Category: Навіны

Дзень у гісторыі: 2 верасня. Скончылася Другая Сусветная, паставілі помнік Мсціслаўцу

Навіна ад

1800 год. Памёр Мацей Радзівіл.

Дзяржаўны дзеяч, кампазітар, драматург.

Удзельнічаў у падрыхтоўцы паўстання 1794 года. Дараваў волю сваім сялянам, якія прымалі ўдзел у паўстанні.

Аўтар вершаў, паланэзаў, санат. Упершыню ўвасобіў тэму палявання ў жанры паланэзу.

Яго опера «Агатка, або Прыезд пана», у якой апаэтызаваныя людзі з народу, ставілася ў Нясвіжы, Варшаве, Любліне, Вільні, Львове.

Мацей Радзівіл

1945 год. Скончылася Другая Сусветная вайна.

Акт аб капітуляцыі Японія падпісала на борце лінкора ВМФ ЗША «Місуры».

Злучаныя Штаты Амерыкі ўступілі ў Другую Сусветную вайну 7 снежня 1941 года па нападзе Японіі на ваенна-марскую базу Пёрл-Харбар.

Тэатр ваенных дзеянняў ЗША і Японіі ахопліваў Ціхі акіян, Індакітай і Паўднёва-Усходнюю Азію. Амерыканскія войскі былі задзейнічаныя і ў Еўропе. Узялі на сябе найбольшы цяжар у адкрыцці Другога фронту – высадцы дэсанту ў Нармандыі.

ЗША страцілі забітымі ў Другой сусветнай вайне 418 000 чалавек і 671 278 былі параненыя. Таксама 130.201 амерыканец лічыўся ваеннапалонным, з іх 116.129 чалавек вярнуліся на радзіму па вайне.

Японская імперыя ўступіла ў Другую Сусветную вайну 27 верасня 1940 года, падпісаўшы Берлінскі пакт з Германіяй і Італіяй ды напаўшы на Індакітай.

Многія японскія палітыкі і ваенныя дзеячы былі асуджаныя за ваенныя злачынствы Такійскім трыбуналам і іншымі трыбуналамі саюзнікаў.

Колькасць людзей, якія загінулі ў Заходняй Азіі ў выніку бактэрыялагічнай вайны Японіі і эксперыментаў на людзях, ацэньваецца прыкладна ў 580 000 чалавек.

За час вайны Японія страціла 2,5 мільёны чалавек. Шмат японцаў загінула ў выніку ядзернага бамбавання амерыканцамі Хірасімы і Нагасакі. Атака гэтых гарадоў новым відам зброі прыспешыла капітуляцыю Японіі.

Капітуляцыя Японіі

1955 год. Нарадзіўся Яўген Мірановіч.

Беларускі і польскі гісторык, грамадскі і культурны дзеяч.

Доктар гістарычных навук. Загадчык кафедры беларускай культуры Беластоцкага ўніверсітэту.

Даследуе беларуска-польскія стасункі, беларускі нацыянальны рух у Польшчы, найноўшую гісторыю Польшчы і Беларусі.

Галоўны рэдактар тыднёвіка «Ніва», рэдактар часопісу «Białoruskie Zeszyty Historyczne».

Яўген Мірановіч

1987 год. Суд над Маціясам Рустам.

18-гадовы нямецкі спартсмен-пілот на ўласным самалёце праляцеў еўрапейскую частку Савецкага Саюзу і прызямліў самалёт у цэнтры Масквы, а потым раздаваў аўтографы.

Руста абвінавацілі ў хуліганстве, парушэнні авіяцыйнага заканадаўства, незаконным перасячэнні савецкай мяжы і прысудзілі чатыры гады пазбаўлення волі.

3 жніўня 1988 году ён вярнуўся ў ФРГ па амністыі. Руст правёў у зняволенні 432 дні.

Маціас Руст

2001 год. У Мсціславе паставілі помнік Пятру Мсціслаўцу.

