Новости по тегу "шклоў" - Page 2 of 4

Дзень у гісторыі. 12 красавіка. Пакарэнне космаса. Самы моцны вецер. Нараджэнне беларускага рок-н-рола

Навіна ад 12 красавіка, 202612 красавіка, 2026

Сусветны дзень авіяцыі і касманаўтыкі. Міжнародны дзень палёту чалавека ў космас.

Абвешчаны 8 красавіка 2011 года на 65-й сесіі Генеральнай Асамблеяй ААН у гонар таго, што 12 красавіка 1961 года грамадзянін СССР Ю. Гагарын на касмічным караблі “Усход” за 108 хвілін упершыню ў свеце здзейсніў арбітальны аблёт Зямлі, адкрыўшы эпоху пілатуемых касмічных палётаў.

У космас зляталі 5 беларусаў, у тым ліку першая жанчына-касманаўт В. Церашкова. У бліжэйшы час плануецца палёт у космас яшчэ адной беларускі.

У Магілёве ёсць вуліца і плошча Касманаўтаў, вуліцы Гагарына, Камарова, завулак Цітова.

1541 год. Нарадзіўся Іпацій Пацей (1541–1613).

Царкоўны і дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, пісьменнік-палеміст, асветнік, фундатар школ. Прамовы вёў у асноўным на беларускай мове.

Абаронца царкоўнай уніі, змагар за канфесійную талерантнасць, першым у беларускай літаратуры сфармуляваў ідэю роўнасці грамадзянскіх і палітычных правоў для людзей свецкага і духоўнага станаў.

1633 год. У Рыме пачаўся працэс над Галілеа Галілеям.

Галілей (1564–1642) быў абвінавачаны ў прызнанні “ілжывага вучэння” Мікалая Каперніка аб тым, што “Сонца, а не Зямля, знаходзіцца ў цэнтры свету, і што апошняя рухаецца, у тым ліку здзяйсняе абарачэнне вакол Сонца за адзін год”.

Навукоўца трымалі ў зняволенні ў Палацы святой інквізіцыі. Ён карыстаўся незвычайнымі прывілеямі – займаў тры пакоі, меў у сваім распараджэнні слугу, атрымліваў ад сяброў перадачы, вёў перапіску. На допытах Галілей доўга спрабаваў лавіраваць, але пад пагрозай катавання 22 чэрвеня змушаны быў зрачыся ад “ерасі, выкліканай яму д’яблам”.

1827 год. Зацверджана паштова-дыліжансная лінія Пецярбург–Радзівілаў (зараз у Ровенскай вобласці Украіны).

Лінія праходзіла праз Віцебск, Шклоў, Магілёў.

1839 год. Нарадзіўся Мікалай Пржавальскі (1839–1888).

Сусветна вядомы падарожнік, географ, кліматолаг, даследчык Цэнтральнай Азіі, асветнік, ганаровы член Пецярбургскай Акадэміі навук, генерал-маёр.

Належаў да беларускага шляхецкага роду Перавальскіх, герба Лук, што быў дараваны каралём Стэфанам Баторыем.

Ажыццявіў вялікія экспедыцыі: Усурыйскую, Мангольскую, Лабнорскую, Джунгарскую, Тыбецкія. Даследаваў горныя сістэмы Цэнтральнай і Усходняй Азіі, адкрыў цэлы шэраг новых форм жывёл: дзікі вярблюд, конь Пржэвальскага.

Імператарская Санкт-Пецярбургская акадэмія навук узнагародзіла яго медалём «Першаму даследчыку прыроды Цэнтральнай Азіі».

Пахаваны паводле ўласнага запавету на беразе возера Ісык-Куль, Кыргызстан.

1890 год. Нарадзіўся Янка Нёманскі.

Беларускі пісьменнік, празаік, публіцыст, эканаміст, грамадскі дзеяч.

Скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю. Удзельнік І Сусветна вайны, прапаршчык. Загадваў выдавецкім аддзелам Беларускага нацыянальнага камісарыята, разам з Цішкам Гартным выдаваў газету «Дзянніца».

Працаваў у планава-эканамічных органах, намеснікам старшыні Дзяржплана, у праўленні літаб’яднання «Полымя», у Інбелкульце, загадчыкам аддзела эканомікі НДІ прамысловасці, дырэктарам Інстытута эканомікі БелАН, загадчыкам кафедры ў інстытуце народнай гаспадаркі. Акадэмік акадэміі навук, яе неадменны сакратар.

Аўтар апавяданняў, няскончанага рамана «Драпежнікі».

Арыштаваны 26 красавіка 1937 года, асуджаны НКУС 29 кастрычніка 1937 года да расстрэлу і на наступны дзень расстраляны.

1912 год. У Рэчыцы нарадзіўся Яфім Капелян (1912–1975).

Акцёр тэатра і кіно, адзін з вядучых акцёраў Вялікага драматычнага тэатра ў Ленінградзе. Народны артыст СССР.

Скончыў Рэчыцкую школу. Працаваў мастаком пры Рэчыцкім кінатэатры, у Вялікім драматычным тэатры імя М. Горкага. У гады вайны быў акцёрам франтавога Тэатра народнага апалчэння.

Адначасова шмат здымаўся ў кіно, выканаў мноства яркіх характэрных роляў у фільмах «Няўлоўныя мсціўцы», «Інтэрвенцыя», «Даўрыя», «Вечны кліч», «Саламяны капялюшык». Адна з найбольш вядомых работ – аўтарскі тэкст у тэлесерыяле “Семнаццаць імгненняў вясны”.

Браў удзел у дубляжы замежных фільмаў на кінастудыі “Ленфільм”, агучыў адну з роляў у фільме “Паласаты рэйс”. Спрабаваў сябе ў рэжысуры, паставіў некалькі спектакляў на Ленінградскім тэлебачанні.

1934 год. На амерыканскай метэастанцыі Маунт-Вашынгтон зафіксаваны самы моцны наземны вецер у свеце.

Хуткасць склала 371,75 км у гадзіну. Увогуле гэтаму месцу ўласцівыя моцныя вятры. Напрыклад, вецер хуткасцю 112 км у гадзіну тут лічыцца “лёгкім брызам”.

Максімальная хуткасць ветра ў Беларусі – 40 м/с (144 км/гадз.) рэгістравалася ў Докшыцах (1967, 1969 гг.), у Слуцку (1959).

1938 год. У Парыжы памёр Фёдар Шаляпін (1873–1938).

Рускі оперны спявак. У розны час саліст Вялікага і Марыінскага тэатраў, Метрапалітэн Опера, першы савецкі народны артыст (1918–1927).

Выступаў у міланскім тэатры «Ла Скала», у шматлікіх тэатрах і операх Еўропы, ЗША. Пад час знаходжання царскай Стаўкі ў Магілёве (1915–1917), неадноўчы выступаў на сцэне мясцовага тэатра.

Свае грошы накіроўваў на падрымку рабочых у 1905 годзе, на адкрыццё двух ваенных лазарэтаў, на падтрымку эмігрантаў.

У 1922 годзе выехаў на гастролі за мяжу. У 1927 годзе Пастановай СНК РСФСР яго пазбавілі звання Народнага артыста і права вяртання ў СССР.

