Category: Навіны

Верагоднасць 99,7% – навукоўцы знайшлі прыкметы пазазямнога жыцця

Навіна ад

Навукоўцы Кембрыджскага ўніверсітэта знайшлі “самыя важкія доказы” існавання жыцця на далёкай планеце за ўсю гісторыю назіранняў – піша ВВС. 

У атмасферы планеты K2-18b, што знаходзіцца ў 120 светлавых гадах ад нас, каманда даследчыкаў лабараторыі Інстытута астраноміі Кембрыджскага ўніверсітэта на чале з прафесарам Ніку Мадхусудханам выявіла сляды злучэнняў серы, якія ўтвараюцца на Зямлі толькі ў біялагічных працэсах. Даследчыкі патлумачылі, аднак, што назіранняў, зробленых да гэтага часу, недастаткова, каб канчаткова заявіць пра адкрыццё пазазямнога жыцця.

Для гэтага даследчыкі павінны быць на 99,99999% упэўнены, што іх вынікі правільныя, а не выпадковасць. На навуковым жаргоне гэта называецца як “вынік пяці сігм”.

Вынікі назіранняў за планетай K2-18b складаюць толькі тры сігмы, то бок – 99,7%. Што гучыць шмат, але гэтага ўсё роўна недастаткова, каб пераканаць навуковую супольнасць.

пазазямное жыццё

Для назірання за K2-18b навукоўцы выкарыстоўвалі касмічны тэлескоп Джэймса Уэба (JWST). Калі планета праходзіла перад сваёй бацькоўскай зоркай, яны глядзелі на асветлены спектр яе атмасферы. Прыбор сярэдняга інфрачырвонага дыяпазону MIRI паказаў магчымую прысутнасць дыметыласульфіду (DMS) або дыметылдысульфіду (DMDS) – злучэнняў, якія на Зямлі выпрацоўваюцца толькі марскім фітапланктонам і бактэрыямі.

Прычым у атмасферы K2-18b канцэнтрацыя гэтых злучэнняў у тысячы разоў большая, чым на Зямлі. Гэта азначае, што калі такія газы насамрэч выпрацоўваюцца толькі жывымі арганізмамі, то на гэтай планеце не проста ёсць жыццё – а яна проста кішыць жыццём.

Але нават калі каманда Кембрыджа атрымае вынік пяці сігм, гэта не будзе канчатковым доказам таго, што жыццё існуе на планеце, паводле прафесара Кэтрын Хейманс з Эдынбургскага ўніверсітэта і Каралеўскага астранома Шатландыі, якая не належыць ад даследчай групы.

– Нават з такой упэўненасцю ўсё яшчэ застаецца пытанне аб паходжанні гэтага газу. – сказала яна – На Зямлі ён выпрацоўваецца мікраарганізмамі ў акіяне, але нават з дасканалымі дадзенымі мы не можам з упэўненасцю сказаць, што гэта біялагічнае паходжанне ў іншапланетным свеце, таму што ў Сусвеце адбываецца мноства дзіўных рэчаў, і мы не ведаем, якая іншая геалагічная актыўнасць можа адбывацца на гэтай планеце.

Выява ілюстрацыйная, з адкрытых крыніц

Лопасць вятрака сарвала стыхіяй пад Магілёвам, загарэўся лес

Навіна ад

Моцны вецер, які абрынуўся ўчора на Магілёўшчыну, прывёў да пашкоджанняў у шэрагу раёнаў. У Магілёўскім раёне парывам ветру адарвала лопасць ветрагенератара, якая ўпала на электрападстанцыю. У выніку кароткага замыкання ўспыхнула сухая трава на ўчастку каля падстанцыі – паведамілі ў Магілёўскім лесагаспадарчым аб’яднанні. 

Пажар распаўсюдзіўся на бліжэйшы лес. У выніку тушыць агонь ляснікам дапамагалі разлікі МНС.

Фота: Магілёўскае дзяржаўнае вытворчае лесагаспадарчае аб’яднанне

На Магілёўшчыне пачалі адключаць ацяпленне

Навіна ад

У раёнах Магілёўскай вобласці пачалі адключаць ацяпленне ва ўсіх установах. Так, ацяпляльны сезон афіцыйна завяршыўся ў Крычаве, Кіраўску, Бабруйску, Касцюковічах і іншых гарадах рэгіёна. Сёння па Беларусі чакаецца па-летняму цёпла, сіноптыкі прагназуюць да +22 +28°С. Заўтра чакаецца да +27 градусаў цяпла.

