Дзень у гісторыі. 2 чэрвеня. Магілёўцам вярнулі цэрквы. Новачаркаск залілі крывёй. Нарадзіліся Ю. Віцьбіч, Э. Малафееў, К. Карстэн.

Дзень адмовы ад празмернасцяў у ежы. Дзень здаровага харчавання  (A Day of Abandoning Excesses in Food. Day of Healthy Eating, з 2011 года).

Праводзіцца ў процівагу амерыканскаму святу “Нацыянальны дзень, калі можна есці ўсё, што хочацца”.

Цікавыя факты.

Па папулярнасці ў свеце сярод прадуктаў на першым месцы знаходзяцца макароны, на другім і трэцім – мяса і рыс.

Здароўе чалавечага арганізма на 74% залежыць ад той ежы, якую ён спажывае.

На планеце толькі 44% жыхароў пры выбары прадуктаў харчавання кіруюцца меркаваннямі здароўя. Астатнія 66% выбіраюць прадукты сыходзячы з іх кошту.

1633 год. Выйшаў загад караля Уладзіслава IV Вазы аб магілёўскіх цэрквах.

Жыхарам Магілёва вярталіся ўсе праваслаўныя цэрквы, якія былі зачынены і  запячатаны ў 1619 годзе. Гэта адбылося пасля паўстання гараджан 1618 года.

Увосень 1618 года ўніяцкі мітрапаліт І. Кунцэвіч пажадаў наведаць Магілёў і абярнуць жыхароў ва ўніяцтва, аднак жыхары горада пры яго набліжэнні сталі біць трывогу ў вечавы звон. Былі зачынены ўсе гарадскія вароты, на сценах і валах былі расстаўлены ўзброеныя людзі. Пасля гэтага ўлады горада разам з натоўпамі народа з харугвамі ў руках выйшлі насустрач Кунцэвічу, пачалі праклінаць яго як вераадступніка і нават пагражалі забіць, калі ён не адыдзе ад Магілёва. Паўстанне ўзначальваў бурмістр Магілёва Багдан (Мірон) Собаль.

Пасля гэтага Кунцэвіч асабіста адправіўся са скаргай у Варшаву да караля Жыгімонта III. Паводле каралеўскага ўніверсала ад 22 сакавіка 1619 года ўсе завадатары паўстання ў ліку 20 чалавек павінны былі быць пакараныя, на горад быў накладзены буйны штраф на карысць казны, а ўсе праваслаўныя цэрквы і манастыры з іх маёнткамі і прыбыткамі былі перададзены ў падпарадкаванне Кунцэвічу.

Пры гэтым у рашэнні спецыяльна згадана, што справа тычыцца не прыгнёту веры, а бунту і абразы не толькі архімандрыта, але і самога караля. Акрамя таго, 20 лістапада кароль забараніў жыхарам Магілёва будаваць цэрквы без дазволу Кунцэвіча.

Кароль Уладзіслаў IV Ваза.

1792 год. Наданне каралём С. Панятоўскім герба Браславу “Вока Божае”.

У хрысціянскай іканаграфіі вока ў цэнтры сонечных прамянёў або ў трохвугольніку з’яўляецца агульнавядомым сімвалам чароўнай сілы або ж Тройцы.

Вока сімвалізуе назіранне Бога за жыццём і дзеяннямі людзей, трохкутнік – трыадзінства Бога – Айца, Сына і Духа Святога. Сонца з найстаражытнейшых часоў з’яўляецца сімвалам жыцця, агню, які валодае ачышчальнай сілай.

“Вока Божае” на гербе Браслава ў сімвалічнай форме перадае Божую апеку над горадам, захоўвае яго ад усіх бед. Выява чалавечага вока шырока выкарыстоўваецца для ўпрыгажэння алтароў ў храмах і на прадметах культавага прызначэння.

Цяперашні герб зацверджаны 20 студзеня 2006 года. У краязнаўчым музеі Браслава сабраны шматлікія дакументы з выявай гарадскога сімвала. Больш чым за два стагоддзі свайго існавання ізаграфія герба практычна заставалася нязменнай. Герб Браслава адносіцца да гісторыка-геральдычных помнікаў Беларусі.

1905 год. Нарадзіўся Юрка Віцьбіч (Стукаліч, Алесь Крыжаніч; сапраўднае імя – Серафім Шчарбакоў; 1905-1975).

Беларускі пісьменнік, дзеяч беларускай эміграцыі.

У студзені 1941 года арыштаваны ДПУ. Падчас вайны – член Цэнтральнага ўрада Беларускага культурнага згуртавання, у 1944 годзе выдаў зборнікі публіцыстыкі “Вяліскія паўстанцы. Гэньдзікаўскія змагары”, “Нацыянальныя Сьвятыні”, быў рэдактарам часопіса “Узвышша”.

