Увечары 23 чэрвеня мужчына 1996 года нараджэння, жыхар Бабруйска, трапіў у лякарню з апёкамі полымем 16% цела.
Як высветлілася, мужчына знаходзіўся ў гасцях у знаёмага на тэрыторыі прыватнага дома, атрымаўшы апёкі полымем ад таго, што на ім загарэлася адзенне пры распальванні мангала з выкарыстаннем спецыяльнай вадкасці для распальвання. Брыгадай хуткай медыцынскай дапамогі пацярпелы быў шпіталізаваны – паведамляе міністэрства па надзвычайных сітуацыях.
Прычым гэты выпадак з’яўляецца ўжо другім у Магілёўскай вобласці на гэтым тыдні. Пра падобны няшчасны выпадак, які здарыўся ў Горках ўжо пісалі mogilev.media. Адбываліся гэтыя здарэнні ў самы разгар шашлычнага сезона.
Сёння а 15-ай гадзіне ў магілёўскім музеі імя В. Бялыніцкага-Бірулі пройдзе арт-лекторыум “Зразумелае мастацтва”, прысвечаны японскай гравюры ХІХ стагоддзя укіё-э.
Падчас лекцыі ўдзельнікі даведаюцца, у чым унікальнасць і непаўторнасць гравюры укіё-э, які ўплыў яна аказала на мастацкую культуру Еўропы і як сёння ўплывае на сучаснае мастацтва – распавялі “Магілёўскім ведамасцям” ва ўстанове культуры.
У рамках мерапрыемства можна будзе даведацца пра творчасць і лёс вядомых японскіх мастакоў – Кацусіка Хакусай, Анда Хірасігэ і іншых.
Новы фантан у Тэатральным скверы ў Магілёве ўжо практычна гатовы. Не хапае толькі сюрпрыза, пра які нядаўна пісалі mogilev.media
Нагадаем, што фантан плануецца ўпрыгожыць новым творам магілёўца, скульптара Андрэя Вараб’ёва. Вядома, што яго праца будзе прысвечана тэме кахання, але падрабязнасці пакуль не раскрываюцца, каб захаваць інтрыгу.
Паводле непацверджанай інфармацыі, якую перадае Reuters спасылаючыся на неназваную крыніцу ў расійскай арміі, байцы “Вагнера” ўзялі пад кантроль ваенныя аб’екты ў горадзе Варонеж, які знаходзіцца прыкладна ў 500 кіламетрах на поўдзень ад Масквы.” Агенцтва Reuters папярэджвае, што яно не змагло незалежна пацвердзіць гэтыя дадзеныя.
Звязаны з ПВК “Вагнер” Тэлеграм-канал перадае, што ў Варонежскай вобласці 180 расейскіх вайскоўцаў і сілавікоў адмовіліся перашкаджаць дзеянням вагнераўцаў і склалі зброю. На загалоўным фота – памежны пераход Бугаёўка ў Варонежскай вобласці. У СМІ таксама паяўляліся паведамленні пра пераход на бок ПВК “Вагнер” некаторых вайсковых падраздзяленняў расійскай арміі.
Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін выступіў з экстранным зваротам, у якім заявіў пра загад вайсковаму камандаванню аб нейтралізацыі лідараў мецяжа. Дзеянні арганізатараў мецяжа ён назваў здрадніцкімі і “ударам у спіну”. Цікава, што ў пяціхвілінным звароце не былі названы канкрэтныя прозвішчы, гэтаксама як не прагучала прамой падтрымкі ў адрас міністра абароны РФ Шайгу і начальніга Генеральнага штаба Герасімава.
Чытачы mogilev.media паведамляюць, што ўжо некалькі дзён не працуе знакаміты і шматпакутны гарадскі гадзіннік насупраць драмтэатра ў Магілёве.
У студзені гэтага года механічны гадзіннік у доме на Тэатральнай плошчы замянілі на электронны – паведамлялі mogilev.media, і ён адразу пачаў даваць збоі. Прычым, нагадаем, што сам механічны гадзіннік і не быў паламаны, а спыніўся з-за палітычнага звальнення майстра Генадзя Галоўчыка.
