Дзень у гісторыі. 30 лістапада. Захоп Магілёва Севярынам Налівайкам. Напад СССР на Фінляндыю. Упершыню метэарыт параніў чалавека. Курапаты – гісторыка-культурная каштоўнасць

Андрэй і Адвэнт (народны каляндар)

Які дзень, такая і зіма.

Калі змёрзлы лёд цёмны – да ўраджаю.

1409 год. У Берасці пачалася нарада польскага караля Ягайлы і вялікага князя літоўскага Вітаўта пра план сумесных вайсковых дзеянняў супраць Тэўтонскага ордэна.  

Перад берасцейскай нарадай, у 1408 годзе ў Новагародку Ягайла і Вітаўт ўжо абмяркоўвалі свае сумесныя дзеянні.

У Берасці за 9 дзён (да  8 снежня) быў выпрацаваны план летняй кампаніі 1410 года супраць Тэўтонскага ордэна, вызначаны час і месца збору аб’яднаных ваенных сіл. 

На сустрэчы прысутнічаў хан Джэлаладдзін, сын Тахтамыша, якому падпарадкоўвалася залатаардынская конніца, што была на службе ВКЛ. 

Саюзная армія складалася з 91 харугвы, з іх 51 рыхтавала Польшча, 40 – ВКЛ. У склад войска ВКЛ разам з літоўскімі, рускімі, украінскімі палкамі і татарскай конніцай уваходзілі Берасцейская, Віцебская, Ваўкавыская, Драгічынская, Лідская, Полацкая і іншыя харугвы, а таксама валашскія, чэшска-мараўскія, венгерскія атрады.

План, распрацаваны падчас сустрэчы, быў рэалізаваны 15 ліпеня 1410 года ў бітве пад Грунвальдам.

1427 год. Нарадзіўся Казімір Ягелончык.  

Вялікі князь літоўскі. Сын Ягайлы і Соф’і Гальшанскай, бацька 13 дзяцей.

Пры ім дзяржава “прырасла” землямі ў выніку разгрома крыжакоў у трынаццацігадовай вайне, Тэўтонскі ордэн стаў васалам, аказвалася матэрыяльная дапамога студэнтам з дзяржаўнага скарбу, выдадзены першы Судзебнік, ліквідаваны ўдзельныя княствы (1471), пакладзены пачатак палітычнага панавання шляхецкага стану.

Усе еўрапейскія каралеўскія дамы мелі, ці маюць долю крыві Гедыміна, бо паходзілі ад 13 дзяцей (6 сыноў, 7 дочак) Казіміра: Лізавета ІІ англійская каралева – ад Соф’і Казіміраўны; шведскі кароль Карл ХVІ – ад Барбары Казіміраўны; дацкая каралева Маргарыта ІІ і нарвежскі кароль Олаф V – ад Ганны Казіміраўны; бельгійскі кароль Бадуэн I – ад Уладзіслава Казіміравіча; князь Люксембурга Фрыдрых і князь Манака – Рэнье ІІІ – ад Жыгімонта Казіміравіча.

1591 год. Нарадзіўся Андрэй Баболя. 

Рэлігійны дзеяч, місіянер, каталіцкі святы.

Выхаванец Віленскіх езуіцкай і тэалагічнай акадэмій. Ксёндз. Служыў у Нясвіжы, Вільні, Бабруйску, Пінску і іншых месцах.

Праславіўся як знаўца твораў грэчаскіх айцоў царквы і здольны прамоўца, што дазваляла яму перамагаць прадстаўнікоў праваслаўя ў дыспутах і схіляць іх да каталіцызму. Празваны “душахватам”, “апосталам Піншчыны”, “апосталам Палесся”.

У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654-1667 гадоў схоплены і 16 мая 1657 года пасля працяглых катаванняў, зняцця скуры, быў забіты ў Янаве-Палескім (зараз Іванава) казакамі палкоўніка А. 3дановіча. Пасля гэтага казакі вынішчылі гараджан-каталікоў і габрэяў.

Беатыфікаваны ў 1853, кананізаваны ў 1938 годзе. 

Галоўны патрон Пінскай рымска-каталіцкай дыяцэзіі (1958).

Успамін святога Андрэя Баболі адзначаецца 16 мая. У гэты дзень ладзяцца пілігрымкі ў касцёл Св. Баболі ў Полацку. Дзень 16 мая адзначаецца і як Дзень памяці ахвяраў вайны 1654-1667 гадоў, пад час якой насельніцтва краіны паменшыла ўдвая. Гэта вайна нарадзіла на Магілёўшчыне і Смаленшчыне партызанскі рух супраць захопнікаў – рух “шышэй”.

wikimedia.org

                                                              

1595 год. Казацкі атрад Севярына Налівайкі захапіў Магілёў. 

У свой час Налівайка служыў у войску К. Астрожскага сотнікам, пакуль не здрадзіў яму ў 1594 годзе. 

Узняў паўстанне (1595-1596) на Правабярэжжы Украіны, якое перакінулася і на Беларусь, дзе казакі захапілі акрамя Магілёва, Петрыкаў, Слуцк, Давыд-Гарадок, Тураў, Лахву, Пінск.

13 снежня Магілёў быў спалены: загінула 40% забудовы, у тым ліку некалькі цэркваў. Казакі знішчылі значную колькасць гараджан.

Панамарэнка А. Налівайка ў Магілёве. 1989. Магілёўскі абласны краязнаўчы музей, wikimedia.org

1899 год. Нарадзіўся Міхась Лынькоў

Народны пісьменнік, Акадэмік АН БССР.

Працаваў у бабруйскай акруговай газеце «Камуніст», арганізатар і кіраўнік Бабруйскага філіяла «Маладняка». Працаваў старшынёй праўлення Саюза пісьменнікаў БССР, дырэктарам Інстытута літаратуры, мовы і мастацтва АН БССР. 

Аўтар шматлікіх зборнікаў прозы, нататкаў, апавяданняў, нарысаў, раманаў, Збораў твораў у 4-х і ў 8 тамах.

Дзяцям вядомы па кнігах «Пра смелага ваяку Мішку і яго слаўных таварышаў», «Міколка-паравоз» і іншых.

Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР імя Якуба Коласа (1968) за раман «Векапомныя дні».

Яго імя носяць школа ў Лёзненскім раёне і вуліца  ў Мінску.

1939 год. Пасля правакацыі з артабстрэлам, СССР напала на Фінляндыю. Пачалася савецка-фінская вайна. 

Ваенныя дзеянні цягнуліся да 12 сакавіка 1940 года. Вайна фармальна не аб’яўлялася, але СССР афіцыйна разарваў дыпламатычныя адносіны з Фінляндыяй.

