Сярод тых, хто сёння займаецца “грамадскай працай” у магілёўскай сістэме адукацыі – Яўген Дуплеўскі, намеснік кіраўніка адміністрацыі Ленінскага раёна Магілёва. Яго ўзнагародзілі за тое, што добра падбрэхвае.
Дэлегаты зацвердзілі праграму да 2030 года, а найбольш вызначыўшыяся актывісты атрымалі ганаровыя граматы, падзякі і нагрудныя знакі.
Гарошкін падкрэсліў: узнагароды – гэта не проста знак прызнання, але і стымул для далейшай грамадскай працы.
Сярод узнагароджаных – Яўген Дуплеўскі. Мы не раз пісалі пра яго. У лютым 2014 года абласная пракуратура ўзбудзіла ў дачыненні да Дуплеўскага крымінальную справу. Следства ўстанавіла, што Дуплеўскі чатыры гады быў аформлены ў школе па сумяшчальніцтве настаўнікам факультатыўных заняткаў – пры гэтым ніякіх заняткаў не праводзіў, але спраўна атрымліваў заробак. На той момант ён займаў пасаду начальніка ўпраўлення адукацыі Магілёўскага гарвыканкама.
Паводле дадзеных следства, страты дзяржавы склалі каля 22 мільёнаў рублёў. Дуплеўскі прызнаў віну. Яму пагражала да сямі гадоў пазбаўлення волі з канфіскацыяй маёмасці.
Аднак ён падаў Аляксандру Лукашэнку прашэнне аб памілаванні – і яно было задаволена пасля таго, як ён кампенсаваў суму шкоды. Пасля гэтага Дуплеўскі працягнуў працаваць у сістэме адукацыі, быў прызначаны дырэктарам гімназіі №4, а затым падняўся да намесніка кіраўніка адміністрацыі Ленінскага раёна і кіраўніка раённага аддзялення “Белай Русі”.
Цяпер ён – адзін з тых, хто з высокіх трыбун вучыць школьнікаў выконваць законы, “асэнсаванаму стаўленню да свайго здароўя”, “адказнасці за свае ўчынкі” і таму, “што такое добра і што такое дрэнна”. Усе заняткі – у форме “жывога дыялогу з навучэнцамі”.
Партыя – сіла. Стымулы Гарошкіна працуюць – Яўген Дуплеўскі выправіўся. Ён і сам свабодна адрознівае добрае ад дрэннага і ўжо нясе адказнасць за свае ўчынкі. Як такому грамату ад “Белай Русі” не ўручыць?
Магілёўская вобласць рапартуе: малы і сярэдні бізнес на ўздыме, падаткі растуць, інвестары ўкладаюцца. Адна дэталь у прыгожай справаздачнасці выпала – хто менавіта з прадпрымальнікаў атрымаў амаль 10 мільёнаў бюджэтных рублёў, чыноўнікі так і не паведамілі.
Паралельна з ростам сектара ў рэгіёне рэалізуецца Дзяржаўная праграма “Устойлівае прадпрымальніцтва”. За пяцігодку, з 2021 па 2025 год, фінансавую падтрымку атрымалі 43 інвестыцыйныя праекты – на агульную суму 9,9 мільёна рублёў. Сродкі выдзяляліся ў форме субсідый на кампенсацыю часткі працэнтаў па банкаўскіх крэдытах, а таксама льготных крэдытаў за кошт абласнога бюджэту.
Па выніках рэалізацыі праектаў бізнес атрымаў:
8 капітальных будынкаў у ўласнасць;
44 адзінкі транспартных сродкаў і спецыяльнай тэхнікі;
больш за 50 адзінак прамысловага абсталявання.
Геаграфія – уся вобласць. Галіновы ахоп – паўсюдны. Пытанне без адказу: хто канкрэтна атрымаў грошы?
У справаздачы Наталлі Рэчыцкай (на фота) кідаецца ў вочы прынцыповае замоўчванне: ніводзін з 43 атрымальнікаў дзяржаўнай падтрымкі не названы. Ні прадпрыемствы, ні сумы ў разбіўцы па канкрэтных праектах, ні ўмовы адбору заяўнікаў. Між тым гаворка ідзе пра амаль 10 мільёнаў рублёў з бюджэту Магілёўскай вобласці, гэта значыць пра грошы падаткаплацельшчыкаў.
Гэты пытанне асабліва актуальнае ў беларускіх рэаліях, дзе прыватны бізнес існуе ў прынцыпова іншай сістэме каардынат, чым у іншых краінах.
Дзяржава не толькі не заахвочвае прыватную ініцыятыву як такую, але актыўна ўмешваецца ў кадравую палітыку прадпрыемстваў.
На гэтым фоне ўзнікае заканамернае пытанне: па якіх крытэрыях размеркоўвалася фінансавая дапамога:
Ці звязана атрыманне льготных крэдытаў з лаяльнасцю ўладальніка бізнесу?
Хто прымаў рашэнні?
Хто нясе за іх адказнасць?
