Заўтра, 28 мая ў касцёле Успення Дзевы Марыі і святога Станіслава ў Магілёве пройдзе чарговы вечар арганнай музыкі. Перад слухачамі выступіць арганістка Кацярына Іванова з Віцебска. Яна выканае творы І. С. Баха, Д. Букстэхудэ, Г. Бёма, Л. Боэльмана, Ш.-М. Відора, Л. В’ерна.
Уваход на канцэрт – за сімвалічнае ахвяраванне на аднаўленне аргана.
Яно было скіравана супраць цара (1605-1606) Дзмітрыя Самазванца I (кан. XVI ст.-1606) і шляхцянкі, царыцы Марыны Мнішак (1588-1614). У выніку паўстання былі забіты Дзмітрый і 524 выхадцы з Рэчы Паспалітай, галоўным чынам, з Беларусі.
Марына Мнішак – адзіная каранаваная жанчына ў Расіі да Кацярыны I. Яна пазней стала жонкай цара (1607-1610) Дзмітрыя Самазванца II. У выніку гэтай і наступных падзей, на маскоўскі трон быў абраны кароль і вялікі князь ВКЛ Уладзіслаў ІV Ваза.
Карл Веніг. Апошнія хвіліны жыцця Ілжэдзмітрыя I, 1879 год.
Перамовы праходзілі ў с. Сямлёва на р. Палянаўцы.
“Палянаўскі мір” быў заключаны 4 (14) чэрвеня 1634 года. Рускія апетыты на Смаленск не спраўдзіліся. Да Масковіі адыйшоў толькі Сярпейск, Масальск, Ахтырка, Трубчэўск.
Па дамове кароль і вялікі князь ВКЛ Уладзіслаў IV Ваза (1595-1648) адмовіўся ад далейшых прэтэнзій на рускі трон. Ён быў маскоўскім царом у 1610-1634 гадах.
Прысутнічалі Кацярына II і аўстрыйскі імператар Іосіф ІІ, якія прыехалі ў Магілёў дамовіцца аб умовах Другога раздзелу Рэчы Паспалітай. У гэты ж дзень каранаваныя асобы наведалі і царкву Святога Спаса.
Этнограф, фалькларыст, археолаг, краязнавец, фатограф, Правадзейны член геаграфічнага таварыства і Інстытута беларускай культуры.
У Кульшыцах існавала традыцыя даваць немаўлятам біблейскія імёны, а не габрэйскія, як на першы погляд.
Настаўнічаў ў шматлікіх месцах, уключаючы Вільню, Мінск, Хоцімск. У 1910-1913 гадах арганізаваў этнаграфічную экспедыцыю геаграфічнага таварыства па вывучэнню творчасці і матэрыяльнай культуры беларусаў.
Узначальваў работы па збору і ахове помнікаў, кафедру этнаграфіі БДУ. Сабраў багатыя калекцыі народнага аддзення, мастацтва, на падставе якіх быў выдадзены альбом “Беларускае народнае мастацтва” (1951). Першым ў краіне сабраў вялізную фотатэку з фіксаваннем тыпаў адзення на Палессі, жытла, гаспадарчых пабудоў, рамесных вырабаў.
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, скарыназнаўца, навуковец, паэт, пісьменнік, доктар філасофіі.
Удзельнік Першай Сусветнай вайны, падпаручнік, з’яўляўся членам Цэнтральнай беларускай вайсковай рады, сакратаром культурна-асветніцкага аддзелу Белнацкаму ў Маскве, Віленскага Беларускага нацыянальнага камітэта, Цэнтральнай беларускай школьнай рады. З’яўляецца ўкладальнікам “Хрэстаматыі новай беларускай літаратуры”. У 1930 годзе рэпрэсаваны польскімі ўладамі (8 год турмы), але ў 1932 годзе трапіў пад абмен палітвязнямі паміж СССР і Польшчай.
Працаваў у АН БССР у камісіі па вывучэньню Заходняй Беларусі, выконваў абавязкі дырэктара Інстытуту мовазнаўства. Арыштаваны ў 1933 г., высланы на Салаўкі, расстраляны 8 снежня 1937. Загінуў у лагерах і ягоны родны брат Іларыён Дварчанін, беларускі грамадзкі дзеяч.