1968 год. Распачаўся Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска.

Першы беларускі рок-фестываль, першы рок-фестываль у СССР працаваў 12-14 красавіка 1968 года ў актавай зале Мінскага радыётэхнічнага інстытута. Праводзіўся дзеля папулярызацыі сучаснай эстраднай музыкі, эстэтычнага выхавання моладзі. Музычны крытык Сяргей Будкін лічыць 12 красавіка 1968 года днём нараджэння рок-н-рола ў Беларусі.

Пачынаючы з 1965 года ў Мінску ўтварылася крытычная маса гуртоў, якія гралі блюз, рок-н-рол і самы модны тады напрамак – біг-біт. Амаль кожны інстытут, школа, прадпрыемства, установа мелі як мінімум адзін свій вакальна-інструментальны ансамбль.

1969 год. У Вялікабрытаніі памёр Сяргей Малафееў (1901–1969).

Беларускі ўрач, дзеяч беларускага руху.

Адзін з заснавальнікаў Беларускага студэнцкага саюза ва Універсітэце Стэфана Баторыя ў Вільні (1920). Закончыў медыцынскі факультэт Універсітэта. Працаваў дырэктарам павятовага шпіталя ў Свянцянах, хірургам.

У кастрычніку 1939 года арыштаваны НКУС, трапіў у лагер пад Архангельск.

У час ІІ Сусветнай вайны трапіў у Армію генерала Андэрса, ваяваў пад Табрукам.

З 1947 года жыў у Вялікабрытаніі, працаваў у польскім шпіталі ў Пэнлі, урачом на параходах.

Віленскі ўніверсітэт. — На фота: Віленскі ўніверсітэт

1984 год. Нарадзіўся Алег Касцючэнка.

Сучасны беларускі мастак-жывапісец, манументаліст

Паходзіць з дынастыі беларускіх жывапісцаў.

Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча імя А. Глебава, Беларускую акадэмію мастацтваў.

Працуе ў галіне манументальнаяга і станковага жывапісу. Творы мастака часта маюць філасофскі падтэкст і метафарычны змест.

Актызна ўдзельнічае ў рэспубліканскіх, міжнародных мастацкіх выставах Беларусі, Расіі, Германіі, Швецыі, Польшчы.

1986 год. Памёр Тамілоўскіх Віталь (1910–1986).

Старшы сержант, Герой Савецкага Саюза.

У ліку першых 27 чэрвеня 1944 года пераправіўся праз Дняпро каля в. Палыкавічы. Умела арганізаваўшы абарону, надзейна ўтрымліваў захопленыя пазіцыі, чым спрыяў пераправе іншых падраздзяленняў палка. Удзельнічаў у баях за вызваленне г. Магілёва.

Дзень у гісторыі. 8 красавіка. Дзень цыган. Нарадзіўся К. Дуж-Душэўскі

Навіна ад 8 красавіка, 20268 красавіка, 2026

Міжнародны дзень цыган. Зацверджаны Першым Сусветным кангрэсам цыган (8 красавіка 1971, Лондан, прысутнічалі дэлегаты з 30 краін).

У гэты дзень у многіх краінах праводзяцца Міжнародныя цыганскія фестывалі, ладзяцца фотавыставы, кінапаказы, працуюць спецыяльныя класы па тэатральным мастацтве, спевах і танцах, праходзяць канцэрты.

Цыганы не маюць сваёй дзяржавы, але маюць свой сцяг – двукалёр па гарызанталі; сіняе (неба) поле зверху, зялёнае (зямля) – знізу, на іх фоне – чырвонае кола, якое ўвасабляе качавы лад жыцця.

Першая ўзгадка пра цыганоў на Беларусі датаваная 1501 годам, калі цыганскі важак Васіль з Міра атрымаў ахоўную грамату ад літоўскага князя Аляксандра Ягелончыка.

Цыгане – гэта 80 этнічных груп. Жывуць яны па ўсім свеце. Іх каля 18 мільёнаў чалавек, у тым ліку ў краінах ЕС ад 10 да 12 мільёнаў.

Згодна з перапісам 2019 года, у Беларусі жыве каля 7 000 цыган (у 1989 годзе – 10 800) – беларуска рома (мінчаны, віцебшчукі, ліпенцы, халадорэ і інш.), бежанцытка рома, халадытка рома, польска рома (бернікі, курсакі, удзейкі), літоўска рома (бучкі, флюкі), лотфітка рома, сэрвы, кэлдэлары, цыгане-мусульмане – люлі (мугат).

У Віцебскім і Жлобінскім раёнах да вайны нават існавалі цыганскія калгасы. У Магілёўскай вобласці цыганы кампактна жывуць ў бабруйскай Цітоўцы, магілёўскіх Грабянёва і Чапаеўцы.

Ураджэнец Віцебска цыган Вальдэмар Калінін – вядомы ў свеце пісьменнік, паэт, аўтар першага поўнага пераклада Бібліі на цыганскую мову.

Цыганскія карані маюць Пабла Пікасо, Элвіс Прэслі, Чарлі Чаплін, Роні Вуд, Галіна Вішнеўская, Ганна Нятрэбка, Філіп Кіркораў, Златан Ібрагімавіч.

Дзень арханёла Гаўрыіла-Дабравесніка. Сабор Арханёла Гаўрыіла.

У народзе яго так ахрысцілі за тое, што ён не раз з’яўляўся да людзей з добрымі весткамі.

Сабор – “сход”. Людзі збіраюцца разам і славяць Арханёла Гаўрыіла, яго імя азначае “крэпасць Божая”.

Гаўрыіл натхняў сваёй прысутнасцю прарока Майсея, калі той пісаў Быццё, адкрыў будучыню іудзейскага народа прароку Данілу, паўстаў перад святой Ганнай і расказаў, што тая народзіць дачку Марыю, і стане Марыя маці Ісуса Збавіцеля.

З таго моманту, як Марыя ўвайшла ў храм Ерусаліма, ён неадступна знаходзіўся побач з ёй усё яе зямное жыццё. Арханёл Гаўрыіл распавёў святару Захара аб нараджэнні Іаана – Хрысціцеля Гасподняга.

Гаўрыіл падтрымліваў Ісуса, калі той маліўся ў садзе Гефсімана перад пакутамі. Ён жа абвясьціў жанчын аб Уваскрашэнні Хрыстовым, і тыя прыйшлі памазаць Яго цела мірам.

1891 год. Нарадзіўся Клаўдзій Дуж-Душэўскі (1891–1959).

Беларускі палітычны дзеяч, дыпламат, рэдактар, педагог, архітэктар. Аўтар эскіза сучаснага бел-чырвона-белага сцяга.

У 1912 годзе далучыўся да беларускага руху, іграў Крыніцкага ў «Паўлінцы» Я. Купалы. Калі вучыўся ў Пецярбургскім горным інстытуце быў актывістам Беларускага навукова-літаратурнага гуртка студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта.

Працаваў у Белнацкаме, у Віленскай беларускай радзе, старшынёй Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны. Адзін з ініцыятараў стварэння Беларускай вайсковай камісіі, дыпламатычны прадстаўнік урада БНР у дзяржавах Балтыі.