Гэта адбылося ў межах святкавання Дня беларускага пісьменства.
Характэрна, што Мсціслаў – адзіны горад на Магілёўшчыне, цэнтральная плошча якога ніколі не насіла імя Леніна.

Помнік Пятру Мсціслаўцу

У публікацыі выкарыстаныя звесткі з рэсурсу «Вікіпедыя» і іншых адкрытых у інтэрнэце крыніцаў

Подросток из Минска “заминировал” могилевский институт МВД

Навіна ад

Юная минчанка выкатила парню “гарбуза”. Он ответил доксингом и сватингом. Под раздачу попала и кузница милицейских кадров Могилевщины.

Когда 15-летняя минчанка отказала парню во взаимности, он пообещал отомстить за растоптанные чувства. Через полгода девушке позвонили и сказали, что на нее заказаны доксинг и сватинг: разглашение личных данных и ложный вызов спецслужб.

Чтобы этого не случилось требовалось видео с извинениями, по предложенному тексту.

Очередное сообщение от незнакомца было куда тревожнее: в школе заложены бомбы, через три часа  расстреляют всех учителей и учеников, если на указанный телефонный номер не переведут 300 тысяч рублей.

Девушка была шокирована тем, что злоумышленник указал для перевода денег ее мобильный номер.

В итоге не менее восьми сообщений с угрозами минирования были посланы на электронные адреса столичных учреждений образования, Могилевского института МВД и Миноблисполкома.

Подозреваемого задержали. Им оказался тот самый воздыхатель.

Парень, воспитывающийся в приюте, полностью признал свою вину. Суд назначил ему ограничительные меры. 

Теперь, в течение полугода подростку нельзя выходить на улицу с вечера до утра и посещать массовые мероприятия. Любителю доксинга и сватинга также придется регулярно отмечаться в милиции. Телефон у него конфисковали.

Фото иллюстративного характера из открытых источников.

Власти Могилева оказались безразличны к беде инвалида

Навіна ад

55-летний инвалид Геннадий Зайцев уже почти два месяца безуспешно пытается добиться ремонта крыши, пострадавшей от урагана. Городские власти на его просьбы не реагируют.

Могилевчанин живет один, является инвалидом III группы после перенесенной онкологии и получает лишь небольшое пособие. Родителей у него нет, пишет “Могилев.онлайн”.

После того, как в июле ураган повредил крышу дома мужчины и забор, он обратился в к разным инстанциям за помощью. «Я обращался в городские домоуправления №15 и №20, но мне отказали в помощи. Сказали, что мой дом не в их ведении, и порекомендовали обращаться в профсоюз „Трансмаша“, где я проработал 10 лет. Но и там никакой реакции и помощи не получил. Обращался и в МЧС, но там сейчас все заняты» – рассказал Геннадий и признался, что даже не знает, к какому именно ЖЭУ относится его дом. В итоге он повесил на стене табличку «Помогите – крыша».

Через дыру в крыше в его дом затекает дождевая вода, а на чердаке поселились птицы. Могилевчанин смог лишь временно закрыть дыру куском линолеума, найденным на свалке.

По словам Геннадия, из-за увечья он потерял 80% трудоспособности. Пособие является единственным его доходом, поэтому как смог он закрыл часть крыши, чтобы вода не сильно заливала. Однако, с приближением холодов ситуация становится критической: жилье может стать непригодным для жизни.

Теперь Геннадий Зайцев просит откликнуться неравнодушных жителей города и помочь с ремонтом крыши по адресу: улица Гришина, 49 (пересечение с улицей Крупской).

Как мы уже раньше писали, прошедший ночью 10 июля ураган до сих пор остается кошмаром в памяти жителей Могилева.

Фотоснимок: Могилев.онлайн

Яшчэ адна кніга “Вялікае мастацтва артылерыі” ў руках беларусаў

Навіна ад

У дадатак да набытай у 2012 годзе Музеем гісторыі Магілёва кнігі “Вялікае мастацтва артылерыі” Казіміра Семяновіча на нямецкай мове, беларусы цяпер маюць старадрук на французскай.

