Холдынг “Бабруйскаграмаш” плануюць зрабіць часткай холдынга сельскагаспадарчага машынабудаванння, стварэнне якога абмяркоўваецца ва ўрадзе.
Паводле паведамлення ва ўрадавым тэлеграм-канале, прэм’ер-міністр Аляксандр Турчын правёў нараду па пытанні стварэння холдынгу сельскагаспадарчага машынабудавання. Мяркуецца, што ў яго ўвойдуць вядучыя прадпрыемствы галіны, а іх абʼяднанне дазволіць зарабляць больш. Пра гэта паведамляе тэлеграм-канал ураду Беларусі.
Акрамя «Кіруючай кампаніі холдынгу «Бабруйскаграмаш», у склад ствараемага холдынгу плануецца ўключыць «Кіруючую кампанію холдынгу «Лідсельмаш» і «Кіруючую кампанію холдынгу «Мінскі маторны завод». У складзе ўсіх трох суб’ектаў гаспадарання знаходзіцца 22 арганізацыі і 1 філіял.
У Савеце міністраў спадзяюцца, што стварэнне холдынгу дазволіць абʼяднаць усіх вытворцаў пад адным брэндам, у перспектыве павысіць пазнавальнасць тэхнікі на экспартных рынках, а таксама, улічваючы магчымасці канструктарскіх службаў прадпрыемстваў, выпускаць асобныя віды складанай высокапрадукцыйнай тэхнікі.
Пры гэтым не ва ўсіх кампаніяў, якія плануецца ўключыць у холдынг, справы ідуць добра. Як ужо паведамлялася, «Бабруйскаграмашу» не хапае людзей. Прадпрыемства папрасіла Мінпрамысловасці пазычыць яму працаўнікоў, інакш абваліцца экспарт.
У Магілёве 21-гадовая дзяўчына стане перад судом за катаванне сваёй шасцігадовай пляменніцы.
Паводле пракуратуры горада, у адзін з дзён чэрвеня 2025 года па просьбе сваёй старэйшай сястры дзяўчына засталася прыглядаць за трыма малалетнімі пляменнікамі. Малечам было два, чатыры і шэсць гадоў.
Калі дзеці адмовіліся класціся спаць і не выканалі іншыя патрабаванні сваячкі, яна раззлавалася і жорстка збіла шасцігадовую дзяўчынку. “Выхавацельніца” нанесла ёй не менш за 20 удараў рамянём з металічнай спражкай па ягадзіцах і сцёгнах. Разам з тым боль і цялесныя пашкоджанні не пацягнулі за сабой кароткачасовага расстройства здароўя.
Цяпер маладая цётка знаходзіцца пад падпіскай аб нявыездзе, справа накіраваная ў суд, а трое малалетніх прызнаныя ў сацыяльна небяспечным становішчы.
21-гадовай дзяўчыне па артыкуле аб катаванні непаўналетняга, які знаходзіцца ў бездапаможным стане (ч.2 арт. 154 КК) пагражае да пяці гадоў пазбаўлення волі.
У Магілёве абвясцілі абмеркаванне будаўніцтва 10-павярхоўкі. Але спасылка на абмеркаванне вядзе ў нікуды.
У Магілёве ў раёне дома №40А па вуліцы Лазарэнкі плануюць пабудаваць новы дзесяціпавярховы жылы дом. У ім хочуць размясціць 72 кватэры, а на першым паверсе прадугледзець убудаваныя памяшканні. Таксама праект прадугледжвае добраўпарадкаванне прылеглай тэрыторыі.
Для будаўніцтва новай высоткі збіраюцца знесці прыватныя жылыя дамы №38 і №38А па вуліцы Лазарэнкі.
Але ў гэтай гісторыі ёсць важная дэталь: спасылка на сайце MogilevNEWS.by, якая павінна весці да абмеркавання вядзе ў нікуды – яна бітая.
Гэта не дробязь, калі гаворка ідзе пра грамадскае абмеркаванне горадабудаўнічага праекта.
Для жыхароў раёна важна разумець, што менавіта збіраюцца будаваць побач з іх дамамі: дзе будзе размешчаны новы дом, як зменіцца рух, што будзе з паркоўкамі, дварамі, зялёнымі зонамі, нагрузкай на інфраструктуру. Асабліва калі пад будаўніцтва плануюць знесці існуючыя прыватныя дамы.