Калі механічны гадзіннік быў створаны ўласнаручна Галоўчыкам і абслугоўваўся асабіста ім у адзіночку, то над новым электронным механізмам гадзінніка тры тыдні працавала брыгада з 15 чалавек. У яго з’явіўся новы “галоўны гадзіннікавы майстар” – Андрэй Дубровін.
1241 год. Манголы пацярпелі першую паразу ў Цэнтральнай Еўропе.
Пасля заваявання Паўночнага Кітая, Сярэдняй Азіі, Закаўказзя і Русі манголы, якія накіраваліся праз Карпаты ў Цэнтральную Еўропу, пацярпелі першую паразу.
У Маравіі войска царэвіча Байдара, якое абложвала горад-крэпасць Оламаўц, было цалкам разгромлена гарнізонам, які раптам выйшаў за сцены крэпасці пад камандаваннем чэшскага ваяводы Яраслава.
Натыкнуўшыся на супраціў у Польшчы і Чэхіі, манголы працягнулі нашэсце ў паўднёвым кірунку і да пачатку 1242 года выйшлі да Адрыятыкі. Заходнюю Еўропу ўжо ахапіла паніка, але нечакана захопнікі былі адкліканы ў родныя стэпы ў сувязі са смерцю ў сталіцы Чынгізідаў Каракаруме вялікага хана Угедэя.
1404 год. Смаленск вярнуўся ў склад Вялікага Княства Літоўскага.
Горад вядомы з 863 года, цэнтр смаленскіх крывічоў.
У 1230 годзе трапіў пад уплыў Полацкага княства. Буйны цэнтр беларускага летапісання.
У 1401-1404 гадах горад выйшаў з-пад апекі ВКЛ. Пасля вяртання ў ВКЛ, паводле некаторых звестак, Вітаўт даў месту прывілей на Магдэбургскае права (калі гэтая інфармацыя праўдзівая, то атрымліваецца, што Смаленск уваходзіць у першую пяцёрку беларускіх магдэбургскіх гарадоў), у другі раз такое права атрымаў 4 лістапада 1611 года. 15 ліпеня 1410 года смаленскія харугвы ўдзельнічалі ў Грунвальдскай бітве.
У 1508-1514, 1611-1654 гадах – сталіца Смаленскага ваяводства.
Герб Смаленскага ваяводства.
1777 год. Нарадзіўся Ян Ходзька (1777-1851).
Пісьменнік, публіцыст, грамадскі дзеяч, масон, удзельнік паўстання 1830-1831 гадоў.
Старшыня Галоўнага цывільнага суда ў Мінску, суарганізатар масонскіх лож у Мінску і Вільні.
Выступаў за пашырэнне адукацыі сярод народа. Ганаровы член Віленскага ўніверсітэта, інспектар школ Віленскай, Магілёўскай і Віцебскай губерняў.
Па палітычных матывах і за ўдзел у паўстанні арыштоўваўся ў 1826, 1830 гадах. Быў вязнем Петрапаўлаўскай крэпасці, сасланы ў Сібір.
Аўтар п’ес, камедый, мемуараў, прац па гісторыі Міншчыны.
1796 год. Нарадзіўся Ян Чачот (1796-1847).
Беларускі і польскі паэт і фалькларыст, мовазнавец. Філамат, філарэт, сябра А. Міцкевіча, Т. Зана, І. Дамейкі. За нацыянальна-рэвалюцыйную дзейнасць сасланы на Урал. Выдаў 6 зборнікаў сабраных ім каля тысячы аўтэнтычных беларускіх народных песень у перакладзе на польскую мову і ў арыгінале.
Упершыню паставіў пытанне аб прынцыпах будучага «крывіцкага» правапісу, зрабіў спробу ўнармавання беларускай граматыкі. Беларускую мову называў «славянакрывіцкай мовай», шырока выкарыстоўваў выраз «Белая Русь». Аўтар шматлікіх песень, 22 з якіх (болей, чым на словы любога іншага аўтара) пакладзены на музыку С. Манюшкам.
Памёр 11(23) жніўня 1847 года.
Я. Чачот перад смерцю.
1812 год. А 2:00 гадзіне з пераправай праз Нёман французскіх войск пачалася вайна з Расіяй – вайна 1812 года.
На тэрыторыі Беларусі яна пераўтварылася ў сапраўдную грамадзянскую.