У адносна далёкім ужо 2012 годзе акурат пад Новы год Музей гісторыі Магілёва, якім тады кіраваў цяперашні палітычны эмігрант Аляксей Бацюкоў, з дапамогай неабыякавых магілёўцаў і спонсараў набыў кнігу Семяновіча “Вялікае мастацтва артылерыі”. Як пазначана на сайце ўстановы, гэта выданне 3-е, на нямецкай мове. Старадрук быў выдадзены ў Франкфурт-на-Майне ў 1676 годзе. 

“У адрозненні ад ранейшых выданняў (1650 г., на латыні, 1652 г. на францускай мове) выданне мае дадатковую 2-ю частку, якая, паводле меркавання даследчыкаў, магла быць заснаваная на чарнавых накідах самаго К. Семяновіча. Захаванасць амаль поўная (адсутнічаюць 2 апошнія аркушы са зместам) ” – адзначаецца ў інфармацыі аб рарытэце.

І вось цяпер ініцыятыва беларусаў замежжа MALDZIS паведаміла, што выкупіла франкамоўнае выданне “Вялікае майстэрства артылерыі, частка першая” (“Artis Magnae Artilleriae pars prima”) Казіміра Семяновіча, надрукаванае ў Амстэрдаме ў 1651-ым годзе.

Крыху здзіўляе пераклад з лацінскай мовы слова “Artis” – не “мастацтва” як правільна пераклалі магілёўцы, а “майстэрства”. Але такі пераклад таксама магчымы і не з’яўляецца памылковым.

“Гэтая праца, напісаная рукою беларуса – помнік навуковай і вайскова-тэхнічнай літаратуры сусветнага значэння” – падкрэсліваюць у ініцыятыве.

Паводле яе, кніга была набытая на аўкцыёне на сродкі беларускіх ахвярадаўцаў: Паўла Данэйкі, Івана Шылы і мецэнатаў, якія пажадалі застацца непублічнымі.

Захоўваць фаліянт навечна ў сябе ў MALDZIS не намераны. “У будучыні кніга будзе перададзеная ў Віцебскі абласны краязнаўчы музей у якасці грамадскага падарунка. Да вяртання ў Беларусь яна будзе выстаўляцца падчас адмысловых мерапрыемстваў за мяжой” – гаворыцца на сайце. Калі плануецца такое вяртанне, там не акрэслена, але, праўдападобна, пасля ўсталявання ў Беларусі дэмакратычнага прабеларускага ладу.

Фотаздымак maldzis.world

В Бобруйске наконец стали использовать всемирно применяемый метод лечения грыжи

Навіна ад

В Бобруйской центральной больнице внедрена в практику лапароскопическая трансабдоминальная предбрюшинная герниопластика для лечения паховых грыж, которую в мире используют порядка 30 лет. 

Как сообщает телеграм-канал больницы, 29 августа 2025 года было успешно выполнено второе плановое оперативное вмешательство с применением данной методики.

“Начинать что-то новое – это очень ответственно и одновременно почетно. Всегда есть к чему стремиться, особенно в нашей профессии. Медицина не стоит на месте и нам нужно идти в ногу со временем” – резонно заявляет заведующий хирургическим отделением Максим Будков. В сообщении говорится, что  хирургическое отделение продолжает расширять спектр оказываемой высокотехнологичной медицинской помощи.

В свою очередь, как сообщал портал «Leading Medicine Guide» еще в 2019 году, данная процедура, получившая широкое распространение с середины 1990-х годов, уже тогда  повсеместно применялась практически во всех клиниках Германии.

Остается порадоваться за бобруйчан, до которых, наконец, дошел медицинский прогресс.

Фотоснимок: Бобруйская центральная больница

Бандитская пуля – глава Могилевщины стал появляться с повязкой на руке

Навіна ад

БТ объяснило повязку на руке Анатолия Исаченко тем, что он получил травму “на работе в полях”.