Мэта вайны для СССР – адсунуць дзяржаўную граніцу далей ад Ленінграда. Да гэтага  Фінляндыі прапаноўваўся тэрытарыяльны абмен: СССР быў гатовы аддаць удвая большую плошчу ў Карэліі.

У снежні 1939 года ў раёне баявых дзеянняў былі маразы ніжэй за 30 градусаў. Фінскае войска было значна лепш падрыхтавана да халадоў, ад якіх памерзла шмат савецкіх салдат.

Фінам дапамагалі зброяй Англія, Францыя, Швецыя і іншыя краіны. У Фінляндыю прыбылі больш за 11 тысяч замежных добраахвотнікаў. Лондан і Парыж увогуле прынялі рашэнне пачаць вайну з СССР. У Скандынавіі планавалі высадзіць англа-французскі экспедыцыйны корпус. Авіяцыя саюзнікаў павінна была нанесці авіяўдары па нафтавых промыслах СССР на Каўказе. З Сірыі войскі саюзнікаў планавалі весці наступленне на Баку.

Пасля прарыву савецкімі войскамі ў пачатку сакавіка 1940 года «Лініі Манергейма» і захопу 12 сакавіка Выбарга, у той жа дзень у Маскве быў падпісаны мірны дагавор. СССР набыў патрэбныя яму землі, адсунуў граніцу на поўнач ад Ленінграда, атрымаў у арэнду востраў Ханка з правам стварэння на ім ваенна-марской базы.

За напад на Фінляндыю СССР быў выключаны з Лігі Нацый, СССР стаў успрымацца як краіна-агрэсар. Фінляндыя адышла ад палітыкі нейтралітэту і стала саюзнікам Германіі.

СССР страціў больш за 131 тысячу чалавек супраць амаль 23 тысяч фінаў,  406 самалётаў (супраць 62 фінскіх), 653 танка (50 – фіны).

А. Твардоўскі называў кампанію як “незнаменитая война”.

За ўдзел у вайне 20 беларусам і ўраджэнцам Беларусі было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза, у тым ліку В. Кучараваму з Чэрыкава,  І. Саламонікаву з в. Трыбухі (Калінавая) Магілёўскага,  А. Целешаву з в. Калясянка Чавускага раёна. 

1943 год. Паводле аператыўнай зводкі Саўінфармбюро

Паміж рэкамі Сож і Днепр, на паўночны захад ад Гомеля, войскі Чырвонай Арміі занялі некалькі населеных пунктаў, сярод якіх Рэут, Доркі, Розаў, Ныркі, Міхалёўка, Талы. Паміж рэкамі Днепр і Бярэзіна, на поўдзень ад Жлобіна, занята некалькі населеных пунктаў.

У раёне ніжняй плыні ракі Прыпяць войскі занялі населеныя пункты Замосце, Лозкі, Крышычы, Юрэвічы, Града, Гута, Заракітнае, Кнуроўка.

1952 год. Заснаваны Дзяржаўны акадэмічны хор Беларусі імя Цітовіча. 

Створаны на аснове невялікага песеннага хору ў в. Вялікае Падлессе Брэсцкай вобласці пад кіраўніцтвам натхняльніка калектыву Генадзя Цітовіча, фалькларыста, этнографа, народнага артыста СССР.

У 1955 газета «Праўда» пісала: «…Колькі народнай мудрасці ўкладзена ў выкананне простых, даступных песень беларускага народа!… Здаецца, спяваюць дзяўчаты дзесьці ў полі, ярка ўяўляеш сабе квітнеючую Беларусь, прыгажосць яе прыроды, духоўнае багацце яе народа…»

За поспехі ў галіне харавога мастацтва, прасоўванне беларускай нацыянальнай культуры, высокі ўзровень выканальніцкага майстэрства калектыву прысвоена званне «акадэмічны» (1983), імя Г. Цітовіча (1987), статус «Нацыянальны» (2002), “дзяржаўная установа культуры” (2004).

archives.gov.by

1954 год. Амерыканка Эн Элізабэт Ходжэс была параненая аскепкам метэарыта паблізу амерыканскага горада Сулакога. 

Першы задакументаваны выпадак ранення чалавека пазаземным аб’ектам. 

Метэарыт важыў 3,86 кг. Фрагмент памерам з грэйпфрут прабіў дах дома, адскочыў рыкашэтам ад корпуса радыёпрыёмніка і ўдарыў Ходжэс, пакуль яна спала на канапе. 34-гадовая жанчына атрымала моцныя ўдары рукі і сцягна. 

Ваенныя спачатку канфіскавалі метэарыт, потым вярнулі. Эн Ходжэс ахвяравала яго ў Музей натуральнай гісторыі Алабамскага ўніверсітэта.

На наступны дзень пасля падзення метэарыта, фермер Джуліус К. Мак-Кіні, які жыў непадалёк, знайшоў другі фрагмент метэарыта вагой 1,68 кг. Ён прадаў камень у Смітсанаўскі інстытут і набыў невялікую ферму і стары аўтамабіль.

tunnel.ru

1993 год. Урочышчу Курапаты нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці 1-ай катэгорыі як «Месца знішчэння ахвяр палітычных рэпрэсій 1930-1940-х гадоў. 

У Курапатах на тэрыторыі 30 га выяўлены 510 пахаванняў памерамі 2х3, 3х3, 4х4, 6х8 м і большыя, чалавечыя рэшткі, асабістыя рэчы, гільзы і кулі ад рэвальвера «Наган», пісталета «ТТ» – штатнай зброі супрацоўнікаў НКУС, пісталетаў «Браўнінг» і «Вальтэр», якімі ўзнагароджваўся кіруючы склад НКУС. 

Першае следства па факту масавых расстрэлаў скончылася ў лістападзе 1988 года і вызначыла колькасць забітых у не менш за 30 тысяч.

Курапаты наведвалі Прэзідэнты ЗША Біл Клінтан, Польшчы Лех Валенса, намеснік дзяржаўнага сакратара ЗША па палітычных пытаннях Дэвід Хэйл.

Курапаты – месца святкавання Дзядоў.

У канцы 2008 года прадстаўнікі грамадскасці накіравалі ў Адміністрацыю прэзідэнта і Савет Міністраў Беларусі ліст з прапановай унесці ўрочышча Курапаты ў Спіс сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны ЮНЕСКА, але Міністэрства культуры адмовіла.

У 2008 годзе на МКАД быў усталяваны прыдарожны ўказальнік: «Месца гібелі ахвяр палітычных рэпрэсій ва ўрочышчы Курапаты 1930-1940 гадоў».

У 1990 годзе кампазітар Кім Цесакоў стварыў сімфонію № 4 «Курапаты»

30 ліпеня 2004 года Мінскі гарвыканкам перайменаваў вуліцу Бэзавую (Цна) у Курапацкую, але менш чым праз год гэта рашэнне было адменена.