Беларускі літаратуразнаўца, крытык.
Скончыў Мінскі педінстытут. З 1956 года працаваў у Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы Акадэміі навук.
Аўтар манаграфіі «Структура твора» (1978), сааўтар «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры», «Гісторыя беларускай дакастрычніцкай літаратуры», «История белорусской дооктябрьской литературы», «Праблемы сучаснай беларускай прозы», «Пытанні паэтыкі».
Беларускі жывапісец, графік, этнограф, педагог, адзін з першых айчынных мастакоў, хто звярнуўся да нацыянальнай тэматыкі. Вялікую значнасьць маюць замалёўкі народнай вопраткі, зробленыя Філіповічам на Міншчыне, Случчыне, Магілёўшчыне, Палессі.
Творы М. Філіповіча вызначаюцца яркім нацыянальным каларытам, самабытнасцю.
Беларускі паэт, перакладчык, крытык.
Працаваў у мінскай 21-й беларускай пачатковай школе, аграномам, наведваў клуб «Беларуская хатка», супрацоўнічаў з Ядвігіным Ш., Я. Купалам, З. Бядулем, М. Чаротам, Л. Родзевічам.
З 1920 года жыў у Заходняй Беларусі. Вёў падпольную, культурна-асветніцкую дзейнасць у Польшчы, Літве, Латвіі, Чэхаславакіі. Працаваў у віленскай беларускай кнігарні, апекаваў тэатральную майстроўню пры Віленскай беларускай гімназіі, супрацоўнічаў з газетамі «Наша будучыня» і «Новае жыццё», рэдагаваў пражскі часопіс «Прамень».
У 1926 годзе пасля ўдзелу ў мінскай Акадэмічнай канферэнцыі па рэформе беларускага правапісу, застаўся ў БССР. Працаваў у Інбелкульце, газетах «Беларуская вёска», «Звязда», у Мінскім музычным тэхнікуме, на Белдзяржкіно. Член аб’яднанняў «Маладняк», «Узвышша».
Аўтар вершаў, паэм, зборнікаў вершаў, многіх артыкулаў, у тым ліку, «У справе ацэнкі беларускага адраджэння», артыкулаў пра месца беларускай культуры ў славянскім свеце, пра творчасць беларускіх паэтаў, рэцэнзій на творы сучаснікаў, гісторыка-філасофскага эцюда «Беларусь-Крыўя», перакладаў еўрапейскіх паэтаў.
19 ліпеня 1930 года арыштаваны ДПУ, у 1931 прыгавораны да 5 гадоў ссылкі. Адбываў яе ва Уржуме Кіраўскай вобласці.
Памёр 1 сакавіка 1933 года ад туберкулёзу лёгкіх.
Беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук, прафесар.
Скончыў БДУ. Працаваў настаўнікам у школах Пастаўскага і Мастоўскага раёнаў, у Інстытуце гісторыі НАНБ.
Даследчык гісторыі рабочага, народніцкага рухаў, перыядычнага друку Беларусі і праблем нацыянальнага Адраджэння. Пад яго кіраўніцтвам абаранілі кандыдацкія дысертацыі 6 даследчыкаў.
Аўтар каля 300 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій, раздзелаў у 7 калектыўных кнігах, 4 вучэбных дапаможнікаў. Аўтар і суаўтар “Гісторыя БССР. Т. 2” (1972), “Гістарычныя карані сяброўства і яднання ўкраінскага і беларускага народаў” (1978), ”Гісторыя рабочага класа БССР” (у 4-х т), “Асвета і педагагічная думка ў Беларусі са старажытных часоў да 1917 г. (1985), “Полацк: гістарычны нарыс” (1987) і інш.
Беларускі і польскі гісторык, доктар гістарычных навук.
Старшыня Беларускага гістарычнага таварыства ў Польшчы, аўтар і суаўтар кніг і падручнікаў “Гісторыя Беларусі ад паловы XVIII да канца XX ст.”, “Ад белых русаў да беларусаў” (аб фарміраванні беларускай народнай тоеснасці), “Жаўнеры БНР”, “Нацыянальнасць – Беларус” (асвятляюцца пытанні этнагенэзу беларусаў).