В любой битве, как и положено, есть не только победители и проигравшие, но и раненые в боях. Битва за урожай на полях Могилевской области велась столь интенсивно, что ранение получил сам “губернатор” Исаченко.

Во время недавних совещаний председатель могилевского облисполкома Анатолий Исаченко появился с повязкой на правой руке. Судя по кадрам, это был либо эластичный бинт, либо ортез.

Позже, в эфире БТ пояснили, что 59-летний Исаченко травмировался «на работе в полях». Подробности инцидента не уточняются.

Фото: скриншот видео БТ.

Дзень у гісторыі: 1 верасня. Пачалася Другая Сусветная вайна

Навіна ад

1939 год. Пачалася Другая Сусветная вайна.

Гітлераўская Германія атакавала Польшчу. Тады саюзнікам Германіі быў Савецкі Саюз. Ён напаў на Польшчу з усходу 17 верасня. Між двума краінамі-агрэсарамі існавала дамоўленасць аб падзеле краін усходняй Еўропы. Гэты дакумент вядомы, як пакт Молатава-Рыбентропа.

Саюзніцкія абавязкі Сталін выконваў да 22 чэрвеня 1941 году, калі на СССР напала Германія.

У вайне ўдзельнічалі 62 дзяржавы з 74 з 80 % насельніцтва Зямлі, загінула больш за 70 мільёнаў чалавек.

На тэрыторыі Беларусі было забіта 2 219 000 чалавек, ускосныя страты – да 3 мільёнаў – кожны трэці жыхар краіны і 4,3% усіх ахвяраў вайны ў свеце.

Вайна ў Еўропе скончылася 8 мая 1945 году. Афіцынай жа датай яе сканчэння лічыцца 2 верасня 1945 году, калі Японія падпісала акт аб капітуляцыі.

1 верасня адзначаецца Сусветны Дзень міру.

Пачатак Другой Сусветнай вайны

1841 год. Нарадзіўся Гіяцынт Альхімовіч.

Беларускі і французскі мастак.

Разам з братам Казімірам удзельнічаў у паўстанні 1863-1864 гадоў.

Эміграваў у Францыю, прафесар школы малявання, прафесійна-тэхнічнага вучылішча, вышэйшай жаночай школы ў Перпіньяне.

Удзельнік выстаў мастацкіх твораў. Узнагароджаны французскім ордэнам «Officier d’Académie».

Гіяцынт Альхімовіч

1853 год. Нарадзіўся Міхал Федароўскі.

Фалькларыст, этнограф, археолаг.

Збіральнік кніг, твораў жывапісу і графікі, гістарычных, фальклорна-этнаграфічных матэрыялаў.

Сабраў беларускія песенныя і танцавальныя мелодыі, народныя песні, прыказкі, сотні казак, загадак, якія выдадзеныя ў 8-томнай працы «Люд беларускі» (1887-1981).

Аўтар этнаграфічнага твору «Пружана і яе ваколіцы».

Вёў археалагічныя раскопкі ў Гродзенскай губерні.

 

Этнограф Федароўскі

1913 год. Нарадзіўся Масей Сяднёў.

Паэт, празаік, журналіст

Праз усю яго творчасць праходзіць адна нязменная тэма – Бацькаўшчына, маці, мова.

Аўтар зборніка вершаў «Ад сына твайго, Беларусь», кнігі «Ахвяры бальшавізму», шэрагу зборнікаў паэзіі, у тым ліку «Цень Янкі Купалы», раманаў, успамінаў.

На беларускую мову пераклаў санеты Мікеланджэла, некаторыя творы І. Гётэ, Г. Гейнэ, Р. Рыльке.

Арыштаваны савецкімі органамі ў 1936 годзе, абвінавачаны ў нацдэмаўшчыне і распаўсюдзе твораў Язэпа Пушчы і Алеся Гаруна.

З 1944 года – на эміграцыі.

З 1967 да 1983 году Майсей Сяднёў працаваў на Радыё Свабода, узначальваў беларускую рэдакцыю.

Масей Сяднёў

1956 год. Нарадзіўся Уладзімір Салодкі.