За два дні да гэтай падзеі перад войскамі зачыталі загад Напалеона, у якім ён падкрэсліваў, што вядзе вайну дзеля аднаўлення Польшчы ў межах 1772 года.
У вайне загінулі ў баях, ад голаду, разрухі мільён беларусаў – кожны чацвёрты. На месцах значных баёў гэтай вайны ўсталяваны помнікі, у тым ліку ў Віцебску, Полацку, Клясціцах, Брэсце, Пінску.
Пад Магілёвам у 1912 годзе пабудавана мемарыяльная капліца ў памяць аб бітве пад Салтанаўкай 23 ліпеня 1812 года.
Адной з самых знакамітых у свеце бітвай гэтай вайны стала бітва 29 лістапада 1812 года на Бярэзіне пад Барысавам, дзе каля вёсак Студзёнка і Брылі загінула значная частка арміі Напалеона. Бітва пакінула моцны адбітак у грамадскай свядомасці французаў, якія да гэтага часу ўжываюць слова «Бярэзіна» як метафару поўнага правалу або катастрофы.
М. Самакіш. Подзвіг салдат Раеўскага пад Салтанаўкай, 1912.
1834 год. Памер Людвік Тадэвуш Замбжыцкі (1803-1834).
Адзін з кіраўнікоў паўстання 1830-1831 гадоў. Стрыечны брат мастака В. Ваньковіча.
За гераізм адзначаны залатым крыжам «Віртуці Мілітары».
У Францыі стаў сузаснавальнікам Таварыства літоўскіх і рускіх зямель, Літоўскага ваеннага камітэта. Пахаваны на парыжскіх могілках Манмартр.
1900 год. Нарадзіўся Кузьма Чорны (Мікалай Раманоўскі, 1900-1944).
Беларускі пісьменнік.
Аўтар шэрагу кніг апавяданняў, п’ес, раманаў, гумарыстычных твораў.
У шэрагу твораў імкнуўся стварыць «тыпы, якія носяць беларускія імёны» і «павінны стаць абагульненымі вобразамі, зразумелымі ўсім нацыянальнасцям».
Перакладчык асобных твораў А. Пушкіна, М. Гогаля, А. Астроўскага і іншых.
Пэўныя яго творы інсцэнізаваны і экранізаваны, як, напрыклад, фільм «Ноч пры дарозе».
У 1938-1939 гадах знаходзіўся ў турме НКУС.Следчыя рэгулярна катавалі вязня. Змардаваны душой і целам, пісьменнік быў вызвалены 8 чэрвеня 1939 года.
У 1941-1944 гадах знаходзіўся ў эвакуацыі, пераважна ў Маскве. У верасні 1944 года вярнуўся ў Мінск, працаваў у рэдакцыі часопіса «Беларусь».
Памёр ад інсульту 22 лістапада 1944 года.
1907 год. У в. Восаў (зараз – Клічаўскі раён) нарадзіўся Язэп Зазека (1907-1977).
Беларускі пісьменнік, навуковец, педагог. Кандыдат філалагічных навук.
Працаваў намеснікам дырэктара Беластоцкага, Мінскага педінстытутаў, загадчыкам кафедры ў Адэскім універсітэце, дацэнтам БДУ.
Аўтар зборнікаў апавяданняў, нарысаў, кніг для дзяцей, прац пра беларускі фальклор. Укладальнік зборнікаў партызанскай творчасці.
1941 год. Магілёў стаў часовай сталіцай БССР (24 чэрвеня-3 ліпеня).
Сюды пераехалі ЦК КПБ, СНК БССР, штаб Заходняга фронту. Пачалося фарміраванне народнага апалчэння, эвакуацыя насельніцтва, абсталявання прадпрыемстваў, культурных каштоўнасцей.
З 25 чэрвеня па 14 ліпеня 1941 года з горада адпраўлена на Усход 935 вагонаў з матэрыяльнымі каштоўнасцямі. Падчас эвакуацыі быў страчаны Крыж Еўфрасінні Полацкай.
Фота з архіва Д. Лісоўскага. Магілёў ў ліпені 1941 года.
1941 год. Утворана Савецкае інфармбюро (Савінфармбюро).
Утворана з мэтай асвятлення міжнародных падзей, ваеннай абстаноўкі на франтах, жыцця краіны, знешнепалітычнай прапаганды.