Узнагароджаны Кавалерскім крыжам ордэна Адраджэння Польшчы.
Беларуская актрыса. Народная артыстка, Ганаровы грамадзянін г. Віцебска.
На хутары Шыркі непадалёк ад Багушэўска жылі ўсяго тры сям’і, у тым ліку Канапелькі і Машэравы. П. Машэраў і З. Канапелька – аднагодкі. Іх сяброўства і павага адзін да аднаго працягваліся ўсё жыццё.
З 1934 года творчае жыццё звязана з тэатрам імя Якуба Коласа (Віцебск). Сярод асноўных тэатральных роляў – Паўлінка ў аднайменнай п’есе Янкі Купалы. Сябравала з Купалам з часоў гастроляў у Мінску: “Я вельмі хвалявалася, ідучы да Янкі Купалы. Сустрэлі мяне на дзіва проста і гасцінна…. Цётка Уладзя глядзела на мяне вельмі ласкава, а Янка Купала сказаў: “Цудоўная дзяўчына, жадаю табе сыграць гэту ролю на сцэне”. Сустрэча з такім чалавекам, такім знакамітым паэтам стала для мяне сапраўднай падзеяй”.
У яе гонар у Віцебску па вул. Урыцкага, 19 усталявана мемарыяльная шыльда.
Днём судовае пасяджэнне пачалося з апошняга слова падсуднага. Выступаючы, Юрый Бубнаў рашуча адмовіў прызнаць сябе вінаватым. Нагадаем, яму ў віну ставіліся “паклёп” і “абраза” ў адрас Аляксандра Лукашэнкі. Яшчэ падчас судовых спрэчак абвінавачванне ў “абразе” было знятае з-за сканчэння тэрміну даўнасці.
Сутнасць “паклёпу” па версіі пракурора палягала ў тым, што ў сваім сацыялагічным артыкуле ў альманаху “Маладзёжная галактыка” восенню 2020 года Юрый Бубнаў даваў такое тлумачэнне масавых пратэстаў беларусаў пасля прэзідэнцкіх выбараў.
Самаарганізаваныя і натхняльныя, масавыя пратэсты – выказваўся ў артыкуле сацыёлаг – былі вынікам памылак у праўленні Лукашэнкі. Фактычна, Лукашэнка сам іх правакаваў, адсунуўшы ад удзелу ў выбарах найбольш уплывовых канкурэнтаў, праводзячы незразумелую людзям палітыку ў барацьбе з каронавірусам. Гэтыя абагульненні пракурор выстаўляла за няправільныя ацэнкі сацыяльнай сітуацыі ў краіне, што ў яе разуменні пацягнула на “паклёп”. Падчас судовых спрэчак прафесар Бубнаў тлумачыў, што наяўнасць пратэстных настрояў, і менавіта такіх ацэнак у грамадстве – гэта сацыяльны факт.
“Мы, сацыёлагі – гэта люстэрка. Мы не можам скажона адлюстроўваць рэчаіснасць, мы павінны падаваць дакладны вобраз рэальнасці” – выказваўся Юрый Бубнаў у сваім апошнім слове.
Варта адзначыць, што суддзя Вольга Зарычнюк на працэссе цалкам падтрымлівала пракурора і сама выступала з боку абвінаваўцы. Прысутныя на пасяджэннях, напрыклад, узгадваюць, як яна крытыкавала артыкул Юрыя Бубнава. “Вось вы тут пішаце, “самаарганізаваныя пратэсты”. А якія ж яны самаарганізаваныя былі? Цалкам арганізаваныя. Альбо вось вы пішаце – “масавыя”. Ды якія масавыя, у нас на судах палавіна абвінавачаных па падобных справах казалі, што яны проста выходзілі пазабавіцца, пагуляць, ад няма чаго рабіць.”
У сваім апошнім слове Юрый Бубнаў нагадаў, што дзяржаве, народу Беларусі патрэбная шчырая, прафесійная сацыялогія. У сваім пераследзе ён пабачыў пераслед за прафесійную дзейнасць. Выказаў таксама спадзяванне, што хутка зможа пабачыць сваю маці-блакадніцу, з якой некалькі гадоў не мог сустрэцца з-за карантынных абмежаванняў. Выніковы прысуд – два гады калоніі.
