угавораў вярнуцца да вытокаў, яно выглядае як тое самае дрэва, падсечанае вандаламі.

Фота раённай газеты.

У Слаўгарадскім раёне недаплацілі заробак 74 працаўнікам

Навіна ад

Толькі праз пракуратуру ўдалося вярнуць 7,7 тыс. рублёў заробленых грошай 74 працаўнікам аднаго са слаўгарадскіх прадпрыемстваў.

Парушэнні выявіла пракуратура Магілёўскай вобласці падчас праверкі дзейнасці аднаго з мясцовых прадпрыемстваў. Як высветлілася, у лютым 2026 года кіраўніцтва арганізацыі прыняло рашэнні аб утрыманні часткі заробку ў 74 супрацоўнікаў, а таксама практычна пазбавіла іх дадатковых выплат у выглядзе прэмій, надбавак і іншых стымулюючых налічэнняў.

Пры гэтым такія дзеянні не мелі законных падстаў і супярэчылі як патрабаванням Працоўнага кодэкса, так і ўмовам калектыўнага дагавора. У наглядным ведамстве адзначаюць, што падобная практыка магла негатыўна паўплываць на сітуацыю ў працоўным калектыве.

Агульная сума недаплачаных грошай склала больш за 7,7 тысячы рублёў.

Па выніках праверкі пракуратура апратэставала незаконныя распараджэнні кіраўніка прадпрыемства. У выніку іх дзеянне было адменена, а работнікаў вярнулі раней утрыманыя грошы.

Фотаздымак: Генеральная пракуратура

У Глускім раёне знайшлі боепрыпасы з Першай Сусветнай вайны

Навіна ад

Нямецкія боепрыпасы і амуніцыю часоў Першай Сусветнай вайны знайшлі на могілках у вёсцы Сельцы Глускага раёна.

Падзея адбылася 12 сакавіка на могілках у вёсцы Сельцы. Работнікі рытуальнай службы, капаючы магілу новага пахавання, заўважылі прадмет, падобны да ручной гранаты. Пра знаходку неадкладна паведамілі ў абасобленую групу Глускага раёна ваеннага камісарыята.

На месца былі выкліканыя сапёры з Бабруйска. Пасля абследавання тэрыторыі спецыялісты выявілі і дасталі з зямлі тры ручныя гранаты, сапёрную лапатку, а таксама асабістыя рэчы. Усе прадметы аказаліся нямецкай вытворчасці і датуюцца часамі Першай Сусветнай вайны.

Як адзначыў начальнік абасобленай групы ваеннага камісарыята Сяргей Корбут, дакладна ўстанавіць, каму належалі гэтыя рэчы, цяпер немагчыма. Аднак аналіз умоў мясцовасці дазваляе меркаваць, што на гэтым месцы магла знаходзіцца агнявая пазіцыя нямецкага вайскоўца таго перыяду.

Усе выяўленыя прадметы былі вывезены, а боепрыпасы знішчаны на спецыяльным палігоне.

Фотаздымак: glusk.by

Айзек Азімаў: магілёвец, які прыдумаў будучыню

Навіна ад

Ён нарадзіўся ў беларускай вёсцы і не ведаў ні слова па-англійску – а стаў адным з самых чытаных пісьменнікаў дваццатага стагоддзя.

Айзек Азімаў напісаў больш за 500 кніг, прыдумаў законы робататэхнікі і стварыў сусвет, які да гэтага часу экранізуюць у Галівудзе.

З вёскі Пятровічы – у амерыканскую класіку

Будучы класік з’явіўся на свет каля 1920 года ў вёсцы Пятровічы, Магілёўскай губерні. Пры нараджэнні яго назвалі Ісаак Азімаў – прозвішча паходзіць ад слова “азімыя”, зімовых злакаў, якімі гандляваў прадзед.

У 1923 годзе сям’я эмігравала ў ЗША. Бацька купіў у Брукліне невялікую крамку, і маленькі Ісаак рос сярод газет, часопісаў і кніг – менавіта там ён упершыню ўбачыў фантастычныя часопісы, якія змянілі яго жыццё.

Азімаў аказаўся вундэркіндам: навучыўся чытаць у пяць гадоў, у 15 апублікаваў першы аповед у школьнай газеце, а ў 18 адправіў ліст у рэдакцыю часопіса “Astounding Science Fiction”. Легендарны рэдактар Джон Кэмпбел прыняў яго і асабіста гутарыў з юным аўтарам больш за гадзіну. Так пачалася кар’ера, якой было наканавана змяніць усю навуковую фантастыку.