Усяго за вайну прагучала болей за 2 000 франтавых зводак і падрыхтавана 135 000 артыкулаў у бюлетэні амбасад і місій, замежныя газеты, часопісы, радыёстанцыі. Апошняя зводка выйшла 5 мая 1945 года, калі Юрый Левітан паведаміў: “Прыём пленных нямецкіх салдат на ўсіх франтах скончаны”.
1945 год. У Маскве адбыўся Парад Перамогі.
А 10:00 раніцы маршал Г. Жукаў выехаў на белым кані на Красную плошчу. Камандуючы парадам, ураджэнец Беларусі, маршал К. Ракасоўскі прадставіў Жукаву рапарт, а потым яны разам пачалі аб’езд войскаў.
Падчас параду ліў дождж, што добра відаць на кінахроніцы. У парадзе прынялі ўдзел зводныя палкі 10 франтоў, наркаматаў абароны, ВМФ, ваенна-навучальных устаноў і войскаў Маскоўскага гарнізона. У склад палкоў уваходзілі Героі Савецкага Саюза, кавалеры ордэнаў Славы, праслаўленыя снайперы і найбольш гераічныя ордэнаносцы. Прадстаўлены былі ўсе роды войскаў. Быў прадстаўлены Чырвоны сцяг Перамогі, які быў узняты над рэйхстагам.
Спецыяльная зводная калона несла апушчаныя да зямлі 200 сцягоў разгромленых нямецка-фашысцкіх войскаў. Пад барабанны грукат гэтыя сцягі былі кінуты да падножжа Маўзалея Леніна.
1947 год. Упершыню быў афіцыйна зафіксаваны НЛА.
Амерыканскі летчык Кенет Арнольд убачыў у паветры 10 дыскападобных аб’ектаў, якія ляцелі шыхтам з хуткасцю каля 2000 км/г. З таго часу фіксуюцца сотні нзіранняў, з’яўленняў НЛА.
Першым афіцыйным паведамленнем пра НЛА над Беларуссю стаў рэпартаж “Роўна ў 4.10” у газеце “Труд” ад 30 студзеня 1985 года. Тады праз нашу краіну ляцеў рэйс № 8352 Тбілісі – Растоў – Талін на самалёце ТУ-134А і а 4:10 ранку, калі да Мінска заставалася 120 км, экіпаж сутыкнуўся з НЛА. Яго бачылі і пасажыры.
Да гэтагу часу існуюць розныя гіпотэзы і меркаванні наконт НЛА. Феноменам займаецца накірунак даследаванняў – уфалогія.
Малюнак НЛА. Эскіз паводле летчыка Ю. Кабачнікава.
1958 год. Нарадзіўся Канстанцін Красоўскі (1958-2021).
Беларускі дэмограф, доктар геаграфічных навук, прафесар.
Заснавальнік брэсцкай навуковай школы геадэмаграфіі. Працаваў дэканам геаграфічнага факультэта, першым прарэктарам Брэсцкага дзяржуніверсітэта.
Аўтар больш за 180 навуковых прац па дэмаграфіі, рассяленні насельніцтва і яго структуры, міграцыях.
1977 год. У Бабруйску адбыліся замаразкі.
Зафіксаваны своеасаблівы рэкорд – самыя познія ў Магілёўскай вобласці замаразкі за ўсю гісторыю назіранняў.
1989 год. У Вільнюсе пачаўся I Устаноўчы з’езд БНФ «Адраджэнне» (24-25 чэрвеня).
БНФ – грамадска-палітычны рух за пераўтварэнне грамадства і адраджэнне беларускай нацыі на прынцыпах дэмакратыі і гуманізму, развіццё культуры, за фактычную дзяржаўную незалежнасць Беларусі.
Аргкамітэт БНФ быў створаны 19 кастрычніка 1988 года па прапанове З. Пазняка. У Вярхоўным Савеце БССР была сфарміравана фракцыя БНФ. А ў 1993 годзе створана партыя БНФ.
Грамадскае аб’яднанне БНФ “Адраджэньне“ ліквідавана 10 лістапада 2021 года Вярхоўным судом Беларусі.