Фота ілюстрацыйнае

Бывший советский политзек из Бобруйска: война делает из человека зверя

Навіна ад

Михаил Кукобака – уроженец Бобруйска, советский диссидент и правозащитник, долгое время живущий в Москве, в преддверии 80-летия окончания Второй мировой войны в Европе сравнил ее с нынешней российско-украинской войной.

Война отразилась на Михаиле Кукобаке непосредственно. Во время советско-финской войны он потерял отца. Во время немецко-советской – мать ушла в партизаны, умерла от ран в 1946 году. 10-летний Миша стал сиротой и воспитывался в детдоме. Возможно, именно звериный лик войны, несущей неимоверные страдания людям, на всю жизнь сделал ему прививку от победобесия, насаждаемого ныне в Беларуси и России. Своими мыслями он поделился вечером 15 апреля 2025 года в Фейсбуке.

“1945-2025г. Всем приготовиться! Скоро юбилей плясок на костях. 

Как-то, знакомясь с эпизодами последней мировой войны, наткнулся на необычное стихотворение одного русскоязычного автора – солдата, храбро воевавшего, но не получившего награды, причитающейся ему, по нормам того времени. Цитирую:

 

«Мой товарищ, в смертельной агонии

Не зови понапрасну друзей.

Дай-ка лучше согрею ладони я

Над дымящейся кровью твоей.

Ты не плачь, не стони, ты не маленький,

Ты не ранен, ты просто убит.

Дай на память сниму с тебя валенки.

Нам ещё наступать предстоит».

 

Этот стих показали поэтессе Ольге Берггольц и спросили

– Мог ли человек в здравом уме написать такое? – На что она ответила: «Не берусь судить о здоровье этого человека, но я бы многое отдала, чтобы суметь найти подобные строчки».

Как известно, Берггольц  работала в отделе пропаганды журналисткой в блокированном Ленинграде. Её пайка хлеба и обеспечение были лучше, чем у рабочих и пенсионеров. Но она знала, не только по милицейским отчетам, как война расчеловечивала людей. Голод и безысходность превращали человека в зверя. Людоедства, убийства из-за куска хлеба, карточек – были не редким явлением” – пишет Михаил Кукобака.

Далее он сравнивает прошедшую войну с той, которую Россия начала и ведет против Украины. Виновника нынешней войны – Владимира Путина, Кукобака не называет, но спутать нынешнего президента РФ, зная контекст, с кем-то другим очень сложно.

“Сегодня голода нет. Но любитель «традиций» деморализовал целую страну – Россию. Он приучает (и заставляет) убивать людей в соседней стране за деньги, за погашение ипотеки. Он приучает народ к «традициям» средневековья, превращает человека в зверя. Имя его в ордере на арест, выданном Международным Уголовным Судом в Гааге” – пишет наш земляк.

Правозащитник из Бобруйска

Стоит напомнить, что в 1968 году Михаил Кукобака открыто выступил с осуждением советской оккупации Чехословакии. Неоднократно подвергался политическому преследованию со стороны советских властей. Против него использовали карательную психиатрию, осуждали на долгие годы заключения.

“Освобожден досрочно в рамках горбачевской кампании по освобождению политзаключенных. В 1991 году Михаил Кукобака был реабилитирован по всем обвинениям. Тогда же он вернулся в Беларусь и на волне “перестройки” хотел с головой уйти в правозащитную деятельность. Однако неожиданно наткнулся на нежелание местной политической элиты видеть рядом с собой известного диссидента. В Могилеве ему места не нашлось, тогдашнее руководство города не смогло предоставить Кукобаке даже комнату в общежитии. Михаил решил перебраться к друзьям в Москву” – пишет сайт “Правозащитники против пыток”.

Фотаздымак: Радыё Свабода

Прадаваў патроны – міліцыя зладзіла аблаву на паляўнічых на Магілёўшчыне

Навіна ад

Пятнаццаць чалавек былі затрыманыя, адну краму абвінавацілі ў незаконным збыце зброі.