1978 года. Заснаваны Веткаўскі музей стараабрадніцтва і беларускіх традыцый імя Ф. Шклярава. 

Пачаў сваю працу 1 лістапада 1987 года.  

У 2005 годзе музею перададзены будынак – дом купца Грошыкава (1897). 

Аснову экспазіцыі склала асабістая калекцыя Ф. Шклярава, які стаў першым дырэктарам музея. У музеі больш за 11 000 адзінак захоўвання на экспазіцыйнай плошчы ў 380 м², на 3-х паверхах асноўнага будынка.

У музеі прадстаўлены экспазіцыі “Падарожжа па гісторыі Веткі”, “Кузня”, “Майстэрня золатакавалёў”, “Народнае ткацтва”, “Чайная”, “Іканапіс” (працы майстроў Веткаўскай і Бабіцкай іканапісных школ), экспазіцыі пра мясцовыя мастацкія рамёствы і промыслы XVII- пачатку XX стагоддзяў, “Кніжная культура Веткі” (старадрукі XVI — пачатку XIX стст., П. Мсціслаўца, І. Фёдарава, В. Гарабурды і інш., манускрыпты XVI — пачатку XX стст., пеўчыя «крукавыя» рукапісы і інш.), карта «Шлях кніг на Ветку».

У Гомелі працуе філіял музея.

mogilev.media

Дзень у гісторыі. 13 лістапада. Дзень беларускай школы. Нарадзіліся рэвалюцыянерка Эмілія Плятэр і генерал Парыжскай камуны Яраслаў Дамброўскі. 23000 ахвяр вулкана Невададэль-Руіс

Сусветны дзень дабрыні (World Kindness Day). 

Устаноўлены ў  гонар адкрыцця ў 1998 годзе ў Токіа 1-й канферэнцыі Сусветнага руху дабрыні.

Незалежна ад таго, колькі чалавеку гадоў, дзе ён жыве і якая ў яго прафесія, ён можа зрабіць дабро: убачыць станоўчае ў складанай сітуацыі, каб натхніць іншых; прыслухацца да сяброў і сям’і; падзяліцца часам, энергіяй і сродкамі, каб дапамагчы свету, у якім ён жыве, стаць лепш.

Людзі, якія штодня здзяйсняюць добрыя справы, лепш пачуваюцца і фізічна, адчуваюць сваё жыццё больш гарманічным, валодаюць лепшым імунітэтам, а значыць – яны менш хварэюць і даўжэй жывуць.

У Дзень Дабрыні, акрамя добрых усмешак і спраў, прынята дарыць знаёмым і незнаёмым людзям кветкі. А спецыяльна для гэтага Дня французскі мастак Арэль стварыў сімвал – адкрытае сэрца.

Міжнародны дзень сляпых (International Day of the Blind). 

Дзень выбраны ў гонар дня нараджэння ў 1745 годзе Валянціна Гаюі – вядомага педагога, які заснаваў у Парыжы і Пецярбургу некалькі школ і прадпрыемстваў для сляпых.

Гэта сусветная дата заклікана прыцягнуць увагу людзей да тых, хто назаўжды страціў зрок і апынуўся ў цяжкай жыццёвай сітуацыі. 

Зараз у свеце каля 300 мільёнаў чалавек маюць праблемы са зрокам, з іх каля 40 млн не бачаць наогул. Хваробы вачэй устаноўлены больш як у 20 млн дзяцей.

У Міжнародны дзень сляпых праводзяцца сімпозіумы, зборы, канцэрты ў падтрымку тых, хто назаўжды страціў зрок і тых, каму яшчэ, магчыма, усміхнецца поспех і якія калі-небудзь змогуць убачыць свет на свае вочы.

Дзень беларускай школы. 

13 лістапада 1915 года была адкрыта першая легальная беларускамоўная школа ў Вільні. 

Яе стваральнікамі былі браты Луцкевічы, Алаіза Пашкевіч (Цётка). Перад гэтым яны абыйшлі многія раёны горада, заклікалі бацькоў запісваць дзяцей у свае школы.

“Як мы ўсе цешыліся, калі была адчынена першая беларуская пачатковая школа. Адсвяткавалі мы гэту ўрачыстасць супольнай гарбаткай у Камітэце (Беларускі камітэт). Пірог на гэтае свята прынесла з хаты я” – узгадвала Юльяна Мэнке, настаўніца нямецкай мовы.

Сёння афіцыйна Дня беларускай школы няма. Хоць у 1920-1930-я гады гэты дзень адзначаўся.

1806 год. Нарадзілася Эмілія Плятэр

Беларуская фалькларыстка, патрыётка, змагарка за незалежнасць.

Збірала і апрацоўвала беларускія народныя песні. Спрабавала пісаць беларускія вершы. Вандравала па гістарычных мясцінах Інфлянтаў, Літвы, Беларусі і Польшчы.

Падчас паўстання 1830-1831 гадоў стварыла і ўзначала атрад з 280 пехацінцаў, 60 конных воінаў і некалькіх соцень касінераў. Удзельнічала ў некалькіх баях. Была прызначана камандзірам роты 25-га пяхотнага палка, атрымала званне капітана.

Пад канец паўстання захварэла і памерла 23 снежня 1831 года.

Стала адным з сімвалаў паўстання. А. Міцкевіч увекавечыў яе ў сваім вершы «Смерць палкоўніка», свае творы ёй прысвяцілі многія паэты, пісьменнікі, мастакі.

У час Другой сусветнай вайны быў створаны Першы асобны жаночы батальён імя Эміліі Плятэр.

wikimedia.org

1836 год. Нарадзіўся Яраслаў Дамброўскі

Адзін з кіраўнікоў паўстання 1863-1864 гадоў, генерал Парыжскай камуны. 

Скончыў Брэсцкі кадэцкі корпус, служыў у Санкт-Пецярбургскім Дваранскім палку, у артбрыгадзе, якая ўдзельнічала ў Каўказскай вайне. Вучыўся ў Мікалаеўскай акадэміі Генеральнага штаба.

Быў членам і кіраўніком гуртка апазіцыйна настроеных афіцэраў, вёў у Варшаве падпольную працу ў складзе Цэнтральнага Нацыянальнага Камітэта. Распрацаваў план паўстання.

Быў арыштаваны і зняволены ў Варшаўскую цытадэль, адкуль кіраваў паўстаннем. Асуджаны да 15 гадоў катаржных работ, але ў 1864 здолеў уцячы з маскоўскай перасыльнай турмы.

З 1865 года жыў у Парыжы, удзельнік Аб’яднання польскай эміграцыі.