Эміграваў у Літоўскую рэспубліку, дзе працаваў у міністэрствах беларускіх спраў, замежных спраў, сувязі Літвы, інжынерам-будаўніком, адзін з кіраўнікоў Беларускага цэнтра ў Літве, Літоўска-Беларускага таварыства, выдавец часопісаў «Беларускі сцяг», «Крывіч», «Беларускі асяродак». Апрацаваў разам з В. Ластоўскім, Т. Іваноўскім лацінска-руска-беларускі слоўнік па арніталогіі. Перакладаў на беларускую мову падручнікі для сярэдніх школ.

Быў рэпрэсаваны савецкімі ўладамі (1940–1941). Быў вызвалены з турмы пасля захопу немцамі Коўна.

У жніўні 1943 года арыштаваны нямецкімі ўладамі разам з жонкай за ўкрыццё яўрэяў і адпраўлены ў канцлагер. Праз заступніцтва сяброў вызвалены праз 4 месяцы.

У 1944–1946 гадах – дацэнт Каўнаскага ўніверсітэта, загадчык кафедры гісторыі архітэктуры. Аўтар дзясяткаў будынкаў у Каўнасе, Панявежысе, Клайпедзе, Шаўляі.

Апрыштоўваўся савецкімі ўладамі і знаходзіўся пад следствам (1946–1947, 1952). У 1952 годзе асуджаны на 25 гадоў зняволення як беларускі нацыяналіст. Датэрмінова вызвалены ў 1955 годзе.

1921 год. У. Ленін даў загад аказаць дапамогу па ўдасканаленню вынаходніцтва ў галіне радыё і тэлебачання Міхаілу Бонч-Бруевічу (1888–1940).

Міхаіл Бонч-Бруевіч – рускі і савецкі радыётэхнік, заснавальнік расійскай радыёлямпавай прамысловасці. Член-карэспандэнт АН СССР, прафесар Маскоўскага вышэйшага тэхнічнага вучылішча, Ленінградскага інстытута інжынераў сувязі, доктар тэхнічных навук. Унёс значны ўклад у развіццё радыёфізікі. Аўтар падручнікаў, навуковых прац, а таксама каля 60 патэнтаў на вынаходніцтвы ў галіне радыётэхнікі.

Выхадзец з шырокага і вядомага на паўднёвым захадзе Расійскай імперыі дваранскага роду Бруевічаў, выхадцаў са шляхецтва Рэчы Паспалітай, заснавальнікам якога лічыцца У. Бруевіч, які валодаў з 1561 года сялом Саматэвічы (цяпер Касцюковіцкі раён).

1946 год. У Жэневе прайшло апошняе паседжанне Лігі Нацыяў – “маці” ААН.

Ліга Нацый была заснавана ў выніку Версальскага пагаднення ў 1919–1920 гадах як аснова Версальска-Вашынгтонскай сістэмы. У 1934–1935 гадах у Лігу Нацый ўваходзіла 58 дзяржаў-удзельнікаў. Мэты Лігі Нацый ўключалі ў сябе: раззбраенне, прадухіленне ваенных дзеянняў, забеспячэнне калектыўнай бяспекі, урэгуляванне спрэчак паміж краінамі шляхам дыпламатычных перамоў, а таксама паляпшэнне якасці жыцця на планеце.

Афіцыйнымі мовамі Лігі Нацый былі французская, англійская і іспанская

14 снежня 1939 года СССР быў выключаны з Лігі Нацый за напад на Фінляндыю.

1949 год. Памёр Фёдар Дамінікоўскі (1905–1949).

Беларускі глебазнавец, гісторык, географ, геолаг, даследчык фасфатавых радовішчаў Магілёўскай вобласці, папулярызатар геаграфіі. Кандыдат сельскагаспадарчых навук.

Скончыў Варонежскі ўніверсітэт, у якім быў сакратаром беларускага студэнцкага зямляцтва ў Варонежы. Працаваў у Беларускім доследым інстытуце сельскай і лясной гаспадаркі, ва Усесаюзным інстытуце сельскай гаспадаркі ў Саратаве, маскоўскім Інстытуце паўночнай збожжавай гаспадаркі, загадчыкам кафедры геалогіі і глебазнаўства БДУ (з 1943), вучоным сакратаром Савета ўніверсітэта. Даследчык гісторыі навукі і культуры Беларусі, аўтар больш як 200 артыкулаў біябібліяграфічнага слоўніка «Выдатныя дзеячы беларускай зямлі» (1945–1947), вялікай колькасці артыкулаў для часопіса “Беларусь”.

1956 год. Адкрыццё Беларускага дзяржаўнага тэатра юнага гледача. Другое адкрыццё.

Тэатр быў створаны ў Мінску ў 1931 годзе М. Кавязіным. Спыніў сваё існаванне ў 1941 годзе.

Займае будынак 1936–1937 гадоў пабудовы, які быў адноўлены ў 1952–1954 гадах.

Комплексу Тэатра юнага гледача і Палаца піянераў і школьнікаў нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасцю рэспубліканскага значэння.

У 2011–2015 гадах будынак быў на рэканструкцыі.

Рэпертуар тэатра складаецца з пастановак для дзяцей і падлеткаў.

1959 год. У Парыжы памёр Леан Уладзіслаў Радзівіл (1888–1959).

Вайсковец, мецэнат, апошні ардынат нясвіжскі, ваенны, грамадскі і палітычны дзеяч Польшчы. Ахвяра рэпрэсій.

Служыў у Праабражэнскім лейб-гвардыі палку, у генштабе рускай арміі, у тым ліку пры Стаўцы ў Магілёве.

У польскай арміі служыў у выведвальным аддзеле Генеральнага штаба. У 1935 годзе стаў апошнім 17-ым нясвіжскім і 14-ым клецкім ардынатам, пасяліўся ў Нясвіжы, займаўся замкам, заснаваў агурочны завод.

За некалькі дзён да захопу Чырвонай Арміяй Нясвіжу, у верасні 1939 года вывез і схаваў значныя каштоўнасці нясвіжскага замка.

Быў арыштаваны і ўтрымліваўся ў турмах Мінска, Масквы. Быў абмяняны на вязняў рэжыму Мусаліні і пераехаў у Італію, потым Вялікабрытанію, у Парыж.

Яго ўнучка Дзіяна Марыя Роза Караба-Тэтаманці наведвала Нясвіжскі палац у 2014 і 2017 гадах і ўздымала пытанне аб перапахаванні Леана ў радавой спачывальні.

1966 год. Генеральным сакратаром ЦК КПСС абраны Леанід Брэжнеў (1906–1982).

Кіраўнік СССР (1964–1982), Генеральны Сакратар КПСС (1966–1982) і Старшыня Прэзідыуму Вярхоўнага Савета СССР (1960–1964, 1977–1982). Чатырохразовы Герой Савецкага Саюза, Герой Сацыялістычнай Працы. Маршал.

Меў 117 савецкіх і замежных узнагарод, у тым ліку вышэйшага ваеннага ордэна “Перамога” (за подпісам Старшыні Вярхоўнага Савета М. Гарбачова).