У 1943 годзе перавёз з Віцебска ў Полацк рэшткі Еўфрасінні Полацкай, якія там знаходзяцца і сёння, спрыяў аднаўленню Полацкай праваслаўнай епархіі. З 1944 года – на эміграцыі.

У 1946 годзе разам з Н. Арсенневай стварыў літаратурнае аб’яднанне “Шыпшына”. Рэдагаваў шэраг беларускіх газет, у тым ліку “Беларускае слова”, выступаў на Радыё “Свабода”. Аўтар цікавых гістарычных нарысаў “Плыве з-пад Святой гары Нёман”. Пахаваны на беларускіх могілках у Саўт-Рыверы.

Помнік змагарам за свабодную Беларусь у Саўт-Рывер.

1942 год. Нарадзіўся  Эдуард Малафееў

Футбаліст, беларускі і расійскі трэнер па футболу, нападнік зборнай СССР, Заслужаны майстар спорту СССР, Заслужаны трэнер БССР і СССР.

Гулец за маскоўскі “Спартак”, у 1963-1974 – у мінскім “Дынама” (забіў 114 галоў), у 1963-1968 гадах гуляў за зборную СССР. Срэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы 1964.

Пасля заканчэння кар’еры перайшоў на трэнерскую працу. У 1978 г. узначаліў мінскае «Дынама», якое прывёў да золата чэмпіянату СССР (1982). Пазней яшчэ два разы вяртаўся ў «Дынама» (1988-1991, 2001-2002).

У 1984-1986 гадах быў галоўным трэнерам зборнай СССР, якая пад яго кіраўніцтвам перамагла ў адборачным турніры да чэмпіянату свету 1986.

Пазней трэніраваў розныя клубы Расіі, Беларусі і Літвы. У 2000-2003 быў галоўным трэнерам зборнай Беларусі, якую прывёў да лепшага дасягнення (3 месца ў адборачным турніры да чэмпіянату свету 2002).

У снежні 2009 года быў прызначаны галоўным трэнерам салігорскага «Шахцёра». Абяцаў прывесці клуб да залатых медалёў чэмпіянату, але з-за хваробы пакінуў пасаду галоўнага трэнера ўжо ў маі 2010 года.

1955 год. Прынята Пастанова Савета Міністраў “Аб новым палігоне для Міністэрства абароны СССР” – Байканура.

Будаўніцтва касмадрома ішло ў пустыннай казахскай мясцовасці ў рэжыме найстрогай сакрэтнасці.

У маі 1957 года з палігона быў зроблены першы пуск міжкантынентальнай балістычнай ракеты Р-7, потым – першы ў гісторыі штучны спадарожнік Зямлі (4 красавіка 1957), першы касмічны карабель з чалавекам на борце (Ю. Гагарын, 12 красавіка 1961).

З Байканура ляталі ў космас і пяць беларусаў і ўраджэнцаў Беларусі, уключаючы і першую жанчыну-касманаўта В. Церашкову (бацька У. Церашкоў родам з в. Выйлава Бялыніцкага раёна, загінуў на фінскай вайне; маці – А. Церашкова родам з в. Ерамееўшчына Дубровенскага раёна).

1962 год. Падаўлены стыхійны мітынг і дэманстрацыя працоўных Новачаркаска Растоўскай вобласці.

Заліты крывёй з дапамогай войск Паўночна-Каўказскай ваеннай акругі. Жыхары пратэставалі супраць павышэння коштаў на прадукты харчавання. Падчас вайсковай аперацыі па “навядзенні парадку” былі забітыя 23 чалавекі, каля 40 чалавек атрымалі раненні. Зроблены масавыя арышты. У ходзе судовага разбору над удзельнікамі хваляванняў у Новачаркаску 14 чалавек былі прызнаны арганізатарамі беспарадкаў, 7 чалавек прыгавораны да расстрэлу, астатнія – да заключэння на тэрмін ад 10 да 15 гадоў.

Як сказана ў пастанове Вярхоўнага Савета Расіі “Аб падзеях у г. Новочеркаску ў чэрвені 1962 года” ад 22 мая 1992 года, “партыйна-савецкімі ўладамі ў г. Новачаркаску была жорстка задушана з ужываннем войскаў мірная дэманстрацыя працоўных, якія патрабавалі паляпшэнні свайго сацыяльна-эканамічнага становішча. Загінулі і атрымалі раненні дзясяткі ні ў чым не вінаватых людзей, у тым ліку жанчыны і дзеці. Многія ўдзельнікі падзей былі падвергнутыя судовай расправе за дзеянні, якія з’явіліся адказам на неправамерныя і правакацыйныя паводзіны ўладаў”.