Актыўны ўдзельнік Парыжскай камуны: камандзір легіёна, камендант Парыжскага ўмацаванага раёна і камандуючы войскамі заходняга сектара абароны Парыжу, генерал.

23 мая 1871 атрымаў цяжкае кулявое раненне ў баі і памёр у парыжскім шпіталі Ларыбуазьер.

1896 год. Нарадзіўся Антон Платун

Прафсаюзны, палітычны дзеяч, чацвёрты народны камісар асветы БССР пры недахопе асабістай асветы, нават акадэмік. 

Удзельнік рэпрэсій супраць беларускіх нацыянальных дзеячаў навукі і адукацыі. Ініцыятар “чыстак” у наркамаце. 

Рэпрэсаваны сам і двое яго родных братоў. 15 чэрвеня 1938 года расстраляны НКУС.

1924 год. Канстанцінопальскім патрыярхатам прызнана Польская аўтакефальная праваслаўная царква (ПАПЦ). 

Зараз ахоплівае каля 600 тысяч праваслаўных вернікаў Польшчы. Тэрытарыяльна 6 епархій: Варшаўска-Бельская; Беластоцка-Гданьская; Уроцлаўска-Шчэцінская; Лодзінска-Пазнаньская; Перамышльска-Гарліцкая; Холмска-Люблінская. 

Мае больш за 250 прыходаў, 410 цэркваў, 270 святароў і дыяканаў, 3 манастыры мужчынскія і 3 жаночыя, Духоўную семінарыю і Багаслоўскую акадэмію (абедзве ў Варшаве), кафедру праваслаўнага багаслоўя ў Беластоцкім універсітэце.

3 утварэннем незалежнай Польскай дзяржавы ў 1918 годзе, паўстала пытанне пра самастойнасць епархій, якія апынуліся па-за межамі Расіі. У 1921 годзе патрыярх Ціхан надаў праваслаўнай царкве ў Польшчы права аўтаноміі, а ў 1922 ім абвешчана аўтакефалія.

Кафедральны сабор Св. Марыі Магдаліны ў Варшаве, wikimedia.org

1942 год. Памёр Уладзіслаў Талочка

Беларускі рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, культуролаг, гісторык, літаратурны крытык.

Служыў святаром у Вільні, адзін з ініцыятараў і арганізатараў Віленскага камітэта дапамогі пацярпелым ад вайны, беларускага дзіцячага прытулку «Золак», член  беларускай  «Хрысціянскай дэмакратычнай злучнасці», актыўны ўдзельнік беларускіх ініцыятыў.

За сваю дзейнасць з 1920-х гадоў пераследаваўся польскімі свецкімі і духоўнымі ўладамі.

Адзін з першых каталіцкіх святароў, хто ўжыў беларускую мову ў набажэнствах.

Падтрымліваў выданне каталіцкай газеты «Беларус», выкладаў рэлігію ў беларускіх школах, на курсах для непісьменных рабочых.

Прыхільнік ідэі экуменізму.

wikimedia.org

1985 год.  Больш за 23 000 чалавечых жыццяў забрала вывяржэнне вулкана Невададэль-Руіс у Калумбіі. 

Гэта другая катастрофа XX стагоддзя па колькасці ахвяр пасля вывяржэння 1902 года на востраве Марцініка.

Самы высокі з актыўных вулканаў (5 321 м) з тоўстым пластом снега і лёду, Невада-дэль-Руіс а 19 гадзіне “стрэліў” слупам з гарачага газу, попелу і камянёў, аскепкамі лёду. 

Галоўны ўдар прыпаў па размешчаным у 50 км горадзе Армера, дзе з 28 700 жыхароў загінулі 21 000 (яшчэ 2 000 ў іншых пасяленнях). 

За 10 хвілін горад ператварыўся ў новыя Пампеі. Вулканолагі папярэджвалі людзей аб бядзе, якая насоўваецца, але ім мала хто паверыў.

tunnel.ru

1986 год. Памерла Ганна Абуховіч

Беларуская акцёрка тэатра і кіно. Народная артыстка Беларусі.

Дэбютавала як акцёрка нямога кіно ў 1929 годзе. З 1937 года акцёрка Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра Беларусі.

Стварыла шэраг яркіх, псіхалагічна глыбокіх драматычных вобразаў. Сярод найлепшых роляў: Ларыса і Агудалава («Беспасажніца» А. Астроўскага), гаспадыня Ніскавуоры («Каменнае гняздо» Х. Вуаліёкі), Генералья («Кароль Лір» У. Шэкспіра), Надзея Пятроўна («Брэсцкая Крэпасць» К.Губарэвіча), Міхаліна Матулевіч («Трывога» А.Петрашкевіча) і іншыя. Здымалася ў 9 кінафільмах.

Аўтар ўспамінаў «Паўстагоддзя на сцэне» (1987).

У яе гонар на вул. Леніна, 5 у Мінску ўсталяваная памятная дошка.

wikimedia.org

 1989 год. На 81-м годзе жыцця памёр ураджэнец в. Клетнае Глускага раёна Фёдар Янкоўскі

Беларускі мовазнавец і пісьменнік. Доктар філалагічных навук, прафесар.

Даследаваў беларускую народную мову, фанетыку, марфалогію і сінтаксіс беларускай літаратурнай мовы, гісторыю беларускай мовы.

Удзельнічаў у выданні «Фразеалагічнага слоўніка», дапаможнікаў для ВНУ «Сучасная беларуская літаратурная мова», «Практыкум па беларускай мове» і іншых.

Складальнік зборнікаў афарызмаў, прыказак і прымавак, параўнанняў, фразеалагізмаў.

wikimedia.org

1999 год. Памёр Дзмітрый Апарын

Беларускі хімік-арганік. Доктар хімічных навук, прафесар.

Працаваў у Інстытуце біяхіміі Акадэміі навук Беларусі, Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы.

Даследаваў праблемы хіміі і біялагічнай актыўнасці гетэрацыклічных злучэнняў, будовы, устойлівасці і рэакцыйнай здольнасці арганічных катыёнаў, карэляцыйнага аналіза.

 

Навіны пабрацімаў. У Мікалаеве пад расійскім абстрэлам адзін чалавек загінуў, адзін паранены

Мікалаеў, як і іншыя ўкраінскія гарады, інтэнсіўна абстрэльваюць пасля таго, як украінскія узброеные сілы атакавалі расіян у Херсонскай вобласці. 

Паведамляецца, што ў Мікалаеве 30 жніўня ў выніку расійскага абстрэлу адзін мірны жыхар загінуў і адзін атрымаў раненні.


Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці.