Пасля сканчэння Курскага земляўпарадкавальна-меліяратыўнага тэхнікума (1927), працаваў у Коханаўскім раёне Аршанскай акругі (зараз – в. Багданаўка Талачынскага раёна), наведваў Оршу, Талачын, Шклоў, Друцк, Смальяны, Стараселле.

1991 год. Камісія Вярхоўнага Савета РСФСР зацвердзіла вяртанне да трыкалёра ў якасці дзяржаўнага сцяга.

Трыкалёр быў адменены ў 1918 годзе.

Сцяг у Расіі аднавілі нягледзячы на тое, што яго выкарыстоўвалі калабаранты ў 1941–1945 гадах. Не менш за 400 000 рускіх служылі ў фашыстаў, ад 80 000 да 135 000 казакоў служылі у Вафен-СС, паліцыі. Вядомы 15-ы казачы кавалерыйскі корпус СС, некалькі рускіх дывізій СС, брыгады СС “Дружына”, 1-я гвардзейская Руская Вызвольная армія, Руская Вызвольная Армія Вермахта (12 корпусаў, 13 дывізій, 30 брыгад), Руская Вызвольная Народная Армія, Руская Нацыянальная Народная Армія, Руская Нацыянальная Армія, авіяцыйны корпус і іншыя.

2011 год. У ЗША Памёр Станіслаў Галактыёнаў (1937–2011).

Беларускі савецкі і амерыканскі навуковец, адзін з заснавальнікаў малекулярнага мадэлявання. Доктар біялагічных навук.

Скончыў Беларускі лесатэхнічны інстытут, аспірантуру Інстытута эксперыментальнай батанікі АН БССР.

Працаваў у Інстытуце арганічнага сінтэзу АН Латвійскай ССР, інстытуце біялогіі АН БССР (да 1991), у Цэнтры малекулярнага дызайну Вашынгтонскага ўніверсітэта, дзе стаў міжнародна вядомым. Займаўся малекулярнай біялогіяй. Адзін з заснавальнікаў малекулярнага мадэлявання.

Аўтар больш сотні навуковых прац, якія перакладзены на еўрапейскія мовы.

2011 год. Памёр Антон Лабуда (1923–2011).

Беларускі фізік, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар. Заслужаны работнік адукацыі.

Скончыў БДУ. Працаваў дацэнтам кафедры эксперыментальнай фізікі і фізічнай электронікі БДУ, намеснікам дэкана фізічнага факультэта, вядучым навукоўцам радыёфізічнага аддзялення, першым дэканам факультэта радыёфізікі і электронікі БДУ. Займаўся даследаваннямі плазмавай тэматыкі.

2022 год. З тэрыторыі ДНР нанесены ракетны ўдар па чыгуначным вакзале ва ўкраінскім Краматорску.

Загінулі 52 чалавекі, у тым ліку 5 дзяцей, паранена больш за 100 чалавек. Адна ракета патрапіла ў часовую залу чакання на вакзале, калі на ім знаходзілася каля 4 000 чалавек, якія чакалі эвакуацыі, другая ракета не разарвалася – на ёй быў надпіс “За детей”.

Краматорск з 12 красавіка па 5 ліпеня 2014 года быў захоплены сепаратыстамі ДНР, потым вызвалены. У кастрычніку 2014 года у Краматорск пераехала украінская Данецкая абласная ваенна-грамадзянская адміністрацыя. Краматорск стаў адміністрацыйным цэнтрам Данецкай вобласці.

Лепшыя гарады Магілёўскай вобласці – Шклоў, Чэрыкаў і Бялынічы

Навіна ад 12 сакавіка, 202612 сакавіка, 2026

Падведзены вынікі года добраўпарадкавання ў Беларусі. Адпаведную пастанову падпісаў Турчын. На Магілёўшчыне ёсць пераможцы.

Сярод лепшых раёнаў краіны адзначаны Шклоўскі раён Магілёўскай вобласці – ён стаў пераможцам у сваёй катэгорыі.

Тут ужо, як у беларускім хакеі – каманда-пераможца вядомая на трыццаць гадоў наперад.Таксама ў ліку пераможцаў рэспубліканскага агляду санітарнага стану і добраўпарадкавання апынуліся два населеныя пункты Магілёўскай вобласці.

У катэгорыі гарадоў з насельніцтвам да 10 тысяч жыхароў найлепшымі прызнаны Чэрыкаў і Бялынічы.

Усяго па выніках года добраўпарадкавання вызначаны лепшая вобласць – Гомельская, сем раёнаў – па адным у кожнай вобласці і Мінску – а таксама 15 населеных пунктаў у розных катэгорыях.

Пераможцы агляду традыцыйна ўзнагароджваюцца пераходнымі вымпеламі і грашовымі прэміямі з рэспубліканскага бюджэту.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Магілёўскім СІЗА кіруе “рашала” Валер’еўна

Навіна ад 6 сакавіка, 20266 сакавіка, 2026

Крымінальнікі, хабар і садызм: былы палітвязень расказаў пра норавы ў магілёўскім СІЗА і шклоўскай калоніі №17.

Былы палітвязень, асуджаны за «абразу Лукашэнкі і сілавікоў», расказаў праваабаронцам «Магілёўскай вясны» пра затрыманне, умовы ўтрымання ў СІЗА Магілёва і жыццё ў папраўчай калоніі №17 у Шклове.

Білі з моманту затрымання

Палітвязень расказаў, што яго затрымалі ў 2022 годзе супрацоўнікі ГУБАЗіК. Сілавікі асабліва не цырымоніліся: павалілі падазраванага на зямлю, надзелі на галаву шапку і пачалі збіваць проста ў мікрааўтобусе.

Некалькі дзён мужчыну трымалі ў будынку ГУБАЗіК, перыядычна адвозячы на ноч у ізалятар часовага ўтрымання. Днём яго зноў вярталі ў адміністрацыйны будынак, ставілі да сцяны «на расцяжку» і білі. Прычым рабіў гэта кожны, хто праходзіў міма.

Крымінальную справу ўзбудзілі па некалькіх артыкулах, уключаючы «абразу прадстаўніка ўлады», «абразу Лукашэнкі» і «стварэнне экстрэмісцкага фарміравання». Суд насіў фармальны характар, а канчатковы прысуд быў прадвызначаны.

“Веласіпедная” сістэма ў СІЗА

У СІЗА Магілёва практыкавалася так званая «веласіпедная» сістэма – пастаянная змена камер для ціску на абвінавачаных, якія не прызнаюць віну.

Мужчына расказаў, што ў ізалятары зняволеных схіляюць да прызнання праз арыштантаў-крымінальнікаў. У прыватнасці, некаторыя рэцыдывісты, якія супрацоўнічалі з адміністрацыяй, пераконвалі навічкоў прызнаць віну, атрымліваючы за гэта пэўныя прывілеі.

Таксама былы зняволены сцвярджае, што на працэсы ўнутры СІЗА ўплывае нейкая супрацоўніца, якую зняволеныя называлі «Валер’еўна». Паводле яго слоў, праз яе выбудоўваецца сістэма ціску і нефармальных дамоўленасцяў паміж адміністрацыяй і крымінальнікамі.

