Хадзіць можна толькі на пару з сябрам – арыгінальны туалет у крычаўскім парку

У парку Перамогі ў цэнтры Крычава ў драўляны туалет варта ісці толькі з сябрам або сяброўкай, бо закрыць дзверку самастойна магчымасці няма ад слова зусім: шпінгалеты размешчаны звонку, адтулінаў для закрыцця няма. 

Аказалася, што грамадскія прыбіральні ў Крычаве могуць прымусіць ламаць галаву. Менавіта такія туалеты знаходзіцца каля кургана Славы ў крычаўскім парку Перамогі. Звонку акуратныя драўляныя прыбіральні выглядаюць прыстойна і дабротна.

Але, калі прыглядзецца, то адкрываецца зусім іншая карціна. 

На адным туалеце шпінгалет для закрыцця ёсць, але толькі звонку і выемка для закрыцця знаходзіцца абсалютна на іншай вышыні і зачыніць клямку немагчыма. На другім туалеце засаўка таксама звонку, а адтуліны для закрыцця зусім няма. Па логіцы атрымліваецца, што адзін ты ў прыбіральню ў гэтым парку схадзіць не зможаш, бо знутры зачыніцца не атрымаецца – рэзюмуе раённая газета “Крычаўскае жыццё”.

Навошта засаўкі звонку – сапраўды застаецца загадкай, хоць няма сумневаў, што па ўсіх дакументах крычаўскай камунальнай службы ўсё добра і правільна зроблена. Пагэтаму прыйдзецца хадзіць гараджанам у драўляную прыбіральню на пару. 

Фота: “Крычаўскае жыццё”

 

Абсурдныя тапонімы Крычава – вуліца “мікрараён Камсамольскі”, вуліца “мікрараён Сож”

Ранейшае напісанне абодвух мікрараёнаў ускладнілася і стала выглядаць малазразумелай блытанінай. Цяпер у тапаніміцы Крычава існуюць дзве ўнікальныя сваёй абсурднасцю назвы. 

З сярэдзіны 2021 года блытаныя і абсурдныя найменні стала пісацца афіцыйна. Паступова на ўсіх пяці- і трохпавярховіках абодвух мікрараёнаў былі прымацаваны шыльды з новымі назвамі і нумарамі дамоў. Калі не ўлічваць дзіўнасць новых найменняў, то факт з’яўлення шыльдаў пазітыўны, бо раней іх зусім не было. 

З’яўленне па-сутнасці новых гарадскіх назваў не зусім зразумела, бо менавіта папярэднія найменні (проста – мікрараён Камсамольскі, мікрараён Сож) больш дакладна і канкрэтна адлюстроўвалі сутнасць крычаўскіх жылых кварталаў (што адносяцца да часткі горада пад назвай “Мікра”). 

З пункту гледжання урбанімікі і архітэктуры мікрараён – гэта тэрыторыя, не раздзеленая вуліцамі агульнагарадскога значэння і магістральнымі вуліцамі, у межах якіх размяшчаецца жылая забудова, грамадска-дзелавыя, вытворчыя аб’екты, аб’екты камунальнага прызначэння, зялёныя тэрыторыі агульнага карыстання. 

Вельмі часта мікрараён мае проста агульную назву, а кожны дом адпаведна свой парадкавы нумар. Прычым зазвычай у кварталах і мікрараёнах не фарміруецца тыповай вулічнай забудовы, якая да прыкладу, характэрна для старой частцы Крычава. 

Больш за тое, спалучэнне “вуліца мікрараён” гучыць проста недарэчна, бо разнастайных дарог ці чагосьці падобнага да вуліц на абодвух мікрараёнах дзясяткі.

Фота: mogilev media.

Крычаўскія краязнаўцы знайшлі не толькі рэдкае фота часоў акупацыі, але яшчэ і бочку, выяўленую на ім

Рэдкае фота часоў нямецкай акупацыі Крычава было выяўлена краязнаўцамі, а потым яны таксама знайшлі ніжнюю частку нямецкай бочкі 1941 года вядомай кампаніі SULO, што спецыялізуецца на баках для смецця.

Аматарамі гісторыі быў знойдзены нямецкі здымак (з прыватнай калекцыі) часоў акупацыі Крычава войскамі Трэцяга Рэйха. 

На фота бачна, як нямецкія жаўнеры разгружаюць бочкі з палівам ў раёне чыгуначнага вакзала Крычава.