Прыгожая статыстыка пра “трэць эканомікі” і падваенне падатковых паступленняў выглядала б значна пераканаўчэй, калі б суправаджалася імёнамі, лічбамі і адкрытым рэестрам атрымальнікаў дзяржаўных грошай.
Пакуль жа справаздача выглядае як вітрына без тавару. Рэчыцкая запрасіла ўсіх у госці, дадала, што маці будзе вельмі рада, але адраса чамусьці не назвала.
Магілёўскі блогер, які мае патрэбу ў падтрымцы мозгу, зняўся ў рэкламе шакаладу імя карнага ведамства.
Магілёўскі блогер стаў тварам скандальнага рэкламнага роліка, у якім прасоўваў шакалад з гучнай назвай «Губоповский» – у гонар ГУБАЗіКа, сілавой структуры, сумна вядомай сваёй роляй у пераследзе беларусаў пасля 2020 года.
Відэа з’явілася ў сацыяльных сетках кандытарскай фабрыкі «Камунарка». У кадры мужчына ў цывільным, ураджэнец Магілёва, які з сур’ёзным выглядам звяртаецца да «бандытаў, карупцыянераў і экстрэмістаў», расхвальваючы ласунак. Паводле яго слоў, шакалад «пазбаўляе ад дрэнных думак, карысны для мозгу і падымае настрой”.
Сама «Камунарка» пацвердзіла сваё аўтарства і назвала ролік «ідэальнай рэкламай».
Аднак спажыўцы з такой ацэнкай не пагадзіліся. У Threads публікацыя за сем гадзін набрала толькі чатыры лайкі – і столькі ж каментароў.
Прычым усе да аднаго – рэзка адмоўныя. Пасля хвалі негатыву «Камунарка» ролік выдаліла.
Паводле наяўных звестак, шакалад «Губоповский» першапачаткова не прызначаўся для рознічнага продажу: меркавана, ён быў выпушчаны па замове сілавых структур – да юбілею ГУБАЗіКа.
Выхад відэа ў адкрыты доступ, відаць, стаў непрадуманым рашэннем, якое абярнулася рэпутацыйным правалам як для магілёўскага блогера, які мае патрэбу ў падтрымцы мозгу, так і для аднаго з найстарэйшых кандытарскіх прадпрыемстваў краіны.
Жыхары вёскі Вялікая Зімніца не захацелі працаваць бясплатна і ў сваёй большасці праігнаравалі заклік мясцовай улады прыбраць на могілках.
Пытанне стану могілак раней абмяркоўвалася на сельскім сходзе, дзе жыхары, як сцвярджае “Прысожскі край”, самі паднялі тэму неабходнасці ўпарадкавання тэрыторыі. Ініцыятыву падтрымаў старшыня сельвыканкама Міхаіл Белашоў. Пасля гэтага было арганізавана апавяшчэнне насельніцтва і прызначаны дзень работ.
Да суботніка далучыліся прадстаўнікі Слаўгарадскага лясніцтва і супрацоўнікі ЖКГ. Яны разам з нешматлікімі мясцовымі жыхарамі выконвалі асноўны аб’ём работ: высякалі параснік, прыбіралі аварыйныя дрэвы і наводзілі парадак на тэрыторыі.
Аднак, як адзначае раённая газета, на гэтым фоне асабліва прыкметнай стала абыякавасць большасці вяскоўцаў. Для населенага пункта з немалой колькасцю жыхароў такая яўка выглядае сімвалічнай. Удзел прынялі пераважна тыя, хто і без заклікаў лічыць догляд могілак асабістай справай.
Саромячы тых, хто не пажадаў працаваць бясплатна, раёнка, аднак, нічога не кажа аб тым, за кім насамрэч замацаваны могілкі і хто абавязаны ажыццяўляць догляд. Але за адказам далёка хадзіць не трэба – канкрэтныя магілы мусяць даглядаць сваякі памерлых, а ўсё астатняе – ЖКГ. Чаму апошняя не дае рады са сваімі абавязкамі, атрымліваючы грошы з бюджэта, які фармуецца за кошт у тым ліку падаткаў грамадзян, “Прысожскі край” таксама маўчыць.
Калісьці, у вельмі блізкім сэрцу цяперашняй улады ў Беларусі Савецкім Саюзе рэакцыяй насельніцтва на рознага кшталту заклікі ўлады да бясплатнай працы было ціхае іх ігнараванне альбо максімальна няякаснае выкананне. І гэта без гучных пратэстаў, выступленняў ці яшчэ нейкага заўважнага выказвання незадавальнення. Таму – што хацелі, тое і атрымалі.
Пасля пачатку абмеркавання ў сацсетках паслабляльнага эфекта зефіра NanoFit ад бабруйскага «Чырвонага харчавіка» яго продажы выраслі.
У сацыяльных сетках ужо некалькі дзён не сціхае абмеркаванне зефіру лінейкі NanoFit. Галоўнай тэмай стала не столькі сама прадукцыя, колькі яе нечаканы для многіх спажыўцоў эфект – паслабляльнае дзеянне, звязанае з утрыманнем мальтыту, які выкарыстоўваецца замест цукру.
