У Глускім раёне жыхары вёскі Вольніца зрабілі памятнае месца там, дзе калісьці стаяла праваслаўная царква.
Як піша тэлеграм-канал “Мястэчка Глуск”, у самым цэнтры вёскі Вольніца ў 1960-ыя гады, змагаючыся з рэлігіяй, камуністы знішчылі драўляную Пакроўскую царкву, пабудаваную ў 1844 годзе. Бажніца была цэнтрам духоўнага жыцця ўласна Вольніцы і навакольных вёсак.
Расійская імператрыца Марыя Аляксандраўна ў 1861 годзе нават ахвяравала царкве срэбраны крыж і іншыя каштоўныя царкоўныя рэчы.
Тыя, хто знішчаў царкву, не пашкадавалі і прыцаркоўныя могілкі, дзе па традыцыі хавалі, у тым ліку, святароў. Вяскоўцы кажуць, што каля трыццаці пахаванняў было там, хоць да нашых дзён дайшлі прозвішчы толькі сямі святароў. Усе пахаванні былі знішчаны каўшом экскаватара, а месца зарасло пустазеллем і хмызняком.
“Але знайшліся неабыякавыя людзі, якія не далі памяці знікнуць. Адзін з іх – Валянцін Іванавіч Палазняк. Ён расчышчаў царковішча ад хмызняку, знайшоў, выкапаў некалькі старых помнікаў. Яны і сёння стаяць тут на былым царковішчы” – распавядае тэлеграм-канал. А ў 2023 годзе на тым самым месцы, дзе некалі стаяла царква, вяскоўцы паставілі крыж.
У закрытым у 60-я гады ХХ стагоддзя храме ў вёсцы Вялікія Слаўні зноў пачалося царкоўнае жыццё.
Адабраўшы храм у вернікаў, камуністы перарабілі яго пад клуб, а потым так “нагаспадарылі” там, што і клуб прыйшлося зачыніць, а памяшканні сталі непрыдатнымі да знаходжання ў іх, а сам будынак аказаўся ў аварыйным стане. Пра гэта піша church.by.
І такая сітуацыя з царквой у вёсцы Вялікія Слаўні заставалася доўгія гады, але мясцовыя жыхары не здаваліся. У 2005 годзе будынак удалося вярнуць царкве, і людзі пачалі яго аднаўляць. Гэта заняло вялікі адрэзак часу, і толькі 21 лістапада 2025 года Храм Успення Божай Маці афіцыйна адкрылі і асвяцілі. А вернікі, якія прымалі актыўны ўдзел у яго аднаўленні, атрымалі спецыяльныя граматы з гэтай нагоды.
На адкрыццё адроджанай царквы прыязджаў архіепіскап Магілёўскі і Мсціслаўскі Сафроній.
Сустрэча кіраўніцтва Быхаўскага райвыканкама з маладымі спецыялістамі, накіраванымі на адпрацоўку, прайшла ў царкве. Дзяўчаты былі вымушаныя апрануць хусткі, пра рэлігійныя погляды маладых людзей, відаць, не пыталіся.
Традыцыйную сустрэчу мясцовай адміністрацыі з маладымі спецыялістамі прысвяцілі тэме сямейных каштоўнасцяў. “Падчас сустрэчы моладзь атрымала ўнікальную магчымасць абмеркаваць важныя жыццёвыя пытанні з кіраўніком раёна” – каментуе сустрэчу газета “Маяк Прыдняпроўя”. Гледзячы па фотаздымках сустрэчы, гэтай унікальнай магчымасцю маладыя спецыялісты не карысталіся – увесь час яны сядзелі моўчкі.
Звычайна падобныя сустрэчы з главамі раёнаў маюць на мэце распалажыць маладых спецыялістаў да таго, каб застацца пасля абавязковай адпрацоўкі. Гледзячы па рашэнні старшыні Быхаўскага райвыканкама правесці гэтае спатканне ў царкве, акрамя дапамогі вышэйшых сілаў, разлічваць асабліва ні на што не прыходзіцца.
