17 мая ў гісторыі. Дзень Інтэрнэта. Дамейка прыбывае ў Чылі. Нарадзіліся В. Навадворская, А. Агурбаш. Загінуў М. Кахановіч

Дзень нараджэння Інтэрнэту. Дзень зацвярджэння стандарту World Wide Web, WWW.

17 мая 1991 года на афіцыйным узроўні быў зацверджаны стандарт для старонак Сусветнай павуціны (World Wide Web). Да таго часу ўжо дастаткова прымальна працавалі электронная пошта, перапампоўка дадзеных і рассыланне навін для працы з кліентамі кампаній. Аўтарства вынаходства Інтэрнэту належыць Ціму Бернерсу-Лі, якому дапамагаў Роберт Кайо.

Пасля з’яўлення Сусветнага павуціння ва ўжытку кампутарнікаў з’явілася слова “вэб” (з ангельскай – “павуціна”), свет даведаўся аб стварэнні вэб-сервераў, вэб-старонак і вэб-сайтаў. Для поўнага пагружэння ў Інтэрнэт-свет бракавала значнай дэталі – адмысловай праграмы, якая бы адчыняла ўсе гэтыя “вэбы” у тым выглядзе, якім сёння ўжо нікога не здзівіш. Так і з’явіліся браўзэры.

Сусветнае павуцінне зрабіла фурор у прэсе і зрабіла сур’ёзны пераварот у галіне інфармацыйных сістэм. Інтэрнэт пачаў напаўняцца і развівацца штосекундна. На распрацоўку гіпертэксту для Сусветнага павуціння спатрэбілася два гады. Цяпер дзякуючы HTML (мове разметкі гіпертэксту) магчыма стварэнне, захоўванне і адлюстраванне тэксту.

На сённяшні дзень Сусветная павуціна ўяўляе сабой сетку, у якой злучаны мільёны вэб-сервераў. Па няведанні людзі блытаюць тэрміны “Інтэрнэт” і “Сусветнае павуцінне”. Гэта два розныя паняцці. Функцыянаванне Інтэрнэту без Павуціння дапушчальна (але што тады ў ім рабіць без фільмаў, фота, бібліятэк і музыкі?), а вось Павуціна асобна ад Інтэрнэта дзейнічаць не можа.

Міжнародны дзень барацьбы з гамафобіяй (International Day Against Homophobia, Transphobia and Biphobia, з 2004 года).

Адзначаецца ў памяць пра выключэнне гомасексуальнасці з Міжнароднай класіфікацыі хвароб 17 мая 1990 года.

У 2003 годзе ў канадскай правінцыі Квебек арганізацыяй Fondation Emergence быў абвешчаны і праведзены ў чэрвені Народны дзень супраць гамафобіі. Услед за гэтай ініцыятывай у жніўні 2004 года французскі ўніверсітэцкі лектар і актывіст кампаній за правы меншасцей Луі-Жорж Тэн прапанаваў адзначаць аналагічны дзень у сусветным маштабе.

Асноўнай задачай мусіла стаць прыцягненне грамадскай увагі да геяў, лесбіянак, бісексуалаў і транссексуалаў (ЛГБТ), асабліва ў тых краінах, дзе пытанні сексуальнасці дагэтуль лічацца табу, а ЛГБТ-людзі падвяргаюцца дыскрымінацыі.

У Беларусі адносіны да ЛГБТ меньшасцей рэзка адмоўныя. Гэта адбітак выхавання і прапаганды.

Сусветны дзень барацьбы з артэрыяльнай гіпертаніяй (World Hypertension Day, з 2005 года).

Устаноўлены па ініцыятыве Сусветнай арганізацыі аховы здароўя.

Асноўная мэта Дня – кожны чалавек павінен вымяраць артэрыяльны ціск і ведаць свае лічбы артэрыяльнага ціску.

Гіпертанія – шырока распаўсюджаная ў свеце эпідэмія. У шматлікіх краінах больш за 50% людзей ва ўзросце звыш 60 гадоў маюць падвышаны артэрыяльны ціск, толькі адна траціна асоб, якія пакутуюць гіпертаніяй, атрымлівае лячэнне і прыкладна 12% з ліку гэтых людзей знаходзіцца пад медыцынскім кантролем. Каля 45% хворых людзей не ведаюць, што яны маюць высокія лічбы артэрыяльнага ціску.

Гіпертанія – «ціхі забойца». Павышэнне ціску вядзе да павелічэння частаты інсультаў на 60% і павелічэнне рызыкі інфарктаў на 20%.

Артэрыяльны ціск часцей павялічваецца ў людзей, якія маюць фактары рызыкі: якія злоўжываюць салёнай, тлуснай ежай, алкаголем, знаходзяцца ў стрэсавых сітуацыях, маюць павышэнне ўзроўню халестэрыну, кураць, маюць нізкую фізічную актыўнасць.

Выяўленне гіпертаніі з’яўляецца першым крокам на шляху барацьбы з гэтым захворваннем.

Сусветны дзень электрасувязі і інфармацыйнага грамадства, Міжнародны дзень тэлекамунікацый  (World Information Society Day, World Telecommunication and Information Society Day, з 1969 года).

Устаноўлены Генеральнай Асамблеяй ААН у памяць таго, што 17 мая 1865 года ў Парыжы было падпісана першае міжнароднае Тэлеграфнае Пагадненне, і быў заснаваны Міжнародны Тэлеграфны Саюз, з 1932 года – Міжнародны Саюз электрасувязі (МСЭ).

Услед за тэлеграфам з’явіліся радыё і тэлефон.

Інфармацыйныя тэхналогіі прыкметна змянілі аблічча цывілізацыі. Яны зрабілі сапраўдны выбух у сусветнай эканоміцы, у выніку чаго рэзка павысілася колькасць і якасць прадукцыі.

1838 год. Ігнат Дамейка (1802-1889) прыбыў у Чылі.