Хваля цікавасці пачалася пасля шчырага допісу адной з карыстальніц, якая падрабязна апісала ўласны досвед ужывання зефіру. Нягледзячы на тое, што прадукт з’явіўся ў продажы не ўчора, менавіта гэты пост стаў трыгерам віруснага распаўсюду тэмы. Карыстальнікі пачалі масава дзяліцца падобнымі гісторыямі, а публікацыі збіралі сотні тысяч праглядаў.
На гэтым фоне з’явілася і новая забава: некаторыя карыстальнікі пачалі ўладкоўваць своеасаблівыя «чэленджы», спаборнічаючы, хто здолее з’есці больш зефіру да з’яўлення пазываў ісці да туалета. Да абмеркавання далучыліся і брэнды – ад вытворцаў піва да сэрвісаў па пошуку авіябілетаў і вытворцаў сантэхнікі, якія не ўпусцілі магчымасці пажартаваць на актуальную тэму.
На прадпрыемстве «Чырвоны харчавік» выданню Office Life адзначылі, што распрацоўка рэцэптуры зефіру без цукру заняла каля двух гадоў і вялася сумесна са спецыялістамі навукова-практычнага цэнтра НАН Беларусі па харчаванні. Там падкрэсліваюць: усе інгрэдыенты і гатовая прадукцыя праходзяць строгі кантроль якасці і бяспекі.
Вытворца таксама звяртае ўвагу, што інфармацыя пра магчымы паслабляльны эфект змяшчаецца на ўпакоўцы. Мальтыт, які выкарыстоўваецца як падсалоджвальнік, сапраўды можа выклікаць метэарызм або дыярэю пры ўжыванні ў вялікіх колькасцях. Аднак рэакцыя арганізма, як адзначаюць спецыялісты, індывідуальная і залежыць ад узросту, стану здароўя і харчовых звычак.
Прадстаўнікі фабрыкі прызнаюць, што не чакалі такой маштабнай рэакцыі ў сацсетках. Тым не менш змяняць рэцэптуру або здымаць прадукцыю з вытворчасці не плануецца. Скаргі ад спажыўцоў паступаюць, але носяць адзінкавы характар, і на кожны зварот прадпрыемства імкнецца аператыўна рэагаваць.
Пры гэтым на фабрыцы падкрэсліваюць: у лінейкі NanoFit ёсць свая ўстойлівая аўдыторыя. Яе складаюць не толькі людзі, якія абмяжоўваюць ужыванне цукру, але і тыя, хто, наадварот, шукае прадукты з пэўным функцыянальным эфектам.
Цікава, што скандальная вядомасць пайшла прадукту толькі на карысць. Па словах вытворцы, пасля віруснага абмеркавання продажы зефіру і іншых прадуктаў лінейкі NanoFit, уключаючы мармелад і халву без цукру, прыкметна выраслі. Фактычна кампанія атрымала магутную і бясплатную рэкламную кампанію дзякуючы самім карыстальнікам сацсетак.
Аўтобус са злучэннем Гомель – Кракаў будзе заязджаць у Магілёў.
З 15 красавіка 2026 года пачне курсіраваць аўтобус кампаніі “Атласбас” па міжнародным маршруце Гомель – Кракаў. Паводле інфармацыі перавозчыка, ён будзе адным з самых працяглых – звыш 1200 кіламетраў.
Па дарозе аўтобус заязджае таксама ў Магілёў, Брэст і Варшаву. Хоць маршрут і працяглы, затое ў пасажыраў з’явіцца магчымасць дабрацца да патрэбнага месца без перасадак, падкрэсліваюць у “Атласбасе”.
У дарозе аўтобус будзе знаходзіцца крыху больш за 20 гадзін. З Гомеля ён будзе выязджаць па серадах у 7:10, а назад з Кракава па пятніцах у 17:00.
Сцвярджаецца, што білеты ўжо ёсць на сайце і ў прыкладанні “Атласбас”. Ад пачатку маршрута і да яго канца паездка каштуе 220 рублёў.
Міжнародны Дзень братоў і сясцёр(Siblings Day, з 1998 года).
Ініцыятыва ўключэння такога свята ў сусветны каляндар належала амерыканцы Клаўдзіі Эварт. У раннім дзяцінстве яна страціла сястру і брата, цяжка перажываючы страту, жадаючы нагадаць астатнім людзям аб важнасці роднасных адносін, выступіла ініцыятарам новага свята.
Гэтае свята – выдатная нагода ўспомніць аб тым, што на Зямлі ёсць блізкая роднасная душа. Яно нясе ў сабе дабро, каханне, клопат і разуменне, вучыць павазе да блізкіх і родных.
У гэты дзень прынята дарыць падарункі брату ці сястры, сустракацца ў кавярні ці ўсёй сям’ёй дома, дорачы цяпло і радасць адзін аднаму і бацькам, для якіх няма нічога больш прыемнага, чым блізкія і добрыя адносіны паміж іх дзецьмі.