Фармальна ўлады абвясцілі абмеркаванне. Фармальна афіцыйны рэсурс паведаміў пра яго. Фармальна спасылка ў публікацыі таксама ёсць. Але фактычна магілёвец, які хоча даведацца падрабязнасці і прыняць удзел, сутыкаецца з непрацоўным адрасам.
Дзяржаўныя і афіцыйныя рэсурсы ў апошнія тыдні актыўна асвятлялі падрыхтоўку да святочных мерапрыемстваў і парадаў. І, здаецца, выдыхліся ад перамогабесся.
Цяпер, замест сапраўды важнага дыялогу з людзьмі, магілёўскія чыноўнікі імітуюць іх удзел у абмеркаванні.
Міжнародны дзень медыцынскай сястры (International Nurse’s Day, з 1974 года).
Ідэя ўшаноўвання медсясцёр з’явілася ў 1953 годзе. Першыя масавыя ўрачыстасці пачаліся з 1965 года.
Устаноўлены ў гонар дня нараджэння англійскай медсястры Флорэнс Найтынгейл (1820-1910). У Лондане працуе музей, прысвечаны ёй.
У Крымскую вайну Флорэнс арганізавала ў Турцыі догляд за параненымі салдатамі саюзнікаў. Таксама ёю быў арганізаваны штаб сясцёр міласэрнасці, куды ўступалі ўсе жадаючыя. Жанчыны даглядалі параненых салдат і дапамагалі ўрачам на аперацыях. Пры гэтым, ні ў кога з іх не было медыцынскай адукацыі. У тыя часы лічылася, што ўсе жанчыны ад прыроды ўмелі дапамагаць тым, хто мае патрэбу. Так і з’явілася новая прафесія.
У 1912 годзе Чырвоным Крыжом устаноўлена медаль Флорэнс Найтынгейл – найвышэйшая у свеце для медсясцёр. Узнагароджанне ею праводзіцца раз на два гады. У СССР было вядома 45 узнагароджанняў, у тым ліку 6 беларусак-удзельніц вайны. Першай уладальніцай медаля стала Герой Савецкага Саюза, легендарная медсястра Зінаіда Тусналобава-Марчанка (1920-1980), потым – Соф’я Голухава, Яўгенія Шаўчэнка, Кацярына Сірэнка, Соф’я Кунцэвіч і Марыя Гарачук.
На сёння 14 медыцынскіх сясцёр з Беларусі ўдастоены медаля. Падчас апошняга ўзнагароджання ў 2021 годзе медаль атрымалі медсёстры службы “Дапамога” Беларускага Чырвонага Крыжа Людміла Бузель і Лідскай дарожнай арганізацыі чыгункі Эльвіра Шабанава.
996 год. У Кіеве асвечана першая на Русі каменная царква Святой Багародзіцы.
Другая назва – Дзесяцінная (будоўля ажыццяўлялася на падаткавую дзесяціну). Мела памеры 35 на 37 метраў.
У царкве знаходзілася княжацкая пахавальня. У ёй былі пахаваны хрысціянская жонка Уладзіміра – візантыйская царэўна Ганна, якая памерла ў 1011 годзе, а затым і сам Уладзімір, які памёр у 1015 годзе. Таксама сюды былі перанесены з Вышгарада парэшткі першага хрысціянскага кіраўніка Русі – княгіні Вольгі.
У 1044 годзе Яраслаў Мудры пахаваў у царкве пасмяротна “хрышчоных” братоў Уладзіміра – Яраполка і Алега Дрэўлянскага.
У 1169 годзе царкву разрабавалі войскі Андрэя Багалюбскага, у 1203 годзе – войскі Рурыка Расціславіча.
Дзесяцінная царква прастаяла да 1240 года, калі была разбурана пры ўзяцці Кіева войскамі Батыя: абвалілася – ці то нападаючыя пастараліся, ці то народу набілася столькі, што яго цяжару храм не вытрымаў.
Асвячэнне Дзесяціннай царквы. Мініяцюра Радзівілаўскага летапісу
1364 год. Кароль Казімір III Вялікі выдаў прывілей на ўтварэнне Кракаўскай акадэміі (універсітэта).