Беларускі, польскі і чылійскі навуковец, геолаг. Нацыянальны герой Чылі.

У 14-гадовым узросце стаў адным з самых юных студэнтаў Віленскага універсітэта. Член таварыства філаматаў разам з Я. Чачотам, А. Міцкевічам. Удзельнік Лістападаўскага паўстання 1830-1831 гадоў, быў ад’ютантам 25-га пяхотнага палка. Пасля сканчэння Горнай школы ў Парыжы атрымаў запрашэнне на працу ў Чылі.

Працаваў прафесарам горнай школы (зараз універсітэт яго імя) у Кікімба (1838-1846), прафесарам, загадчыкам кафедры хіміі, рэктарам (1867-1883) універсітэта Сант’яга. Чылійскі “Гранд дэ адукатар”, фактычны заснавальнік прыродазнаўчых даследаванняў, сучаснай адукуацыі, увёў метрычную сістэму, арганізаваў метэаралагічную службу.

Склаў з каментарамі геаграфічную, геалагічную і эканамічную карту былых земляў Рэчы Паспалітай.

У 1884 годзе наведаў сяброў і калег у Кракаве, Варшаве, Вільні, на радзіме ў Мядзведцы, у Міры і Навагрудку.

Памёр 23 студзеня 1889 года. Дзень пахавання быў абвешчаны днём нацыянальнай жалобы Чылі.

Імем вучонага названы малая планета, мінерал, шматлікія расліны, выкапнёвыя жывёлы, роды дыназаўраў, птэразаўраў, рыб, падвід лісіц, названы горад, універсітэт і вуліцы ў Сант’яга-дэ-Чылі і яшчэ ў 9 гарадах Чылі, у Вільнюсе, Навагрудку, горны хрыбет у Андах, бібліятэка ў Буэнас-Айрэсе, шэраг навучальных і навуковых устаноў у Чылі, музей і абеліск у в. Крупава Лідскага раёна. У Мядзведкаўскай школе адкрыты музей, а ў вёсцы Мядзведка ўстаноўлены бюст і памятны камень, помнік усталяваны і ў Сант’яга.

1845 год. Нарадзіўся Мікалай Нікіфароўскі (1845-1910).

Беларускі этнограф, фалькларыст, краязнавец.

Большую частку жыцця працаваў у навучальных установах Віцебска.

Пакінуў багатую спадчыну па этнаграфічнаму вывучэнню Віцебшчыны, асабліва плённую пасля знаёмства з ураджэнцам Магілёва П. Шэйнам (1826-1900).

Член Таварыства аматараў прыродазнаўства, антрапалогіі і этнаграфіі пры Маскоўскім універсітэце, геаграфічнага таварыства, рэдактар часопіса «Этнографическое обозрение». Аўтар каля 20 даследаванняў, датычных матэрыяльнай і духоўнай культуры, вуснапаэтычнай творчасці беларусаў.

У Віцебску ў гонар вучонага ўсталявана мемарыяльная шыльда.

М. Нікіфароўскі сядзіць крайні справа.

1934 год. Савецкія карнікі расстралялі Алеся Салагуба (1906-1934).

Беларускі паэт, публіцыст. Вязень Лукішак.

Скончыў Віленскую беларускую гімназію. У 1928 годзе нелегальна перайшоў у БССР, дзе скончыў БДУ (1931).

У жніўнІ 1933 года арыштаваны НКУС. Расстраляны ў 27-гадовым узросце.

Аўтар вершаў, зборніка вершаў «Лукішкі».

У 1961 годзе ў часопісе «Полымя» апублікаваны яго «Лукішскі дзёньнік».

1934 год. У засценках НКУС загінуў Міхал Кахановіч (1882-1934).

Беларускі палітычны дзеяч, педагог, рэдактар, публіцыст.

Жыў у Магілёве ў 1915-1918 гадах, працаваў выкладчыкам у рэальным вучылішчы, член Беларускага нацыянальнага камітэта, старшыня Магілёўскага беларускага камітэта, рэдактар газеты “Могилевский вестник” (1917).

Грамадскі дзеяч на Віленшчыне, дырэктар Віленскай беларускай гімназіі (1919-1922). Як пасол сейму Польскай Рэспублікі адстойваў нацыянальныя і сацыяльныя правы беларускага народа.

Аўтар успамінаў пра І. Луцкевіча.

Арыштаваны НКУС у 1933 годзе.

Праўнукі і прапраўнукі М. Кахановіча жывуць у Магілёве.

1950 год. У Баранавічах нарадзілася Валерыя Навадворская (1950-2014).

Расійскі палітычны дзеяч, дысідэнт, журналіст, заснавальнік і старшыня ультра-ліберальнай партыі “Дэмакратычны саюз”.

Будучы яшчэ маладой дзяўчынай, Навадворская даведалася пра існаванне ГУЛАГа, працэс Сіняўскага і Даніэля і ўвод войскаў Варшаўскай дамовы ў Чэхаславакію, што развіло ў ёй непрыманне савецкай улады.

5 снежня 1969 года на святочным вечары, прысвечаным Дню Канстытуцыі СССР у Крамлёўскім палацы з’ездаў, перад прэм’ерай оперы Вано Мурадэлі «Кастрычнік» Навадворская раскідала рукапісныя ўлёткі з антысавецкім вершам уласнага сачынення. З гэтага моманту пачаўся яе шлях барацьбіта за дэмакратычныя каштоўнасці і шматгадовы пераслед з боку КДБ.

Навадворская ў маладосці.

1952 год. Нарадзіўся Анатоль Красоўскі (1952-1999).

Беларускі педагог, выдавец, прадпрымальнік, кандыдат філасофскіх навук.

Скончыў БДУ. Аўтар дзясяткаў навуковых прац і шэрагу навучальных дапаможнікаў, распрацоўшчык школьнага курсу «Этика и психология семейной жизни».

Займаўся дабрачыннасцю, аказваў фінансавую падтрымку шэрагу грамадскіх арганізацый Беларусі.