«На жаль, ёсць ахвяры апошніх абстрэлаў. Цяпер вядома аб адным загінулым і адным параненым. Прашу ўсіх быць максімальна асцярожнымі і не выходзіць на вуліцу без пільнай неабходнасці», – напісаў у сваім тэлеграм-канале мэр Мікалаева Аляксандр Сянкевіч.

Днём раней, 29 жніўня, расійская армія нанесла масіраваны ўдар па Мікалаеву. Два мірных жыхары загінулі і 24 былі параненыя.

За апошні дзень у выніку абстрэлаў часткова, або цалкам разбураныя 39 грамадзянскіх будынкаў. Усяго ж за час поўнамаштабнай вайны ў Мікалаеўскай вобласці разбурана 10 076 аб’ектаў. За гэты час удалося аднавіць 1344 аб’екты крытычнай інфраструктуры і ЖКГ, паведамляе выданне «Николаевские новости».

Не выключаецца, што інтэнсіўны абстрэл жылых раёнаў украінскіх гарадоў звязаны з контрнаступленнем украінскіх войск на поўдні краіны, у Херсонскай вобласці. Яно пачалося 29 жніўня.

Прасоўванне ўкраінскіх сіл суправаджаецца разбурэннем лагістыкі расіян на акупаваных тэрыторыях.

Украіна ўстрымліваецца агучваць свае поспехі па дэакупацыі раёнаў, а Расія заяўляе, што контрнаступленне спыненае.


Пабрацімства Мікалаева з Магілёвам было замацаванае дамовай у 2009 годзе.

31 мая 2022 году мэр украінскага гораду заявіў, што Пагадненне аб пабрацімстве з Магілёвам скасаванае і выказаў спадзеў, што яно будзе адноўленае, калі Беларусь стане свабоднай.

Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Мікалаева, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам.

Мікалаеў месціцца за 65 кіламетраў ад Чорнага мора. Да вайны ў ім жыло 490 тысяч чалавек. Траціна з іх вымушана была пакінуць горад. Паводле Генштабу Узброеных сіл Украіны Мікалаеў адзін з асноўных кірункаў наступу расіян.

Яго рэгулярна абстрэльваюць, знішчаючы гарадскую інфраструктуру і змушаючы мясцовую ўладу капітуляваць. Прэзідэнт Украіны Уладзімер Зяленскі прысвоіў Мікалаеву ганаровае званне «Горад-герой».

фота: lenta.ua

Вайна ва Ўкраіне. Расія абстраляла Харкаў і забіла людзей

Расійскія войскі атакавалі цэнтральныя раёны гораду. Паводле папярэдніх дадзеных загінула 5 і паранена – 9 чалавек.

Паводле кіраўніка абласной ваеннай адміністрацыі Алега Сінегубава, адна з ракет пацэліла ў жылы будынак, які загарэўся. На месцы працуюць экстранныя службы. Звесткі аб пацярпелых удакладняюцца.

«Колькасць ахвяраў у выніку сённяшняга абстрэлу цэнтральнай часткі Харкава раней дасягнула 4 загінулых і 9 параненых», напісаў ён у сваім тэлеграм-канале.

Пазней, у 10.49 мэр гораду Ігар Церахаў паведаміў пра 5 забітых. Ён дадаў, што паступае інфармацыя аб выбуху снараду побач з 5-павярховым жылым домам, а таксама аб трапленні аднаго з іх у дашкольную навучальную ўстанову.

Ігар Церахаў піша, што горад быў атакаваны 8 артылерыйскімі снарадамі. Яны пацэлілі ў месцы адпачынку гараджан.

Тым часам, у сацыяльных сетках распаўсюджваюцца відэа з наступствамі абстрэлаў. На адным з іх цела забітага дзіця.

Не выключаецца, што інтэнсіўны абстрэл жылых раёнаў украінскіх гарадоў звязаны з контрнаступленнем украінскіх войск на поўдні краіны, у Херсонскай вобласці. Яно пачалося 29 жніўня.

Прасоўванне ўкраінскіх сіл суправаджаецца разбурэннем лагістыкі расіян на акупаваных тэрыторыях.

Украіна ўстрымліваецца агучваць свае поспехі па дэакупацыі раёнаў, а Расія заяўляе, што контрнаступленне спыненае.

фота: mind.ua

Навіны пабрацімаў. Расіяне працягваюць руйнаваць Мікалаеўскую вобласць – ёсць пацярпелыя

За прамінулы дзень у Мікалаеўскай вобласці ад расійскіх абстрэлаў загінуў мужчына і параненая жанчына.


Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці


26 жніўня, расіяне атакавалі рэактыўнымі снарадамі сістэмы залпавага агню «Смерч» прылеглыя да Мікалаева пасёлкі. Там загінуў 50-гадовы мужчына. Разбураныя жылыя дамы. Гаспадыня аднаго з іх цудам уратавала жыццё, але атрымала раненні.

fakty.ua

У ноч з 26 на 27 жніўня быў атакаваны Мікалаеўскі раён рэактыўнымі сістэмамі залпавага агню «Ураган» і «Град». Пашкоджаны будынак сельскай школы. Абышлося без ахвяраў. Па абласным цэнтры таксама стралялі, але снарады выбухнулі на адкрытай мясцовасці.

n-region.org

У шпіталях Мікалаева перабываюць 270 грамадзян, якія пацярпелі ад расійскіх атак на Мікалаеўшчыну. Яшчэ 96 пацярпелым лечацца амбулаторна, піша старшыня абласнога савету Ганна Замазеева.

Па стане на 27 жніўня, з пачатку расійскага ўварвання ў Мікалаеўскай вобласці часткова або цалкам пашкоджаныя 10 тысяч грамадзянскіх аб’ектаў.

З іх 6466 жылых дамоў, 67 медычных і 331 навучальная ўстановы.

Акрамя таго, знішчана 149 устаноў культуры, 117 абʼектаў прамысловых прадпрыемстваў, 1550 абʼектаў жыццезабеспячэння і 1320 іншых абʼектаў неваеннага прызначэння, паведамляе выданне «NV».

n-region.org

Паводле аператыўнага камандавання «Поўдзень» «абстаноўка ў аперацыйнай зоне на паўднёвабукскім напрамку застаецца стабільна напружанай, але кантралюецца сіламі абароны. Расіяне вядуць баявыя дзеянні на займанай мяжы абароны без змянення складу і палажэння падраздзяленняў», піша выданне «Новости N».


Пабрацімства Мікалаева з Магілёвам было замацаванае дамовай у 2009 годзе.

31 мая 2022 году мэр украінскага гораду заявіў, што Пагадненне аб пабрацімстве з Магілёвам скасаванае і выказаў спадзеў, што яно будзе адноўленае, калі Беларусь стане свабоднай.

Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Мікалаева, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам.