Норавы ў калоніі

Адбываць пакаранне мужчыну адправілі ў папраўчую калонію №17 у Шклове. Паводле яго слоў, там існуе жорсткая сістэма, дзе зняволеных сістэматычна караюць за фармальныя парушэнні – напрыклад, калі яны не павіталіся з супрацоўнікам калоніі. Вітацца трэба пастаянна – нават калі ты сустракаўся з супрацоўнікам усяго хвіліну таму.

Паводле слоў былога зняволенага, палітычных арыштантаў утрымліваюць асобна і накіроўваюць на самыя цяжкія і нізкааплатныя работы. Пры гэтым унутры калоніі існуе нефармальная сістэма грашовых збораў і паслуг.

Напрыклад, дадатковыя сустрэчы з роднымі або магчымасць умоўна-датэрміновага вызвалення могуць залежаць ад памеру грашовых пераводаў.

Нагадваем, што гаворка ідзе пра любімую калонію Лукашэнкі, супрацоўнікі якой выступаюць перад студэнтамі, расказваючы пра свой гуманізм і высокія маральныя прынцыпы.

Поўную версію інтэрв’ю праваабаронцы абяцаюць апублікаваць пазней.

Фота: MSPRING.MEDIA.

Ідэолаг шклоўскай калоніі №17 вучыў студэнтаў БДСГА гуманізму і дэмакратызму

Навіна ад 4 сакавіка, 20264 сакавіка, 2026

Бездакорныя маральныя якасці, на думку намесніка начальніка шклоўскай ПК-17, дзе гінуць палітзняволеныя, уласцівыя яе супрацоўнікам.

У горкаўскай сельскагаспадарчай акадэміі другі год запар праводзяць сустрэчы студэнтаў з намеснікам па ідэалогіі шклоўскай папраўчай калоніі №17.

На гэты раз «практыка-арыентаванай выхаваўчай і вучэбнай работай» са студэнтамі займаўся падпалкоўнік унутранай службы Сяргей Сіпчанка.

Ён прапанаваў выпускнікам БДСГА пачаць службу адразу на пасадах сярэдняга і старэйшага начальніцкага складу, дзе гарантаваныя стабільнае грашовае забеспячэнне, вырашэнне жыллёвых пытанняў, медыцынскае забеспячэнне.

Сіпчанка адзначыў, што работа ў крымінальна-выканаўчай сістэме цікавая, эмацыйна няпростая і “патрабуе бездакорных маральных якасцяў”. Пры гэтым асновай сучаснай пенітэнцыярнай палітыкі з’яўляецца яе ўдасканаленне на аснове прынцыпаў законнасці, гуманізму, дэмакратызму.

Законнасць, гуманізм і дэмакратызм, канкрэтна ў гэтай калоніі, проста зашкальваюць.

Менавіта там, у пачатку 2025 года памёр палітвязень Валянцін Штэрмер, а 21 мая 2021 года загінуў палітычны актывіст Вітольд Ашурак.

Ну а начальнік ПК-17 Аляксандр Карніенка, які славіцца сваім гуманізмам, са жніўня 2023 года знаходзіцца ў санкцыйным спісе ЕС.

Як кажуць, чыя б карова мычала.

Фота з адкрытых крыніц.

Дачку-вундэркінда камуніста са Шклова падазраюць у плагіяце

Навіна ад 2 сакавіка, 20262 сакавіка, 2026

13‑гадовая Аліса Цеплякова – дачка камуніста са Шклова – скончыла Расійскі дзяржаўны гуманітарны ўніверсітэт (РДГУ), але да яе дыпломнай працы ўзніклі пытанні.

Аліса абараніла дыплом і цяпер тэарэтычна можа працаваць па спецыяльнасці педагог-псіхолаг. Праўда, яе аднакурснік Дзяніс Нарыльнёў сцвярджае, што ўзровень арыгінальнасці тэксту дыпломнай працы дзяўчыны «Узаемасувязь асаблівасцяў мыслення і эмацыйнай сферы ў дзяцей 5–7 гадоў» склаў усяго 15%, піша “Наша ніва”. Пра гэта ён паведаміў у сацсетцы Threads. Паводле Нарыльнёва, Цеплякова два гады была яго аднагрупніцай: у 2023 годзе яна перавялася ў РДГУ адразу на другі курс. Аднак, як сцвярджае хлопец, заняткі яна не наведвала.

Ён таксама запэўнівае, што падчас абароны навуковая кіраўніца адзначыла складанасць ацэнкі асабістага ўкладу студэнткі ў падрыхтоўку працы праз «высокую ўцягнутасць бацькоў у працэс». Нізкі працэнт арыгінальнасці, паводле яго версіі, патлумачылі асаблівасцямі працы сістэмы праверкі.

Сама Цеплякова, як перадае Нарыльнёў, заявіла, што прычынай нізкага паказчыка магла стаць тэхнічная памылка: нібыта тэкст быў загружаны на праверку двойчы, і сістэма зафіксавала супадзенні з раней загружанай версіяй. Паводле яго, адказы дзяўчыны на пытанні камісіі былі «размытымі і невыразнымі», а падчас перадабароны ёй дапамагаў бацька.

Аліса Цеплякова стала вядомай у 2021 годзе, калі ў дзевяць гадоў паступіла ў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт на спецыяльнасць «Псіхалогія» (на платнае аддзяленне). Тады гісторыя дзяўчынкі шырока абмяркоўвалася ў СМІ, а паміж яе бацькам і адміністрацыяй ВНУ ўзнікалі канфлікты.

Бацька дзяўчыны — Яўген Цеплякоў, ураджэнец Шклова, які пазіцыянуе сябе як камуніст. Раней ён жыў з сям’ёй у Кітаі, аднак пазней пераехаў у Расію. Цеплякоў неаднаразова заяўляў пра ўласную сістэму выхавання і адукацыі дзяцей, сцвярджаючы, што падлеткі могуць сканчаць універсітэты ў 15 гадоў. Таксама ён выказваў меркаванне, што дзяўчаты пасля гэтага могуць пачынаць нараджаць дзяцей.

Зараз у сям’і Цепляковых дзевяць дзяцей. Паводле заяў бацькі, яго другі сын Хеймдаль паступіў у ВНУ ў васьмігадовым узросце, а дачка Лея ў тым жа ўзросце скончыла 11 класаў школы. Цеплякоў таксама сцвярджаў, што яго дзеці навучаюцца адначасова ў некалькіх універсітэтах.

Раней mogilev.media паведамлялі, што Аліса і Хеймдаль з’яўляліся студэнтамі Беларуска-Расійскага ўніверсітэта ў Магілёве. Там Аліса завочна вучылася па спецыяльнасці «Аўтаматызаваныя сістэмы апрацоўкі інфармацыі», а Хеймдаль — па спецыяльнасці «Электронны маркетынг». У 2023 годзе пасля з’яўлення гэтай інфармацыі Яўген Цеплякоў абверг тое, што яго дачка вучылася ў Беларусі.