Вядомы як сябр палітыка В. Ганчара, аднаго з лідараў беларускай апазіцыі ў канцы 1990-х. 16 верасня 1999 г. разам з Ганчаром быў выкрадзены пры нявысветленых абставінах.

В. Ганчар і А. Красоўскі.

1970 год. У Мінску нарадзілася Анжаліка Агурбаш (Ялінская).

Спявачка, актрыса, мадэль, прадстаўніца Беларусі на “Еўрабачанні-2005”.

Удзельніца групы «Верасы» (1990-1995). Заслужаная артыстка Беларусі.

У 1988 годзе выйграла першы ў Беларусі конкурс прыгажосці «Мінская прыгажуня».

Лаўрэат конкурсаў “Славянскі базар”, “Залаты шлягер”, “На скрыжаваннях Еўропы”, фіналістка расійскай “Песні года” 2010 і 2011 гадоў.

1999 год. Накіраваўся ў Другое адзіночнае кругасветнае марское падарожжа Яўген Гвоздзеў (1934–2008).

Ураджэнец Пінска, беларусі Кругасветны падарожнік, мораплавацель ў адзіночку на яхтах у 1992, 1999–2003, 2008 гадах.

Другая кругасветкаа цягнулася з 17 мая 1999 па 9 жніўня 2003 года на самаробнай яхце са шкловалакна даўжынёй 3,7 м.

Загінуў 2 снежня 2008 года ў Неапалітанскім заліве пад час падарожжа.

У яго гонар названа вуліца ў расійскай Махачкале, у гістарычным парку “Расія – мая гісторыя” Махачкалы прысвечана экспазіцыя.

1999 год. Памёр Міхаіл Біч (1937-1999).

Беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук, прафесар.

Скончыў БДУ. Працаваў настаўнікам у  школах Пастаўскага і Мастоўскага раёнаў, у Інстытуце гісторыі НАНБ

Даследчык гісторыі рабочага, народніцкага рухаў, перыядычнага друку Беларусі і праблем нацыянальнага Адраджэння. Пад яго кіраўніцтвам абаранілі кандыдацкія дысертацыі 6 даследчыкаў.

Аўтар каля 300 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій, раздзелаў у 7 калектыўных кнігах, 4 вучэбных дапаможнікаў.

2000 год. Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут пераўтвораны ў дзяржаўны тэхнічны (з 2003 года — Беларуска-Расійскі) ўніверсітэт.

Рэгіянальны навукова-адукацыйны цэнтр. Адкрыты 1 верасня 1961 года.

У 2014 годзе агенцтва “Эксперт РА” прысвоіла ВНУ рэйтынгавы клас “D” які азначае “прымальны ўзровень” падрыхтоўкі выпускнікоў.

Мае 8 корпусаў, 8 факультэтаў, 6 000 студэнтаў на 22 спецыяльнасцях па беларускіх адукацыйных стандартах і 10 спецыяльнасцях па расійскіх адукацыйных стандартах.

У рамках універсітэта развіваецца сістэма бесперапыннага адукацыйнага працэсу: ліцэй – архітэктурна-будаўнічы каледж – універсітэт – інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў.

Магілёўскія студэнты разбіраюць навес у краснапольскім калгасе

Студэнты БРУ валодаюць інжынернай тэрміналогіяй і карыстаюцца ёю падчас дэмантажу старога кароўніка ў ААТ «Краснапольскі».

Прапагандысты з усіх сіл спрабуюць абгрунтаваць, з якой такой прычыны студэнты магілёўскай ВНУ бясплатна працуюць у ААТ «Краснопольскі», якое настолькі стратнае, што само яго існаванне супярэчыць законам сусвету.

Галоўны аргумент – фраза Лукашэнкі, якую ён кінуў на ўсебеларускім народным сходзе: нам трэба акуратненька, не адштурхоўваючы моладзь, прыстасоўваць яе да працы. Калі чалавек панюхае, што такое праца, ён будзе патрыётам і нармальным чалавекам.

Змусіць усю Беларусь «панюхаць працу» і, па магчымасці, працу бясплатную – крыштальная мара Аляксандра Рыгоравіча, які ніяк не можа дараваць народу свайго цяжкага дзяцінства.

І вось з 8 снежня ў ААТ «Краснопольскі» ўжо папрацавалі больш за 170 студэнтаў, а штодзённа туды ездзіць ад 15 да 30 чалавек. Навошта?

Аказваецца, што будучым:

  • інжынерам-механікам будзе цікава паглядзець на ўладкаванне камбайнаў;
  • інжынерам-будаўнікам будзе вельмі карысна папрацаваць на розных сельскагаспадарчых аб’ектах;
  • інжынерам-электрыкам не перашкодзіць разабрацца ў рамонце машын і механізмаў, знятых з вытворчасці.

І вось яно – першае заданне для будучых інжынераў: разабраць стары навес для цялят. Алею ў агонь гэтай бескарыснай задумы падлівае кіраўнік адміністрацыі свабоднай эканамічнай зоны «Магілёў» Павел Марыненка, які лічыць, што «эканамічны факультэт БРУ дае студэнтам выдатныя тэарэтычныя веды, а наша задача – сумясціць іх з практычнымі пытаннямі і кейсамі прадпрыемстваў».

Асаблівасці кейса ААТ «Краснопольскі» Марыненка не называе. І гэта нядзіўна. Адзінае, чаму можна навучыцца ў Краснаполлі, гэта таму, як нельга працаваць. Толькі вось для вывучэння гэтай асаблівасці луканомікі зусім не абавязкова ў ёй удзельнічаць.

Фота: «Беларусь Сегодня».

Магілёўская санстанцыя ездзіць з экспрэс-тэстамі на венерычныя хваробы

Спецыялісты Магілёўскага занальнага цэнтра гігіены і эпідэміялогіі выязджаюць на бясплатныя тэставанні на ВІЧ і сіфіліс.