Фота з адкрытых крыніц
Устаноўлена, што супрацоўнік аграпрадпрыемства на службовым аўтамабілі ў працоўны час са складскога памяшкання сельскагаспадарчай арганізацыі ў некалькіх пластмасавых каністрах вывез хімічны сродак, каб прадаць жыхару суседняга аграгарадка – паведамляе упраўленне ўнутраных спраў Магілёўскага аблвыканкама.
Супрацоўнікі міліцыі скрадзенае канфіскавалі. Хімічны сродак на агульную суму амаль 1400 рублёў у поўным аб’ёме вернуты на прадпрыемства. У дачыненні да 38-гадовага асіпаўчаніна заведзена крымінальная справа.
Фота: mogilev.mvd.gov.by
Прыбыўшы на месца пажару супрацоўнікі ратавальнай службы засведчылі гарэнне дома адкрытым полымем і шчыльнае задымленне. У гэты момант у хаце нікога не было, а самі гаспадары знаходзіліся на вуліцы.
Пазней высветлілася, што іх выратаваў усталяваны ў доме аўтаномны пажарны апавяшчальнік. Пажар адбыўся ўначы, калі людзі спалі. На ўзгаранне зрэагаваў апавяшчальнік, ад гуку якога і прачнуўся мужчына. Ён убачыў задымленне і разбудзіў дачку, якая была ў суседнім пакоі. Гаспадары праз веранду выйшлі з будынка, які моцна разгарэўся – паведамляе міністэрства па надзвычайных сітуацыях
У выніку пажару знішчаны дах, пашкоджана перакрыцце і маёмасць у доме. Прычына пажару высвятляецца.
Фота: mogilev.mchs.gov.by
На пасяджэнні райвыканкама Седукоў канстатваў факты неўпарадкаванасці тэрыторыі вакол дома, а менавіта – бруд, непрыбраныя будаўнічыя вагончыкі, а побач з домам адсутнічае элементарная пешаходная дарожка, піша мясцовая газета “Крычаўскае жыццё”.
Mogilev.media вырашылі праверыць ці сапраўды так усё кепска з упарадкаваннем тэрыторыі вакол дома пасля яго капітальнага рамонта.
Адзначым, што рамонт пяціпавярховіка атрымаўся няблагім, бо былі адрамантавалі пад’езды і балконы і цяпер ён выглядае абноўленым. А вось з упарадкаваннем прылеглай тэрыторыі сапраўды ёсць праблемы.
Па адзін бок дома збольшага усё прыбрана, але на прылеглай тэрыторыя да дома дагэтуль стаіць будаўнічы вагончык, а ў некаторых месцах сустракаецца смецце альбо пабітая плітка.
А вось з іншага боку дома размешчана сетка крамаў і там карціна нашмат больш сумная. Нармальнай дарогі каб прайсці ў патрэбную краму для гараджанаў проста няма. Вакол сапраўды бруд, тэрыторыя непрыбраная і выглядае як пасля разрухі.
Але ж дарожныя службы спрабуюць пакрысе гэты ўчастак давесці да ладу: насыпаюць пясок для таго, каб разраўняць дарожку і пакласці роўна плітку. Рамонтныя работы ідуць павольна, аднак упэўненымі крокамі.
Тым не менш, рамонтныя работы пакуль не выпраўляюць сітуацыю, а тэрыторыя побач з домам выглядае бруднай і зусім непрыстасаванай для перасоўвання крычаўлянаў. Побач з домам жыхары мікрараёна прайсці не могуць і вымушаны абыходзіць яго на адлегласці 7-10 метраў. Ці зменіцца ў далейшым ўпарадкаванасць тэрыторыі побач з домам № 3 мікрараёна Камсамольскі ў Крычаве пакажа будучыня.
Фота: mogilev.media
Пасля рэзананснай публікацыі mogilev.media ў кастрычніку мінулага года пра каплічку на праваслаўных могілках у Крычаве, якую ператварылі ў сметніцу, адбылася рэакцыя мясцовых уладаў. Праблему, паднятую ў нашым матэрыяле заўважылі і як вынік – прыбралі ўнутры драўлянай каплічкі смецце. Больш за тое, каб ніхто не мог больш засмечваць помнік мясцовага значэння, камунальныя службы забілі ўваход драўлянымі дошкамі, пра што таксама паведамлялі mogilev.media.
