Электрык у Магілёве краў будаўнічыя матэрыялы са склада свайго прадпрыемства

З будоўлі – ў ламбард. Электрык магілёўскага прадпрыемства краў і здаваў у ламбард будаўнічыя матэрыялы са склада.

Супрацоўнікі БЭП Ленінскага РУУС Магілёва затрымалі 46-гадовага магілёўчаніна. Ён працаваў электрыкам на адным прадпрыемстве і патроху выносіў са склада дарагія будаўнічыя матэрыялы. Іх ён здаваў у ламбард.

Кошт украдзенага – 1000 рублёў. Супраць былога ўжо электрыка ўзбуджана крымінальная справа.

Назва пацярпелага прадпрыемства не ўдакладняецца, аднак і без гэтага зразумела – з аховай там відавочна не ўсё ў парадку.

Фота ілюстрацыйнага характару з адкрытых крыніц.

На Магілёўшчыне значна патаннела бульба

У Магілёўскай вобласці бульба патанела на 22% з пачатку 2025 года. 

Магілёўскі паказчык абніжэння цаны на бульбу самы вялікі ва ўсёй Беларусі, дзе ў сярэднім гэты карняплод патанеў на 0,47%, вынікае з даных Нацыянальнага статыстычнага камітэта, якія прыводзіць выданне “Позірк”.

У іншых рэгіёнах сітуацыя крыху іншая. За 11 месцаў 2025 года бульба таксама стала каштаваць таней у Гомельскай вобласці на 9,68% і ў Гарадзенскай – на 1,99%. У той жа час у Берасцейскай цана на яе павялічылася на 2,24%, Мінскай – на 2,79%, Віцебскай – на 4,59%, у Мінску – на 15,80%.

Фотаздымак з адкрытых крыніц

«Арэшнік», магчыма, базуецца на базе пад Крычавам – даследвальнікі

Амерыканскія даследчыкі выявілі верагодную базу для размяшчэння расійскіх гіпергукавых ракет – яна можа знаходзіцца побач з Крычавам.

Агенцтва Reuters паведамляе, што спадарожнікавыя здымкі, зробленыя кампаніяй Planet Labs, указваюць на інтэнсіўнае будаўніцтва на былым ваенным аэрадроме пад Крычавам, усяго за некалькі кіламетраў ад расійскай мяжы.

На тэрыторыі аэрадрома з’явіўся новы чыгуначны вузел ваеннага прызначэння з ахоўнай агароджай і бетанаваныя пляцоўкі, якія пазней былі засыпаныя зямлёй для маскіроўкі. 

З вялікай верагоднасцю менавіта там і размешчаны «Арэшнік».

Пра тое, што пад Крычавам адбываецца аднаўленне закінутай вайсковай базы часоў СССР паведамлялі таксама крыніцы mogilev.media. У матэрыяле ад 24 снежня мы пісалі, што працы вядуцца ў мясцовасці пад назвай “Крычаў-2”, а таксама – што аналагічныя работы заўважныя таксама ў Клімавіцкім раёне. Тут каля вёскі Барсукі ідзе аднаўленне былога вайсковага аэрадрома.

Фота кампаніі Planet Labs.

Дзень у гісторыі. 27 снежня. Асвячэнне сабора Святой Сафіі

Дзень памяці пакутнікаў Фірса, Леўкія і Калініка (праваслаўны каляндар). 

У народзе верылі, што 27 снежня розная нечысць гуляе па зямлі. Лічылася, што яна не чапае добрых гаспадароў, таму ў хаце чысценька прыбіралі і мыліся самі.

Калі ў гэты дзень пераменлівае надвор’е, будзе адліга. Цёплы дзень прадвяшчае гарачае лета. Калі крумкачы збіраюцца ў чароды і громка крычаць, варта чакаць маразоў. 

537 год. У Канстанцінопалі асвечаны Сабор Святой Сафіі.

Галоўны храмі Візантыйскай імперыі і ўсёй Усходняй хрысціянскай царквы, самы высокі ў хрысціянскім свеце на працягу 1000 гадоў. Імператар Візантыі Юстыніян I Вялікі, па загадзе якога архітэктары з Малой Азіі Анфімій Тралскі і Ісідар Мілецкі ўзвялі гэты сабор, сам заклаў першы камень у яго падмурак і строга кантраляваў будаўніцтва. Пры асвячэнні храма Юстыніян, абышоўшы яго вакол, усклікнуў: “Слава Богу, які прызнаў мяне годным здзяйснення такога цуду. Я перамог цябе, о, Саламон!”.