Мікалаеў месціцца за 65 кіламетраў ад Чорнага мора. Да вайны ў ім жыло 490 тысяч чалавек. Траціна з іх вымушана была пакінуць горад. Паводле Генштабу Узброеных сіл Украіны Мікалаеў адзін з асноўных кірункаў наступу расіян.

Яго рэгулярна абстрэльваюць, знішчаючы гарадскую інфраструктуру і змушаючы мясцовую ўладу капітуляваць. Прэзідэнт Украіны Уладзімер Зяленскі прысвоіў Мікалаеву ганаровае званне «Горад-герой».

 

Мікалаеў, былы горад пабрацім Магілёва, абстраляны Расіяй – ёсць забітыя і параненыя

Паведамляецца пра 5 забітых і 7 параненых. Расійская ракета пацэліла ў прыпынак грамадскага транспарту. Горад расіяне атакавалі касетнымі снарадамі 29 ліпеня ў 10.30 па кіеўскім часе.

«На дадзены момант вядома пра 7 параненых і 5 загінулых», – напісаў у тэлеграм-канале старшыня абласной ваеннай адміністрацыі Віталій Кім.


Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці.


Пабрацімства Мікалаева з Магілёвам было замацаванае дамовай у 2009 годзе. 31 мая 2022 году мэр украінскага гораду заявіў, што Пагадненне аб пабрацімстве з Магілёвам скасаванае і выказаў спадзеў, што яно будзе адноўленае, калі Беларусь стане свабоднай.

Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Мікалаева, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам.


Мікалаеў месціцца за 65 кіламетраў ад Чорнага мора. Да вайны ў ім жыло 490 тысяч чалавек. Траціна з іх вымушана была пакінуць горад. Паводле Генштабу Узброеных сіл Украіны Мікалаеў адзін з асноўных кірункаў наступу расіян. Яго рэгулярна абстрэльваюць, знішчаючы гарадскую інфраструктуру і змушаючы мясцовую ўладу капітуляваць. Прэзідэнт Украіны Уладзімер Зяленскі прысвоіў Мікалаеву ганаровае званне «Горад-герой».


фота:/t.me/uniannet

У Горках збіраюць сродкі на рамонт помніка ахвярам вайны. Сам помнік гараджане таксама будавалі за складкі і адстойвалі ад уладаў

Зараз жа прадстаўнікі вертыкалі зноў выступілі з ініцыятывай збору грошай у насельніцтва – цяпер на рэканструкцыю мемарыяла.

Людзі баранілі помнік

Помнік «Тужлівая маці» быў усталяваны на паўночным ускрайку Горак у 2009 годзе. Так было ўшанаванае месца, дзе ў часы вайны нямецкія акупанты расстралялі каля 80 мясцовых падпольшчыкаў і больш за 150 дзяцей, выхаванцаў дзіцячага дому. 

Будаўніцтва вялося за кошт ахвяраванняў жыхароў раёну, якія «збіралі» падчас суботніка, і абышлося ў 500 мільёнаў недэнамінаваных рублёў.

Месца мемарыяльнага комплексу жыхарам горада аднойчы прыходзілася адстойваць ад пасягальніцтваў – у 2015 годзе ўлады меркавалі размясціць побач гаражны масіў. 

Тады дзясяткі гараджан скардзіліся ў дзяржаўныя інстанцыі і дамагліся, каб гаражы былі перанесеныя ў іншае месца. Замест іх побач з мемарыялам пасадзілі яблыневы сад – лаканічна адзначана гэта гісторыя на сайце райвыканкаму.

Месца пафасных імпрэзаў

У апошнія гады месца мемарыяла ператварылася ў пляцоўку, на якой праводзяцца ідэалагічныя акцыі ў савецкім стылі. Як, напрыклад, мітынг са свечкамі смутку 22 чэрвеня. Таксама мемарыял летась быў дапоўнены помнікам, прысвечаным дзецям, ахвярам вайны.

Як паведамляюць Gorki News, акрамя ахвяраванняў гараджане могуць дапамагчы ва ўсталяванні імёнаў ахвяр, што знайшлі свой спачын у брацкіх магілах на месцы мемарыяла. Тыя, хто валодае адпаведнай інфармацыяй, мусяць звярнуцца ў раённы ідэалагічны аддзел.

фота: wwii.space

За час вайны Мікалаеў без абстрэлаў пражыў 19 дзён. У Латвіі бюджэт недалічваецца 48 мільёнаў еўра праз кантрабанду цыгарэт. 70 супрацоўнікаў расійскай амбасады пакінулі Балгарыю

Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці


Рух параднёных гарадоў паўстаў падчас Другой сусветнай вайны. Дзеля супрацоўніцтва ў інтарэсах міру і дабрабыту ў 1942 годзе сяброўскія адносіны наладзілі пацярпелыя ад наступстваў вайны Кавэнтры (Вялікая Брытанія) і Сталінград (СССР). У красавіку 1957 года была заснавана Сусветная федэрацыя параднёных гарадоў. Паводле яе статуту мэта руху гарадоў пабрацімаў – развіццё супрацоўніцтва паміж народамі незалежна ад іх расы, мовы, рэлігіі і палітычнай сістэмы. Параднёныя гарады абменьваюцца досведам у эканамічнай, культурнай, гуманітарных сферах, а таксама самакіраванні, чым умацоўваюць давер між грамадзянамі.


Мікалаеў, Украіна

Пабрацімства з Магілёвам замацаванае дамовай у 2009 годзе. 31 мая 2022 году мэр Мікалаева заявіў, што Пагадненне аб пабрацімстве з Магілёвам скасаванае і выказаў спадзеў, што яно будзе адноўленае, калі Беларусь стане свабоднай. Магілёў. media працягне сачыць за жыццём Мікалаева, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам.

Мікалаеў месціцца за 65 кіламетраў ад Чорнага мора. Да вайны ў ім жыло 490 тысяч чалавек. Палова вымушана была пакінуць горад. Паводле Генштабу Узброеных сіл Украіны Мікалаеў адзін з асноўных кірункаў наступу расіян. Яго рэгулярна абстрэльваюць, знішчаючы гарадскую інфраструктуру і змушаючы мясцовую ўладу капітуляваць. Прэзідэнт Украіны Уладзімер Зяленскі прысвоіў Мікалаеву ганаровае званне «Горад-герой».


Існуе пагроза паўторнага наступу расійскіх войск на Мікалаеў.

«Пагроза ёсць заўсёды, але мы гатовыя. Я вам так скажу – яны баяцца на нас нападаць», – заяўляе кіраўнік абласной ваеннай адміністрацыі Віталій Кім. Ягонае меркаванне падае выданне «Главком».