Міліцыя правяла рэйд па прадстаўніках Таварыства паляўнічых і рыбаловаў Магілёўскага рэгіёна – паведамляюць у ведамстве. Падставай стаў факт быццам бы незаконнага продажу адным з паляўнічых каля 60 патронаў свайму земляку, што не меў права на трыманне зброі. Банальны, здавалася б, браканьерскі выпадак магілёўская міліцыя ператварыла ў цэлую акцыю. Як расказаў у сваім каментарыі прадстаўнік ГУБАЗіК Уладзімір Горагляд, дазнаўшыся пра здзелку, аператыўнікі затрымалі каля 15 чалавек, а таксама зладзілі ператрус у неназванай краме паляўнічых тавараў. 

Вынік акцыі павінен уразіць непадрыхтаванага слухача маштабамі – “па месцах іх жыхарства знойдзена 30 адзінак агнястрэльнай і халоднай зброі, больш за 7 000 патронаў, 11 слоікаў з порахам, 3 тратылавыя шашкі.” Але што з гэтага ўтрымлівалася ў гаспадарках законна, а што не, і наогул, ці аднеслі “праваахоўнікі” да халоднай зброі кухонныя нажы – не гаворыцца. 

Яшчэ адна цытата ўказвае, відаць, на маніпулятыўнае ўспрыманне інфармацыі: “падчас праверкі магазіна паляўнічых тавараў канфіскавана амаль 400 незаконна захоўваемых, а таксама несертыфікаваных патронаў”. Незразумела, тавары захоўваліся сапраўды незаконна, ці ўзніклі пытанні з сертыфікацыяй? 

Можа здарыцца, што пад гучнае раскрыццё надуманай справы мгуць паляцець галовы выпадковых вінаватых.

Фота: УУС

Другую БелАЭС могуць пабудаваць на Магілёўшчыне, але незразумела, для чаго

Навіна ад

Пачатак праекта другой АЭС у Беларусі хочуць ажыццявіць да сярэдзіны 2025 года, хоць і з першай АЭС яшчэ не вырашаны ўсе праблемы.

Тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне праекта другой атамнай электрастанцыі ў Беларусі плануюць скончыць да сярэдзіны бягучага года. Магчыма, яна будзе пабудавана на Магілёўшчыне. Праўда, не факт, што гэта патрэбна Расіі.

Як паведаміў надоечы у інтэрв’ю “РИА Новости” дырэктар Другога дэпартамента краін СНД МЗС Расіі Аляксей Палішчук, адным з асноўных варыянтаў размяшчэння новай АЭС з’яўляецца Магілёўская вобласць. Будаваць яе плануюць, зразумела, расіяне і за расійскі крэдыт. Хаця канчаткова яшчэ не вырашана, ці ўвогуле пачнецца такое будаўніцва на Магілёўшчыне, бо другім варыятам пашырэння атамнага атрыманя электраэнэргіі разглядаецца пабудова трэцяга энергаблока на пляцоўцы дзеючай БелАЭС у Астраўцы.

Для прапрацоўкіі ўсіх аспектаў створана сумесная экспертная рабочая група, якая ўжо абмеркавала тэхнічныя і фінансавыя параметры будучага праекта: выбар месца, тып рэактараў, кошт і тэрміны рэалізацыі.

Па меркаванні беларускага дыктатара, якое ён выказаў у кастрычніку 2023 года, другая АЭС была б выгадным крокам для краіны, умацоўваючы яе энергетычную бяспеку і эканамічную стабільнасць.

У Расіі крыху іншы погляд

У Маскве ведаюць, што сапраўдная мэта павелічэння магутнасцяў па выпрацоўцы электраэнэргіі ў Беларусі – зніжэнне імпарту расійскага газу. Пра гэта піша расійскае інтэрнэт-выданне “Взгляд”.

Заяўляецца, што першая АЭС ужо змяніла энергетычны баланс: доля атамнай генерацыі вырасла да 37%, а патрэба ў газе значна зменшылася. Другая станцыя магла б удвая павялічыць эканомію – да 10 млрд кубаметраў газу ў год. Для «Газпрома» гэта азначае страты на фоне і без таго скарачэння экспарту ў Еўропу. 

Таму для Масквы ініцыятыва пакуль выглядае сумнеўна: стары крэдыт яшчэ не вернуты, новыя рынкі збыту не гарантуюцца, а Мінск хоча выкарыстаць рэшткі ад першай крэдытнай лініі. Пры гэтым рэальнай патрэбы ў дадатковай электраэнергіі для памежных рэгіёнаў Расіі сёння няма.