Спявак.

Выхаванец Магілёўскага культасветвучылішча.

Уладальнік голасу прыгожага тэмбру шырокага дыяпазону.

У рэпертуары беларускія, украінскія народныя, аўтарскія і іншыя песні, сярод якіх «У лузе каліна стаяла», «Кірыла Тураўскі» У. Будніка.

Працаваў у Дзяржаўным народным хоры Беларусі, ансамблі «Свята», Дзяржаўным ансамблі танца.

Сустваральнік ансамбля народнай песні «Вяселле».

Уладзімір Салодкі

1969 год. Калектыў “Лявоны” атрымаў статус вакальна-інструментальнага ансамбля.

У 1970 годзе «Лявоны» змянілі назву на «Песняры», якім наканавана было стаць брэндавым беларускім калектывам.

Аснову яго рэпертуару складалі апрацаваная беларускія народныя песні.

Мастацкім кіраўніком з моманту ўтварэння і да смерці ў 2003 годзе быў У. Мулявін, народны артыст Беларусі і СССР.

Самымі папулярнымі песнямі калектыву сталі «Касiў Ясь канюшыну», «Бывайце здаровы», «Белая Русь». У 1976 годзе падчас гастроляў у Амерыцы, канадцы знялі фільм пра «Песняроў», а кампанія «Columbia» выпусціла кружэлку з іх песнямі.

Ансамбль Лявоны

2007 год. Адкрыты помнік Усяславу Чарадзею.

Першы конны помнік у незалежнай Беларусі. Вышыня помніка з пастаментам складае 3,5 метраў. Скульптура важыць 4,5 тоны.

Пад уладай Усяслава з 1044 па 1101 гады Полацкае княства дасягнула найбольшай магутнасці, пры ім зʼявіўся і першы мураваны будынак – Сафійскі сабор.

Помнік Чарадзею

2011 год. У мікрараёне Спадарожнік горада Магілёва адкрылася школа №45.
Школа 45 Магілёў

2018 год. Філіял Нацыянальнага мастацкага музея “Музей В.К. Бялыніцкага-Бірулі” адкрылі пасля капрамонту і рэстаўрацыі ў Магілёве. 

Ва ўсіх залах былі абноўлены інтэр’еры, дызайн, устаноўлена новая мэбля, выставачнае і мультымедыйнае абсталяванне.

Музей Бялыніцкага-Бірулі

У публікацыі выкарыстаныя звесткі з рэсурсу «Вікіпедыя» і іншых адкрытых у інтэрнэце крыніцаў

Крысціна Ціманоўская распавяла пра цяжкі старт у польскай зборнай

Навіна ад

Першы год у польскай спрынтарскай зборнай быў напоўнены канфліктамі і псіхалагічным ціскам, кажа былая клімаўчанка Крысціна Ціманоўская, якая нядаўна стала чэмпіёнкай Польшчы.

Беларуская лёгкаатлетка Крысціна Ціманоўская заваявала залаты медаль на чэмпіянаце Польшчы ў бегу на 100 метраў. У расповядзе “Белсату”, яна прызналася, што гэтая перамога была яе галоўнай мэтай пасля пераходу ў новы спартыўны дом. На дыстанцыі 200 метраў спартсменка не выступіла з-за хваробы, але поўная рашучасці дамагчыся поспеху і там: «Вярнулася з чэмпіянату задаволенай: паказала лепшы вынік сезона, нават нягледзячы на тое, што захварэла».

Аднак, шлях да прызнання быў няпросты. Ціманоўская прызналася, што яе з’яўленне ў зборнай Польшчы спачатку выклікала варожасць: яна заняла другое месца на чэмпіянаце краіны і выбіла іншую спартсменку з эстафеты, што выклікала напружанне ў камандзе. «Давялося два гады наладжваць адносіны – узгадвае яна – Спачатку мяне не прынялі, і псіхалагічна гэта быў вельмі цяжкі час».