Вышыня Сафійскага сабора – 55,6 метраў, дыяметр купала – 31 метр. У 1453 годзе султан Мехмед II, які заваяваў Канстанцінопаль, загадаў ператварыць сабор у мячэць, стварыўшы пры гэтым асабіста першую малітву на славу Алаха. Да сабора прыбудавалі чатыры мінарэты, і сабор ператварыўся ў Вялікую мячэць Айя-Сафія, аднак большасць фрэсак і мазаік засталіся цэлымі. У 1935 годзе паводле дэкрэта Атацюрка Ая Сафія стала музеем. Помнік Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА (2020). З 2020 года зноўў мячэць. Усе мячэці ў свеце пабудаваны на ўзор Айя-Сафіі.

Сафійскі сабор

1633 год. Памёр Мялецій (Максім) Сматрыцкі.

Беларускі пісьменнік і рэлігійны дзеяч, праваслаўны архіепіскап Полацкі, Віцебскі і Мсціслаўскі (1620-1628). Вучыўся у Астрожскай, Віленскай, Лейпцыгскай, Вітэнбергскай акадэміях.

Адзін з набольш вядомых прыхільнікаў абнаўлення праваслаўнай царквы ў Рэчы Паспалітай, рэформы ўніяцкай царквы.

Спачатку быў зацятым абаронцай праваслаўя, членам Віленскага праваслаўнага брацтва, рэктарам кіеўскай брацкай школы, але пасля паломніцтва ў Іерусалім і Канстанцінопаль, прыняў Унію. Папа Урбан VIII у 1631 годзе прызначыў яго архібіскупам. Мялецій лічыў, што кароль і духоўныя ўлады павінны схіліць шляхту да ліквідацыі праваслаўных цэркваў і манастыроў у сваіх уладаннях.

Аўтар палемічных твораў на рэлігійную тэматыку, найбольш аўтарытэтнага падручніка па славянскім мовазнаўстве “Граматыка славенска, правільней сінтагма» (Еўе, 1618—1619) – узор для сербскай, харвацкай, румынскай і балгарскай граматык, неаднаразова перавыдавалася да XIX стагоддзя.

Сматрыцкі
«Граматыка» Сматрыцкага. Выданне 1721 года. Масква

1827 год. Памёр Ян Голанд

Беларускі кампазітар нямецкага паходжання, кіраўнік нясвіжскай капэлы, выкладчык музыкі ў Віленскім універсітэце.

Вядомы гамбургскі кампазітар, аўтар опер, сімфоній, кантат, музычных п’ес.

На пачатку 1780-х гадоў стаў дырыжорам нясвіжскай капэлы, ставіў у оперна-балетным тэатры Нясвіжа класічныя творы замежных і мясцовых аўтараў.

17 верасня 1784 года ў Нясвіжы адбылася прэм’ера оперы Я. Голанда «Агатка, або Прыезд пана» – адной з першых опер, што створаны і пастаўлены ў Беларусі ў XVIII стагоддзі, больш за 40 гадоў ішла на сцэнах тэатраў Рэчы Паспалітай.

У Нясвіжы ім напісаны опера «Чужое багацце нікому не служыць» і балет «Арфей і Эўрыдыка» («Арфей у пекле»).

Пасля 20-гадовай працы ў Нясвіжы, 23 гады выкладаў музыку ў Віленскім універсітэце, кіраваў універсітэцкім хорам і аркестрам, напісаў падручнік «Акадэмічны трактат аб сапраўдным мастацтве музыкі».

На сёння творы Голанда адноўлены на беларускай мове.

1890 год. У Магілёве нарадзіўся Саламон Лур’е.

Гісторык антычнасці і філолаг, даследчык гісторыі старажытнай Грэцыі і антычнай навукі. Адзін з найболей аўтарытэтных спецыялістаў у галіне гісторыі антычнай думкі, аўтар прац пра Дэмакрыта, антычны атамізм, гісторыю грэчаскай філасофіі.

1925 год. Памёр Зыгмунт Мінейка

Кіраўнік паўстання 1863-1864 гадоў у Ашмянскім павеце. Ганаровы грамадзянін Грэцыі.

Лектар генуэзскай ваеннай школы. Паўстанцкі ваенны начальнік Ашмянскага павета, камандзір атрада. Быў палонены і прыгавораны рускімі карнікамі да расстрэлу. Адбываў катаргу ў Сібіры, з якой збег.

Скончыў акадэмію генштаба ў Парыжы, жыў у Асманскай імперыі і 20 гадоў будаваў чыгункі, масты, каналы ў Балгарыі, Фракіі  Фесаліі і Эпіры. Удзельнік вайны Грэцыі з Турцыяй за Крыт (1891). Папулярызатар Алімпійскіх гульняў у Афінах. Аўтар успамінаў.

Яго зяць – Георгіяс Папандрэу-старэйшы (1888-1968) быў прэм’ер-міністрам Грэцыі, унук – Андрэас Папандрэу (1919-1996), быў прэм’ерам Грэцыі (1981-1989, 1993-1996), праўнук – Георгіяс Папандрэу-малодшы, быў прэм’ер-міністрам Грэцыі ў 2009-2011 гадах.