Пашыраны каралевай Ядвігай і князем Ягайлам. У розныя часы меў назвы Studium Generale, Akademia Krakowska, Галоўная каронная школа. У XIX стагоддзі атрымаў сваю сучасную назву Ягелонскі, якая падкрэслівае сувязь з родам Ягелонаў. Ягелонскі ўніверсітэт – аўтарытэтная навуковая установа Польшчы, Рэчы Паспалітай і ВКЛ.
Сярод вядомых выпускнікоў літаратары Я. Вісліцкі, С. Лем, першадрукар Ф. Скарына, вучоныя В. Агрыпа, К. Куманецкі, Б. Папроцкі, Б. Маліноўскі, кампазітар Ц. Базылік, педагог С. Любіч-Маеўскі.
1670 год. Нарадзіўся Аўгуст ІІ Моцны, Фрыдрых Аўгуст I (1670-1733).
Кароль польскі і вялікі князь літоўскі (1697-1706, 1709-1733), курфюрст саксонскі
Мянушку «Моцны» атрымаў з прычыны выключнай фізічнай сілы і шматлікіх любоўных прыгод. Карыстаўся папулярнасцю сярод дробнай шляхты.
Імкнучыся да абсалютнай улады збіраўся ператварыць ВКЛ у незалежную дзяржаву са спадчыннай уладай, у чым яго падтрымалі Радзівілы, Вішнявецкія і іншыя магнаты і шляхта.
Уцягнуў краіну ў Паўночную вайну (1700-1721) як саюзнік Пятра I, аслабіў дзяржаву. Яго няўдалая палітыка прывялаа да таго, што пачалося актыўнае ўмяшанне ва ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай не толькі Расіі, але і Прусіі, Аўстрыі і Францыі.
Аўгуст Моцны больш клапаціўся пра развіццё Саксоніі, і Рэч Паспалітую падпарадкоўваў гэтым мэтам. Намагаючыся ўзмацніць сваю ўладу ў Польшчы і ВКЛ ён абапіраўся на дапамогу суседніх дзяржаў, на карысць якіх збіраўся аддаць частку тэрыторыі Рэчы Паспалітай.
1775 год. Заснавана Гродзенская медыцынская акадэмія.
Першая на Беларусі вышэйшая навучальная ўстанова па падрыхтоўцы медыцынскага персаналу. Існавала ў 1775-1781 гадах.
Адкрыта па ініцыятыве А. Тызенгаўза. Арганізатарам і кіраўніком акадэміі быў французскі ўрач, вучоны-натураліст Ж. Э. Жылібер.
Мела 3 аддзяленні: падрыхтоўкі «сучасных урачоў для гарадоў», падрыхтоўкі правінцыяльных урачоў і хірургаў, аддзяленне павітух.
Навучэнцы ўтрымліваліся за кошт казны.
Пры акадэміі дзейнічалі шпіталь на 60 ложкаў, анатамічны тэатр і музей, кабінет прыродазнаўства, аптэка, бібліятэка, батанічны сад (першы на тэрыторыі Беларусі і ў Рэчы Паспалітай).
Н. Орда. Медыцынская акадэмія ў Гродна.
1842 год. У Парыжы пайшоў з жыцця Валенцій Ваньковіч (1800-1842).
Беларускі мастак, акадэмік жывапісу, выдатны майстар партрэта першай паловы XIX ст.
Скончыў Полацкі езуіцкі калегіум, Віленскі ўніверсітэт, Акадэмію мастацтваў у Пецярбургу.
У доме яго брата Эдварда ў Мінску часта гасцявалі мастакі, кампазітары, літаратары, у тым ліку Я. Дамель, М. Кулеша, Ч. Манюшка, С. Манюшка, В. Дунін-Марцінкевіч.
У паўстанні 1830-1831 гадоў не ўдзельнічаў з прычыны хваробы, хаця такі намер меў – набыў зброю і каня.
З 1839 года жыў на эміграцыі. У 1841 пасяліўся ў Парыжы. Жыў у А. Міцкевіча.
Творы мастака захоўваюцца ў зборах Вільні, Пецярбургу, Варшавы, Кракава, Парыжу.