Віталій Кім даводзіць, што ўзброеным сілам Украіны ўдалося адбіць праціўніка на адлегласць, з якой яго артылерыя ня можа дабіць да гораду. Таму выкарыстоўваюцца  ракеты.

За час поўнамасштабнай агрэсіі Расіі супраць Украіны, Мікалаеў без абстрэлаў пражыў 19 дзён. З пачатку ўварвання з-за абстрэлаў загінулі 120 чалавек і больш за паўтысячы атрымалі раненні.

images.unian.net

Мэр Аляксандр Сянкевіч кажа, што ў апошнія дні горад атакуюць 10-12 ракетамі за суткі. Лінія фронту знаходзіцца за 20 – 30 кіламетраў ад Мікалаева.

З гораду з’ехала каля паловы насельніцтва – каля 230 – 250 тысяч жыхароў. Пасля кожнага масіраванага абстрэлу горад пакідае за тыдзень да 200 жыхароў, цытуе Сянкевіча выданне Корабелов.инфо.

2 ліпеня расійскія войскі абстралялі восем паселішчаў у Мікалаеўскай вобласці. Пацярпелі чатыры чалавекі.

static.espreso.tv

Паводле старшыні Мікалаеўскага аблсавету Ганны Замазеевай у абласных шпіталях перабываюць 259 пацярпелых ад атак расіян. Яшчэ 59 – атрымліваюць дапамогу амбулаторна.

У Мікалаеўскім заапарку ў двух пар лебедзяў-шыпуноў нарадзілася пяць птушанятаў.

niknews.mk.ua

Пра папаўненне яго супрацоўнікі наважыліся паведаміць цяпер, хоць птушанятам ужо два месяцы. Яны яшчэ маюць шэрае пухнатае апярэнне і ўвесь час трымаюцца матуляў, піша выданне «Мікалеўскія навіны».

Заапарк прыфрантавога гораду прымае наведнікаў і ў ваенны час. Ён папоўніўся гадаванцамі жыхароў гораду, якія вымушаныя былі пакінуць яго.


Даўгаўпілс, Латвія

Горад пабрацім Бабруйску. У 2018 годзе ў Даўгаўпілсе жыло 90 399 жыхароў. У ім месціцца консульства Рэспублікі Беларусь. Дзеіць цэнтр беларускай культуры. Знаходзіцца ён у латвійскім рэгіёне Латгале, якая мяжуе з Беларуссю. Даўгаўпілс за 30 кіламетраў ад мяжы. Беларуская назва гораду Дзвінск.


У 2020 годзе колькасць кантрабандных цыгарэт на латвійскім рынку рэзка вырасла, а летась знізілася на 2,9%. У 2021 годзе нелегальныя цыгарэты склалі 16,2% ад агульнага рынку цыгарэт.

Паводле Delfi год таму прыкладна 76% кантрабандных цыгарэтаў аказаліся «белай кантрабандай» – гэта тавар, які легальна вырабляюць у іншых краінах, пераважна ў Беларусі, і затым нелегальна ўвозяць у Латвію.

Паводле прыкладных падлікаў з-за неаплачаных падаткаў за кантрабандныя цыгарэты гадавыя страты бюджэту Латвіі складаюць прыкладна 48 мільёнаў еўра.

Галоўная прычына патоку кантрабандных цыгарэт – значная розніца ў цэнах на цыгарэты. У Латвіі цана пачкі цыгарэт у сярэднім складае 3,67 еўра. У Беларусі ж – 0,54 еўра.

g1.delphi.lv

Кантрабандай беларускіх цыгарэтаў сталі прамышляць расіяне.

У Даўгаўпілсе супрацоўнікі Дзяржаўнай пагранічнай службы спынілі легкавік, якім кіраваў грамадзянін Расіі. У багажніку ляжала 10 000 цыгарэт з беларускімі акцызнымі маркамі, піша выданне Delfi.

У адносінах да затрыманага распачаты крымінальны працэс за незаконны выраб, захоўванне, перамяшчэнне або рэалізацыю тытунёвых вырабаў у буйных памерах.

Даўгаўпілс вычарпаў усе свае магчымасці ў размяшчэнні бежанцаў з Украіны.

У горадзе размешчаны 532 ваенных бежанцы з Украіны і прымаць новых няма рэсурсаў, піша «Наша газета».

Па словах кіраўнікоў самакіравання, свабодных месцаў для рассялення ўкраінскіх бежанцаў у Даўгаўпілсе больш няма.

Прапанаваны Асацыяцыяй буйных гарадоў варыянт аб рассяленні ўкраінцаў у спартыўных залах думай Даўгаўпілса не разглядаецца, паколькі такія памяшканні не прыдатныя для пражывання вялікай колькасці людзей.

Кампенсацыю выдаткаў на ўтрыманне бежанцаў самакіраванне атрымлівае ад дзяржавы з затрымкай у паўтара-два месяцы. У выніку мясцовая ўлада вымушана аплачваць пражыванне і харчаванне бежанцаў, выкарыстоўваючы свае рэзервовыя фонды.

img.gorod.lv

4 чэрвеня ў Латвіі адзначаецца Дзень памяці ахвяр генацыду яўрэйскага народу. На дамах вывешаны дзяржаўныя флагі ў жалобным афармленні.

Так краіна ўспамінае масавыя пагромы 1941 года і смуткуе па яўрэях, якія загінулі ў Халакост, нагадвае газета «Наш горад».


Габрава, Балгарія

Найдаўнейшы пабрацім Магілёва. Дамова аб супрацоўніцтве была падпісана ў 1988 годзе. У 200-ым былі адноўленыя пабрацімскія сувязі. У Магілёве праспект названы Габраўскім. Адзін з рэстаранаў называецца Габрава. Габрава месціцца ў цэнтры краіны. Насельніцтва-55 тысяч чалавек. Ён лічыцца балгарскай сталіцай гумару. Ёсць у ім Дом гумару і сатыры. Ладзяцца фестывалі гумару.


70 супрацоўнікаў расійскай амбасады, якіх Балгарыя прызнала персонамі нон-грата, пакінулі краіну.

Іх вывезлі двума расійскімі самалётамі, паведамляе выданне «БНР новини».

Прадстаўнікоў расійскай дыпламатычнай місіі звінавацілі ў супрацоўніцтве са спецслужбамі сваёй краіны. Балгарскія ўлады заяўляюць, што працу ў амбасадзе яны выкарыстоўвалі для прыкрыцця шпіёнскай дзейнасці.

static.bnr.bg

З патрабаваннем пакінуць Балгарыю выступіў прэм’ер-міністр Кірыл Петкаў, які амаль адразу сышоў у адстаўку і цяпер зноў прэтэндуе на гэтую пасаду.