Міжнародны дзень руху супраціўлення (International day of the resistance movement)
Прысвечаны ўсім, хто супрацьдзейнічаў фашыстам падчас Другой сусветнай вайны (1939–1945) на тэрыторыях, акупаваных войскамі Трэцяга рэйха.
Рух супраціўлення быў арганізаваны пры ўдзеле жыхароў акупаваных тэрыторый, якія супрацьстаялі нямецкім войскам, і адрозніваўся разнастайнасцю форм барацьбы супраць акупантаў.
Найбольшы размах рух супраціўлення набыў на тэрыторыі СССР, Італіі, Польшчы, Францыі, Югаславіі, Балгарыі і іншых. У кожнай асобнай краіне рух супраціву быў глыбока нацыянальным па сваім характары, але, у той жа час, гэта быў інтэрнацыянальны рух, бо меў агульную для ўсіх народаў, якія змагаюцца, мэту – разгром сіл фашызму, вызваленне ад захопнікаў тэрыторый акупаваных краін.
1660 год. Дзісенскі замак вызвалены войскамі ВКЛ.
Замак існаваў у XIV–XVIII стагоддзях на востраве Замак у сутоку Дзісны і Заходняй Дзвіны ў Мёрскім раёне на месцы старажытнага паселішча XI стагоддзя.
Фарпост Полацка на Заходняй Дзвіне.
25 ліпеня 1654 года быў заняты маскоўскімі войскамі, у 1655 годзе меў 14 вежаў, 40 гармат. Знішчаны ў час Паўночнай вайны.
1762 год. Шклоў атрымаў герб.
Кароль Аўгуст III надаў Шклову Магдебургскае права, зацвердзіў герб і пячатку. Гарадская пячатка мела зверху Пагоню, знізу – гарадскі герб.
За дату заснавання Шклова бярэцца 1535 год, калі горад быў спалены падчас маскоўска-вялікалітоўскай вайны (1534–1537), за дату першай згадкі – 1520. Упершыню ўскосна згадваецца ў 1466 годзе ў лісце наваградскага намесніка М. Гаштольда да свайго шклоўскага намесніка Комара. У тастаменце Яна Неміровіча ад 1518 года згадваецца шклоўскі намеснік Гаштольда Ф. Дурасовіч.
У 1526 годзе праз Шклоў у Маскву праехаў імператарскі пасол Сігізмунд Герберштэйн.
Сёння Шклоў – 15-тысячны цэнтр раёна, у ім працуюць прадпрыемствы харчовай, папяровай, камбікормавай прамысловасці.
1900 год. У в. Малая Багацькаўка Мсціслаўскага павета (зараз – раён) нарадзіўся Гаўрыла Гарэцкі (1900–1988).
Геолаг, географ, эканаміст, адзін з заснавальнікаў акадэміі навук. Доктар геолага-мінералагічных навук, заслужаны дзеяч навукі. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР, Дзяржаўнай прэміі БССР. Родны брат класіка беларускай літаратуры Максіма Гарэцкага.
Першы дырэктар (1927) Беларускага навукова-даследчага інстытута сельскай і лясной гаспадаркі. У 28 гадоў стаў акадэмікам – самы малады сярод акадэмікаў да гэтага часу.
Арыштоўваўся ДПУ (1920, 1922, 1930, 1937, 1938). У 1931, 1938 годах прыгаворваўся да расстрэлу.
Вязень ГУЛАГ. У лагерах стаў геолагам. У 1939–1968 гадах – удзельнік будоўляў амаль усіх найбуйнейшых ГЭС у еўрапейскай частцы Расіі і Украіны, каналаў, вадасховішчаў, абвадняльных, арашальных і шлюзавых сістэм.
Па вяртанню на Беларусь, працаваў у Інстытуце геахіміі і геафізікі АН БССР.
Аўтар даследаванняў па эканоміцы, насельніцтве, фальклоры, дэмаграфіі, археалогіі, геалогіі. Ім закладзены асновы новай у СССР галіны ведаў – палеапатамалогіі, вучэння аб старажытных рэках.
Адзін са стваральнікаў руска-беларускага слоўніка. Аўтар успамінаў пра Максіма Горкага, Якуба Коласа, Янку Купалу, Максіма Гарэцкага і іншых.
Дамогся вяртання імя і творчасці Максіма Гарэцкага.
У гонар яго названы 13 відаў выкапнёвых раслін і жывёл.
Магілёву бракуе вуліцы ў гонар знакамітага ўраджэнца.
1912 год. Брытанскі лайнер “Тытанік” выйшаў з Саўтгемптанскага порта ў сваё першае і апошняе плаванне.
Яшчэ на выхадзе з порта ён ледзь не сутыкнуўся з параходам “Нью-Ёрк”. Праз 5,5 гадзін, прайшоўшы 147 км, лайнер узяў на борт пасажыраў з французскага Шэрбура. Другім прыпынкам быў ірландскі Квінстаунаў, якога “Тытанік” дасягнуў апоўдні 11 красавіка, там былі папоўнены запасы правізіі, а на борт падняліся апошнія пасажыры.