Памёр ад сухотаў на руках у А. Міцкевіча. Пахаваны на могілках Манмартр-дэ-Сэн-Дэні.
У Мінску дзейнічае дом-музей Ваньковічаў, каля якога ўсталяваны помнік мастаку.
1909 год. Нарадзіўся Язэп Найдзюк (1909-1984).
Беларускі нацыянальны дзеяч, выдавец, вязень Бяроза-Картузскага канцлагеру, аўтар нарысу “Беларусь учора і сяння”.
Дзеяч беларускага нацыянальнага руху ў Вільні. Працаваў друкаром і дырэктарам Беларускай друкарні імя Ф. Скарыны, рэдагаваў папулярны часопіс «Шлях моладзі».
У 1939 годзе быў арыштаваны і зняволены ў Бяроза-Картузскі канцлагер. Пасля вызвалення часцямі Чырвонай Арміі ў верасні вярнуўся ў Вільню.
У час II Сусветнай вайны жыў у Мінску, працаваў у школьным інспектараце, выдаваў часопіс «Беларуская школа», быў тэхнічным кіраўніком «Выдавецтва школьных падручнікаў і літаратуры для моладзі», намеснікам члена Галоўнай рады Беларускай народнай самапомачы. Улетку 1944 выехаў у Германію.
Пасля вайны, хаваючыся ад савецкай дзяржбяспекі, пераехаў у Польшчу, дзе жыў у Інаўроцлаве пад імем Юзафа Александровіча, працаваў дырэктарам Куяўскай друкарні, займаўся краязнаўствам. Пісаў артыкулы ў беларускую эмігранцкую прэсу, сувязь з беларускім рухам падтрымліваў праз свайго брата Чэслава Найдзюка, які жыў у Амерыцы. Вёў ліставанне з Л. Геніюш, Ю. Туронкам, К. Грынкевічам і іншымі дзеячамі.
Аўтар успамінаў, дзённікаў, падручніка для моладзі «Пазнавайма гісторыю беларускага народу», папулярнага нарысу «Беларусь учора і сяння».
У яго гонар на будынку друкарні ў польскім Інаўроцлаве адкрыта памятная шыльда.
1935 год. Памёр Юзэф Пілсудскі (1867-1935).
Польскі дзяржаўны, палітычны, вайсковы дзеяч, першы кіраўнік незалежнай Польшчы, першы яе маршал, двойчы прэм’ер (1926-1928 і 1930), дыктатар. Падарожнік па Амерыцы, Еўропе, Японіі. Са старажытнага беларускага роду Гінятавічаў.
У маладосці займаўся рэвалюцыйнай дзейнасцю. Пілсудскі – асоба, заслугі якой перад незалежнаю Польшчаю паўсюдна прызнаныя.
Пра беларусаў пісаў, што трэба “адзначыць неакрэсленасць іх нацыянальных пачуццяў”. Беларусаў з заходніх губерняў ставіў вышэй за жыхароў усходу Беларусі, бачыў розніцу паміж беларусамі-праваслаўнымі і беларусамі-каталікамі.
У постаці Пілсудскага выяўляліся пэўныя рысы беларускасці, якія ставілі яго ў лепшае святло ў параўнанні з беларускімі савецкімі дзеячамі. Нарадзіўся ён на Віленшчыне, ведаў беларускую мову, карыстаўся ёю, меў кантакты з дзеячамі беларускага нацыянальнага адраджэння, у свой час нават займаўся кантрабандным увозам “Дудкі беларускай” Ф. Багушэвіча.
Пахаванне Пілсудскага стала вялікай маніфестацыяй нацыянальнага адзінства. Была абвешчана нацыянальная жалоба. 13 мая 1935 года з цела былі выняты мозг і сэрца. Цела было змешчана ў крыпце святога Леанарда ў Вавелі. У 1936 годзе сэрца Пілсудскага палажылі ў труну яго маці на могілках Росы ў Вільні (маўзалей Маці і сэрца сына).
Кавалер вялікай колькасці ордэнаў і ганаровых адзнак, як польскіх, так і замежных, ганаровы доктар шэрагу ўніверсітэтаў міжваеннай Польшчы.