Адметна, што краязнаўчыя росшукі прывялі яшчэ да адной цікавай знаходкі – той самай нямецкай бочкі, у якой захоўвалася і перавозілася паліва. Яна знойдзена на адным з падворкаў у старой частцы Крычава, дзе ніжняя частка адрэзанай бочкі выкарыстоўваецца ў якасці ёмістасці для вады.

На дне бочкі можна ўбачыць выціснутыя словы. 

Sulo 1941

KRAFTSTOFF

200L

FEUERGEFÄHRLICH

HFFR

“Kraftstoff 200 L feuergefählich” абазначае “паліва 200 літраў пажаранебяспечна”, а самая ніжняя абрэвіятура HFFR – Halogen Free Fire Retardant (безгалагенны вогнеахоўны склад) – паведамляе інстаграм-старонка “Невядомы Крычаў”.

Прычым назва “SULO”, што выціснута на дне бочкі – гэта сусветна вядомая нямецкая кампанія, якая займаецца выпускам бакаў для смецця. Гэтая кампанія была заснавана яшчэ ў 1890 годзе і пачынала з вытворчасці металічных бакаў для смецця. 

Па меркаванню аўтараў інстаграм-праекта “Невядомы Крычаў”, падчас Другой сусветнай вайны дзейнасць прадпрыемства была перанакіравана на ваенныя рэйкі і кампанія стала выпускаць металічныя бочкі для паліва на патрэбы арміі Трэцяга Рэйха. 

Вось як выглядаюць аградомікі пад Крычавам, пабудаваныя па праграме адраджэння сяла

Такія ўбогія домікі можна пабачыць у вёсцы Сакольнічы, што знаходзіцца ў некалькіх кіламетрах ад Крычава. Некалькі домікаў ў вёсцы cтаяць нежылыя, з закалочанымі вокнамі. Натуральна, што калі іх пабудавалі ў часы так званай праграмы “адраджэння сяла” людзі спрабавалі ў іх жыць, але пабудовы аказаліся проста непрыдатны для жыцця, пагэтаму цяпер яны стаяць закінутыя. 

Адзін з дамоў выглядае зусім жахліва: яго ганак рассыпаецца на вачах, тынкоўка абсыпаецца таксама, а па сценах пабудовы пайшлі вялікія шчыліны. Гэта значыць, што пройдзе яшчэ пяць-сем год і такі дом проста разваліцца. Для справядлівасці адзначым прысутнасць у Сакольнічах і нармальных аградомікаў, у якіх жывуць вяскоўцы, але такіх не больш за палову.   

Фота: mogilev media

Дактароў няма на месцы, медкамісію праходзяць тыднямі – што з медыцынай у Крычаве

На працягу чатырох месяцаў у Крычаўскім раёне ідзе маніторынг медыцынскай сферы. Ён паказаў розныя праблемы: адсутнасць лекараў на працоўных месцах, недастатковы кантроль над працоўным часам спецыялістаў з боку адміністрацыі медыцынскай установы, дагэтуль маюць месца хамства і абыякавасць.

Члены маніторынгавай групы ў Крычаве зафіксавалі шэраг сур’ёзных надахопаў у працы ўстановы аховы здароўя, а менавіта – адсутнасць адразу некалькіх урачоў на сваіх рабочых месцах у працоўны дзень, графік работы дактароў установы не адпавядаў таму графіку, што адміністрацыя бальніцы прадаставіла райвыканкаму. Таксама адзначана была сітуацыя, калі на адным з кабінетаў вісіць аб’ява, што трэба звяртацца ў іншы кабінет, а на дзвярах таго самага другога кабінета таксама аб’ява – “Доктар у адпачынку”.   

Кіраўнік Крычаўскага раёна Андрэй Седукоў на спецыяльным пасяджэнні прызнаў – кідаеццца ў вочы поўная і сістэмная неарганізаванасць рэгістратуры, а таксама складанасць праходжання медыцынскіх камісій. Па яго словах, медыцынскую камісію не назавеш іначай як хаджэнне па пакутах, бо людзі ходзяць тыднямі, па некалькі гадзін стаяць у чэргах і не могуць дачакацца прыёму. 