Склад пасажыраў быў надзвычай разнастайным – ад жабракоў-эмігрантаў з Ірландыі, Італіі, Швецыі, Расіі, Сірыі, Арменіі, якія адпраўляліся на пошукі лепшай долі ў ЗША, да арыстакратаў і мільянераў.
У ноч з 14 на 15 красавіка адбылося сутыкненне «Тытаніка» з айсбергам. Загінула ад 1495 да 1635 чалавек з 2208-2225 людзей на борце, у тым ліку жыхары Беларусі. Газета “Минское слово” 11 мая 1912 года надрукавала спіс загінуўшых: Сымон Літман, Зельман Злакоўскі, Гары Корн, Сымон Вайсман, Якоб Кук, Лезлі Гелінскі, Насан Гольдшміт, Іосіф Мурдлін, Вульф Спектар, Абрам Гермед, Самсон Абельсон, Самуіл Грынберг, Зяліна Кантар, Польнер Ушэр, Абе Віллер і Іосіф Антвіла. Толькі 712 чалавек былі эвакуіраваны з «Тытаніка».
Титаник – фотография корабля (Titanic ship Photo) – http://to-name.ru/historical-events/titanik.htm
1931 год. У Менску адбыліся суды над прадстаўнікамі беларускай інтэлігенцыі.
Іх абвінавачвалі ў антысавецкай дзейнасьці. Сярод засуджаных на 5 гадоў высылкі ў расійскую глыбінку – пісьменнік Максім Гарэцкі, паэт Уладзімір Дубоўка, літаратуразнаўца Уладзімір Чаржынскі, гісторык Мікола Улашчык і іншыя.
Многія былі расстраляны, астатнія знаходзіліся ў ГУЛАГ.
У. Дубоўка правёў 27 гадоў у лагерах за імкненне тварыць на беларускай мове.
У. Дубоўка з жонкай
1931 год. Нарадзіўся Іван Чыгрын (1931–2006).
Беларускі літаратуразнаўца, паэт, крытык. Кандыдат філалагічных навук.
Скончыў БДУ. Настаўнічаў у школах Слонімскага, Дзятлаўскага раёнаў, працаваў у Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР.
Аўтар і суаўтар літаратурна-крытычных артыкулаў, рэцэнзій, кніг «Станаўленне беларускай прозы і фальклор: Дакастрычніцкі перыяд», «Проза „Маладняка“: Дарогамі сцвярджэння», “Крокі: Проза «Узвышша», «Беларуская літаратура і праблемы сучаснасці», раздзелаў «Истории белорусской советской литературы», «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры» (1981).
Выступаў ў друку з вершамі. выдаў шэраг зборнікаў вершаў.
Пераклаў паасобныя вершы Ф. Цютчава, У. Сыракомлі, Я. Лучыны, склаў «Выбраныя творы» Ядвігіна Ш. і зборнік «Веснаход» (апавяданні «Маладняка»).
1942 год. У Магілёве адбыўся патоп на рацэ Дубравенцы, праз які загінулі больш за 1 000 гараджан, разбурана каля 100 будынкаў.
Прычына – возера і навала крыг перад трубой пад чыгуначным насыпам, праз якую цячэ рака. Нямецкія сапёры прасвідравалі 3 адтуліны ў насыпе, каб спусціць ваду, але гэта не вырашала праблему, тады яны зрабілі невялікі выбух, каб зняць верхнюю частку насыпу.
Выбух і прывёў да трагедыі. Самі сапёры сталі першымі ахвярамі патопа. Вада хлынула ўніз у пойму ракі і знесла ўсё на сваім шляху: дамы, дрэвы, Быхаўскі рынак (у базарны дзень), лазню, людзей. Першы вал вады дасягаў да 15 м. Стыхія бушавала каля 20 хвілін. Калі вада сышла, уся пойма ракі аказалася засыпана глеем.
«Дрэвы плылі, дамы плылі, каровы плылі. Людзі пайшлі ў лазню і яе таксама знесла… Калі ўсё сціхла, на берагах чаго толькі не было, і швейныя машынкі, і мэбля – усю маёмасць, апошнімі вынеслі з разбураных дамоў…» – казалі сведкі.
Літаральна перад самым патопам па Дубровенцы хадзілі немцы і прасілі людзей пакінуць гэтыя мясціны. Але людзі да апошняга не верылі.
Як выглядаў насып у 1942 годзе – фота з калекцыі Алега Давіда Лісоўскага
1965 год. Нарадзіўся Сяржук Вітушка (1965–2012).
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, кіраўнік таварыства «Талака», гісторык і педагог, аўтар казак для дарослых і дзяцей.
З 1991 году жыў у Вільні, працаваў настаўнікам гісторыі ў віленскай беларускай школе імя Ф. Скарыны. Арганізатар і першы дырэктар адноўленага Віленскага Беларускага музея імя І. Луцкевіча. Выдаваў газэту «Vilnia i kraj» (1993).