У міжваенны час, а таксама пасля Другой Сусветнай вайны, вакол асобы маршала будаваўся пэўны культ. Пасля падзення камунізму ў Польшчы, Пілсудскі лічыцца адной з найважнейшых асоб у гісторыі польскай дзяржавы.
У яго гонар названыя многія вуліцы, плошчы і школы, пастаўлены помнікі.
1954 год. БССР прынята ў ЮНЭСКА.
На працягу амаль 70 гадоў краіна падтрымлівае з гэтай міжнароднай арганізацыяй плённыя, дынамічныя адносіны. З дапамогай ЮНЕСКА рэалізуецца шмат цікавых праектаў у сферы адукацыі, навукі, інфармацыі, камунікацый, культуры.
У кастрычніку 1988 года Беларусь далучылася да Канвенцыі па ахове сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны, прынятай ЮНЕСКА ў 1972 годзе. І сёння ўжо 4 аб’екты, якія знаходзяцца на тэрыторыі нашай краіны, уключаны ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА: Нацыянальны парк “Белавежская пушча”, замкавы комплекс “Мір”, архітэктурна-культурны комплекс рэзідэнцыі Радзівілаў у Нясвіжы, пункты геадэзічнай Дугі Струвэ.
1970 год. Памёр Уладыслаў Андэрс (1892-1970).
Генерал броні (генерал-лейтэнант), стваральнік Польскіх Узброеныя Сіл у СССР, у 1944-1945 Вярхоўны Галоўнакамандуючы Польскіх Сіл.
Войска набіраў з этнічных палякаў, беларусаў, вязняў ГУЛАГу. Камандуючы Польскай Арміі ў Іране, Палестыне, у італьянскай кампаніі пры бітве пад Монтэ-Касіна,
У 1913-1917 гадах служыў у расійскім войску, удзельнічаў у І Сусветнай вайне, быў тройчы паранены, скончыў Акадэмію Генеральнага штаба ў Пецярбургу.
Браў удзел у фарміраванні Першага Польскага Корпуса Ю. Доўбар-Мусніцкага.
Шэф штабу Арміі Велікапольскай у велікапольскім паўстанні 1919 года. Падчас польска-бальшавіцкай вайны 1920 года камандаваў 15 Палком познаньскіх уланаў.
Быў камендантам Варшавы, камандзірам Крэсовай, Навагрудскай Брыгады Кавалерыі, камандзірам гарнізона Баранавічы.
Удзельнік ІІ Сусветнай вайны. У якасці камандуючага аператыўнай групай кавалерыі быў двойчы паранены і трапіў у савецкі палон. Утрымліваўся ў львоўскіх шпіталі, вязніцы. 22 месяцы правёў у вязніцы НКУС на Лубянцы. Адмовіўся ад прапановы аб службе ў Чырвонай арміі.
З 4 жніўня 1941 года ствараў Польскія Узброеныя Сілы ў СССР. Пасля эвакуацыі летам 1942 войска і 20 тысяч грамадзянскіх (уратаваных з вязніц і лагероў) да Ірана, стаў камандуючым Польскай Арміі на Усходзе (Іран, Палесціна) і 2 Польскага Корпуса, якім кіраваў у італьянскай кампаніі (бітва пад Монтэ-Касіна). З 2 кастрычніка 1944 да 5 мая 1945 года выконваў абавязкі Вярхоўнага Галоўнакамандуючага Польскіх Сіл.
2006 год. У Магілёве на вуліцы 30 год Перамогі адкрыты спартовы комплекс “Алімпіец”.
Спецыялізуецца на правядзенні заняткаў па лёгкай атлетыцы і спартыўных гульняў.
“Алімпіец” – адно з найбуйнейшых збудаванняў у краіне. Мае неабходную інфраструктуру для правядзення спартыўна-масавых і культурна-забаўляльных мерапрыемстваў рознага ўзроўню і маштаба.
2008 год. Разбуральны Сычуаньскі землятрус.
Магнітуда – 8.0. Яго адчулі і ў суседніх краінах: Індыі, Пакістане, Тайландзе, В’етнаме, Бангладэш, Непале, Манголіі і Расіі.