Паралельна з літаратурай Азімаў атрымаў ступень доктара біяхіміі ў Калумбійскім універсітэце і стаў прафесарам Бостанскага ўніверсітэта. Рэдкае спалучэнне – вучоны і белетрыст – вызначыла галоўную рысу яго прозы: навуковая дакладнасць, пададзеная як захапляльная гісторыя.

Пяцьсот кніг і тры законы

Галоўныя дасягненні Азімава цяжка ўмясціць у адзін абзац. Сярод пісьменнікаў XX стагоддзя мала хто мог параўнацца з ім па шырыні ахопу: ён пісаў фантастыку, дэтэктывы, навукова-папулярныя кнігі, гістарычныя эсэ, даведнікі па Бібліі і Шэкспіру. У сістэме Дьюі, па якой уладкаваны бібліятэкі свету, у яго ёсць кнігі ў кожным раздзеле, акрамя філасофіі.

Ключавыя творы пісьменніка:

  1. Серыя “Аснаванне” (Foundation) – сем раманаў пра крушэнне галактычнай імперыі і спробу скараціць надыходзячыя цёмныя вякі з 30 000 да 1000 гадоў. У 2021 годзе Apple TV+ выпусціў маштабны серыял па гэтай сазе.
  2. Серыя пра робатаў – цыкл раманаў і апавяданняў, дзе ўпершыню з’явіліся знакамітыя “Тры законы робататэхнікі”, што сталі канонам жанру і да гэтага часу цытуюцца ў рэальных дыскусіях пра этыку штучнага інтэлекту.
  3. “Я, робат” (I, Robot, 1950) – зборнік апавяданняў, які стаў асновай галівудскага фільма 2004 года з Уілам Смітам у галоўнай ролі.
  4. “Канец Вечнасці” і “Самі багі” – раманы, неаднаразова прызнаныя найлепшымі асобнымі творамі аўтара; другі атрымаў адначасова і “Х’юга”, і “Неб’юлу”.

Тры законы робататэхнікі, сфармуляваныя Азімаўым у 1942 годзе, сталі самым цытаваным фрагментам ва ўсёй фантастычнай літаратуры. Гэтыя законы абмяркоўваюць сёння ў універсітэцкіх курсах па штучным інтэлекце, юрыдычных канферэнцыях і залах пасяджэнняў тэхналагічных карпарацый. Пісьменнік з магілёўскай вёскі, які не думаў ні пра што, акрамя добрых гісторый, апынуўся празорцам, чые ідэі апярэдзілі рэальнасць на паўстагоддзя.

Да Азімава слова “робататэхніка” не існавала

Азімаў памёр у 1992 годзе. Ужо пасля яго смерці высветлілася, што прычынай стаў СНІД – вірус быў атрыманы пры пераліванні крыві падчас аперацыі на сэрцы. Сям’я захоўвала гэтую таямніцу дзесяць гадоў. Але рэпутацыю пісьменніка не пахіснула нішто.

Некалькі фактаў пра маштаб яго ўплыву на культуру:

  • у гонар Азімава названы астэроід 5020 Asimov, адкрыты ў 1981 годзе;
  • часопіс Isaac Asimov’s Science Fiction Magazine, заснаваны пры яго ўдзеле ў 1977 годзе, выходзіць да гэтага часу і застаецца адным з галоўных выданняў жанру;
  • Азімаў быў віцэ-прэзідэнтам Міжнароднага таварыства “Менса” і прэзідэнтам Амерыканскай гуманістычнай асацыяцыі;
  • у Брукліне, дзе прайшло яго дзяцінства, у яго гонар названая пачатковая школа;

слова “robotics” – робататэхніка – упершыню з’явілася менавіта ў яго аповедзе “Хлус!” у 1941 годзе. Да Азімава такога слова не існавала.

Аднак веліч пісьменніка не толькі ў уменні ствараць сусветы, але і ў маральнасці.

Памяць захоўваюць дзве краіны

Вёска Пятровічы, дзе нарадзіўся Азімаў, уваходзіла ў Клімавіцкі павет Магілёўскай губерні. Калі сям’я з’язджала ў Амерыку ў 1923 годзе, ніякага іншага адміністрацыйнага дзялення не існавала: была Магілёўшчына, і гэтым усё сказана. 