Актыўна супрацоўнічаў з радыёстанцыяй «Балтыйскія хвалі» і літоўскім тэлебачаннем, друкаваўся ў газэтах «Наша Ніва» і «Рунь».
Ініцыятар і арганізатар беларускіх набажэнстваў у віленскай царкве Святога Мікалая. Хварэў на цукровы дыябет. Страціўшы зрок, не спыніў актыўнай дзейнасці, арганізоўваў «сляпыя экскурсіі» для беларусаў па Вільні, пісаў казкі, п’есы-батлейкі, вершы і беларускія тэксты на музыку вядомых песень.
2010 год. У выніку смаленскай авіякатастрофы загінуў прэзідэнт Польшчы Лех Качыньскі разам з прадстаўнікамі польскай палітычнай і вайсковай эліты – усяго 89 пасажыраў і 7 членаў экіпажа.
Польскі самалёт, які выконваў рэйс у Смаленск для наведвання ўрадавай дэлегацыяй катынскага мемарыяла, пацярпеў крушэнне. Дэлегацыя накіроўвалася на жалобныя мерапрыемствы з нагоды 70-х угодкаў Катынскага расстрэлу.
Катастрофа пад Смаленскам стала найбуйнейшай па колькасці ахвяр авіякатастрофай, у якіх гінулі першыя асобы дзяржавы.
Следства выявіла сляды выбухоўкі на 190 элементах самалёта Ту-154М. Брытанская лабараторыя пацвердзіла наяўнасць гексагену, трацілу і пентрыкса ў 89 з 238 даследаваных узораў.
2010 год. Загінуў у смаленскай авіякатастрофе беларус Мірон (Міраслаў) Хадакоўскі, 1957–2010.
Архіепіскап гайнаўскі, праваслаўны ардынарый Войска Польскага, брыгадны генерал Войска Польскага. Доктар тэалогіі.
Скончыў Варшаўскую Духоўную семінарыю, Вышэйшую Духоўную семінарыю ў Яблечна. Кіраваў аднаўленнем Супрасльскага Дабравешчанскага манастыра, архімандрыт.
У 1998 годзе прызначаны праваслаўным ардынарыем Войска Польскага.
Неаднаразова наведваў Казахстан, Расію, Украіну.
2021 год. Памёр Уладзімір Папковіч (1935–2021).
Беларускі пісьменнік, перакладчык.
Скончыў Мінскі педінстытут замежных моў. Працаваў у інстытуце замежных моў, інжынерам-перакладчыкам патэнтнага бюро Інстытута навукова-тэхнічнай інфармацыі і прапаганды пры Савеце Міністраў БССР, у Мінскім вышэйшым інжынерна-радыётэхнічным вучылішчы, на Мінскім оптыка-механічным заводзе, у Віцебскім педінстытуце, Віцебскім індустрыяльным тэхнікуме.
Лаўрэат прэміі «Сузор’е муз» імя У. Караткевіча.
З 1962 года друкаваўся ў рэспубліканскіх, абласных і гарадскіх выданнях у Мінску і Віцебску: часопісах «Нёман», «Полымя», «Маладосць», альманахах «Дзень паэзіі», «Далягляды», «Братэрства», «Дзвіна», «Ратуша».
2021 год. Памерла Арыядна Ладыгіна (1927–2021).
Беларускі вучоны ў галіне эстэтыкі, педагог. Доктар філасофскіх навук, прафесар.
Сястра беларускай спявачкі, Народнай артысткі СССР Ларысы Александроўскай.
Скончыла Маскоўскую кансерваторыю. Выкладала ў Саратаўскім музвучылішчы, Маскоўскай, Казанскай кансерваторыях, працавала у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі, у Беларускай акадэміі музыкі.
Даследавала праблемы народнасці мастацтва, пераемнасць культур (пераважна на матэрыяле беларускай музыкі), гісторыю беларускага музычнага тэатра.
Магілёўскі вагонабудаўнічы завод просіць адміністрацыю калоніі №2 у Бабруйску нарасціць тэмпы вытворчасці.
Арганізацыя былых беларускіх сілавікоў BELPOL атрымала інфармацыю пра тое, што Магілёўскі вагонабудаўнічы завод, які уваходзіць ў «БелАЗ-Холдынг», просіць ад калоніі №2 у Бабруйску тэрмінова нарасціць вытворчасць і закрыць адставанне па пастаўках дэталяў. Гаворка ідзе пра дзясяткі адзінак прадукцыі – з канкрэтнымі тэрмінамі і прамым указаннем «павялічыць тэмпы». Пісьмо з такой просьбай датавана 1 красавіка 2026 года.
Паводе BELPOL, гэта насамрэч не просьба, а патрабаванне, а людзей у калоніях, уключаючы палітвязняў, выкарыстоўваюць як танную і бяспраўную працоўную сілу для выканання планаў прадпрыемства.
Расследвальнікі нагадваюць, што БелАЗ з’яўляецца адным з асноўных «кашалькоў» рэжыму Лукашэнкі, а таксама БелАЗ убудаваны сістэму выканання дзяржаўнага абароннага заказу, займаючыся гальванаапрацоўкай кольцаў для 122 мм рэактыўных снарадаў для РСЗА «Град».