Афіцыйныя крыніцы заяўляюць, што загінула 69 197 чалавек, прапала без вестак каля 18 000 чалавек, 288 431 пацярпела.
У басейн санаторыя “Сосны” ў Магілёўскім раёне больш не падаецца мінеральная вада.
Пра адсутнасць мінеральнай вады ў басейне паведаміла 11 траўня 2026 года падпісчыца тэлеграм-канала “Вячэрні Магілёў” Таццяна, якая часцяком адпачывала ў “Соснах”. “Быў басейн з мінеральнай вадой. Вось прыехала, а такога задавальнення няма. Так, не падаецца мінеральная вада, нешта зламалася і, пагаворваюць, даўно ўжо. Пра рамонт гаворкі не вядзецца, ва ўсякім выпадку, мне невядома, хоць спрабавала ўдакладніць. Цяпер вада ў басейне звычайная” – піша жанчына.
Яна задаецца пытаннем, ці нельга адрамантаваць падачу мінеральнай вады, бо “гэтай фішкай вельмі прыцягвалі адпачываючых”.
Варта адзначыць, што сайт санаторыя “гэтай фішкай” і надалей прыцягвае адпачываючых. “На тэрыторыі санаторыя знаходзіцца дзве крыніцы мінеральнай вады. Мінеральная вада выкарыстоўваецца як для піцця пры лячэнні захворванняў страўнікава-кішачнага тракта, так і для мінеральных ваннаў і басейна”, – гаворыцца там. Пра нейкія праблемы з падачай мінеральнай вады для басейна інфармацыі на сайце “Соснаў” знайсці не ўдалося.
Сярэдні заробак у Краснапольскім раёне трэці з канца ў агульным спісе раёнаў з самымі малымі заработнымі платамі ў Беларусі.
Паводле даных Белстата, на якія спасылаецца banki24.by, у Краснапольскім раёне ў сярэднім зарабляюць 1993 рублі. Менш толькі ў Кармянскім на Гомельшчыне (1984 рублі) і ў Шаркаўшчынскім на Віцебшчыне (1952 рублі).
Сярод 27 раёнаў з сярэднім заробкам 2158 рублёў і менш Магілёўская вобласць прадстаўлена 11 раёнамі. Гэта больш за палову ўсіх негарадскіх раёнаў у рэгіёне, колькасць якіх складае 21 тэрытарыяльную адзінку.
Адметна, што сярод тых 27 раёнаў, няма ні аднаго з Мінскай і Брэсцкай абласцей. Гродзенская прадстаўлена толькі адным – Іўеўскім. Такім чынам большасць у гэтым пераліку – раёны Магілёўшчыны.
Сярэдні заробак у Беларусі ў сакавіку вырас да 2975,8 рубля – сума да выплаты падаткаў і іншых збораў.
Асіповіцкі філіял «Бабушкиной крынки» адсправаздачыўся пра гучную перамогу – сыры «Італіко» і «Пармізана дэ Люкс» атрымалі залаты і бронзавы медалі на 34-й міжнароднай выставе Expo HORECA Minsk 2026. Гучыць унушальна. Але давайце разбярэмся, што за гэтым стаіць.
«Міжнародная» – гэта гучна сказана
Выстава, пра якую ідзе гаворка, праводзіцца з 1992 года і сапраўды з’яўляецца адзінай галіновай пляцоўкай такога роду ў Беларусі.
Вось толькі маштаб у яе вельмі сціплы: у 2026 годзе яна сабрала крыху больш за 50 удзельнікаў і каля 3 500 наведвальнікаў. З “замежных” гасцей – пераважна расійскія эксперты. Ніякага шырокага міжнароднага прадстаўніцтва.
Хто ўдзельнічае – той і перамагае
Удзел у выставе для экспанентаў платны. Прычым у лік удзельнікаў уваходзяць не толькі вытворцы прадуктаў, але і пастаўшчыкі абсталявання, клінінгавых паслуг, франшыз, гасцінічных рашэнняў. Колькі канкурэнтаў было менавіта ў катэгорыі сыроў – невядома. Цалкам магчыма, што іх не было зусім.
Схема працуе проста: заплаціў за стэнд, выставіў прадукт – атрымаў медаль. Ніякага сляпога дэгустацыйнага конкурсу з незалежным журы ў адкрытым доступе не апісана.