Амбасадар Расіі ў Балгарыі Элеанора Мітрафанава на высылку сваіх калегаў адрэагавала пагрозай аб закрыцці ўсёй дыпламатычнай місіі. Яна выставіла ўльтыматум, каб урад скасаваў сваё рашэнне. Калі ён таго не зрабіў, заявіла, што звярнулася ў Міністэрства замежных спраў Расіі з прапановаю закрыць амбасаду. На гэты момант невядома, якое рашэнне прыняў расійскі бок.

Расійскі ўрадовец Філіп Васкрасенскі, які таксама пакінуў Балгарыю, заявіў мясцовым журналістам, што ніхто з высланых дыпламатаў або расійскіх чыноўнікаў не працаваў супраць інтарэсаў Балгарыі.

Ён настойвае, што «ніхто не можа сапсаваць расійска-балгарскіх адносінаў». Па ягоных словах Балгарыю пакінулі 180 чалавек.

Габрава сутыкнулася з нашэсцем ліс. 

Асабліва дастаецца гарадскім мясцінам побач з лесам.

img4.goodfon.com

Зверы засяляюць нежылыя сядзібы і ствараюць у іх сабе жытло. Паводле эколагаў, лісы падабаюць гарадское асяроддзе, бо ў ім лягчэй знайсці спажыву. 

Яны без цяжкасцяў прыстасоўваюцца да жыцця ў ім і становяцца больш прыязнымі да людзей, піша інтэрнэт-рэсурс Gabrovonews.

Чытачы выдання прапануюць абвясціць лясных насельнікаў габраўцамі.


Клайпеда, Літва

8 сакавіка 1997 году падпісаная дамова аб аднаўленні пабрацімскіх сувязяў літоўскага гораду з Магілёвам. Месціцца на захадзе краіны і з’яўляецца портам на Балтыйскім моры. Насельніцтва 160 тысяч чалавек.


У Літве 10% людзей, якія жывуць у галечы, працуюць на поўную стаўку.

Згодна са статыстыкай, колькасць бедных людзей у Літве зменшылася на 0,9%, а ўзровень абсалютнай беднасці складае 1,2%, піша выданне Delfi.

У 2021 г. каля 560 000 жыхароў краіны жылі за рысай беднасці. Зарплаты ў Літве растуць, пенсіі павышаюць, уклады ў жыхароў у банках вялізныя, а ўзровень беднасці застаецца высокім.

У краіне знізілася сацыяльная няроўнасць, адносная і абсалютная беднасць. Узровень беднасці цяпер складае 600 еўра. Ва ўмовах абсалютнай беднасці ў 2020 г. жылі 3, 9% чалавек. Зменшыць колькасьць людзей, якія жывуць ў беднасці перашкаджае інфляцыя, якая расце.


Каменскае, Украіна

Пабрацім Бабруйску ад 2000 году. Горад абласнога падпарадкавання ў Днепрапятроўскай вобласці. Насельніцтва 250 тысяч чалавек. Паселішчы Днепрапятроўшчыны расейцы абстрэльваюць, але разбурэнняў такіх, як у прыфрантавых гарадах няма. Мясцовыя прадпрыемствы працуюць. Да вайны культурны абмен між гарадамі пабрацімамі бабруйскія чыноўнікі лічылі актыўным.


Пракурор Каменскай акруговай пракуратуры скончыла жыццё самагубствам.

На гарадскім сайце 5692 адзначана, што жанчына скінулася з акна шматпавярхоўкі. Яе цела знайшлі мінакі, якія выклікалі паліцыю на месца трагедыі.

 

Фотафакт. Як выглядае абрынуты ў Магілёве помнік ахвярам Халакосту

Помнік у выглядзе стэлы разваліўся на часткі пасля таго, як на яго абрынулася вялікае дрэва. Гэта адбылося 29 чэрвеня ў навальніцу.

Помнік стаіць на яўрэйскіх могілках. Мясцовыя камунальнікі прыбралі дрэва, падмялі пляцоўку і склалі фрагменты абеліска побач з пастаментам. Калі возьмуцца за яго аднаўленне не вядома.

У магіле пад помнікам пахаваныя парэшткі забітых у 1941 годзе нацыстамі нявольнікаў, створанага імі ж, гета. На выгравіраваным у мармуры надпісу няма згадкі пра нацыянальнасць пахаваных. Адзначана толькі, што тут спачываюць 2 тысячы загінулых «савецкіх грамадзян».

Пасля таго, як улада распачала кампанію збірання звестак і пошуку ахвяраў генацыду беларускага народу ля помніка сталі праводзіць пафасныя імпрэзы з удзелам школьнікаў і службоўцаў. Фотаздымкі з такіх мерапрыемстваў тыражавалі праўладныя медыі. У каментарах да іх не згадвалі Халакост і нацыянальнасць забітых.

 

На аднаго педафіла прыходзіцца па дзве ахвяры, прадстаўнік МУС

За сёлетнія чатыры месяцы ў Беларусі выяўлена 390 злачынстваў супраць палавой недатыкальнасці, альбо свабоды непаўналетніх. Падазраванымі прызнаныя 214 чалавек. У калоніях такая катэгорыя асуджаных мае адпаведны статус.

У інтэрв’ю інфармацыйнаму агенцтву Белта намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення па наркакантролю і працiвадзейнасці гандлю людзьмі МУС Віталій Капілевіч адзначае: дзесяць гадоў таму фіксаваліся ў сярэднім 36 такіх злачынстваў за год. Цяпер гэта лічба павялічылася ў разы.

Паводле яго на 390 злачынстваў прыпадае 214 падазраваных. Ад іх дзеянняў пацярпелі 358 дзяцей. На аднаго педафіла практычна прыходзіцца па дзве ахвяры, кажа прадстаўнік МУС.

«З іх усяго 10 чалавек мелі судзімасць за аналагічныя злачынствы. То бок працэнт рэцыдыву складае ўсяго 4,2 працэнты пры агульна крымінальным – 43,5 працэнты. Працэнт судзімасці педафілаў за іншыя злачынствы таксама невялікі – гэта 19,2 працэнты», – даводзіць Віталій Капілевіч.

Па ягоных словах у 195 выпадках педафіл быў тым, ці іншым спосабам завязаным ахвярай. У 21 выпадку злачынства ўчыняліся бацькі, а ў 22 – отчымам, ці ў прыёмных дзецях.

Калі людзі з такімі адхіленнямі трапляюць у месцы пазбаўлення волі, то атрымліваюць адпаведны статус і адпаведнае стаўленне, тлумачыць Віталій Капілевіч. А па вызваленні за ягоным жыццё і паводзінамі сочаць супрацоўнікі ўнутраных справаў.

фота: newgrodno.by