У гонар Мінейкі названыя сярэдняя школа пры пасольстве Польшчы ў Афінах, вуліца ў Ашмянах.

Зыгмунт Мінейка

1932 год. Увядзенне пашпартнай сістэмы ў СССР. 

Падпісана пастанова ЦВК і Саўнаркама “Аб устанаўленні адзінай пашпартнай сістэмы па Саюзе ССР і абавязковай прапіскі пашпартоў”. Усе грамадзяне СССР ад 16 гадоў, якія пастаянна пражывалі ў гарадах, рабочых пасёлках, якія працавалі на транспарце, у саўгасах, абавязаны былі мець пашпарты. Сельскае насельніцтва краіны пашпартамі не забяспечвалася, за выключэннем тых, хто пражываў у 10 кіламетровай памежнай зоне.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года пашпарты ўнутры краіны былі адменены, пашпартная сістэма ліквідавана. Усім грамадзянам было дадзена права свабоднага перамяшчэння па ўсёй тэрыторыі краіны. Дэкрэт ад 20 ліпеня 1923 года “Аб пасведчанні асобы” забараняў патрабаваць ад грамадзян абавязковае прад’яўленне пашпартоў і іншых відаў на жыхарства, якія абмяжоўваюць іх права перамяшчацца.

У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гадоў дзяржава канчаткова вярнула сабе кантрольныя функцыі, у тым ліку і кантроль за перамяшчэннем насельніцтва. Пашпарты не выдаваліся вайскоўцам, інвалідам і жыхарам сельскай мясцовасці.

паспорт СССР

1938 год. Указам Прэзідыума Вярхоўнай Рады СССР уведзена званне Героя Сацыялістычнай Працы. 

Першым Героем Сацыялістычнай Працы стаў Іосіф Сталін. Усяго званне прысвоена 20 613 дзеячам, у тым ліку 201 – двойчы і 15 – тройчы. БССР была на 7 месцы па ўзнагародам – 549. Сярод трохразовых Герояў Сацыялістычнай Працы – ураджэнец Мінска акадэмік Я.  Зяльдовіч, сярод двойчы Герояу – палітычны дзеяч А. Грамыка, авіканструктар П. Сухі, сярод 11 Героеў Савецкага Саюза і Сацыялістычнай Працы – П. Машэраў, К. Арлоўскі. Героямі Сацыялістычнай працы былі пісьменнікі  К. Крапіва, І. Шамякін, В. Быкаў,  П. Броўка, аграрнікі У. Бядуля, У. Ралько і іншыя.

Герой Працы

1948 год. Арганізацыя выратавальнай службы ў Магілёве.

У гэты дзень выканаўчы камітэт Магілёўскага гарадскога Савета прыняў рашэнне «аб арганізацыі выратавальнай службы ў горадзе Магілёве».

2014 год. Кіраўніком Магілёўскага аблвыканкама прызначаны Уладзімір Даманеўскі.

Старшыня Магілёўскага аблвыканкама ў 2014 – 2019 гадах. Пасля вядомага скандала з “абасранымі каровамі” на малочна-таварнай ферме “Сліжы” Шклоўскага раёна Даманеўскі атрымаў вымову і быў зняты з пасады. Яго далейшы лёс невядомы.

Даманеўскі Ул

2022 год. Развітанне з Віталём Еўмяньковым.

Магілёўскага журналіста, пісьменніка, кандыдата навук Віталя Еўмянькова не стала 25 снежня 2025 года. 27 снежня 2022 г. у рытуальным цэнтры на Першамайскай, 99 адбылося развітанне з ім, пасля чаго Віталь Еўмянькоў быў пахаваны на могілках у Косцінцы Магілёўскага раёна.

Віталь Еўмянькоў

Магілёўшчына наперадзе па росце цэн на нехарчовыя тавары

У Магілёўскай вобласці за 11 месяцаў 2025 года рост цэн на нехарчовыя тавары быў самы большы ў краіне.

Нехарчовыя тавары на Магілёўшчыне сталі даражэйшымі на 4,09% пры сярэднім паказчыку па Беларусі 2,79%. У сваю чаргу, Гарадзенская вобласць апынулася наперадзе ўсёй краіны па росце за 11 месяцаў 2025 года цэн на прадукты харчавання, а Мінская – па росце цэн на паслугі. Пра гэта сведчыць праведзены выданнем “Позірк“ аналіз звестак Белстата аб дынаміцы цэн у рэгіёнах і сталіцы.

Цэны на харчовыя тавары (у гэтую групу ўключаюцца таксама безалкагольныя і алкагольныя напоі, а таксама тытунёвыя вырабы) у Гарадзенскай вобласці павялічыліся на 9,40% пры іх росце ў сярэднім па краіне на 8,54%.