А што з першай БелАЭС?

Замена газу на электраэнергію – ідэя добрая. Але няясна, як будзе выглядаць гэта  тэхналагічна. А таксама – хто будзе купляць лішкі электраэнергіі. У прафесійнай супольнасці энергетыкаў у Беларусі нярэдка гучаць заявы, што нашай краіне і адной АЭС замнога, не кажучы пра дзве. Таксама, аналітыкі адзначаюць, што статыстыка эфектыўнасці першай АЭС у Беларусі зусім не такая радасная, а частку праблем так і не вырашылі дагэтуль.

Справа ў тым, што да гэтага часу не ўдалося прымусіць працаваць першую АЭС на поўную магутнасць – адзначае рэсурс udf. Яна вырабляе ў 2,5 разы менш электраэнергіі, чым абяцалі чыноўнікі. Пасля запуску станцыі яе каэфіцыент выкарыстання склаў каля 50 працэнтаў, палову часу яна прастойвала. Напрыклад, толькі ў 2022 годзе першы энергаблок не працаваў паўгода. Бо ў АЭС шмат недаробак. Рамонт на многія месяцы спыняў працу станцыі.

Калі першая АЭС яшчэ будавалася, чыноўнікі абяцалі, што яе запуск дазволіць скараціць спажыванне газу ў Беларусі на 4,5 мільярда кубаметраў за год. Аднак гэтага не адбылося. Імпарт газу застаўся на ўзроўні 19-20 мільярдаў кубаметраў, як і да ўводу станцыі.

Чыноўнікі, у прыватнасці віцэ-прэм’ер Уладзімір Сямашка, паабяцалі, што пасля ўводу АЭС у эксплуатацыю тарыфы на электраэнергію значна знізяцца. Але да канца 2023 года электраэнергія падаражэла на 21-22 працэнты.

Фотаздымак ілюстрацыйны, з адкрытых крыніц (Tochka.by)

Новыя палітвязні з Магілёва і Бабруйска – за выказванні пра Лукашэнку, чыноўнікаў, суддзяў

Навіна ад

Адразу сем чалавек былі прызнаныя праваабарончымі арганізацыямі новымі беларускімі палітзняволенымі на гэтым тыдні. Чацвёра з іх – з Магілёўскага рэгіёна.

Гэта:

  • Аляксей Васілевіч Семянок з Магілёва. Ён асуджаны на 1 год 6 месяцаў пазбаўлення волі ў калоніі ва ўмовах агульнага рэжыму за выказванне пра Лукашэнку. Суддзя Вікторыя Палякова.
  • Наталля Белакурская з Магілёва. Яна асуджаная да папраўчай калоніі за выказванне пра Лукашэнку і чыноўнікаў. Суддзя Таццяна Рахмаменка.
  • Мікалай Снытко з Магілёва. Ён асуджаны да папраўчай калоніі за выказванне пра Лукашэнку, чыноўнікаў і суддзю.
  • Аляксандр Горбель з Бабруйска. Асуджаны да папраўчай калоніі за выказванне пра Лукашэнку. Суддзя Вольга Серакова.

У спісе новых палітзняволеных фігуруе таксама Дзяніс Белаголаў. Інфармацыі па ім больш няма, магчыма, што ён сваяк Паўла Белаголава з Магілёва, якому зладзілі цэлы канвеер катаванняў па “справе Зельцара”. Пасля адбыцця пакарання тэрмінам у два з паловай гады, ён быў зноўку асуджаны на турэмны тэрмін на тры гады і чатыры месяцы за выказванне пра Лукашэнку.

Фота ілюстрацыйнае, з адкрытых крыніц (pixabay.com)

У Чарнобыльскую зону адчужэння на Радуніцу будуць прапускаць усіх жадаючых

Навіна ад

На Радуніцу часткова здымаюцца абмежаванні на наведванне Чарнобыльскай зоны адсялення і адчужэння ў Магілёўскай вобласці. Так, з 26 па 29 красавіка з 9:00 да 17:00 грамадзяне змогуць свабодна заехаць на гэтую тэрыторыю для наведвання магіл родных у сувязі са святкаваннем Радуніцы.

Як паведамляе аддзел кантролю за выкананнем прававога рэжыму на тэрыторыях радыеактыўнага забруджвання, уезд будзе дазволены без пропуску – дастаткова мець пры сабе пашпарт і дакументы на транспартны сродак.