Сёлета ў медыя таксама з’яўлялася інфармацыя, што Аліса, Хеймдаль і Лея вучацца ў Маскоўскім аўтамабільна-дарожным дзяржаўным тэхнічным універсітэце: Аліса — на факультэце «Тэхналогія транспартных працэсаў», а яе брат і сястра — па спецыяльнасці «Наземныя транспартна-тэхналагічныя сродкі».

Афіцыйных каментароў ад РДГУ адносна сітуацыі з дыпломнай працай Цепляковай пакуль няма.

Скрыншот відэа на YouTube-канале «Вучымся з Алісай»

Вязень Шклоўскай калоніі прызнаны палітзняволеным

Навіна ад 28 студзеня, 202628 студзеня, 2026

Праваабаронцы прызналі палітзняволеным Уладзіміра Джараева, які адбывае пакаранне ў Шклоўскай калоніі №17.

Заяву пра прызнанне 54-гадовага Джараева, а таксама яшчэ сямёх іншых вязняў палітзняволенымі прыняла 28 студзеня 2026 года беларуская праваабарончая супольнасць.

Паводле Праваабарончага цэнтру “Вясна” Уладзімір Джараеў быў затрыманы ў студзені 2025 года. Яго абвінавацілі ў абразе прадстаўніка ўлады, абразе беларускага дыктатара, стварэнні экстрэмісцкага фармаавання або ўдзеле ў ім.

Джараеву прысудзілі адбыванне пакарання ў калоніі агульнага рэжыму, аднак тэрмін зняволення праваабаронцам не вядомы.

Фотаздымак: shklovinfo.by

Дзень у гісторыі. 15 студзеня. Створана Магілёўская вобласць

Навіна ад 15 студзеня, 202615 студзеня, 2026

1850 год. Нарадзілася Соф’я Кавалеўская (Корвін-Крукоўская).

Матэматык, механік, пісьменніца і публіцыстка, першая ў свеце жанчына-прафесар, член-карэспандэнт Пецярбургскай акадэміі навук.

Нарадзілася ў сям’і выхадца са старажытнага беларускага шляхецкага роду генерала В. Корвін-Крукоўскага.

Дзяцінства правяла ў Віцебскай губерні, вывучала звычаі і традыцыі беларусаў і ў мемуарах падкрэслівала значэнне беларускай прыроды ў станаўленні яе асобы. Яе першае каханне было звязана з іменем надзвычай вядомага чалавека таго часу, які таксама мае беларускія карані, – Ф. Дастаеўскім.

Каб мець магчымасць займацца навукай, узяла з беларусам У. Кавалеўскім (заснавальнік палеанталогіі) фіктыўны шлюб (пазней стаў сапраўдным) і паехала ў Гайдэльберг вывучаць матэматыку.

У 1874 атрымала ў Гётынгенскім універсітэце ступень доктара філасофіі. У 1883-1891 гадах прыват-дацэнт Стакгольмскага ўніверсітэта

Аўтар прац па матэматычным аналізе, матэматычнай фізіцы і нябеснай механіцы. Даследавала задачу Лапласа пра раўнавагу кольцаў Сатурна.

Лаўрэат прэмій Парыжскай і Шведскай акадэмій навук.

Аўтар аповесцей, драмы, сямейнай хронікі, мемуараў.

Памерла 10 лютага 1891 года.

1908 год. У Лідзе нарадзіўся Стэфан Вітажэнец.

Польскі лётчык, ас-знішчальнік у Другую сусветную вайну ў складзе польскай і англійскай авіацыі.

Скончыў Лідскую гімназію імя гетмана Хадкевіча, лётныя курсы і школы.

Пад час вайны здзейсніў 208 баявых вылетаў. За два месяцы паветранай бітвы над Вялікабрытаніяй збіў 5 нямецкіх самалётаў, адным з іх кіраваў нямецкі ас Хорст Тэтзен. Камандаваў эскадрыльяй, дывізіёнам, знішчальным крылом.

Пасля вайны служыў у апараце камандавання Паветраных Сіл, быў камендантам Цэнтра падрыхтоўкі лётчыкаў у Модліне, палкоўнік. Узначальваў Саюз польскіх лётчыкаў.

Правёў у паветры 4238 гадзін, лётаў на 31 тыпе самалётаў.

Стэфан Вітажэнец – злева

1926 год. У Вільні выйшаў першы нумар беларускага ілюстраванага сатырычнага часопіса «Маланка».

Выдаваўся да 26 снежня 1928 года раз на два тыдні. Агулам выйшла 43 нумары. Рэдактарамі-выдаўцамі ў розны час былі І. Касяк, М. Луцэвіч, Я. Маразовіч (Янка Маланка).

Асобныя нумары былі канфіскаваныя польскімі ўладамі, замест іх выйшлі аднадзёнкі «Пякучая маланка», «Новая маланка» (1928 год).

Выступаў у абарону інтарэсаў народа Заходняй Беларусі, садзейнічаў фарміраванню яго нацыянальнай і палітычнай свядомасці, асуджаў палітыку сацыяльнага і нацыянальнага прыгнёту польскіх уладаў. Публікаваў вершы, байкі, апавяданні, фельетоны, эпіграмы, гумарэскі, жарты, публіцыстычныя артыкулы, допісы.

1936 год. Нарадзіўся Янка Сіпакоў.

Беларускі пісьменнік, перакладчык. Заслужаны дзеяч культуры. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР.

Працаваў у шклоўскай раённай газеце «Чырвоны барацьбіт», часопісах «Вожык», «Маладосць», «Беларусь», у выдавецтве «Беларуская Энцыклапедыя».

Аўтар вершаў, паэтычных зборнікаў, кніг паэзіі, паэм у прозе, нарысаў, кніг прозы, кнігі прытчаў, фантастычна-прыгодніцкай аповесці, цыклаў мініяцюр, гістарычных апавяданняў, зборнікаў гумарэсак.

Пераклаў на беларускую мову асобныя кнігі паэзіі У. Уітмена, Хо Шы Міна, Ф. Прэшарна, Дантэ Аліг’еры, паасобныя творы А. Пушкіна, А. Міцкевіча, Т. Шаўчэнкі, А. Блока, С. Квазімоды, Р. Гамзатава, К. Чукоўскага і іншых.

Памёр 10 сакавіка 2011 года ў Мінску.

На Першамайскай дэманстрацыі. Янка Сіпакоў, Іван Навуменка, Ніна Маеўская, Барыс Сачанка, Юрась Свірка. 1958 год.

1938 год. Дзень абласцей.

У БССР утвораны вобласці: Мінская, Віцебская, Гомельская, Магілёўская, Палеская (з цэнтрам ў Мазыры). У склад Магілёўскай вобласці ўваходзіў 21 раён, як і сёння, толькі замест Глускага (быў у складзе Мінскай вобласці) быў Бярэзінскі раён.

1940 год. Створаны раёны Заходняй Беларусі.