Структурныя падраздзяленні БНФ існавалі ў шматлікіх гарадах і раёнах краіны, выдаваліся газеты, бюлетэні. У Магілёве выдаваліся газеты «Абуджэньне», «Ратуша» з дадаткамі «Шклоўскія навіны», «Дэмакратычны Бабруйск», «Панарама» (Глуск), «Сумленне» (Асіповічы), «Паходня» (Бялынічы), «Бацькаўшчына» (Бабруйск), «Крычаўскiя навiны», «Край Вашчылы» (Крычаў), «Веснiк Слаўгарада» і інш.
Галадаючыя дэпутаты апазіцыі БНФ у Вярхоўным Савеце, 11 красавіка 1995 года.
2021 год. У Магілёве зарэгістравана тэмпература паветра +37°C.
Рэкордная тэмпература за ўсю гісторыю метэаназіранняў. Да гэтага рэкордам у Магілёве было +36,8°C у 2010 годзе.
Імклівае развіццё падзей вакол мецяжа Яўгена Прыгожына і ПВК “Вагнер” супраць расійскага Міністэрства абароны пачалося ўвечары 23 чэрвеня. Прадстаўнікі ПВК і сам уласнік кампаніі Прыгожын заявілі, што Міністэрства абароны РФ нанеслі ўдар па аднаму з лагераў вагнераўцаў, пасля чаго Прыгожын паведаміў пра пачатак руху на Растоў.
Генеральны пракурор Расійскай Федэрацыі заявіў пра завядзенне крымінальнай справы супраць Яўгена Прыгожына “у сувязі са спробай арганізацыі ўзброенага мецяжу”. Раніцай 24 чэрвеня калона вайсковай тэхнікі ПВК “Вагнер” увайшла ў Растоў і ўзяла пад свой кантроль Штаб Паўднёвай Ваеннай Акругі, аддзел паліцыі, будынкі МУС, ФCБ і адміністрацыю Растова.
У штабе Паўднёвай Ваеннай Акругі Прыгожын сустрэўся з намеснікам міністра абароны РФ генерал-палкоўнікам Юнус-Бекам Еўкуравым і намеснікам начальнікам Генштаба РФ Уладзімірам Аляксеевым. Падчас гэтай сустрэчы ён заявіў, што “Вагнер” збіў ужо тры верталёты расійскай арміі, што спрабавалі нанесці ўдары па калоне вагнераўцаў. Таксама ён паведаміў, што ПВК “Вагнер” будуць знаходзіцца ў Растове і блакаваць горад, пакуль да іх не прыйдзе начальнік Генштаба РФ Герасімаў. Калі ён адмовіцца размаўляць з вагнераўцамі, Прыгожын прыгразіў, што ПВК «пойдзе на Маскву».
Характэрна, што намеснік міністра абароны РФ генерал-палкоўнік Еўкура і намеснік начальніка Генштаба РФ Уладзімір Аляксееў падчас сустрэчы з Прыгожыным былі без зброі (на загалоўным фота), тады як заснавальнік ПВК – з аўтаматам.
На бягучы момант вядома, што расійскія сілавікі ў Санкт-Пецярбургу прыйшлі з вобшукамі ў “Вагнер цэнтр” – галоўны штаб прыватнай ваеннай кампаніі. Паведамляецца таксама, што калона бронетэхнікі рушыць у бок Масквы, але пакуль не вядома, каму яна належыць. У 9:00 чакаецца экстранны зварот прэзідэнта РФ Уладзіміра Пуціна да грамадзян Расіі.
Менахем-Мендл, Леві і Міхаіл разам з блізкімі сваякамі прыехалі ў Клімавічы, каб пабыць на магілах сваіх дзядоў і прадзедаў.
У Клімавічы наведаліся рабін Менахем-Мендл Альпяровіч з Магілёва, рабін Леві Камянецкі з Томска і Міхаіл Шагалаў з Масквы. Мужчынаў паміж сабой аб’ядноўвае не толькі сяброўства, але і агульныя карані, бо ва ўсіх продкі жылі ў Клімавічах і пахаваныя на мясцовых яўрэйскіх могілках.