Менш за ўсё прадукты харчавання падаражэлі ў Мінску – на 8,35% і Магілёўскай вобласці – на 8,53%.

Фотаздымак: dosug.md

Знаёмімся з магіляўчанкай Інэсай Караткевіч: з Арменіі ў Белкаапсаюз

Выпускніца МТІ, інжынер-тэхнолаг, Інэса Караткевіч адразу пайшла ў гандаль і стала чыноўніцай аблвыканкама.

Старшыня праўлення Белкаапсаюза Інэса Караткевіч часта мільгае на экранах тэлевізараў, дзе распавядае пра тое, што яе прадпрыемства не ў стане змагацца з новымі веяннямі, але заўсёды гатова абслугоўваць вёску, у якой новымі веяннямі таксама не пахла.

Лукашэнка пастаянна крытыкуе Белкаапсаюз і з такой жа пастаяннасцю яго падтрымлівае – ўспаміны пра сельмаг у вёсцы Александрыя яго ніяк не адпускаюць.

Хто ж такая Інэса Караткевіч, якая ў свае 48 год стала членам урада і кіраўніком лядашчай, але пакуль яшчэ ўплывовай структуры пад назвай Белкаапсаюз?

Інэса Леанідаўна – ўраджэнка Магілёва. У 2000 годзе яна скончыла Магілёўскі тэхналагічны інстытут і атрымала спецыяльнасць інжынер-тэхнолаг. 

Якая менавіта спецыялізацыя ў Караткевіч – у афіцыйнай біяграфіі не ўдакладняецца. А між тым, у тыя гады самай прэстыжнай прафесіяй лічыўся інжынер-тэхнолаг грамадскага харчавання, але інжынерамі-тэхнолагамі былі таксама спецыялісты па кансервах, хлебе і збожжы. Аднак, конкурс менвіта на факультэт грамадскага харчавання быў самым высокім.

У 2007 годзе Інэса Караткевіч скончыла інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў установы адукацыі “Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт харчавання” па спецыяльнасці эканаміст-таваравед. Гэта – той жа тэхналагічны інстытут, перайменаваны ва ўніверсітэт у 2002 годзе.

А вось працоўную дзейнасць Інеса Леанідаўна пачала ў тым жа 2002 годзе, прычым адразу ва ўпраўленні гандлю аблвыканкама. 

Чаму выпускніцу МТІ, ні дня не прапрацаваўшую на вытворчасці, адразу прынялі ў чыноўнікі дастаткова высокага ўзроўню – незразумела.

Да 2017 года кар’ера Караткевіч фактычна стаяла на месцы – праз 11 гадоў яна дабралася толькі да пасады начальніка галоўнага ўпраўлення гандлю і паслуг аблвыканкама і прапрацавала на ёй чатыры гады.

Чым тлумачыцца рэзкі ўзлёт 2017-га – яшчэ адна загадка кар’еры Інэсы Леанідаўны. Яна раптам была прызначана намеснікам старшыні праўлення Белкаапсаюза, у 2022 годзе пераведзена на пасаду дарадцы пасольства Рэспублікі Беларусь у Арменіі, а ў  пачатку 2024 года ўзначаліла Белкаапсаюз.

Паколькі гэтае прадпрыемства з’яўляецца формай кааператыўнай уласнасці толькі дэ-юрэ, а дэ-факта прыроўнена да міністэрства, то Караткевіч па сутнасці справы была і застаецца чыноўніцай. А ўлюбёным месцам умяшальніцтва для гандлёвых функцыянераў Беларусі заўсёды быў Белкаапсаюз.

Таму Інэса Караткевіч прымала непасрэдны ўдзел у шматлікіх правальных спробах ажывіць Магілёўскі аблспажыўсаюз. 

Яна выдатна памятае, як крамы гэтай структуры спрабавалі зрабіць вонкава падобнымі на гандлёвыя аб’екты прыватнікаў-сеткавікоў, як прымушалі райпо купляць загадзя непатрэбнае абсталяванне і бескарысныя скідкавыя карты самых розных відаў, як спрабавалі зарабляць на мутных рэкламных кампаніях кшталту “Магілёўскай СПМК” і затрымлівалі за прысваенне маёмасці  прадпрыемства Сяргея Шуркала.

Такім чынам, досвед Інэсы Леанідаўны фактычна абмяжоўваецца веданнем кіруючай і накіроўваючай ролі партыі. Адсюль і частая крытыка з боку Лукашэнкі.

Чакаць ад Караткевіч якіх-небудзь здзяйсненняў, акрамя пазіравання на камеры, не варта. Нават з улікам досведу, набытага ёю ў Арменіі.

Фота: “Беларусь Сегодня”.