Седукоў адзначыў, што рэгістратура не працуе сістэматычна. Больш за тое, ёсць факты, калі людзей не абслугоўваюць, пацыенты знаходзяцца ў чарзе гадзінамі, а таксама не могуць датэлефанавацца на стацыянарны тэлефон бальніцы. У сваю чаргу пракурор і кіраўнік дэпартамента фінансавых расследаванняў адзначылі, што адсутнасць дактароў на працоўным месцы можна кваліфікаваць як раскраданне дзяржаўных бюджэтных сродкаў – паведамляе раённая газета “Крычаўкае жыццё”. 

Разынкай на торце паседжання сталіся пагрозы Седукова звольніць кіраўніка адміністрацыі бальніцы Аляксандра Плятнёва, калі той не разбярэцца з праблемамі, каб палепшыць якасць медыцынскіх паслуг жыхарам Крычаўскага раёна. 

Ад рэдакцыі. Шмат якія заявы правільныя, але праблемы паднятыя існуюць ўжо не першы год. Прамовы з высокіх трыбунаў пахнуць звычайным папулізмам, бо шмат якія праблемныя моманты, якія хвалююць людзей, у папярэнія месяцы і гады не вырашаліся. Затое лёгка звальнялі медсясцёр і дактароў па палітычных матывах. 

Фота ілюстрацыйнае

Работнікі крычаўскага цэнтра культуры танцавалі ў полі для камбайнёраў

Культработнікі ў псеўданародных касцюмах прыехалі ў поле таньчыць і пець песні, каб павесяліць камбайнёраў.

Прыезд у поле артыстаў дома культуры быў арганізаваны нібыта для таго, каб крыху павесяліць і даць адпачыць камбайнёрам, якія ва ўсю працуюць на жніве. Забаўляць іх работнікі крычаўскага раённага цэнтра культуры прыехалі з народным і вясёлым рэпертуарам.

Прычым для гэтага “мерапрыемства” культработнікі апрануліся ў псеўданародныя касцюмы. Выглядае гэта, канешне, прыніжальна – у першую чаргу, для саміх супрацоўнікаў раённага цэнтра культуры. 

Між іншым, у крычаўскім цэнтр культуры адзначылі, што падобныя палявыя выступленні будуць праходзіць ва ўсіх сельгаспрадпрыемствах раёна падчас усёй уборачнай кампаніі – паведамляе раённая газета “Крычаўскае жыццё”.

Фота “Крычаўскае жыццё”

Новы віток канфлікту – на паседжанні крычаўскага райвыканкама разносілі дзейнасць мсціслаўскага райпо

На пасяджэнні крычаўскага райвыканкама былі разгледжаны пытанні аб абслугоўванні насельніцтва Крычаўскага раёна мсціслаўскім спажывецкім таварыствам. Вынікі працы гандлёвага прадпрыемства былі прызнаны незадавальняючымі.  

Ужо неаднойчы mogilev.media пісалі пра канфлікт, які ўзнік паміж прадстаўнікамі мсціслаўскага спажывецкага таварыства і крычаўскімі чыноўнікамі. Разгарэўся ён яшчэ напачатку года з-за таго, што прадстаўнікі райпо хацелі зачыніць краму ў вёсцы Ермакоўка Крычаўскага раёна, аб чым пісалі mogilev.media. 

Аднак крычаўскія чыноўнікі і мясцовыя жыхары краму адстаялі. Працягам канфліктнай сітуацыі стаў рэйд старшыні Крычаўскага райвыканкама Андрэя Седукова і старшыны раённага Савета дэпутатаў Ірыны Пруднікавай у вясковую краму аргагарадка Касцюшкавічы, пра што таксама паведамлялі mogilev.media. Тады галоўныя крычаўскія чыноўнікі засталіся назадаволеныя працай гандлёвай кропкі мсціслаўскага райпо.

Поўны разнос

На гэты раз адбыўся новы віток канфліктнай сітуацыі, а менавіта – прылюдны разнос працы мсціслаўскага райпо на паседжанні крычаўскага райвыканкама. 

На ім начальнік аддзела эканоміі крычаўскага райвыканкама Таццяна Барзенкова адзначыла, што мсціслаўскае райпо не выконвае паказчыкаў па росту тавараабароту. Больш за тое, па яе дадзеных знізілася і ўдзельная вага спажывецкага таварыства ў тавараабароце раёна і складае менш за 7 працэнтаў. 