Зона адчужэння была створаная вакол Чарнобыльскай атамнай станцыі і ў месцах радыяцыйнага забруджвання пасля аварыі 26 красавіка 1986 года. На тэрыторыі Украіны абмежаванні, дарэчы, не такія строгія, як у Беларусі. У 2010 годзе тут было прынята рашэнне адкрыць Зону для ўсіх жадаючых (да гэтага наведванні былі абмежаваныя). Вынікі даследаванняў паказалі, што на тэрыторыі гэтых маршрутаў у 30-кіламетровай зоне можна заставацца да 4-5 дзён без шкоды для здароўя, а ў 10-кіламетровай зоне без шкоды для здароўя можна заставацца 1 дзень. 

Выява ўзятая з адкрытых крыніц (wikimedia.org)

Пратэрміноўка склала 829 дзён – у Клімавічах дзяржкантроль зачыніў праблемную краму

Навіна ад

Камітэт дзяржкантролю Магілёўскай вобласці падчас праверкі ў Клімавіцкім раёне выявіў парушэнні ў працы аднаго з гандлёвых аб’ектаў. Тут была выяўленая прадукцыя, у якой завяршыўся тэрмін прыдатнасці – ад 1 да 829 сутак. Таксама былі зафіксаваныя парушэнні:

  • Адсутнасць цэннікаў (на тавары 230 найменаванняў)
  • Адсутнасць дакументаў (4 найменні)
  • Адсутнасць нанесеных сродкаў ідэнтыфікацыі (81 пара абутку)

Праца гандлёвага аб’екта прыпыненая для выпраўленні парушэнняў, вядзецца таксама пра прыцягненне суб’екта да адміністратыўнай адказнасці.

Да ведама: ужыванне прадуктаў са скончаным тэрмінам прыдатнасці можа быць небяспечна для здароўя і прывесці да смяротнага зыходу. Паводле справаздачы ААН, у свеце кожны год 420 000 чалавек паміраюць з-за атручвання няякаснымі прадуктамі. Няякасная ежа можа стаць прычынай амаль сотняў інфекцыйных і нават неінфекцыйных захворванняў, у тым ліку ракавых.

Фота: Камітэт дзяржкантроля

Расіяне знайшлі ў прадукцыі “Сервалюкса” небяспечныя бактэрыі

Навіна ад

У прадукцыі “Сервалюкс Агра” расійскія эпідэміёлагі знайшлі лістэрыі і дынітракарбанілід.

Аб выяўленні небяспечных бактэрый гаворыцца ў паведамленні Рассельгаснагляду ад 10 красавіка 2025 года, накіраваным кіраўніцтву яго тэрытарыяльных упраўленняў.

Цяпер у дачыненні да прадукцыі “Сервалюкса” і іншых згаданых у дакуменце харчовых прадпрыемстваў Беларусі павінен ажыццяўляцца ўзмоцнены лабараторны кантроль.

Паводле Сусветнай арганізацыі аховы здароўя, лістэрыёз харчовага паходжання – гэта адна з самых цяжкіх хвароб. Яго ўзбуджальнікам з’яўляецца бактэрыя Listeria monocytogenes. І хоць выпадкаў захворвання няшмат, гэтая інфекцыя ўяўляе значную праблему ў галіне грамадскай аховы здароўя ў сувязі з высокай смяротнасцю.

Дынітракарбанілід адносіцца да какцыдыёстатыкаў, прызначаных для прафілактыкі і лячэння какцыдыёзаў (эймерыёзаў). Прапараты гэтай групы выкарыстоўваюцца ў птушкагадоўлі.

Тэхнічны рэгламент Мытнага саюза “Аб бяспецы харчовай прадукцыі” не дапускае ўтрымання рэшткаў какцыдыёстатыкаў у прадуктах харчавання. Калі вытворца адпраўляе бройлераў на забой, не выконваючы тэрміны вываду супрацьпаразітарных прапаратаў, гэтыя рэчывы трапляюць у арганізм чалавека. Рэгулярнае ўжыванне мяса, якоеі змяшчае какцыдыястатычныя прапараты, вядзе да дысбактэрыёзу, алергічных рэакцый і зніжэння імунітэту.

Фотаздымак з адкрытых крыніц