У адзін дзень дзве жыхаркі Магілёва адзначылі свой векавы юбілей

Новыя пашпарты атрымалі 25 снежня дзве магілёўчанкі – яны нарадзіліся ў гэты дзень роўна сто гадоў таму

Супрацоўнікі аддзела па грамадзянстве і міграцыі Ленінскага РУУС Магілёва 25 снежня нанеслі святочныя візіты дзвюм магіляўчанкам. Ім урачыста ўручылі новыя пашпарты. Іраіда Высоцкая і Марыя Маханько перасягнулі ўзроставую мяжу ў сто гадоў і былі непасрэднымі ўдзельніцамі таго, што адбывалася на Магілёўшчыне на працягу ўсяго гэтага часу.

Абедзве імянінніцы добра сябе адчуваюць і спадзяюцца яшчэ доўга карыстацца новымі пашпартамі.

100 лет

Фота «Магілёўскія ведамасці».

У Чавусах тэстуюць сістэму распазнавання людзей на “зебры”

У Чавусах пачаліся выпрабаванні першай у краіне беларускай сістэмы аўтаматычнага выяўлення пешаходаў на нерэгуляваным пераходзе. 

Выпрабавальная канструкцыя пілотнага праекта ўсталявана на ўездзе ў горад на дарозе Р-122 Магілёў – Чэрыкаў – Касцюковічы, якая праходзіць праз Чавусы транзітам і адрозніваецца шчыльным транспартным рухам, піша тэлеграм-канал «На варце».

Участак выбраны невыпадкова: пешаходны рух там асабліва актыўны. Па адзін бок праезнай часткі размешчаны адміністрацыйныя і сацыяльныя ўстановы, па другі – жылыя кварталы і чыгуначны вакзал.

Сістэма працуе цалкам аўтаматычна. Яна фіксуе набліжэнне чалавека да пераходу і загадзя ўзмацняе асвятленне “зебры”, тым самым прыцягваючы ўвагу кіроўцаў і падвышаючы бяспеку.

З надыходам цёмнага часу сутак датчыкі асветленасці пераводзяць комплекс у дзяжурны рэжым. Тады ў зоне пераходу і на падыходах да праезнай часткі ўключаюцца накіраваныя пражэктары.

Як толькі ў поле датчыкаў руху трапляе пешаход, сістэма актывуе рэжым апавяшчэнняі. Асветленасць становіцца больш інтэнсіўнай, а на буйным электронным табло з’яўляецца папярэджанне “Увага, пешаход!”.

Адначасова пачынаюць мільгацець жоўтыя агні, працуюць святлодыёдныя дублюючыя элементы і гукавы сігнал. Пасля таго як чалавек пакідае гэтую зону, апавяшчэнне працягваецца яшчэ каля 30 секунд, забяспечваючы дадатковы запас часу для рэакцыі кіроўцаў.

Фотаздымак: ТГ “На варце”

Дзень у гісторыі. 26 снежня. Уключэнне Інфлянтаў у ВКЛ. Заснаванне «Беларусбанка»

Дзень падарункаў (Boxing day, літаральна “дзень скрынак”). 

Згодна з каляднымі традыцыямі, у ноч з 25-га на 26 снежня, Санта-Клаўс кладзе пад навагоднюю ёлку падарункі ў святочных скрынках. Свята адзначаецца ў Вялікабрытаніі і ў краінах Брытанскай садружнасці нацый, у іншых каталіцкіх краінах, у Нарвегіі.

падарункі

Святы Стэфан, першапакутнік, дыякан (у каталікоў). 

Адзін з семярых памочнікаў апосталаў у ерусалімскім Касцёле для служэння бедным. Першы, хто прыняў пакутніцкую смерць за Хрыста, якая апісана ў Дзеях Апосталаў. 

Існуе надзвычайнае падабенства смерці Ісуса і Стэфана – ілжывыя сведкі, смерць па-за горадам, адданне Ісуса Айцу, а Стэфана – Ісусу, прабачэнне забойцам. Культ святога распачаўся з IV стагоддзя. Дата яго нараджэння невядомая. Па паходжанні быў габрэем-эліністам. «Муж поўны веры і Духа Святога», «чыніў вялікія цуды і знакі сярод народу»

Стэфан святы

Сцяпан (народны каляндар). «Кожны сабе пан».

Дзень археолага Беларусі (прапануемая дата). 

Некаторыя даследчыкі, як Леанід Калядзінскі, прапануюць святкаваць дзень у гонар таго, што 26 снежня 1818 года вядомаму археолагу, этнографу і фалькларысту Зарыяну Даленге-Хадакоўскаму Віленскім універсітэтам упершыню ў Расійскай імперыі была выдадзена Грамата на правядзенне археалагічных даследаванняў.

Ва ўсходнееўрапейскай версіі Дзень археолага адзначаецца 15 жніўня.

1566 год. Гарадзенскі сойм уключыў Інфлянцкае княства ў склад ВКЛ. 