На месцы магчымага будаўніцтва царквы Дабравешчання Найсвяцейшай Багародзіцы ў Пячэрскім лесапарку ў Магілёве, камітэт прыродных рэсурсаў выявіў дрэвы, высякаць якія забаронена.
Магілёўскі актывіст Дзмітрый Яўстратаў апублікаваў на старонцы “Магілёў і магілёўцы” ў Facebook адказ, атрыманы ад Магілёўскага абласнога камітэта прыродных рэсурсаў. На запыт Дзмітрыя Яўстратава праверыць законнасць вырубкі дрэваў у Пячэрскім лесапарку пад будаўніцтва новай царквы, у камітэце адказалі наступнае.
“Па выніках абследавання выяўлены факт наяўнасці такіх дрэваў, як дуба чарэшчатага, клёна востралістнага, ясеня звычайнага, ліпы, якія забаронены да выдалення ў межах ахоўнай зоны заказніка мясцовага значэння “Пячэрскі”.
У сувязі з гэтым, абласны камітэт прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя накіраваў у Магілёўскі гарвыканкам і аблвыканкам прапановы разглядзець іншае месца пад будаўніцтва царквы.
Храм Дабравешчання Найсвяцейшай Багародзіцы ў Пячэрскім лесапарку плануецца будаваць у межах ахоўнай зоны Пячэрскага лесапарку – пісалі mogilev.media. Гэта выклікала неаднзначную рэакцыю сярод жыхароў навакольных дамоў, збор подпісаў супраць будаўніцтва, якія, аднак, былі праігнараваныя горадабудаўнічым саветам пры Магілёўскім гарвыканкаме.
У Магілёве высекуць частку ахоўнай тэрыторыі ў Пячэрскім лесапарку дзеля будаўніцтва царквы Дабравешчання Найсвяцейшай Багародзіцы. Такое рашэнне было прынята на горадабудаўнічым савеце Магілёўскага гарвыканкама.
Інфармацыю пра вынікі грамадскага абмеркавання праекта будаўніцтва царквы напісаў у папулярнай групе “Магілёў – горад, які быў…” у Facebook карыстальнік Сяргей Шышкоў. Паводле яго слоў, большасцю галасоў – 6 з 11 – на пасяджэнні горадабудаўнічага савета было прынята рашэнне аб пачатку будаўніцтва.
“Віншую вас, з Пячэрскам у яго першапачатковым, першародным выглядзе можна развітацца” – эмацыйна пракаментаваў гэтую падзею карыстальнік – “У добраўпарадкаванні тэрыторыі горад не зацікаўлены. Зацікаўлены толькі ў інвестарах і будаўніцтве. Так што гэта толькі пачатак. Леса ў нас дастаткова. А вось мецаў для будаўніцтва не хапае”.
Паводле слоў Сяргея Шышкова, на пасяджэнні горадабудаўнічага савета былі агучаныя лічбы – колькі гараджан выказаліся за будаўніцтва царквы, колькі супраць. Галасоў “за” аказаліся тысячы, тады як “супраць” налічылі ўсяго 180 подпісаў. “317 жа подпісаў толькі жыхароў бліжэйшых дамоў да ўліку прынятыя не былі” – заўважае карыстальнік. Вялікую колькасць галасоў за будаўніцтва царквы пацвярджае іншы ўдзельнік групы “Магілёў – горад, які быў…” Ігар Санташоў, каментуючы, што яшчэ з восені ва ўсіх магілёўскіх храмах збіралі подпісы за будаўніцтва царквы Дабравешчання Найсвяцейшай Багародзіцы.
Нагадаем, што на ахоўнай тэрыторыі Пячэрскага лесапарку плануюць узвесці храм, дом кліру, гаспадарчыя будынкі, дзіцячую пляцоўку і паркоўку. Дзеля гэтага частка лесапарку будзе знішчаная.