Сучасная мяжа паміж Расіяй і Беларуссю прайшла па гэтых месцах пазней – Шумяціцкі раён Смаленскай вобласці, куды Пятровічы ўвайшлі ў 1929 годзе, быў нарэзаны ўжо пасля ад’езду Азімававых.

Так малая радзіма вялікага фантаста апынулася на расійскім баку, а гістарычны цэнтр яго павета – Клімавічы, на беларускім.

Памяць пра Азімава захоўваюць на абодвух берагах гэтага адміністрацыйнага разлому: у Шумячах з 2012 года штогод праводзяцца Азімаўскія чытанні, нязменнай часткай якіх сталі паездкі ў Клімавічы і сустрэчы з мясцовай творчай інтэлігенцыяй. клімавіцкая раённая газета «Родная ніва» рэгулярна асвятляе гэтыя падзеі. Так два раёны па розныя бакі мяжы разам захоўваюць памяць пра чалавека, якога ў роўнай ступені можна лічыць сваім.

Калі чытаеш Азімава сёння, уражвае не толькі дакладнасць яго тэхнічных прадбачанняў, але і маральная сур’ёзнасць прозы. За кожным робатам, кожнай галактычнай імперыяй стаіць адно і тое ж пытанне: што значыць быць чалавекам і як нам не знішчыць адзін аднаго, здабыўшы вялікую сілу.

Гэтае пытанне, зададзенае хлопчыкам з Пятровічаў, сёння актуальнае як ніколі – бо над беларускай Радзімай Азімава лётаюць чужыя дроны. Сілу мы здабылі, але пакуль, на жаль, выкарыстоўваем яе для ўзаемнага знішчэння.

Фота з адкрытых крыніц.

Хоцімскім дзетсадаўцам распавялі як добра быць разам з краінай-агрэсарам

Навіна ад

Ідэалагічную апрацоўку дзяцей пад сумніўнае “свята” – Дзень яднання народаў Беларусі і Расіі правялі ў хоцімскім дзетсадку №3.

Паводле афіцыйных паведамленняў, мэта мерапрыемства – “фарміраванне ўяўлення пра дзяржаўнае свята”. Для гэтага з дзецьмі ад чатырох гадоў праводзіліся размовы пра “адзінства” Беларусі і Расіі, гульні кшталту “Знайдзі сцягі Беларусі і Расіі”, “Падарожжа па Саюзнай дзяржаве”, а таксама заняткі, дзе малеча размалёўвала дзяржаўную сімволіку дзвюх краін і вывучала “агульную гісторыю”.

На самой справе гаворка ідзе пра раннюю палітычную сацыялізацыю, дзе дзецям у простай форме навязваецца патрэбная цяперашняй уладзе інтэрпрэтацыя адносін з Расіяй. Пры гэтым цалкам ігнаруецца сучасны кантэкст: Расія сёння вядзе вайну супраць Украіны і прызнаецца міжнароднай супольнасцю як краіна-агрэсар. А Беларусь стала краінай-суагрэсарам у гэтай вайне, бо яе ўлады падтрымліваюць расійскую захопніцкую палітыку.

Асабліва цынічна выглядае падача ідэі “братэрства” без уліку гістарычнага досведу. На працягу стагоддзяў беларускія землі неаднаразова станавіліся аб’ектам экспансіі з боку Маскоўскай дзяржавы і Расійскай імперыі. Ад войнаў Вялікага Княства Літоўскага з Масквой у XV–XVII стагоддзях да пазнейшай палітыкі русіфікацыі – беларусы неаднаразова вымушаныя былі абараняць сваю культуру, мову і дзяржаўнасць.

Замест асэнсавання гэтай складанай гісторыі дзецям прапануюць спрошчаную ідэалагізаваную карціну “дзвюх сясцёр”, паміж якімі нібыта не было ні канфліктам, ні асіметрыі ў адносінах, ні сучасных палітычных рэалій.

Для кожнага незаідэалагізаванага чалавека ясна, што дзіцячы садок не можа месцам дзяржаўнай прапаганды, асабліва калі яна закранае пытанні геапалітыкі і вайны. 

У выніку замест нейтральнага выхавання і развіцця малечаў, адукацыйная ўстанова становіцца інструментам ідэалагічнага ўплыву, дзе нават самыя маленькія беларусы павінны засвоіць “правільнае” стаўленне да краіны, якая сёння вядзе агрэсіўную палітыку і мае складаную, часта канфліктную гісторыю ў адносінах з Беларуссю.

Фотаздымак: www.hotimsk.by