Па меркаванню крычаўскіх чыноўнікаў прычына зніжэння тавараабарота ў тым, што не выконваецца асартыментны пералік, выяўляюцца пратэрмінаваныя прадукты, прычым такая сітуацыя як ў стацыянарных крамах, так і аўталаўцы. 

Выявілася, што ў мясцовай санітарнай службы таксама шмат пытанняў да мсціслаўскага райпо наконт упарадкавання саміх аўталавак, дзе неаднаразова фіксавалі бруд і гармідар. 

Пазіцыя кіраўніка крычаўскага райвыканкама Андрэя Седукова наконт гэтай сітуацыі аналагічная: з-за абуральных і сістэмных парушэнняў знікае давер пакупнікоў, пагэтаму тавараабарот і паменшыўся. Больш за тое, Седукоў катэгарычна выказаўся наконт запісу тавараў “на вексель”, загадаўшы такую практыку выкараніць, а таксама працягнуць рэжым працы крамаў на перыяд уборачнай кампаніі і праводзіць маніторынгі сельскіх крамаў толькі пры ўдзеле прадстаўнікоў сельвыканкамаў – паведамляе раённая газета “Крычаўскае жыццё”.  

Старшыня райсавета Ірына Пруднікава, якая непасрэдна ўдзельнічала ў разбурэнні крычаўскага райпо і вінаватая ў сённяшніх праблемах раённага гандлю, выказалася наконт таго, што павінны задавальняцца патрэбы пакупнікоў пажылога ўзросту, якія часта жывуць у аддаленых вёсках. 

Акрамя таго, на паседжанні прагучала прапанова адкрыць райспажыўтаварыству ў Крычаве краму прамысловай групы тавараў, дзе б жыхары маглі набыць і адзенне, і абутак, і бытавую тэхніку. У сваю чаргу прадстаўнік мсціслаўскага райпо, выслухаўшы ўсё крытыку крычаўскіх чыноўнікаў, запэўніў іх, што парадак на гандлёвых аб’ектах будзе наведзены.  

Ад рэдакцыі. Частка высокіх прамоваў галоўных крычаўскіх чыноўнікаў былі выключна папулізмам без сувязі з рэальнасцю, хоць некаторыя правільныя ацэнкі і рацыянальныя прапановы былі. Што з агучанага і прапанаванага будзе здзейснена пакажа толькі час і далейшае вырашэнне праблематыкі крычаўскіх раённых крамаў, што належаць да мсціслаўскага райпо. 

Падобна на тое, што мсціслаўскае райпо сапраўды неадказна ставіцца да сваіх пакупнікоў Крычаўскага раёна і сістэмна парушае розныя паказчыкі, але канфлікт перарос ледзь не на ўзровень асабістага, калі ідзе незадавальненне ўсім, што робяць прадстаўнікі мсціслаўскага райспажыўтаварыства. Гэта абурэнне дзейнасцю райпо кожны раз транслюе крычаўская раённая газета.  

Таксама варта адзначыць, што няма інфармацыі пра спробы прыцягнення прыватнага бізнэсу для вырашэння пытанняў, звязаных ў забеспячэннем насельніцтва на сяле ў Крычаўскім раёне.

Фота ілюстрацыйнае

100 год таму былі зроблены фота неагатычнага касцёла ў Крычаве

Менавіта па гэтых фотаздымках мы можам уяўляць сабе як выглядаў крычаўскі мураваны касцёл Беззаганнага Зачацця Дзевы Марыі, што быў пабудаваны ў сярэдзіне XIX стагоддзя. У 1937 годзе касцёл быў цалкам зруйнаваны бальшавікамі.

Бадай самай галоўнай фотаграфіяй з’яўляецца здымак фасаду касцёла, які паказвае ўсю прыгажосць помніка сакральнай архітэктуры. 

На пачатку ХХ стагоддзя касцёл бясспрэчна быў самым прыгожым будынкам у тагачасным Крычаве, выглядаючы велічна і ўрачыста. Цікава, што на 1913 год касцёл налічваў каля 500 парафіянаў, што для невялікага 6-тысячнага мястэчка на той час было нямала.

Яшчэ два здымкі адлюстроўваюць унутранае ўбранне касцёла.

Храмавая прастора падзялялася магутнымі слупамі і аркадамі на тры нефы. Апсіду касцёла ўпрыгожваў 2-ярусны алтар неабарочнай формы, які якраз можна ўбачыць на адным з фотаздымкаў.