Прайшло толькі поўгады, але праблема зноў актуалізавалася. Частка драўляных дошак, якімі забілі ўваход ў каплічку, была выламана, а ўнутар культавага збудавання зноў пачалі закідваць смецце. На дадзены момант унутры капліцы валяецца надмагільны мармуровы помнік і спілаваныя дзве бярозавыя калодкі. У далейшым смецця будзе яшчэ больш, бо ўвайсці ў драўлянае стогадовае збудавання можна з лёгкасцю, як і насмеціць там.
З’явілася і яшчэ адна праблема. На самым версе чатырохскатнага даха капліцы да нядаўняга часу знаходзіўся невялікі драўляны крыж, які сведчыў пра культавае значэнне збудавання. Сёння на версе капліцы крыжа няма, ён згубіў сваю гарызантальную перакладзіну і цяпер выглядае простай вертыкальнай палкай наверсе драўлянага помніка.
Фота: mogilev.media
У матэрыяле ад 18 сакавіка – “Дзень у гісторыі” mogilev.media сярод іншага напісалі пра дэбют на сцэне Марыінскага тэатра сусветна вядомага беларускага опернага спевака Вячаслава Селяха. У матэрыяле пра Мікалая Рымскава-Корсакава было сказана наступнае: “У яго оперы «Казка пра цара Салтана» у 1916 годзе дэбютаваў у Марыінскім тэатры беларускі спявак Вячаслаў Селях-Качаньскі, які атрымаў сусветную вядомасць. “
Сёння рэдакцыя mogilev.media атрымала ліст ад чытача, які прыводзім тут цалкам.
“Добры дзень, паважаная рэдакцыя Магілёў.media.
Выпадкова натрапіў на вашу нататку ад 18 сакавіка 2023 г. прысвечаную М. Рымскаму-Корсакаву, дзе гаворыцца пра Вячаслава Антонавіча Селяха і яго дэбютны спектакль у Марыінскім тэатры ў оперы «Казка пра цара Салтана» ў 1916 г. Дзякуй за яго згадванне, але на жаль, аўтар дапусціў факталагічную памылку, якая мае месца ў некаторых інтэрнэт-публікацыях, звязаўшы дэбют Вячаслава Антонавіча ў Марыінскім тэатры з операй “Казка пра цара Салтана”. Свой дэбют В. Селях атрымаў у Марыінцы 28 красавіка 1915 года ў оперы «Князь Ігар» А. Барадзіна. Для пацверджання сваіх слоў адсылаю вам афішу дэбютнага спектакля Вячаслава Антонавіча (залучнік).
З павагай,
Селях Сяргей.”
Mogilev.media прыносіць свае прабачэнні чытачам за недакладнасць, і з радасцю выпраўляе памылку гэтым удакладненнем.
Чарговы ракетны ўдар адбыўся раніцай 26 мая – пасля начной атакі на горад Днепр, пра якую пісалі mogilev.media. Нападзенню падверглася медыцынская ўстанова – паведаміў у сваім Тэлеграм-канале кіраўнік абласной ваеннай адміністрацыі Сяргей Лысак.
Адзін чалавек загінуў, яшчэ пятнаццаць атрымалі раненні, сярод пацярпелых – двое дзяцей 3 і 6 гадоў. Выратавальныя работы на месцы працягваюцца, дадзеныя пра пацярпелых могуць удакладняцца.
Фота: Unian
Супрацоўнікі магілёўскага наркакантроля затрымалі ў Віцебскай вобласці на ўездзе з Расійскай Федэрацыі 32-гадовага мінчука. У сваім аўтамабілі ён перавозіў партыю наркатычнага рэчыва мефедрона ў 5 кілаграмаў, схаваных пад абшыўкай. Паведамляецца, што на працягу двух месяцаў ён працаваў наркакур’ерам і перавозіў з Расіі ў Беларусь буйныя партыі наркотыкаў, якія потым перадаваліся дробным збытчыкам. Цяпер мужчыне пагражае да 15 гадоў зняволення.
Фота: МУС