На тэрыторыі Заходняй Беларусі створаны раёны, якія існуюць і сёння: Астравецкі, Ашмянскі, Браслаўскі, Брэсцкі, Бярозаўскі, Валожынскі, Ваўкавыскі, Воранаўскі, Ганцавіцкі, Гродзенскі, Дзятлаўскі, Докшыцкі, Драгічынскі, Жабінкаўскі, Зэльвенскі, Іванаўскі, Івацэвіцкі, Іўеўскі, Камянецкі, Клецкі, Кобрынскі, Лідскі, Лунінецкі, Ляхавіцкі, Маладзечанскі, Маларыцкі, Мастоўскі, Мёрскі, Мядзельскі, Навагрудскі, Нясвіжскі, Пастаўскі, Пінскі, Пружанскі, Свіслацкі, Слонімскі, Смаргонскі, Стаўбцоўскі, Столінскі, Шаркаўшчынскі, Шчучынскі.

1959 год. Адбыўся Усесаюзны перапіс насельніцтва.

Па даных гэтага перапісу насельніцтва Беларусі склала 8 055,7 тысяч чалавек, у тым ліку ў Магілёўскай вобласці – 1 116,9. Насельніцтва па гарадах (тысяч чалавек): Мінск – 509,5,

Асіповічы – 15,8,

Бялынічы – 2,4,

Бабруйск – 97,5,

Быхаў – 13,2,

Глуск – 5,5,

Горкі – 15,1,

Дрыбін – 1,4,

Касцюковічы – 7,0,

Кіраўск – 3,5,

Клімавічы – 11,6,

Клічаў – 3,3,

Краснаполле – 3,5,

Круглае – 2,0,

Крычаў – 19,0,

Магілёў – 122,7,

Мсціслаў – 8,1,

Слаўгарад – 6,6,

Хоцімск – 4,3,

Чавусы – 6,3,

Чэрыкаў – 4,9,

Шклоў – 7,8.

1970 год. Прайшоў Усесаюзны перапіс насельніцтва.

Насельніцтва Беларусі склала 9 002 300 чалавек, у тым ліку ў Магілёўскай вобласці – 1 227,0.

Насельніцтва па гарадах (тысяч чалавек): Мінск – 907,0,

Асіповічы – 19,7,

Бялынічы – 4,2,

Бабруйск – 138,0,

Быхаў – 17,4,

Глуск – 6,0,

Горкі – 22,1,

Дрыбін – 1,8,

Касцюковічы – 8,1,

Кіраўск – 4,7,

Клімавічы – 12,7,

Клічаў – 4,7,

Краснаполле – 4,0,

Круглае – 3,0,

Крычаў – 25,7,,

Магілёў – 121,7,

Мсціслаў – 9,7,

Слаўгарад – 5,6,

Хоцімск – 4,6,

Чавусы – 7,8,

Чэрыкаў – 5,4,

Шклоў – 9,9.

1976 год: Уведзена ў эксплуатацыю Вілейска-Мінская водная сістэма.

Прызначана для водазабеспячэння Мінска. Злучае каналам (62 км) Вілейскае вадасховішча з р. Свіслач.

У сістэму ўваходзяць вадасховішчы: Заслаўскае, Крыніца, Дразды, зарэгуляваны ўчастак ракі Свіслач ніжэй Мінска да ўпадзення ў яе ракі Волмы.

На злучальным канале размешчана 6 помпавых станцый, з іх 5 для пад’ёму вады, бо Вілейскае вадасховішча размешчана ў 159 метрах над узроўнем мора, а Заслаўскае вадасховішча — 211,8 м.

Самыя магутныя ў краіне помпавыя станцыі падымаюць ваду на 70 метраў да вяршыні водападзелу, адкуль вада самацёкам цячэ ў Заслаўскае вадасховішча. Сістэма разлічана на падачу 22 м³ вады на секунду, але падае толькі 5 м³ на секунду.

1979 год. Здарылася катастрофа Ан-24Б пад Мінскам.

Самалёт рэйса Талін – Мінск – Днепрапятроўск разбіўся ў 13:05 каля былой вёскі Малое Мядзвежына – зараз скрыжаванне вуліц Цімашэнкі і Адзінцова ў Мінску.

Загінулі 13 чалавек. Выжыла толькі 3-гадовая дзяўчынка, якую пры аварыі выкінула ў сугроб.

Пры заходзе на пасадку экіпаж заўчасна выключыў супрацьабледзяненне, што прывяло да ўтварэння лёду на крыле, хваставым апярэнні і пагаршэння падоўжнай устойлівасці самалёта.

1994 год. Біл Клінтан наведаў Беларусь з афіцыйным візітам.

42-і прэзідэнт ЗША (1993-2001) прыбыў з візітам у адказ на наведванне ў 1993 годзе ЗША С. Шушкевічам.

Выступіў у Акадэміі навук, правёў перамовы з Кебічам і Шушкевічам, падпісаў дакументы, усклаў кветкі да манумента на плошчы Перамогі, разам з Зянонам Пазняком наведаў Курапаты, дзе была ўсталявана мемарыяльная «лава Клінтана» (памятны знак «Ад народу ЗША народу Беларусі дзеля памяці»). Клінтан прыехаў з жонкай Хілары і дачкой Чэлсі.

Жонка Шушкевіча Ірына правяла з імі ўвесь дзень, яны перадалі гуманітарную дапамогу дзіцячай паліклініцы, наведалі балетную школу і Тэатр оперы і балета.

Гэта першы і пакуль апошні візіт у Мінск прэзідэнта ЗША ў гісторыі незалежнай Беларусі.

2000 год. Памёр ураджэнец Шклова Уладзімір Шыцік.

Беларускі пісьменнік і журналіст.

Працаваў на папяровай фабрыцы «Спартак», у рэдакцыях газет «Сталинская молодежь», «Калгасная праўда», «Сельская газета», «Літаратура і мастацтва».

Аўтар зборнікаў фантастычных апавяданняў і аповесцей, кніг фантастыкі і дэтэктываў, апавяданняў для дзяцей.

2001 год. Заснавана міжнародная інтэрнэт-энцыклапедыя Вікіпедыя.

Названа ад тэхналогіі Wiki, што ў перакладзе з гавайскай мовы азначае “хутка”. Заснавальнікі – інтэрнэт-прадпрымальнік Джымі Вэйлз і Лары Сэнгер.

Прататып Wikipedia пад назовам Nupedia з’явіўся 9 сакавіка 2000 гада. Сайт быў англамоўным, а артыкулы для яго рыхтавалі вучоныя, прафесійныя рэдактары і карэктары. У выніку такой стараннай працы за год у Nupedia было апублікавана ўсяго 12 артыкулаў. Каб паскорыць папаўненне энцыклапедыі, 15 студзеня 2001 года Вэйлз і Сэнгер адкрылі сайт “Вікіпедыя”. З тых часоў прыняць удзел у рэдагаванні энцыклапедыі можа любы карыстальнік Сусветнай сеткі.

Артыкулы энцыклапедыі ствараюцца на многіх мовах свету калектыўнай працай добраахвотных аўтараў. Адной з асноўных добрых якасцяў Вікіпедыі з’яўляецца магчымасць прадставіць інфармацыю на роднай мове, захоўваючы яе каштоўнасць у аспекце культурнай прыналежнасці.

Беларуская Вікіпэдыя (на тарашкевіцы) працуе з 12 жніўня 2004 году, а беларуская Вікіпедыя ў афіцыйным правапісе заснавана 27 сакавіка 2007 года.