За першы квартал 2026 года ў 27 магазінах было выяўлена 491,086 кілаграмаў пратэрмінаванай харчовай прадукцыі.
Як адзначае Магілёўскі занальны цэнтр гігіены і эпідэміялогіі, правяраючыя прыходзілі ў магазіны і аб’екты грамадскага ў Магілёве і Магілёўскім раёне. У выніку выяўленых парушэнняў да адміністрацыйнай адказнасці ў выглядзе штрафу шэсць юрыдычных асоб у памеры 168 базавых велічынь (7 560 рублёў) і тры службовыя асобы ў памеры 20 базавых велічынь (900 рублёў).
Санстанцыя апублікавала спіс некаторых суб’ектаў гаспадарання, дзе, у прыватнасці, была выяўлена пратэрмінаваная прадукцыя:
ТАА “Авацыя” сталовая, г. Магілёў, вул. Ленінская, 33 – 16,8 кг;
ЗУВКП “БелВілесдэн” крамы “Гіпа”, г. Магілёў, вул. Каштанавая, 2 вул. Маўчанскага, 6-10,49 кг;
крама «Капеечка», па адрасе: г. Магілёў, пр. Шміта,40, філіяла «Крычаў» ЗАТ “Дабраном” – 9,797 кг;
ТАА «Лёва 14» сталовая №113, г. Магілёў, вул. Ленінская, 81а і аб’ект грамадскага харчавання, г. Магілёў, вул. Ленінская, 68а-8,706 кг;
ААТ «Агракамбінат «Усход» кафэ «Вільчанка», Магілёўскі раён, аг.Узыход-8,1 кг;
крамы ТАА “Трывэ” па адрасе: г. Магілёў, вул. будаўнікоў, 2 вул. Першамайская, 84А-7,62 кг;
Магілёўскае райпо крамы па адрасе: Магілёўскі раён, аг. Махава, в. Навасёлкі (Дашкаўскія), в. Солтанаўка – 7,37 кг;
піцэрыя “Веранда” індывідуальнага прадпрымальніка Задарожнага Я.Б. па адрасе: г. Магілёў, пр. Пушкінскі, 37б – 4,5 л;
ЗТАА “Март Ін Фуд” крама “Марцін”, г. Магілёў, пр. Дзімітрава, 32 – 3,6 кг;
крама “Суседзі” па адрасе: г. Магілёў, пр. Пушкінскі, 36а, ТАА “Лібрэтык” – 3,538 кг;
ААТ «Александрыйскае-Бел» магазін, г. Магілёў, вул. Лепешынскага, 12а – 3,33 кг;
крама “Санта” па адрасе: г. Магілёў, Мінская шаша, 40, ТАА «Санта Рытэйл» -1,92 кг;
міні-кафэ “Фіеста” ТАА “Трыял плюс” па адрасе: г. Магілёў, вул. Першамайская, 61 – 1,636 кг;
ТАА “Джон Доры” гандлёвы аб’ект, г. Магілёў, вул. Астроўскага, 5 – 1,538 кг;
ААТ «Магілёўскі мясакамбінат» крама №2, г. Магілёў, вул. Каштанава,23а і павільён па адрасе: г. Магілёў, вул. Габраўская, 30-1,428 кг;
крама “Мегаопт” ТУП “Магілёўскі аблкаапкнігаторг”, размешчаны па адрасе: г. Магілёў, пр. Дзімітрава, 31а/11 – 0,6 кг;
Філіял ТАА “Еўраторг” у горадзе Магілёве магазін “Еўраопт”, г. Магілёў, вул. Лазарэнка, 73б – 0,54 кг;
ТАА “Фэмілі Фуд” рэстаран “Мамадома”, г. Магілёў, вул. Мінская шаша, 31 – 0,5 кг;
ТАА “РольфТрэйд” крама “Перекресток”, г. Магілёў, вул. Камсамольская, 10 – 0,415 л;
крама “Вожык” па адрасе: г. Магілёў, вул. Ціміразеўская, 44, ТАА “Юністар груп” – 0,22 кг;
ПГУП “Відзінол” магазін, Магілёўскі раён, аг. Мяжысеткі – 0,18 кг.
Дзмітрый Шлетгаўэр, памерлы ў магілёўскай калоніі №15, быў малады і нават не думаў аб смерці, паведаміў яго знаёмы па брэсцкім СІЗА. Ён лічыць, што хлопца забілі па загадзе КДБ, з якім той супрацоўнічаў.
Паводле мужчыны, ён пазнаёміўся са Шлетгаўэрам у СІЗА №7 Брэста. На той момант хлопцу быў 21 год, але ён выглядаў старэй. “Гэта быў высокі рослы хлопец. Але што мне не падабалася – ён вельмі шмат курыў. Але ён вельмі быў цягавітым, заўсёды неяк на пазітыве. Ён не даваў сабе слабіны. Наадварот, ён у камеры ствараў пазітыў і падтрымліваў іншых” – распавёў Беларускаму Радыё Рацыя былы сідзелец.