Так, надоечы разам з прадстаўнікамі Грамадскага аб’яднання ЮНЕСКО і псіхолагам Магілёўскага цэнтра сацабслугоўвання яны прыехалі ў аграгарадок Масток, дзе хуткім спосабам праверылі ўсіх жадаючых на ВІЧ і сіфіліс, распавялі пра небяспеку ўжывання наркотыкаў і псіхатропаў, а таксама засцерагалі ад хатняга гвалту.

Крыху раней яны завіталі ў Беларуска-Расійскі ўніверсітэт з тымі ж мэтамі. Праўда, паводле паведамлення санстанцыі, на сіфіліс там не тэставалі, а толькі на ВІЧ.

Фотаздымак: тэлеграм-канал Магілёўскі ЦГЭ

Студэнты БРУ будуць рамантаваць тэхніку для адзінага краснапольскага калгаса

Беларуска-Расійскі ўніверсітэт (БРУ) будзе дапамагаць працоўнымі рукамі ААТ “Краснапольскі” – адзінаму сельгаспрадпрыемству ў раёне.

Як паведамляе сайт БРУ, прадстаўнікі гэтага вну наведалі гаспадарку і падпісалі дамову аб супрацоўніцтве. Паводле яе, супрацоўнікі і студэнты ўніверсітэта акажуць дапамогу прадпрыемству ў рамонце складаных вузлоў і дэталяў сельскагаспадарчай тэхнікі.

Як адзначае тэлеграм-канал Mayday, гэта даволі нетыповае шэфства, бо раней калгасы аддавалі ў падшэфныя да заможных, прыбытковых прадпрыемстваў. Тут жа шэфамі стала арганізацыя, якая сама існуе за кошт дзяржаўнага бюджэта. 

Да таго ж, асноўны напрамак дзейнасці ААТ “Краснапольскі” – гэта вырошчванне і ўборка збожжавых і зернебабовых культур, што не мае нічога агульнага са спецыфікай БРУ. 

Па ўсім відаць, што галоўнай прычынай такой дапамогі – элементарны недахоп кадраў ў “Краснапольскім”. Паводле яго даных, штогод на прадпрыемстве хуткімі тэмпамі скарачаецца колькасць працуючых. Так, на 1 студзеня 2023 года іх сярэднеспісачная лічба была 366, праз год – 316, а сёлета на 1 студзеня – 307.

Фотаздымак: БРУ

БРУ ўпершыню ўвайшоў у маскоўскі міжнародны рэйтынг універсітэтаў

Беларуска-Расійскі ўніверсітэт упершыню аказаўся сярод 2000 універсітэтаў свету, якія лічаць лепшымі ў Маскве.

БРУ знаходзіцца паміж 1751 і 2000 месцамі рэйтынгу “Тры місіі ўніверсітэта”. У ім прадстаўлены вну з 112 краін. Беларускіх універсітэтаў у ім 14. Вышэй за ўсіх – паміж 301 і 350 месцамі размясціўся Беларускі дзяржаўны універсітэт. Іншых магілёўскіх вну, акрамя БРУ, у спісе няма.

Што ж тычыцца лідараў рэйтынгу, то ў першай дваццатцы ў асноўным універсітэты з ЗША і Вялікабрытаніі. Ёсць адзін японскі і два швейцарскіх. Расійскі Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ламаносава знаходзіцца на 17 пазіцыі.

Фотаздымак: mosiur.org

БРУ плануе дапамагаць Расіі весці вайну супраць Украіны

Магілёўскі Беларуска-Расійскі ўніверсітэт (БРУ) падпісаў мемарандум аб супрацоўніцтве з расійскай кампаніяй, якая пастаўляе абсталяванне для падрыхтоўкі вайскоўцаў.

Гаворка ідзе пра ТАА «Віртуальныя трэнажорныя сістэмы ЭРА» з Таганрога, якое ўваходзіць у групу ПСБ — ключавога банка, што абслугоўвае дзяржаўны абаронны заказ Расіі, піша Mayday.

Расійская фірма спецыялізуецца на вытворчасці трэнажораў для навучання салдат кіраванню беспілотнікамі. Такія віртуальныя комплексы дазваляюць рыхтаваць аператараў без выкарыстання дарагога абсталявання і вялікіх палігонаў. Як падкрэслівае кампанія, трэнажоры можна ўсталёўваць проста ў казармах.

Акрамя падрыхтоўкі аператараў дронаў, фірма распрацоўвае 3D-трэнажоры для навучання рамонту і абслугоўванню бранятэхнікі — па заказу Галоўнага аўтабранятанкавага ўпраўлення Міністэрства абароны РФ. Паводле слоў ІТ-дырэктара кампаніі Вячаслава Цімашова, такія трэнажоры ўжо выкарыстоўваюцца ў вучэбных падраздзяленнях Паветрана-дэсантных войскаў, ваенных акадэміях і на акупаваных тэрыторыях, у тым ліку ў Данецку, для падрыхтоўкі байцоў да так званай «спецыяльнай ваеннай аперацыі».

Цяпер «ЭРА» і БРУ плануюць разам рыхтаваць спецыялістаў па беспілотных лятальных апаратах, абменьвацца вопытам у распрацоўцы вайсковых сімулятараў, а таксама запускаць сумесныя навукова-тэхнічныя праекты. У дамове асобна прадугледжана стварэнне сумесных лабараторый і стажыроўкі студэнтаў БРУ на базе расійскага прадпрыемства.

Такое супрацоўніцтва фактычна ўцягвае магілёўскую ВНУ ў інфраструктуру расійскай ваеннай машыны і падрыхтоўку кадраў, якія могуць выкарыстоўвацца для вайны супраць Украіны. Пакуль адміністрацыя БРУ афіцыйна не каментавала новы мемарандум.