1970 год. Нарадзіўся Віталь Шкраба (1970-2008).

Беларускі прафесійны баксёр, двухразовы чэмпіён Беларусі ў суперцяжкай вазе (97 кг). Праводзіў баі з многімі вядомымі баксёрамі, у тым ліку  з М. Валуевым і М. Паповым.

17 ліпеня 2008 года знойдзены мёртвым з нажом у грудзях у сваёй кватэры ў Салігорску. Версія следства – самагубства.

1972 год. Нарадзілася Кацярына Карстэн (дзявочае – Хадатовіч).

Беларуская вяслярка ў акадэмічным веславанні, “Кацярына Вялікая беларускага веславання”. Першая двухразовая алімпійская чэмпіёнка ў алімпійскай камандзе Беларусі (1996, 2000); шасціразовая чэмпіёнка свету. Заслужаны майстар спорту СССР. Першы поўны кавалер ордэна Айчыны (2008).

У 1998 годзе выйшла замуж за нямецкага бізнесмена В. Карстэна. Жыве ў Германіі.

Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

2009 год. Зацверджаны герб Лепеля.

Герб «у чырвоным полі Пагоня» дараваны гораду 20 ліпеня 1852 года.

17-тысячны горад згадваецца з 1439 года. Меўся замак, гандлёвы порт. У свой час належыў Л. Сапегу, у 1772-1776 гадах быў сталіцай Полацкага ваяводства. У горадзе працуюць прадпрыемствы машынабудавання і металаапрацоўкі, дрэваапрацоўчай і харчовай прамысловасці, ГЭС.

Бабруйчаніна асудзілі да “хатняй хіміі” за падстрэленую рысь

Асіповіцкі райсуд прысудзіў бабруйскаму паляўнічаму два гады “хатняй хіміі” за падстрэленую чырвонакніжную рысь.

Напрыканцы студзеня 2026 года падчас загоннага палявання на кабана ў Асіповіцкім раёне мужчына заўважыў рысь. І хоць ён ведаў, што гэты звер занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі, стрэліў у яго.

Як палічылі спачатку ў пракуратуры, а потым у судзе, забіўшы рысь, від якой знаходзіцца пад пагрозай знікнення, паляўнічы прычыніў урон навакольнаму асяроддзю на суму ў 13,5 тыс. рублёў, што з’яўляецца асабліва буйным памерам.

У далейшым мужчына прызнаўся ў незаконным паляванні і дабраахвотна цалкам кампенсаваў урон. 

У выніку суд прысудзіў несумленнаму паляўнічаму два гады абмежавання волі без накіравання ў папраўчую ўстанову адкрытага тыпу і штраф у 4,5 тыс. рублёў. Таксама яму забаронена займацца паляваннем цягам двух з паловай гадоў.

Прысуд пакуль не ўступіў у законную сілу.

Фотаздымак: СК РБ

У Бабруйскім раёне ў капкан для куніцы трапіла рысь

У Бабруйскім раёне ў вяровачны капкан, усталяваны для адлову куніцы, трапіла рысь. Зверу спатрэбілася лячэнне.

Здарэнне адбылося ў раёне вёскі Мальева на паўднёвым усходзе раёна, піша komkur.info. пра гэта паведаміў начальнік Бабруйскай гаррайінспекцыі прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Анатоль Грыб. Паводле яго, у пастцы апынулася маладая самка рысі узростам каля васьмі месяцаў.

Паляўнічы, які выявіў звера, апавясціў Бабруйскую міжраённую інспекцыю аховы расліннага і жывёльнага свету, як таго патрабуюць правілы палявання. На месца выехалі інспектары і спецыялісты па дзікай фаўне. У іх прысутнасці рысь вызвалілі з капкана, змясцілі ў клетку і даставілі ў ветэрынарную клініку.

Пры аглядзе ў звера выявілі пералом правай пярэдняй лапы. Гэта была траўма, атрыманая ў выніку траплення ў пастку. 29 снежня рысёнку вагой блізу 10 кілаграмаў правялі аперацыю. Па словах ветэрынара Рыгора Белягова, хірургічнае ўмяшанне прайшло паспяхова, у бліжэйшыя дні жывёла будзе знаходзіцца пад наглядам.

Пасля завяршэння ветэрынарнага кантролю, рысь плануюць перадаць у заапарк гарадскога пасёлка Акцябрскі Гомельскай вобласці. Вяртанне звера ў натуральнае асяроддзе спецыялісты лічаць небяспечным, бо ён мог страціць страх перад чалавекам.

Разглядаўся і варыянт размяшчэння ў Магілёўскім заасадзе, аднак там адмовіліся прыняць дзікага драпежніка.