У Магілёве грамадства ўсхвалявалася: ў Пячэрскім лесапарку хочуць высекчы частку ахоўнай тэрыторыі дзеля будаўніцтва новага царкоўнага комплексу. Праект ужо вынесены на грамадскае абмеркаванне, і выклікае спрэчкі паміж уладамі, жыхарамі і экалагічнымі актывістамі.
Што плануюць пабудаваць
На ахоўнай тэрыторыі Пячэрскага лесапарку плануюць узвесці храм Дабравешчання Найсвяцейшай Багародзіцы, дом кліру, гаспадарчыя будынкі, дзіцячую пляцоўку і паркоўку. Паводле праекта, тэрыторыя вакол будзе ўпарадкаваная, што, на думку распрацоўшчыкаў, павінна прыцягнуць турыстаў і палепшыць інфраструктуру.
Рэакцыя грамадскасці
Жыхары горада і экалагічныя актывісты негатыўна ўспрынялі навіну. Асноўная прэтэнзія – знішчэнне часткі ахоўнай зялёнай зоны, якая важная для экалогіі і адпачынку гараджан. Улічваючы агульнае скарачэнне зялёных тэрыторый у Магілёве, праект выклікаў хвалю абурэння.
Вось, напрыклад, як адрэагавалі ўдзельнікі самага папулярнага гарадскога пабліка на Facebook – суполкі “Магілёў – горад, які быў…”:
“А вот и ещё одна плохая новость для Могилёва. Всё не знали как подойти к Печерску, но по итогу придумали! За счёт РПЦ! Начнут с “края” Печерска (да, это место ещё не полноценный Печерский лесопарк, а берёзовая рощица, но сути не меняет, ведь это шикарные природные места).”
“Парк должен быть парком. Для строительства храма можно найти другое место. В Могилеве уже не осталось настоящих скверов и парков. НА Подниколье настоящий парк будет еще не скоро, да, и добраться к нему сложно.”
Месца меркаванага будаўніцтва царквы. Крыніца: Yandex.maps
“Вырубают все ,что только можно,везде. При этом сами селятся за городом,чтобы и птички,и бабочки,и деревья. Подниколье превратили в пустырь,выложенный плиткой-и всех уверяют,что стало необыкновенно красиво. Вы ещё вместо деревьев понаставьте пластиковые,в лампочках-и будет ЩАСТЕ,вот уж правда! Могилев-единственный город,где упорно и,надо заметить,успешно борются с парками. Ведь нет ни одного.”
Сярод заўваг ад грамадскасці гучыць таксама вельмі простае пытанне: навошта будаваць храм менавіта тут, калі недалёка ўжо знаходзіцца адна праваслаўная царква – Серафімаўская?
Афіцыйная пазіцыя
Улады заяўляюць, што новая забудова прынясе “сацыяльную і культурную каштоўнасць”, а страты прыроднага асяроддзя будуць мінімізаваныя. У рамках грамадскага абмеркавання кожны жадаючы можа выказаць свае заўвагі і прапановы.
Што гаворыць заканадаўства
Тэрыторыя, якая адводзіцца пад будаўніцтва, уваходзіць у ахоўную зону Пячэрскага лесапарка. Паводле заканадаўства, на ахоўных тэрыторыях будаўніцтва дазволенае, але забароненая вырубка дрэваў. Выглядае, што прадстаўнікі гарвыканкама, якія прымалі падобны праект да разгляду, сціпла замоўчваюць той факт, што запланаванае будаўніцтва можа прывесці да парушэння прыродаахоўнага заканадаўства.
Што далей
Грамадскае абмеркаванне працягнецца да 9 мая. Канчатковае рашэнне будзе прынята пасля разгляду ўсіх заўваг.
З канцэпцыяй новай пабудовы можна пазнаёміцца тут.