Фота: bru.by 

 

На Могилевщине не хватает рабочих рук, но студентов везут на работу в Якутию

Студенты из Могилева этим летом работают на «малом БАМе» в Якутии, тогда как в Беларуси не хватает строителей и слесарей, и страна расширяет список профессий для иностранцев, чтобы закрыть дефицит кадров.

Студенческий строительный отряд «Титан» имени Героя Советского Союза В.Г. Владимирова из Белорусско-Российского университета этим летом отправился в далекую Якутию. Об этом написал провластный телеграм-канал “Могилев – мой город”. Там молодые могилевчане будут трудиться на реконструкции «малого БАМа» — им предстоит отремонтировать более 50 километров железной дороги среди тайги и познакомиться с жизнью одного из самых суровых регионов России.

Однако дома, в самой Могилевской области, ситуация с рабочими кадрами в строительстве и других отраслях остается сложной. За последние годы регион потерял тысячи специалистов, и строительные организации все чаще сталкиваются с нехваткой людей даже для выполнения базовых работ — от каменной кладки до слесарных и монтажных работ.

С 1 января 2025 года Беларусь официально расширила перечень профессий и должностей, по которым можно нанимать иностранцев или лиц без гражданства в упрощённом порядке. 

Теперь для приема на работу иностранного гражданина по этим специальностям нанимателю достаточно лишь уведомить органы внутренних дел — без дополнительных разрешений и бюрократии. В общем перечне — 41 профессия рабочих и 18 должностей служащих. Для Беларуси это сигнал: кадровый дефицит в базовых отраслях, включая строительство и ЖКХ, продолжает расти.

При всей открытости для приезжих специалистов многие эксперты и жители области задаются вопросом: почему бы не задействовать собственную молодежь? Ведь пока в Могилевской области увеличивается нехватка каменщиков, маляров и слесарей, студенты отправляются в Россию, где ремонтируют дальние железные дороги.

Фото: “Могилев – мой город”

Магілёўская студэнтка і расійская вундэркінд цяжарная ў 12? Бацька напаў на пенсіянерку і прагаварыўся – абноўлена

Сям’я расійскіх вундэркіндаў Цепляковых гулялася ў пясочніцы – кідалася пяском у дзяўчынку і патрабавала ад яе бабулі ўстаць на калені. А потым выскачыў іх бацька, паваліў пенсіянерку ўдарам у скроню і закрычаў: “Пінайце яе!”

Пра тое, што знакамітыя расійскія вундэркінды дзесяцігадовая Аліса і дзевяцігадовы Хеймдаль Цепляковы паступілі вучыцца ў Беларуска-Расійскі універсітэт у Магілёве, рэдакцыя mogilev.media даведалася ад іх аднакурснікаў у студзені 2023 года. 

Як вядома нашаму выданню, зараз Аліса і Хеймдаль Цепляковы працягваюць вучыцца на завочным аддзяленні БРУ і ўжо паяўляліся на экзаменацыйных сесіях. Што праўда, Беларуска-Расійскі універсітэт, як высветлілася, гэта не адзінае вну, куды паступілі на вучобу расійскія вундэркінды. Як высветліла “Камсамольская праўда”, 1 кастрычніка 2022 года Аліса Цеплякова была залічана таксама на першы курс Фінансавага ўніверсітэта пры Урадзе Расійскай Федэрацыі. 

Алиса Теплякова беременна
Аліса (справа) і Хеймдаль Цепляковы

Патрабавалі ўстаць на калені перад Хеймдалем

Нядаўна знакамітая сям’я магілёўскіх студэнтаў-завочнікаў трапіла ў чарговы скандал. Падрабязнасці здарэння перадае “Маскоўскі камсамолец”. Бацька сямейства Яўген Цеплякоў і яго шматлікае патомства напалі на дзіцячай пляцоўцы на жанчыну, якая гуляла з аднагадовай унучкай. Адвакат пацярпелай паведамляе, што 40-гадовы Цеплякоў паваліў «апанентку» ударам у скронь, а далей жанчыну білі яго дзеці.

63-гадовая Алена Канстанцінаўна гуляла на дзіцячай пляцоўцы ў Маскве з дзіцёнкам сваёй дачкі, калі туды завіталі 7 дзяцей Цепляковых на чале з Алісай. Цепляковы пачалі кідацца пяском і трапілі ва ўнучку. Бабуля зрабіла заўвагу, пасля чаго брат Алісы Хеймдаль Цеплякоў кінуў у дзяўчынку пяском ужо знарок. Бабуля абурылася і прапанавала дзецям пакінуць пляцоўку.

Як сцвярджае пацярпелая, ад вундэркіндаў у адказ панесліся пагрозы і мацюкі, Аліса заявіла, што да яе варта звяртацца “ваша высокасць”, і патэлефанавала бацькам. Пакуль тыя беглі на пляцоўку, вундэркінды заклікалі пенсіянерку «устаць на калені перад Хеймдалем» і папрасіць прабачэння.

Пацярпелая расказвае, што бацька Цепляковых, які неўзабаве вылецеў на пляцоўку, ударыў жанчыну ў скронь і крыкнуў дзецям: «Пінайце яе!». Маленькая ўнучка нема рыдала ў старонцы, а яе бабулі дасталася па поўнай – Цепляковы яе білі, штурхалі і абражалі.

Па заключэнні медыкаў 1-й Градскай бальніцы ў Маскве, бабуля Алена Канстанцінаўна атрымала закрыты чэрапна-мазгавы пералом, страсенне мазгоў, шматлікія ўдары і траўму калена.

“Напала на цяжарную дзяўчыну” – тым часам, Алісе дванаццаць

Па словах пацярпелай, Цеплякоў размахваў кулакамі як «сапраўдны баксёр», вочы ў яго былі вытарашчаныя з арбіт, і ён быў падобны на вар’ята.

Як распавёў “Маскоўскаму камсамольцу” адвакат пацярпелай Антон Папкоў, падчас нападу Яўген Цеплякоў крычаў, што пенсіянерка Алена Канстанцінаўна напала на “цяжарную дзяўчыну”.