Паваротным момантам стала змена трэнера. Па словах Ціманоўскай, пасля Алімпіяды ў Парыжы каманда калектыўна папрасіла звольніць спецыяліста, які «ўносіў разлад» і ствараў канфлікты. Федэрацыя пайшла насустрач, і ў зборнай усталявалася сяброўская атмасфера. «Цяпер мы адчуваем сябе адной камандай, падтрымліваем адна адну нават у асабістых забегах» – адзначыла бягуха.

Спартсменка параўнала гэта з досведам у Беларусі, дзе, па яе словах, на скаргі адносна трэніровак не звярталі ўвагі: «Мне казалі маўчаць і трэніравацца. Але як толькі я змяніла трэнера, адразу пачала паказваць лепшыя вынікі».

Цяпер Ціманоўская рыхтуецца да чампіянату свету па лёгкай атлетыцы, які стартуе 13 верасня ў Токіа. Паводле яе, зборная Польшчы мацнейшая, чым у мінулым годзе, калі заняла пятае месца ў Будапешце. Асаблівыя надзеі яна ўскладае на вяртанне ў каманду лідаркі Эвы Свабоды, якая доўгі час змагалася з траўмай.

Нагадаем, што ў 2021 годзе ўраджэнка Клімавічаў Крысціна Ціманоўская атрымала палітычны прытулак у Польшчы пасля спроб беларускіх чыноўнікаў гвалтоўна вярнуць яе з Алімпіяды ў Токіа. Сёння яна ўжо выступае пад сцягам Польшчы, мае польскае грамадзянства і будуе новую спартыўную кар’еру.

Скрыншот: Белсат

Про жизнь на Быховщине жители рассказывают в роликах, похожих на покаянные

Навіна ад

Жителей Быховского района поточным методом заставляют благодарить власти за свою счастливую жизнь на камеру.

Быховские пропагандисты стали записывать что-то похожее на покаянные видео, которые любят снимать в КГБ и ГУБОПиКе. 

Тематика схожая. Журналисты районной газеты “Маяк Прыдняпроўя”, ведущие инстаграм-канал bykhov.news, принуждают жителей города и района хвалить качество жизни и благодарить за это местные власти и Лукашенко.

При этом очевидно, что сотрудникам “районки” лень покидать зону комфорта: все последние видео сняты возле развалин Быховского замка, буквально за углом здания редакции, которое неохота покидать в жару.

Благодарственные видео от сельчан снимаются реже. В них люди говорят, что ямы уже засыпаны, передвижение по дорогам стало беспроблемным, а значит, уровень жизни неуклонно растет.

Напоминаем, что это тот самый район, о котором год назад Лукашенко сказал: непочатый край работы вообще по наведению элементарного порядка.

Местные власти решают поставленную им задачу с быховской смекалкой, используя “глас народа”.

Фото: скриншоты инстаграмм-канала bykhov.news.

В Шклове проводят опрос ради опроса

Навіна ад

Шкловская районка предлагает местным жителям проголосовать по вопросу развития райцентра, однако райисполком ничего об общественном обсуждении не сообщает.

На сайте районной газеты “Ударны фронт” появилось предложение к читателям принять участие в опросе по застройке города. Согласно информации газеты, в районе проходит общественное обсуждение по поводу расширения границ города и строительства нового жилья.

“А вы что думаете? В какую сторону, на ваш взгляд, должен расти Шклов и где должны появиться новые дома, чтобы наш город стал еще удобнее и красивее?” – спрашивает газета, предлагая перейти в ее телеграм-канал, где размещен опрос с вариантами ответов.

“Важно, чтобы новые дома появлялись с учетом комфорта горожан и сохранения уникального характера нашего города” – утверждает “Ударны фронт”.

Однако, очень сомнительно, что результаты опроса действительно интересуют кого-то из местной власти. На сайте Шкловского райисполкома ни о каком общественном обсуждении по вопросу расширения границ Шклова речи не идет. Таким образом, что думают люди, возможно, интересно лишь тому, кто придумал данный опрос.

Фотоснимок “Ударны фронт”