Што гэта значыць на практыцы
Падобныя ўзнагароды – стандартны маркетынгавы інструмент. Яны з’яўляюцца на ўпакоўцы, у прэс-рэлізах і карпаратыўных справаздачах. Ствараюць адчуванне прызнання і якасці. Але да рэальнай незалежнай ацэнкі прадукту маюць толькі ўскоснае дачыненне.
Гэта не значыць, што сыры дрэнныя. Магчыма, яны цалкам годныя. Але «золата прэстыжнай выставы» і «золата адзінай беларускай галіновай выставы з 50 удзельнікамі», гэта, пагадзіцеся, розныя рэчы.
На шэсць гадоў зняволення асудзілі жыхарку Быхаўскага раёна за асабліва буйное махлярства шляхам падманнага лячэння.
Шэсць жанчын, якія прыходзілі да “патомнай знахаркі”, старацілі больш за 158 тысяч рублёў. Гэта высветілася на працэсе ў Быхаўскім райсудзе. “Знахарка” знаёмілася з людзьмі і пераконвала іх, нібыта можа зняць «вянец бясшлюбнасці», пазбавіць ад «радавога праклёну» або вылечыць цяжкія хваробы. За свае так званыя «рытуалы» яна патрабавала вялікія сумы грошай, хоць насамрэч не валодала ніякімі незвычайнымі здольнасцямі і не збіралася выконваць абяцанні.
Адна з пацярпелых, паверыўшы ў «лячэнне», пайшла на крайнія меры: прадала кватэру маці, заклала ў ламбард залатыя ўпрыгожанні і ўгаварыла родных і знаёмых узяць для яе крэдыты. У выніку яна перадала шарлатанцы больш за 120 тысяч рублёў.
На судзе абвінавачаная сваёй віны не прызнала. Яна сцвярджала, што атрымлівала ад жанчын грошы нібыта ў пазыку, а ніякіх абрадаў не праводзіла.
Жанчыну асудзілі да шасці гадоў пазбаўлення волі і прызначылі штраф у памеры 9 тыс. рублёў. Акрамя таго, суд задаволіў грамадзянскія пазовы пацярпелых аб кампенсацыі матэрыяльнай і маральнай шкоды.
Справа ў тым, што смерчы бываюць прынцыпова рознымі. І механізм іх нараджэння – супрацьлеглы.
Ландспаут нараджаецца знізу. Каля паверхні зямлі амаль заўсёды круцяцца слабыя віхуры – мы іх проста не заўважаем. Але калі над імі пачынае бурна расці кучава-дажджавое воблака, яго магутны ўзыходзячы паток падхоплівае гэтыя віхуры і выцягвае ўверх – як нітку з клубка.
Так і атрымліваецца смерч. Ніякай суперячэйкі, ніякага вялізнага шторму, які круціцца – проста збег абставін каля зямлі.
Мезацыкланальны тарнада – зусім іншая гісторыя. Ён нараджаецца зверху, унутры гіганцкай навальнічнай суперячэйкі, якая круціцца, і апускаецца ўніз ужо гатовай варонкай. Менавіта такія смерчы зносяць дамы і трапляюць у падручнікі.
Па відэа з Кадзіна вызначыць тып не атрымліваецца – вонкава яны могуць выглядаць аднолькава. А сінаптычная абстаноўка толькі падлівае масла ў агонь: у той вечар над Магілёўскай вобласцю абвастрыўся цёплы фронт, быў зрух ветру і патрэбная завіхранасць – умовы падыходзілі для абодвух сцэнарыяў.
Адказ дасць толькі доплераўскі радар. Калі кручэнне фіксавалася на вышыні яшчэ да дакранання да зямлі – гэта мезацыклон. Калі не – ландспаут.
Прадпрыемства ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» зноў у шакаладзе – яно атрымала 55 камбайнаў за кошт абласнога бюджэту.
На базе ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» прайшла ўрачыстая цырымонія: 55 новых камбайнаў «Гомсельмаш» былі перададзены гаспадаркам Магілёўскай вобласці. Аднак атрымала іх усяго адна гаспадарка, кроўна зацікаўленая ў тым, каб астатнія калгасы жабравалі. Кавалак бюджэтнага пірага, зноў дастаўся прадпрыемству Грудава.