Рысь у Беларусі мае асаблівы прыродаахоўны статус і адначасова лічыцца паляўнічым відам і відам, занесеным у Чырвоную кнігу. Забарона на паляванне на рысь дзейнічала ў краіне на працягу 40 гадоў і была часткова знятая толькі ў адыходзячым годзе – ў асобных раёнах Віцебскай і Гомельскай абласцей. У Бабруйскім раёне паляванне на гэтага драпежніка па-ранейшаму забароненае.

Гэта не першы падобны выпадак у раёне. Летась рысь таксама трапляла ў пастку, аднак тады звер не атрымаў траўм і быў выпушчаны назад у лес.

Фотаздымак: komkur.info

У Клічаве рысь прыйшла ў «Кулінарыю»

Жыхароў Клічава не вельмі здзівіла рысь, якая гуляла па горадзе.

Рысь шпацыравала па Клічаве – мясцовы жыхар, які выклаў ролік пра звера ў TikTok, распавёў, што, у рэшце рэшт, рысь завярнула ў двор мясцовай «Кулінарыі».

Яшчэ адзін клічаўчанін, у той жа дзень бачыў дзве дзікія кошкі, якія пераплывалі раку недалёка ад горада, і зняў адну з іх на відэа.

Чаму рысі вырашылі наведацца ў Клічаў – загадка. Магчыма, яны вырашылі папаляваць на курэй, якіх разводзяць жыхары прыватнага сектара горада.

Аднак гэта толькі здагадка, агучаная ў каментарыях да ролікаў. 

Дзіўным паводзінам рысяў могуць быць і іншыя тлумачэнні. Бо чаго толькі не здараецца ў Магілёўскай вобласці.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

Санслужба заяўляе пра шаленства. Мясцовыя кажуць, што яна была ручной – з’явіліся падрабязнасці пра рысь, што пакусала людзей

Як пісалі Магілёў.media, у дачным пасёлку “Пушча”, які знаходзіцца на Лахве паміж Мяжысеткамі і Досавай Сялібай, адбыўся напад рысі на людзей. Жывёла пакусала рукі аўтамабілісту і была застрэленая выратавальнікамі.

Урач-эпідэміёлаг аддзялення асабліва небяспечных інфекцый Магілёўскага абласнога цэнтра гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя Наталля Марозава у сваім інтэрв’ю mogilevnews.by паведаміла, што ў драпежніка было выяўлена шаленства. 

– Пацярпелыя шпіталізаваны, зараз ім праводзіцца курс антырабічных прышчэпак супраць шаленства. – распавяла Наталля Марозава.

Адначасова сітуацыю з рыссю ў садовым таварыстве “Пушча” абмяркоўвалі на адным з папулярных магілёўскіх тэлеграм-каналаў. Карыстальнік пад нікам DK, відавочна абазнаны ў сітуацыі, напісаў:

“Яна там ужо гады 2 жыла каля крамы ў лесе. Хутчэй за ўсё нехта ўзяў кацянём, потым зразумеў, што драпежнік і выкінуў яе. Яна, каб дзікая была, пайшла б у лес, патомствам абзавялася… А яна нават паляваць не ўмела, максімум якога ката ці сабачку зловіць. У той частцы “Пушчы” ў апошні час сабакі перасталі тусавацца. Ёй людзі хлеб падкідвалі. А яна абыякава да ўсяго ставілася, можа і хварэла. Там мужык прыехаў, якога яна за руку ўкусіла, а яна ляжала пад каляінай каля калодзежа, ну і да яго пад машыну залезла. А ён яе палкай пачаў адтуль выкалупваць, вось яна і кусанула яго… Наогул шкада, вядома. Кацяра, толькі вялікая. Хтосьці прыручыў, а потым выкінуў…”

Фота: Прэс-служба Міністэрства па надзвычайных здарэннях

У Магілёўскім раёне забілі рысь, якая пакусала людзей

Ад жывёлы пацярпелі двое чалавек, а нападніцу «ліквідавалі».

Інцыдэнт адбыўся ў адным з дачных пасёлкаў у Магілёўскім раёне. На месца выехалі ратавальнікі, супрацоўнікі аддзелу міліцыі, прадстаўнікі ветэрынарнай станцыі і паляўнічай гаспадаркі, паведамляе прэс-служба Міністэрства надзвычайных сітуацыяў.

Рысь у дачным пасёлку хавалася пад машынай аднаго з пакусаных, які ратаваўся ад яе ў салоне аўтамабіля.

«Драпежніка ліквідавалі. Пацярпелыя – двое жыхароў Магілёва, 66 і 59 гадоў, шпіталізаваны», – адзначае прэс-служба МНС.