Ён адзначае, што ў Шлетгаўэра было складанае і супярэчлівае жыццё. Паводле яго, хлопец захапляўся зброяй, у тым ліку халоднай, сам выкоўваў нажы і меў уласную калекцыю. Ён таксама распавядаў пра свой досвед, звязаны з удзелам у ваенных кантрактах за мяжой, у тым ліку ў Афрыцы, дзе праходзіў падрыхтоўку і разглядаў магчымасць удзелу ў баявых аперацыях.
Паводле былога сукамерніка, Шлетгаўэр меў пэўныя ідэалагічныя погляды, і яны, паводле яго, былі неафашысцкімі, што, зразуімела, магло выклікаць цікавасць сілавых структур. Ён таксама сцвярджае, што хлопец добра разбіраўся ў тэме зброі і выбуховых рэчываў і мог з падручных матэрыялаў вырабляць небяспечныя сумесі.
Сям’я Шлетгаўэра жыла ў Камянцы. Сам ён меў расійскае грамадзянства і, паводле суразмоўцы, спрабаваў наладзіць кантакт з расійскім консульствам у Брэсце. Пасля сустрэчы з консулам яму не рэкамендавалі дамагацца дэпартацыі ў Расію з-за магчымых праблем.
Мужчына таксама сцвярджае, што Шлетгаўэр знаходзіўся ў полі ўвагі КДБ. Паводле яго версіі, пасля прыезду ў Беларусь той нібыта ўступіў у кантакт са спецслужбамі і мог выконваць пэўныя заданні. Аднак, нібыта, адно з такіх заданняў, звязанае з ліквідацыяй чалавека, ён не выканаў.
Падчас знаходжання ў СІЗА Шлетгаўэр, як распавядае сведка, нават сустрэўся з чалавекам, якога, паводле яго слоў, мусіў ліквідаваць. “Калі ён пра гэта расказваў, у мяне, дарослага чалавека, валасы дыбам станавіліся” – адзначае мужчына.
Паводле яго, у зняволенні да Шлетгаўэра з боку супрацоўнікаў нібыта не ўжывалася фізічнага гвалту, і нават, як ён кажа, да яго ставіліся “з пэўнай павагай”.
Шлетгаўэр быў жанаты на грамадзянцы Беларусі, і ўжо пасля яго затрымання ў іх нарадзілася дзіця. Аднак падчас суда шлюб быў скасаваны ў сувязі з пазбаўленнем яго віду на жыхарства. Родныя пасля прысуду прадалі дом у Камянцы і выехалі ў Расію.
Былы знаёмы хлопца падкрэслівае, што Шлетгаўэр пісаў шмат пісьмаў. Яго лісты маглі займаць дзясяткі старонак, што, на яго думку, сведчыць пра моцныя пачуцці да сям’і.
Разам з тым, мужчына катэгарычна адмаўляе версію самагубства. “Ён нават не думаў пра смерць. У 21 год – якая смерць? Ён быў поўны энергіі і быў упэўнены, што хутка выйдзе” – кажа ён. “І тое, што з ім адбылося, наколькі я даведаўся, ён не пакончыў з сабой. Яго забілі і забілі па замове КДБ” – падкрэслівае былы сядзелец.
Ён мяркуе, што хлопец мог валодаць інфармацыяй, якая ўяўляла небяспеку, і таму мог быць ліквідаваны.
Паводле інфармацыі, распаўсюджанай раней рэсурсам dissidentby, у калоніі на Дзмітрыя Шлетгаўэра аказваўся сістэматычны псіхалагічны і фізічны ціск, яго рэгулярна змяшчалі ў ШІЗА, нягледзячы на наяўнасць хранічнага захворвання. Займаліся гэтым аператыўныя работнікі выпраўленчай калоніі Юрый Арлоў і Ілля Кіслякоў пад кіраўніцтвам начальніка калоніі Аляксея Лазарэнкі.
Прычынай жорсткага абыходжання, па звестках крыніц рэсурса dissidentby, было тое, што Дзмітрый Шлетграўэр адмаўляўся супрацоўнічаць з адміністрацыяй калоніі, “не здаваў” іншых і адкрыта выказваў нязгоду з дзеяннямі адміністрацыі. “Ён трымаўся, але яны рабілі ўсё, каб зламаць” – паведамлялі сведкі.
1 лістапада 2024 года Праваабарончы цэнтр “Вясна” паведаміў, што ў калоніі ў Магілёве памёр 22-гадовы грамадзянін Расіі, ураджэнец Алтая Дзмітрый Шлетгаўэр. У пасведчанні аб смерці напісалі “механічная асфіксія”. Раней Брэсцкі абласны суд прызнаў Шлетгаўэра вінаватым па артыкулах аб шпіянажы і садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці, прыгаварыўшы да 12 гадоў. Сутнасць абвінавачанняў невядомая да гэтага часу – працэс праходзіў у закрытым рэжыме.