– Можа, ён гэта маму Наталлю меў на ўвазе, я спецыяльна ўдакладніў, – растлумачыў адвакат – Але не, крычаў ён гэта пра Алісу…

Зараз Алісе Цепляковай дванаццаць гадоў – яна нарадзілася 23 ліпеня 2012 года. Сям’я Цепляковых налічвае адзінаццаць чалавек, і ўсе яны жывуць у аднапакаёвай кватэры ў Маскве. Маці даглядае за дзецьмі, а бацька афіцыйна працаўладкаваны як выхавацель хатняга дзіцячага садка. Як вядома, Яўген Цеплякоў любіць даваць сваім дзецям імёны ў гонар багоў і міфічных герояў. Акрамя Алісы, у сям’і выхоўваюцца яшчэ восем дзяцей:

  • Хеймдаль;
  • Лейя;
  • Тэра;
  • Айлунг;
  • Фейлунг;
  • Тэсей;
  • Сулейман;
  • Альрык Фініст Арыён.

Алиса Теплякова беременна

АБНОЎЛЕНА: Яўген Цеплякоў у сваім каментарыі для тэлеканала REN.TV заявіў, што гісторыя пра напад – гэта фэйк. Быццам бы пенсіянерка “сочыць за намі даўно. Наколькі я чуў, вельмі моцна не любіць шматдзетныя сем’і проста за тое, што ў іх ёсць дзеці”.

Разам з тым, той жа тэлеканал апублікаваў запіс з камер відэаназірання, на якім з цяжкасцю, але бачна валтузня на дзіцячай пляцоўцы. На кадрах можна адрозніць, што бойка сапраўды адбываецца, і ў ёй удзельнічаюць некалькі чалавек.

Фота: spletnik.ru

17 мая ў гісторыі. Дзень Інтэрнэта. Дамейка прыбывае ў Чылі. Нарадзіліся В. Навадворская, А. Агурбаш. Загінуў М. Кахановіч

Дзень нараджэння Інтэрнэту. Дзень зацвярджэння стандарту World Wide Web, WWW.

17 мая 1991 года на афіцыйным узроўні быў зацверджаны стандарт для старонак Сусветнай павуціны (World Wide Web). Да таго часу ўжо дастаткова прымальна працавалі электронная пошта, перапампоўка дадзеных і рассыланне навін для працы з кліентамі кампаній. Аўтарства вынаходства Інтэрнэту належыць Ціму Бернерсу-Лі, якому дапамагаў Роберт Кайо.

Пасля з’яўлення Сусветнага павуціння ва ўжытку кампутарнікаў з’явілася слова “вэб” (з ангельскай – “павуціна”), свет даведаўся аб стварэнні вэб-сервераў, вэб-старонак і вэб-сайтаў. Для поўнага пагружэння ў Інтэрнэт-свет бракавала значнай дэталі – адмысловай праграмы, якая бы адчыняла ўсе гэтыя “вэбы” у тым выглядзе, якім сёння ўжо нікога не здзівіш. Так і з’явіліся браўзэры.

Сусветнае павуцінне зрабіла фурор у прэсе і зрабіла сур’ёзны пераварот у галіне інфармацыйных сістэм. Інтэрнэт пачаў напаўняцца і развівацца штосекундна. На распрацоўку гіпертэксту для Сусветнага павуціння спатрэбілася два гады. Цяпер дзякуючы HTML (мове разметкі гіпертэксту) магчыма стварэнне, захоўванне і адлюстраванне тэксту.

На сённяшні дзень Сусветная павуціна ўяўляе сабой сетку, у якой злучаны мільёны вэб-сервераў. Па няведанні людзі блытаюць тэрміны “Інтэрнэт” і “Сусветнае павуцінне”. Гэта два розныя паняцці. Функцыянаванне Інтэрнэту без Павуціння дапушчальна (але што тады ў ім рабіць без фільмаў, фота, бібліятэк і музыкі?), а вось Павуціна асобна ад Інтэрнэта дзейнічаць не можа.

Міжнародны дзень барацьбы з гамафобіяй (International Day Against Homophobia, Transphobia and Biphobia, з 2004 года).

Адзначаецца ў памяць пра выключэнне гомасексуальнасці з Міжнароднай класіфікацыі хвароб 17 мая 1990 года.

У 2003 годзе ў канадскай правінцыі Квебек арганізацыяй Fondation Emergence быў абвешчаны і праведзены ў чэрвені Народны дзень супраць гамафобіі. Услед за гэтай ініцыятывай у жніўні 2004 года французскі ўніверсітэцкі лектар і актывіст кампаній за правы меншасцей Луі-Жорж Тэн прапанаваў адзначаць аналагічны дзень у сусветным маштабе.

Асноўнай задачай мусіла стаць прыцягненне грамадскай увагі да геяў, лесбіянак, бісексуалаў і транссексуалаў (ЛГБТ), асабліва ў тых краінах, дзе пытанні сексуальнасці дагэтуль лічацца табу, а ЛГБТ-людзі падвяргаюцца дыскрымінацыі.

У Беларусі адносіны да ЛГБТ меньшасцей рэзка адмоўныя. Гэта адбітак выхавання і прапаганды.

Сусветны дзень барацьбы з артэрыяльнай гіпертаніяй (World Hypertension Day, з 2005 года).

Устаноўлены па ініцыятыве Сусветнай арганізацыі аховы здароўя.

Асноўная мэта Дня – кожны чалавек павінен вымяраць артэрыяльны ціск і ведаць свае лічбы артэрыяльнага ціску.

Гіпертанія – шырока распаўсюджаная ў свеце эпідэмія. У шматлікіх краінах больш за 50% людзей ва ўзросце звыш 60 гадоў маюць падвышаны артэрыяльны ціск, толькі адна траціна асоб, якія пакутуюць гіпертаніяй, атрымлівае лячэнне і прыкладна 12% з ліку гэтых людзей знаходзіцца пад медыцынскім кантролем. Каля 45% хворых людзей не ведаюць, што яны маюць высокія лічбы артэрыяльнага ціску.