Падзяка за што менавіта?
Незадоўга да гэтай падзеі Грудаў атрымаў афіцыйную падзяку кіраўніка адміністрацыі Лукашэнкі – «за шматгадовую добрасумленную працу, высокі прафесіяналізм, актыўную грамадскую дзейнасць».
Праўда, «прафесіяналізм» гэты заключаецца ў тым, каб усе астатнія аграрыі выглядалі дурнямі і шкоднікамі, якім нельга давяраць тэхніку.
Нагадаем, ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» – манапаліст у сферы пастаўкі запасных частак да сельгастэхнікі магілёўскага АПК. Гэта не рынкавы гулец, які перамог канкурэнтаў якасцю і цаной. Гэта структура, якая паводле становішча рэчаў з’яўляецца адзіным пасярэднікам паміж вытворцамі тэхнікі і калгасамі ўсёй вобласці.
Схема, якую не прынята называць схемай
Прадпрыемства Грудава даўно выйшла за рамкі сэрвіснага абслугоўвання. Бізнес-мадэль выглядае так: калі калгас не ў стане аплаціць рамонт або запчасткі наяўнымі, «Міжрайаграсервіс» гатовы прыняць у кошт аплаты будучы ўраджай; няспраўны камбайн гаспадаркі выкупляецца, рамантуецца на прадпрыемстве, а затым перапрадаецца назад – ужо па іншай цане; паступова сэрвіснае прадпрыемства пачало наўпрост засяваць і прыбіраць палі гаспадарак, фактычна выцясняючы самі калгасы з вытворчага ланцужка.
Гэта не дапамога аграрыям – гэта метадычнае паглынанне іх актываў і даходаў. Гаспадарка, якая не можа самастойна адрамантаваць тэхніку або купіць запчасткі, трапляе ў залежнасць ад адзінага пастаўшчыка-манапаліста, якому выгадна, каб калгас заставаўся слабым.
Цырымонія як прапаганда
Урачыстая перадача 55 камбайнаў – гэта не эканамічнае рашэнне, гэта палітычны спектакль. Тэхніка закуплена на сродкі абласнога бюджэту, гэта значыць на грошы падаткаплацельшчыкаў.
Першы намеснік старшыні Магілёўскага аблвыканкама Сяргей Савіцкі (на здымку злева) на цырымоніі папрасіў механізатараў «праявіць добрае стаўленне да тэхнікі» і нагадаў, што «вялізныя грошы ўкладваюцца дзяржавай у сельскую гаспадарку». Пра тое, чаму гэтыя вялізныя грошы ўкладваюцца ў адно канкрэтнае прадпрыемства – ні паўслова.
Пляцоўка для цырымоніі выбрана не выпадкова: менавіта ААТ «Задняпроўскі міжрайаграсервіс» з’яўляецца афіцыйным дылерам «Гомсельмаша» ў Магілёўскай вобласці. Новыя камбайны прайшлі праз гэтую пляцоўку. Які працэнт ад здзелкі асеў тут – пытанне, якое ніхто публічна не задае.
Сістэма, а не выключэнне
Гісторыя Грудава і «Міжрайаграсервіса» – гэта не гісторыя аднаго карумпаванага чыноўніка. Гэта ілюстрацыя таго, як уладкаваная ўся беларусская аграрная сістэма. Беларусская мадэль захоўвае савецкую структуру – дзяржаўныя прадпрыемствы, планавыя паказчыкі, жорсткую субсідыярную залежнасць.
Дырэктары гаспадарак, старшыні выканкамаў, кіраўнікі структур АПК – гэта тысячная армія «моцных гаспадарнікаў», чыё становішча цалкам залежыць ад дзяржавы і асабіста ад улады.
У такой сістэме манапаліст-пасярэднік з адміністрацыйнымі сувязямі – не анамалія, а функцыянальны элемент. Калгасы павінны быць слабымі, каб залежаць ад дзяржавы. Пасярэднік павінен быць моцным, каб кантраляваць іх рэсурсы.
Такім чынам пра аграрыяў Магілёўшчыны хутка можна будзе гаварыць у адзіночным ліку.