2015 год. Памёр Мікалай Тарасюк.

Беларускі разбяр, музычны майстар. Народны майстар Беларусі.

Беларускай сялянскай працы прысвечаныя цэлыя кампазіцыі з дрэва, лазы і саломкі: «Сялянскі дворык», «Апрацоўка ільну», «Жорны», «Збор ураджая», «Жніво», «Мыццё бялізны», «Кросны» і іншыя. Кампазіцыі, прысвечаныя народным абрадам беларусаў: «Вяселле», «Каляды», «Вячоркі», «Хаўтуры» ды іншыя.

Арганізатар прыватнага музея «Успаміны Бацькаўшчыны» (300 аўтарскіх работ). Яго працы знаходзяцца ў музея-сядзібе «Пружанскі палацык», у Нацыянальным музеі гісторыі і культуры, Брэсцкім краязнаўчым музеі, Мотальскім музеі народнай творчасці і за межамі Беларусі.

Творчасць мастака адлюстравана ў альбоме-манаграфіі «Сялянская энцыклапедыя ў творах Мікалая Тарасюка», атрымала статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай спадчыны. У Польшчы пра яго зняты фільм «Гаспадар».

Шведскі часопіс “Hemslöjden” у адным са сваіх нумароў пяць старонак прысвяціў творчасці М. Тарасюка.

Лаўрэат Усесаюзнага фестывалю народнай творчасці (1987), спецыяльнай прэміі «За духоўнае адраджэнне» (2002).

Экс-палітвязень Шклоўскай калоніі: беларускія турмы – гэта жах для іншаземцаў

Навіна ад 28 снежня, 202528 снежня, 2025

Экзатычным аб’ектам для назіранняў адчуваў сябе ў Шклоўскай калоніі №17 былы палітвязень Акіхіра Гаеўскі-Ханада – актывіст анархісцкага руху, сын супрацоўніцы японскага пасольства і беларуса.

“Нават у сістэме турэмных паняццяў ёсць правіла, што ў турме няма нацыянальнасцяў, і фармальна табе не павінны прад’яўляць ніякіх прэтэнзій ці пытанняў, звязаных з паходжаннем. Але наколькі гэта працуе, цяжка сказаць. На побытавым узроўні і ў зняволеных, і ў турэмшчыкаў усё роўна праяўляецца пачуццё «экзатычнасці», што прыехаў нехта незвычайны” – распавёў былы палітзняволены сайту моладзевай арганізацыі “Іншыя”.

Паводле Акіхіры, асабліва выразна ён адчуў гэта менавіта ў Шклоўскай калоніі. “У шклоўскай калоніі я адразу адчуў рэакцыю: «О, прыехаў японец!» Для большасці я быў як экзатычны аб’ект для назірання” – ўзгадвае ён.

Прычым для некаторых, больш ідэалагічна зацятых ці прадузятых, усе ідэнтычнасці складаюццца ў «бінга» – экстрэміст, анархіст, замежнік. “І пачынаецца: «А, ты замежнік, жыў у нашай краіне, і табе яшчэ не падабалася? Трэба было з’язджаць! Валі ў сваю Японію!» Такое таксама сустракаў. Не магу сказаць, што часта, але здаралася. У цэлым для большасці працаўнікоў турэмнай сістэмы больш характэрная абыякавасць. Адкрытая нянавісць сустракаецца радзей. У супрацоўнікаў ГУБАЗіКа – так, у іх шмат вось гэтага: «іншаземец», «вузкавокі», «жоўты» і гэтак далей. Ім падабаецца за гэта чапляцца” – кажа Акіхіра Гаеўскі-Ханада.

Ён распавёў пра пачутае з магілёўскай калоніі. Там калі збівалі нейкага афрыканца, то крычалі, што ён “малпа”, “негр”. Канфлікт быў справакаваны не гэтым, але ў момант збіцця праявілася менавіта такое стаўленне.

Акіхіра Гаеўскі-Ханада 2000 года нараджэння. Скончыў мінскую гімназію №19. Лаўрэат спецыяльнага фонду па падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў. Вучыўся ў БДУ, але затым паступіў у ЕГУ. Быў затрыманы 12 жніўня 2020 года, абвінавачаны па шэрагу палітычных артыкулаў па справе “Рэвалюцыйнага дзеяння”. Асуджаны да 16 гадоў калоніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. Адбываў пакаранне ў Шклоўскай калоніі №17, а потым яго перавялі ў Магілёўскую турму №4. Выдвараны з Беларусі ў Літву 21 чэрвеня 2025 года.

Фотаздымак: theothersby.org

Былы палітвязень Шклоўскай калоніі: гэта былі катаванні ва ўсіх сэнсах

Навіна ад 22 снежня, 202522 снежня, 2025

Умовы, у якіх знаходзяцца палітвязні, гэта катаванні ва ўсіх сэнсах, сцвярджае праваабаронца, былы зняволены Шклоўскай калоніі №17 Уладзімір Лабковіч.

“Умовы былі надзвычай цяжкія. Напрыклад, у калоніі №17 мне адразу начальнік гэтай установы сказаў: ты ж ведаеш, што твае сябры на волі робяць з цябе сакральную ахвяру. Мы ім, канешне, дапаможам у гэтым ва ўсім. Формула простая – мы проста пеленгуем інтэрнэт, адна ўзгадка (пра цябе – заўв. mogilev.media) ў прэсе, незалежна дзе, і ты адразу едзеш у ШЫЗА. Узгадак было шмат, ШЫЗА таксама хапала” – распавёў Лабковіч на прэс-канферэнцыі былых палітвязняў у Вільні.

Асаблівыя пакуты ў ШЫЗА ў яго выклікала знаходжанне ў камеры-адзіночцы.

“Гэта адзіночкі, гэта надзвычай халоднае памяшканне. У кожнага розны ўзровень сацыяльнай моцы. Для мяне асабліва цяжка было ў адзіночках, калі ты там адзін тыдзень, два, тры, чатыры, пяць, і іх было шмат. І сутак было шмат бесперапынна. Тады сапраўды становіцца цяжка” – ўзгадвае праваабаронца, падкрэсліваючы, што катаванні камерамі-адзіночкамі “вельмі-вельмі цяжкія”.

“Ёсць шмат момантаў, пра якія я не гатовы ўзгадваць, калі сапраўды былі і фізічны ўздзеянні, а маральныя і псіхалагічныя былі кожны раз” – кажа Уладзімір Лабковіч.

Уладзімір Лабковіч – юрыст Праваабарончага цэнтру “Вясна”, каардынатар кампаніі “Праваабаронцы за свабодныя выбары”. Уладзімір быў затрыманы разам з жонкай Нінай Лабковіч 14 ліпеня 2021 г. пасля вобшуку ў іх кватэры па так званай “справе Вясны”. Па некалькіх артыкулах Крымінальнага кодэксу яму прысудзілі сем гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму.

13 снежня 2025 г. Уладзімір Лабковіч разам з іншымі палітвязнямі быў выдвараны з Беларусі ва Украіну, а затым пераехаў у Літву.

Скрыншот: YouTube-канал Святланы Ціханоўскай