На вялікі жаль, гэты шыкоўны архітэктурны помнік быў знішчаны савецкай уладай у 1937 годзе ў межах палітыкі змагання з рэлігійнымі праявамі і пабудаваннем новага пантэона бальшавіцкіх “бостваў”. Што цікава, то нават на фотаздымку 1937 года, які паказвае першамайскую дэманстрацыю ў Крычаве, на заднім фоне можна ўбачыць кавалак касцёла і будынак плябаніі, што ўтваралі адзіны архітэктурны ансамбль.

На сённяшні дзень на месцы касцёла знаходзіцца двухпавярховы будынак крычаўскага раённага ваенкамата. На адной з яго сценаў можна ўбачыць схематычную выяву знішчанага касцёла.

Стогадовыя фота цяпер з’яўляюцца каштоўнымі гістарычнымі крыніцамі і даюць магчымасць уявіць, як выглядаў касцёл звонку і знутры, а таксама зразумець наколькі вялікую страту панесла архітэктурная спадчына горада.

Фота з адкрытых крыніц

Пад Крычавам не закрываюць могілкі, а збіраюцца пашыраць

Крычаўскім камунальшчыкі збіраюцца пашырыць тэрыторыю могілак каля вёскі Глушнева, упарадкаваўшы іх, бо гарадскія могілкі практычна ўсе зачынены. Пры гэтым па Крычаве наадварот ходзяць чуткі аб закрыцці загарадных могілак.

Апошнім часам сярод крычаўлянаў папаўзлі чуткі, што загарадныя могілкі каля вёскі Глушнева збіраюцца зачыняць. І некаторых жыхароў Крычава гэта пытанне вельмі ўстурбавала, бо практычна ўсе гарадскія могілкі афіцыйна зачынены ці ўжо вельмі блізка да такога статусу. Фактычна на ўсіх гарадскіх могілках нельга хаваць людзей, не ўлічваючы калі чалавека хаваюць каля яго бацькоў ці блізкіх сваякоў.

Ледзь не адзіныя могілкі ў горадзе, дзе працягваюць адпраўляць у апошні шлях людзей – яўрэйскія могілкі. Гэты працэс знішчае старыя ўнікальныя надмагіллі, якія носяць гісторыка-культурную каштоўнасць для мінуўшчыны Крычава, пра што раней пісалі mogilev media.

Як паведамляе раённая газета “Крычаўскае жыццё”, чуткі пра закрыццё загарадных могілак аказаліся надуманымі і безпадстаўнымі. Больш за тое, камунальныя службы будуць працаваць над пашырэннем могілак у раёне вёскі Глушнева. Прычым сёлета распачнецца не толькі іх тэрытарыяльнае пашырэнне, але і праца па добраўпарадкаванню, а таксама прылеглай да могілак тэрыторыі.

Фота ілюстрацыйнае і mogilev media.

Скралі грошай і бутэльку гарэлкі – дайджэст тыповых здарэнняў з глыбінкі на Магілёўшчыне

У жыхаркі Мсціслава сужыцель забраў 185 рублёў, а крычаўлянін скраў карту сабутэльніка і разгуляўся на поўную.

Два здарэнні, звязаныя з грашыма, адбыліся ў Мсціславе. У першым выпадку жыхарка горада паведаміла аб тым, што сужыцель забраў у яе 185 рублёў і купіў на іх спірт.

Другі не менш занятны. Мсціслаўчанка давала грошы брату мужа на лячэнне. Аднак ён іх не вяртаў. Больш за тое, у сацсетцы апублікаваў паведамленне аб тым, што менавіта яна вінна яму грошы. 

Адбыўся таксама крадзёж на вуліцы Кірава, дзе ў мужчыны з аўтамабіля выцягнулі дакументы, а ў краме “Дабраном” жанчына скрала бутэльку гарэлкі – паведамляе раённая газета “Святло кастрычніка”.

Нетрывіяльны выпадак здарыўся і ў Крычаве. Два таварышы выпівалі разам. У працэсе адзін выкраў у другога банкаўскую карту, палічыўшы гэта лёгкай здабычай. Спачатку “закляты сябар” закупіўся прадуктамі і спіртым, а пасля вырашыў яшчэ прагуляцца па крамах Крычава. Агулам разгуляўся на суму ў 258 рублёў – паведамляе газета “Крычаўскае жыццё”. 

Фота ілюстрацыйнае