Лівонцы прызналі сябе часткай ВКЛ, але захавалі свае мясцовыя правы.

Кіраваў гэтай калоніяй губернатар, які прызначаўся каралём і вялікім князем літоўскім. Сталіцай быў горад Дынабург (Дзвінск, зараз – Даўгаўпілс). Ахоплівала тэрыторыі Лівоніі, якія знаходзіліся на поўначы і ўсходзе ад Дзвіны (Відзэмэ, Латгалія, Паўднёвая Эстонія).

ВКЛ Інфлянты

1783 год. Фізік Луі Себасцьян Ленорман прадэманстраваў першы ў гісторыі скачок з парашутам з вялікай вышыні. 

Ленорман пачаў свае эксперыменты па скачках з парашутам, натхнёны прадстаўленнем тайскага эквілібрыста, які выкарыстоўваў пляжны парасон для балансу. Перш чым здзейсніць публічны скачок з вежы абсерваторыі, Ленорман праверыў свае парашуты на жывёлах.

Навуковец спачатку скокнуў з даху аднапавярховага дома ў Парыжы, затым з вежы абсерваторыі ў Манпелье вышынёй 26 метраў. 

Ленорман увёў ва ўжытак назоў “парашут” (грэцкае “para” – “супраць” і французскага “chute” – “падаць”), прапаноўваў выкарыстоўваць яго для выратавання людзей падчас пажараў.

Ленорман выкарыстоўваў так званы цвёрды парашут, гэта значыць з каркасам. Яго канструкцыя натхніла Андрэ-Жака Гарнэрэна, першага ў свеце парашуціста, на стварэнне гібкага парашута – без каркаса.

Ленорман

1812 год. Рэшткі напалеонаўскай арміі перайшлі раку Нёман у заходнім напрамку. 

Да гэтага 600-тысячнае войска пераходзіла Нёман ва ўсходнім напрамку 24 чэрвеня 1812 года. За паўгода Напалеон страціў каля 550 тысяч чалавек, усю конніцу і артылерыю. У бітве пры Бярэзіне 26-28 лістапада Напалеон страціў каля 30 тысяч салдат і афіцэраў і накіраваўся ў Вільню.

Бярэзіна Напалеон

1893 год. Нарадзіўся Яўген Цікоцкі

Беларускі кампазітар. Народны артыст БССР і СССР. Адзін з заснавальнікаў беларускай оперы і сімфоніі ў БССР. Лаўрэат дзяржаўных прэмій СССР і БССР.

Падчас вайны з палякамі, паміж баямі пры вызваленні Рагачова, Магілёва, Пухавіч, Бабруйска, у баявым маршы да Брэста, у вольныя хвіліны выступаў у перасоўных вайсковых клубах як піяніст і акампаніятар.

У 1920-1934 гадах творчасць звязана з Бабруйскам, піша музыку для паказальнага вайсковага тэатра, працуе піяністам у кінатэатры, дае канцэрты, стварае музычную школу (1927).

З 1934 года працаваў ў Мінску, пісаў музыку для Беларускага радыё, выкладаў у музычнай школе, кіраваў Беларускай філармоніяй, узначальваў Саюз кампазітараў БССР. Актыўны абаронца ад руйнавання архітэктурнай спадчыны сталіцы.

Аўтар шэрагу опер, гераічных паэм, 6 сімфоній, сімфанічных паэм, канцэртаў, песень, музыкі да драматычных спектакляў і фільмаў.

Памёр 24 лістапада 1970 году ў Мінску.

Імя дзеяча прысвоена бабруйскім дзіцячай музычнай школе №1, завулку.

Яўген Цікоцкі

1922 год. Заснаванне Ашчаднага банка «Беларусбанк» (АААТ “СБ “Беларусбанк”). 

У гэты дзень Савет Народных Камісараў Расіі сваёй пастановай заснаваў Ашчадныя касы. 

«Беларусбанк» – найбуйнейшы ў Беларусі банк, займае лідзіруючыя пазіцыі ў беларускай банкаўскай сістэме па ўзроўні ўласнага капіталу, актываў, крэдытаў, дэпазітаў. Патрапіў пад санкцыі Еўрапейскага саюза летам 2021 года. 

У часы СССР з 1922 па 1987 год у краіне дзейнічала сістэма Дзяржаўных працоўных ашчадных кас СССР. У 1987 годзе яна пераўтворана ў Беларускі рэспубліканскі банк Ашчаднага банка СССР, які праз 4 гады, у 1991 годзе, быў рэарганізаваны ў Ашчадны банк Рэспублікі Беларусь.

1937 год. Нарадзіўся Уладзімір Гніламёдаў

Беларускі літаратуразнавец, крытык, пісьменнік. Доктар філалагічных навук, прафесар. Акадэмік.