Гіпертанія – «ціхі забойца». Павышэнне ціску вядзе да павелічэння частаты інсультаў на 60% і павелічэнне рызыкі інфарктаў на 20%.

Артэрыяльны ціск часцей павялічваецца ў людзей, якія маюць фактары рызыкі: якія злоўжываюць салёнай, тлуснай ежай, алкаголем, знаходзяцца ў стрэсавых сітуацыях, маюць павышэнне ўзроўню халестэрыну, кураць, маюць нізкую фізічную актыўнасць.

Выяўленне гіпертаніі з’яўляецца першым крокам на шляху барацьбы з гэтым захворваннем.

Сусветны дзень электрасувязі і інфармацыйнага грамадства, Міжнародны дзень тэлекамунікацый  (World Information Society Day, World Telecommunication and Information Society Day, з 1969 года). 

Устаноўлены Генеральнай Асамблеяй ААН у памяць таго, што 17 мая 1865 года ў Парыжы было падпісана першае міжнароднае Тэлеграфнае Пагадненне, і быў заснаваны Міжнародны Тэлеграфны Саюз, з 1932 года – Міжнародны Саюз электрасувязі (МСЭ).

Услед за тэлеграфам з’явіліся радыё і тэлефон.

Інфармацыйныя тэхналогіі прыкметна змянілі аблічча цывілізацыі. Яны зрабілі сапраўдны выбух у сусветнай эканоміцы, у выніку чаго рэзка павысілася колькасць і якасць прадукцыі. 

1838 год. Ігнат Дамейка (1802-1889) прыбыў у Чылі.

Беларускі, польскі і чылійскі навуковец, геолаг. Нацыянальны герой Чылі.

У 14-гадовым узросце стаў адным з самых юных студэнтаў Віленскага універсітэта. Член таварыства філаматаў разам з Я. Чачотам, А. Міцкевічам. Удзельнік Лістападаўскага паўстання 1830-1831 гадоў, быў ад’ютантам 25-га пяхотнага палка. Пасля сканчэння Горнай школы ў Парыжы атрымаў запрашэнне на працу ў Чылі.

Працаваў прафесарам горнай школы (зараз універсітэт яго імя) у Кікімба (1838-1846), прафесарам, загадчыкам кафедры хіміі, рэктарам (1867-1883) універсітэта Сант’яга. Чылійскі “Гранд дэ адукатар”, фактычны заснавальнік прыродазнаўчых даследаванняў, сучаснай адукуацыі, увёў метрычную сістэму, арганізаваў метэаралагічную службу.

Склаў з каментарамі геаграфічную, геалагічную і эканамічную карту былых земляў Рэчы Паспалітай.

У 1884 годзе наведаў сяброў і калег у Кракаве, Варшаве, Вільні, на радзіме ў Мядзведцы, у Міры і Навагрудку.

Памёр 23 студзеня 1889 года. Дзень пахавання быў абвешчаны днём нацыянальнай жалобы Чылі.

Імем вучонага названы малая планета, мінерал, шматлікія расліны, выкапнёвыя жывёлы, роды дыназаўраў, птэразаўраў, рыб, падвід лісіц, названы горад, універсітэт і вуліцы ў Сант’яга-дэ-Чылі і яшчэ ў 9 гарадах Чылі, у Вільнюсе, Навагрудку, горны хрыбет у Андах, бібліятэка ў Буэнас-Айрэсе, шэраг навучальных і навуковых устаноў у Чылі, музей і абеліск у в. Крупава Лідскага раёна. У Мядзведкаўскай школе адкрыты музей, а ў вёсцы Мядзведка ўстаноўлены бюст і памятны камень, помнік усталяваны і ў Сант’яга.

1845 год. Нарадзіўся Мікалай Нікіфароўскі (1845-1910).

Беларускі этнограф, фалькларыст, краязнавец.

Большую частку жыцця працаваў у навучальных установах Віцебска.

Пакінуў багатую спадчыну па этнаграфічнаму вывучэнню Віцебшчыны, асабліва плённую пасля знаёмства з ураджэнцам Магілёва П. Шэйнам (1826-1900).

Член Таварыства аматараў прыродазнаўства, антрапалогіі і этнаграфіі пры Маскоўскім універсітэце, геаграфічнага таварыства, рэдактар часопіса «Этнографическое обозрение». Аўтар каля 20 даследаванняў, датычных матэрыяльнай і духоўнай культуры, вуснапаэтычнай творчасці беларусаў.

У Віцебску ў гонар вучонага ўсталявана мемарыяльная шыльда.

М. Нікіфароўскі сядзіць крайні справа.

1934 год. Савецкія карнікі расстралялі Алеся Салагуба (1906-1934).

Беларускі паэт, публіцыст. Вязень Лукішак.

Скончыў Віленскую беларускую гімназію. У 1928 годзе нелегальна перайшоў у БССР, дзе скончыў БДУ (1931).

У жніўнІ 1933 года арыштаваны НКУС. Расстраляны ў 27-гадовым узросце.

Аўтар вершаў, зборніка вершаў «Лукішкі».

У 1961 годзе ў часопісе «Полымя» апублікаваны яго «Лукішскі дзёньнік».

1934 год. У засценках НКУС загінуў Міхал Кахановіч (1882-1934).

Беларускі палітычны дзеяч, педагог, рэдактар, публіцыст.

Жыў у Магілёве ў 1915-1918 гадах, працаваў выкладчыкам у рэальным вучылішчы, член Беларускага нацыянальнага камітэта, старшыня Магілёўскага беларускага камітэта, рэдактар газеты “Могилевский вестник” (1917).

Грамадскі дзеяч на Віленшчыне, дырэктар Віленскай беларускай гімназіі (1919-1922). Як пасол сейму Польскай Рэспублікі адстойваў нацыянальныя і сацыяльныя правы беларускага народа.