Менахем-Мендл Альпяровіч і Леві Камянецкі – далёкія сваякі. У іх агульны прапрадзед Мардэхай Пэўзнер, які быў адным з сябраў абшчыны Хабад у Клімавічах. Пэўзнер набыў шырокую вядомасць як выдумшчык нігуноў, некаторыя з якіх пад назвай «Мелодыі Клімавічаў» захаваліся і ўзнаўляюцца дагэтуль.
Госці горада разам з прадстаўніком грамадскай арганізацыі «Магілёўская габрэйская абшчына» Ідай Шэндэровіч спачатку наведаліся на магілы продкаў, каб дасканала вывучыць мацэвы, а пасля прайшліся па вуліцы Пралетарскай, на якой некалі пражывала шмат яўрэяў.
Акрамя таго сямейная дэлегацыя пабывалі каля памятнага знака, які быў усталяваны на месцы масавага растрэлу яўрэяў у 1941 годзе. Прычым дзеці паклалі на магільную пліту каменьчыкі, што згодна яўрэйскай традыцыі, сведчыць пра памяць аб продках – паведамляе раённая клімавіцкая газета “Родная ніва”.
Адзначым, што Клімавічы ў ХІХ – пачатку ХХ стагоддзя з’яўляліся адным з цэнтраў Любавіцкага хасідызму – рэлігійнага кірунку, які да гэтага часу застаецца адной з найбольш шматлікіх плыняў у юдаізме (Хабат).
У мястэчку, якое яўрэі называлі Клімэвіч жылі нашчадкі сям’і заснавальніка Хабата Шнэура Залмана (Шнэйрсана) з Ляд і яго паслядоўнікі. З Клімавічаў бяруць пачатак карані многіх вядомых рэлігійных дзеячаў, якія жывуць зараз у розных краінах свету.
Адпаведны сацыяльны стандарт ёсць, але асвятлення па вёсках Магілёўскага рэгіёна няма, як і няма на яго грошай.
У вёсках шматлікіх сельскіх саветаў Магілёўшчыны летам – з 1 чэрвеня па 31 жніўня – цалкам адсутнічае асвятленне вуліц у вячэрні і начны час, паведамляюць мясцовыя жыхары, чытачы mogilev.media. Такая сітуацыя паўтараецца з года ў год і, верагодна, прымае сістэматычны характар.
Пры зваротах на “гарачую лінію”, у дыспетчарскія службы, у арганізацыях райэнэрга нам сказалі, што адключэнне вулічнага асвятлення ноччу – не іх ініцыятыва, а рашэнне мясцовых уладаў. Сельскія выканкамы пры гэтым падцвярджаюць факт прыняцця такога рашэння.
Пра падобную сітуацыю, толькі на тэрыторыі Лагойскага раёна, яшчэ тры гады назад пісала “Звязда”. Газета тады паведамляла, што летам адключалі вулічнае асвятленне дзеля эканоміі сродкаў па рашэнні райвыканкама. Але рашэнне ўлады было прызнана Генеральнай пракуратурай парушэннем заканадаўства.
Як паведамляла пракуратура, у выніку адключэння асвятлення эканомія была нязначная – у Мінскім раёне, напрыклад, удалося сэканоміць толькі 6,2% ад фактычных затрат.
Разам з тым, такая сітуацыя з асвятленнем негатыўным чынам паўплывае на крымінагенную абстаноўку, колькасць правапарушэнняў. Нязначная эканомія сродкаў непараўнальная з затратамі на раскрыццё правапарушэнняў і злачынстваў, лячэнне і рэабілітацыю пацярпелых, кампенсацыю страт у сувязі з атрыманымі грамадзянамі траўмамі.
Наконт эканоміі спецыялісты падказваюць іншае выйсце: калі фінансавання на асвятленне вуліц не хапае, неабходна распрацаваць і зацвердзіць праграму па эканоміі, а недахоп сродкаў перакрываць за кошт дзейных мерапрыемстваў па эканоміі энергазатрат, а не элементарнага адключэння. Гэта прамы абавязак сельвыканкамаў – арганізаваць асвятленне вуліц, што дакладна прапісана ў артыкуле 43 Закона “Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні ў Рэспубліцы Беларусь”.
Нагадаем, што ў краіне дзейнічаюць пэўныя мінімальныя дзяржаўныя стандарты, да якіх адносіцца і ўдзельная вага асветленых вуліц – не менш як 80% ад агульнай колькасці іх у населеным пункце.