Працаваў дырэктарам Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы, інструктарам аддзела культуры, загадчыкам сектара мастацкай літаратуры ЦК КПБ, у Інстытуце мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАНБ, галоўным рэдактарам выдавецтва «Галіяфы». 

Вывучае гісторыю, тэорыю і метадалогію беларускай літаратуры і літаратурнай крытыкі XX стагоддзя, творчасць класікаў беларускай літаратуры.

Падрыхтаваў 14 кандыдатаў навук.

Аўтар шматлікіх брашур крытыкі, манаграфій, зборнікаў літаратурна-крытычных артыкулаў.

1937 год. Расстраляны Антук Крыніца (сапраўднае імя Антон Ждановіч). 

Беларускі акцёр тэатра. Удзельнік стварэння Першага беларускага таварыства драмы і камедыі, яго вядучы акцёр. Брат акцёра Фларыяна Ждановіча.

З 1918 года працаваў у Беларускім савецкім тэатры, з 1920 года ў БДТ-1. Сярод найлепшых роляў: Лявон, Сцяпан Крыніцкі («Раскіданае гняздо», «Паўлінка» Я. Купалы), Сымон Мікула, Паўлюк («Рысь», «Хам» Э. Ажэшкі), Ваявода, Красінскі («Каваль-ваявода», «Кастусь Каліноўскі» Е. Міровіча), Бжазіцкі («Над Нёманам» М. Грамыкі), Разанаў, Кульмскі («Крывая аблона», «Вір» Я. Рамановіча) і іншыя.

19 лiстапада 1937 года арыштаваны. 11 снежня 1937 года прыгавораны да расстрэлу.

1937 год. Расстраляны Мікалай Каспяровіч

Беларускі этнограф і мовазнавец, краязнавец, лексікограф, мастацтвазнавец і літаратуразнавец.

Настаўнічаў, быў інструктарам Часовага беларускага нацыянальнага камітэта і Цэнтральнай беларускай школьнай рады, арганізаваў і быў першым старшынёй Ігуменскіх павятовых беларускага нацыянальнага камітэта і школьнай рады, удзельнічаў у антыпольскім падполлі. 

Працаваў інструктарам Наркамасветы БССР, інспектарам Слуцкага, Віцебскага аддзелаў народнай асветы, сакратаром Цэнтральнага бюро краязнаўства пры Інбелкульце.

Аўтар «Беларуска-расійскага слоўнічка», «Віцебскага краёвага слоўніка» і «Слоўнічка уласных найменняў», прац па краязнаўству, гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва, архітэктуры, графіцы, гісторыі тэатра, навукі, бібліяграфіі твораў К. Каганца.

Укладальнік першага беларускага дапаможніка па тэорыі літаратуры.

Арыштаваны ДПУ ў 1930 годзе. Вязень ГУЛАГу. Паўторна арыштаваны ў 1937 годзе, прыгавораны да расстрэлу.

У яго гонар у 2013 годзе ў Віцебску па вуліцы Крылова, 4, усталявана мемарыяльная дошка.

Мікалай Каспяровіч

1940 год. Памёр пасля збіцця невядомымі Баляслаў Пачопка

Рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, удзельнік беларускага хрысціянскага руху, журналіст, педагог і публіцыст. Да рэвалюцыі быў рэдактар-выдаўцом першай беларускай катaліцкай газеты «Biełarus» (Вільня), аўтарам «Нашай Нівы», выкладчыкам, арганізатарам школ, дырэктарам Свіслацкай беларускай настаўніцкай семінарыі. Аўтар шматлікіх кніг на беларускай мове на рэлігійныя тэмы, першай «Граматыкі беларускай мовы» (1918).

У міжваеннае дваццацігоддзе далучыўся да справы беларускага ўніяцтва. Душпастырскую дзейнасць праводзіў на Палессі.

За прыхільнасць да беларускай мовы і культуры праследаваўся польскімі ўладамі.

Баляслаў Пачопка

1959 год. У Арктыцы трагічна загінуў ураджэнец Магілёва Восіп Нядзвецкі. 

Савецкі даследчык Арктыкі, палярнік, другі ў Магілёўскай вобласці, пасля акадэміка О. Шмідта, Герой Савецкага Саюза (1940).

Герой лядовага дрэйфу парахода “Г. Сядоў” (6100 км, 812 дзён). З 1946 года працаваў начальнікам палярнай станцыі на мысе Арктычны.

Пахаваны ў Маскве.

Восіп Нядзвецкі

1969 год. Ізраільскія маракі сагналі з французскага порта Шэрбура пяць караблёў, якія Францыя адмаўлялася прадаваць у Ізраіль з-за міжнародных санкцый.

Ізраільскія спецслужбы пакаралі Францыю, сагнаўшы пад Каляды ракетныя катэры з Шэрбура. Францыя пагадзілася пабудаваць для Ізраіля ракетныя катэры тыпу Саар, але з-за араба-ізраільскага канфлікту цалкам замарозіла франка-ізраільскае ваеннае супрацоўніцтва. 