Аўтар успамінаў пра І. Луцкевіча.

Арыштаваны НКУС у 1933 годзе.

Праўнукі і прапраўнукі М. Кахановіча жывуць у Магілёве.

1950 год. У Баранавічах нарадзілася Валерыя Навадворская (1950-2014).

Расійскі палітычны дзеяч, дысідэнт, журналіст, заснавальнік і старшыня ультра-ліберальнай партыі “Дэмакратычны саюз”.

Будучы яшчэ маладой дзяўчынай, Навадворская даведалася пра існаванне ГУЛАГа, працэс Сіняўскага і Даніэля і ўвод войскаў Варшаўскай дамовы ў Чэхаславакію, што развіло ў ёй непрыманне савецкай улады.

5 снежня 1969 года на святочным вечары, прысвечаным Дню Канстытуцыі СССР у Крамлёўскім палацы з’ездаў, перад прэм’ерай оперы Вано Мурадэлі «Кастрычнік» Навадворская раскідала рукапісныя ўлёткі з антысавецкім вершам уласнага сачынення. З гэтага моманту пачаўся яе шлях барацьбіта за дэмакратычныя каштоўнасці і шматгадовы пераслед з боку КДБ.

Навадворская ў маладосці.

1952 год. Нарадзіўся Анатоль Красоўскі (1952-1999).

Беларускі педагог, выдавец, прадпрымальнік, кандыдат філасофскіх навук.

Скончыў БДУ. Аўтар дзясяткаў навуковых прац і шэрагу навучальных дапаможнікаў, распрацоўшчык школьнага курсу «Этика и психология семейной жизни».

Займаўся дабрачыннасцю, аказваў фінансавую падтрымку шэрагу грамадскіх арганізацый Беларусі.

Вядомы як сябр палітыка В. Ганчара, аднаго з лідараў беларускай апазіцыі ў канцы 1990-х. 16 верасня 1999 г. разам з Ганчаром быў выкрадзены пры нявысветленых абставінах.

В. Ганчар і А. Красоўскі.

1970 год. У Мінску нарадзілася Анжаліка Агурбаш (Ялінская).

Спявачка, актрыса, мадэль, прадстаўніца Беларусі на “Еўрабачанні-2005”.

Удзельніца групы «Верасы» (1990-1995). Заслужаная артыстка Беларусі.

У 1988 годзе выйграла першы ў Беларусі конкурс прыгажосці «Мінская прыгажуня».

Лаўрэат конкурсаў “Славянскі базар”, “Залаты шлягер”, “На скрыжаваннях Еўропы”, фіналістка расійскай “Песні года” 2010 і 2011 гадоў.

1999 год. Накіраваўся ў Другое адзіночнае кругасветнае марское падарожжа Яўген Гвоздзеў (1934–2008).

Ураджэнец Пінска, беларусі Кругасветны падарожнік, мораплавацель ў адзіночку на яхтах у 1992, 1999–2003, 2008 гадах.

Другая кругасветкаа цягнулася з 17 мая 1999 па 9 жніўня 2003 года на самаробнай яхце са шкловалакна даўжынёй 3,7 м.

Загінуў 2 снежня 2008 года ў Неапалітанскім заліве пад час падарожжа.

У яго гонар названа вуліца ў расійскай Махачкале, у гістарычным парку “Расія – мая гісторыя” Махачкалы прысвечана экспазіцыя.

1999 год. Памёр Міхаіл Біч (1937-1999).

Беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук, прафесар.

Скончыў БДУ. Працаваў настаўнікам у  школах Пастаўскага і Мастоўскага раёнаў, у Інстытуце гісторыі НАНБ

Даследчык гісторыі рабочага, народніцкага рухаў, перыядычнага друку Беларусі і праблем нацыянальнага Адраджэння. Пад яго кіраўніцтвам абаранілі кандыдацкія дысертацыі 6 даследчыкаў.

Аўтар каля 300 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій, раздзелаў у 7 калектыўных кнігах, 4 вучэбных дапаможнікаў.

2000 год. Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут пераўтвораны ў дзяржаўны тэхнічны (з 2003 года — Беларуска-Расійскі) ўніверсітэт.

Рэгіянальны навукова-адукацыйны цэнтр. Адкрыты 1 верасня 1961 года.

У 2014 годзе агенцтва “Эксперт РА” прысвоіла ВНУ рэйтынгавы клас “D” які азначае “прымальны ўзровень” падрыхтоўкі выпускнікоў.

Мае 8 корпусаў, 8 факультэтаў, 6 000 студэнтаў на 22 спецыяльнасцях па беларускіх адукацыйных стандартах і 10 спецыяльнасцях па расійскіх адукацыйных стандартах.

У рамках універсітэта развіваецца сістэма бесперапыннага адукацыйнага працэсу: ліцэй – архітэктурна-будаўнічы каледж – універсітэт – інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў.

У Магілёве адкрываюць бясплатныя курсы web-распрацоўшчыкаў

Магілёўскае Агенцтва рэгіянальнага развіцця сумесна з Беларуска-Расійскім універсітэтам адкрываюць бясплатныя курсы ў межах IT-лабараторыі. На працягу трох месяцаў можна атрымаць базавыя веды ў галіне web-распрацоўкі, HTML і CSS – паведамляе Агенцтва на сваёй старонцы ў Facebook. Для навучання дастаткова толькі жадання, але таксама вітаецца аналітычны склад розуму. Заняткі будуць праводзіцца ў вячэрні час адзін раз на тыдзень

Таксама ІТ-лабараторыя запрашае на курсы “Інтэрнэт-тэхналогіі: JavaScript”. Тут навучанне платнае, для ўдзелу неабходна валодаць базавымі ведамі ў галіне web-распрацоўкі.

Фота: Магілёўскае Агенцтва рэгіянальнага развіцця