У адказ Масад арганізаваў аперацыю “Ноеў каўчэг” па згоне некалькіх ракетных катэраў, ужо аплачаных Ізраілем. Гэтая аперацыя пацвердзіла славу Масада як адной з лепшых спецслужбаў свету і ў чарговы раз паказала свету, што Ізраіль – гэта дзяржава, якая ставіць на першае месца нацыянальныя інтарэсы.

Ізраіль

2004 год. Катастрафічнае падводнае землетрасенне ў Індыйскім акіяне выклікала самае смяротнае цунамі ў свеце. 

Магнітуда землетрасення склала 9,1-9,3 бала. Гэта 2-3 па сіле землетрасенне за ўсю гісторыю назіранняў. Цунамі дасягнула берагоў Інданезіі, Шры-Ланкі, поўдня Індыі, Тайланда і іншых краін. 

Вышыня хваль перавышала 15 метраў. Цунамі прывяло да велізарных разбурэнняў і велізарнай колькасці загінулых людзей, нават у Порт-Элізабет, у Паўднёва-Афрыанскай Рэспубліцы, за 6900 км ад эпіцэнтра. 

Усяго загінула, па розных ацэнках, да 300 000 чалавек.

Інданэзія

2011 год. У музеі гісторыі Магілёва адбылася прэзентацыя царкоўнай кнігі “Часоўнік”.

Кніга была выдадзена ў магілёўскай праваслаўнай брацкай друкарні, якую заснаваў друкар Спірыдон Собаль пры Богаяўленскім манастыры ў 1773 годзе. Фаліянт быў набыты на інтэрнэт-аўкцыёне па ініцыятыве мінскага студэнта Андрэя Радкова за $500 і заняў дастойнае месца ў пастаяннай экспазіцыі музея.

Музей гісторыі Магілёва

У Шклоўскую калонію змясцілі беларуса-найміта, што ваяваў супраць Украіны

Вызвалены ў межах абмену з украінскага палону беларускі грамадзянін Максім Зязюльчык асуджаны ў Беларусі за найміцтва.

Як піша праваабарончая арганізацыя dissidentby, Украіна ў межах абмену ў 2024 годзе перадала Расіі грамадзяніна Беларусі Максіма Зязюльчыка, які ваяваў на баку РФ у складзе прыватнай вайсковай кампаніі «Рэдут». У палоне ён знаходзіўся з верасня 2022 года. Раней ва Украіне Зязюльчыка асудзілі як найміта да 10 гадоў пазбаўлення волі. 

У спіс для абмену з Расіяй палоннымі Максім Зязюльчык трапіў яшчэ вясной 2023-га. Зянон Пазняк прапаноўваў абмяняць яго на беларускіх палітвязняў. “Мне вельмі прыемна, што мяне не пакінулі на варагуючай тэрыторыі” – сказаў Зязюльчык пасля перадачы расіянам.

Пасля вяртання з палону і пры перасячэнні мяжы Беларусі ўвосень 2024 года Зязюльчыка затрымалі. У Беларусі ён быў асуджаны паводле арт. 356 (здрада дзяржаве) і 133 (найміцтва) Крымінальнага кодэксу. Судовы працэс праходзіў у закрытым рэжыме, а сама крымінальная справа засакрэчаная. Правааабронцам вядома, што прысуд склаў не менш за 10 гадоў пазбаўлення волі. Яго накіравалі адбываць пакаранне ў папраўчую калоні №17 у Шклоў.

Максім Зязюльчык – ураджэнец Рудзенска, што ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. На пачатак поўнамаштабнай вайны РФ супраць Украіны ён служыў у Беларусі ў войску па кантракце. Пра ЧВК «Рэдут» даведаўся ад камандзіра сваёй часткі і ў ліпені 2022 года паехаў у Тамбоў, дзе завербаваўся. Пасля трохдзённай падрыхтоўкі яго накіравалі ва Украіну. 19 верасня 2022 года Зезюльчык атрымаў раненне ў нагу і трапіў у палон. Украінскі бок заяўляў, што ён можа быць агентам КДБ.

Расійскі рух «Ветэраны Расіі» звярнуўся да беларускага дыктатара з просьбай аб памілаванні Зязюльчыка, называючы яго «добраахвотнікам СВА» і падкрэсліваючы, што ён нібыта выконваў абавязкі інструктара па медыцынскай падрыхтоўцы і быў узнагароджаны расійскім медалём «За адвагу». Амбасада РФ у Беларусі заявіла, што магчымасці “абароны” абмежаваныя яго грамадзянствам РБ, але яно будзе дамагацца зняцця абвінавачання па артыкуле «найміцтва».

Фотаздымак: Тэлеграм-канал СБУ