Tag: социология

Дзаржаўная сацыёлаг распавяла пра патаемныя жаданні жыхароў Магілёўшчыны

Навіна ад

Аналіз “грамадскіх” ініцыятыў Магілёўскай вобласці ідзе поўным ходам: трэба прымаць дэлегацыі і ратаваць шэрых журавоў.

Кіраўнік Цэнтра аналізу грамадзянскіх ініцыятыў Беларускага інстытута сацыялагічных даследаванняў (БІСД) «Народная пяцігодка» Кацярына Рэчыц распавяла пра сінтэз і аналіз, якія праводзіць адна з самых бессэнсоўных структур. У сваім інтэрв’ю Рэчыц паведаміла, што іх інстытуцыя правяла даследаванне мясцовых ініцыятыў на Магілёўшчыне.

Апытанне БІСД паказала, што:

  • жыхары Кастрычніцкага раёна Магілёва занепакоены працай адной з паліклінік;
  • у мікрараёне каля ААТ «Ольса» мясцовыя жыхары хацелі б, каб былі пасаджаныя кусты і дрэвы;
  • жыхароў Глускага раёна хвалюе якасць мабільнай сувязі і пытанне абмежавання палявання ў зоне пражывання чырвонакніжных шэрых журавоў;
  • жыхары Слаўгарадчыны прапануюць перааснасціць гасцініцу «Блакітная Крыніца», каб яна магла прымаць афіцыйныя дэлегацыі.

Складаецца ўражанне, што ўпраўленне аховы здароўя аблвыканкама скасавана разам з «Магілёўзелянбудам», мабільнымі аператарамі Глуска і яго прыродаахоўнай службай, а ў Слаўгарадзе грамадзяне і дня не пражывуць без дэлегацый.

На самой справе і службы на месцы, і слаўгарадчане пакуль не пакутуюць на сіндром Даўна.

Проста за “ініцыятывы” БІСД выдае тое, над чым чыноўнікі павінны працаваць штодня. Навошта? Рэчыц распавяла і пра гэта. Аказваецца, ініцыятывы трэба яшчэ і правесці праз УНС – яшчэ адну структуру-прывід.

Фота: “Магілёскія ведамасці”.

День народного единства в кривом зеркале “Могилевских ведомостей”

Навіна ад

Социологический опрос пропагандистского издания показал, что власти в очередной раз увлеклись фальсификациями.

О том, как относятся к празднику народного единства могилевчане, узнавали сотрудники социологической службы КИУП «Информационное агентство «Могилевские ведомости».

Они выяснили поразительный факт: абсолютное большинство, 97,9 процента из 3 565 опрошенных уверены в единстве белорусского общества.

Не менее интересный вывод заключается в том, что “благодаря участию в торжественных мероприятиях целые семьи граждан проникаются истинными смыслами”.

Полная статистика “истинных смыслов” псевдоединства, по мнению респондентов, якобы, выглядит так:

  • умение толокой решать любые проблемы – 57 процентов; 
  • способность ладить с соседями – 52,5 процента;
  • культура беларусов – 42,4 процента;
  • ведущую роль государства в общественных процессах, направленных на консолидацию общества – 39,2 процента;
  • патриотизм – 38,7 процента;
  • взаимовыручка – 27,5 процента; 
  • совпадение культурных, религиозных и мировоззренческих ценностей – 25,9 процента.

Кроме того, могилевчане любят праздники и с радостью участвуют:

  • в праздничных мероприятиях и благотворительных акциях – 55,9 процента; 
  • в концертах – 54,2 процента;  
  • выставках – 23,2 процента; 
  • диалоговых площадках – 15 процентов
  • спортивных мероприятиях – 14,18 процента 
  • флешмобах – 11,8 процента: 
  • вахтах памяти – 10,8 процента; 
  • фестивалях – 9,2 процента;
  • и иных формах работы – 38,6 процента.

Наиболее интересны в этом скучном наборе цифр, конечно же, “иные формы работы”, которыми увлекается больше трети могилевчан. 

А в остальном… Ну, чего не ляпнешь, ради того, чтобы бдительный сотрудник социологической службы не сдал тебя куда следует, как противника народного единства.

Все оптимистичные цифры будут предельно близки к ста процентам в стране, где:

  • политзаключенных обменивают на запчасти для “Боингов”;
  • власть держится исключительно за счет массовых репрессий против населения;
  • сотни тысяч граждан предпочли бесконечным праздникам эмиграцию;
  • наличие собственного мнения приравнивается к уголовному преступлению;

Ну, а главный “истинный смысл” заключается в том, что в Могилеве социологические опросы о единстве проводят специалисты по насаждению всех мыслимых видов вражды.

Фото “Могилевские ведомости”.

Жители Могилевщины активничают в соцопросах и много пьют

Навіна ад

В Могилевской области любят анализировать, рассуждать, выражать мнение и потреблять алкоголь.

Чем неблагополучнее и беднее регион, тем больше в нем активных граждан. Или наоборот. Разобраться, где причина, а где следствие тут достаточно сложно.

Центр анализа гражданских инициатив «Народная пятилетка» проводит социологическое исследование БИСИ «Актуальные вопросы развития системы образования Республики Беларусь».

Интересны не столько сами результаты исследования, сколько количество неравнодушных граждан на один квадратный метр. Оказалось, что в Могилевской области их больше всего – аж четверть от числа тех, кто выразил желание отвечать на вопросы “центра”. 

Остальные области менее активны:

  • каждый пятый респондент представляет Гродненскую, Минскую или Гомельскую области;
  • каждый десятый – город Минск;
  • каждый двадцатый – Брестскую или Витебскую области.

Непонятно, радоваться или огорчаться такому сомнительному лидерству. Если вспомнить народную мудрость о говорильне и перетаскивании мешков, то поводов для оптимизма у нас нет. Особенно, если учесть то, что в Могилевской области самые низкие зарплаты и самый высокий уровень пьянства.

Это понятно, что после 12,5 литра алкоголя на душу населения, потребность высказаться о “воспитании всесторонне развитой личности” резко возрастает.

Парад на экране, разгубленасць у жыцці: навошта нам памяць без герояў?

Навіна ад

У Беларусі дагэтуль любяць казаць пра вайну, нібы гэта сямейная рэліквія, якую нельга дакранаць без белых пальчатак. Але апошнія лічбы з дзяржаўнага апытання паказалі нешта балючае: мы захапляемся бронзай помнікаў, але не памятаем тых, хто пад імі пахаваны.

У дзяцінстве мне заўсёды здавалася, што 9 траўня – гэта не проста дзень. Гэта быў нейкі чароўны рытуал з абавязковай тэлевізійнай казкай пра “дзядоў, што перамаглі вайну”, парадамі, вянкамі і кансерваванаю патрыятычнай эйфарыяй. Я шчыра верыў, што кожны дарослы ведае пра гэту вайну нешта асаблівае. А потым вырас. І зразумеў: не, яны проста добра засвоілі школьныя гімны і штампаваныя лозунгі. І вось апошняе апытанне толькі пацвердзіла маю дзіцячую інтуіцыю: амаль палова беларусаў – 49,2% – лічыць, што ведае “ключавыя падзеі вайны”, але назваць герояў можа толькі кожны трэці – 34,2%. Чым не паказальнік таго, як у нас шануюць гісторыю: прыгожа для тэлевізара, пуставата для сэрца.

Яшчэ больш трывожыць, што ў гэтым ідэалагічным лялечным тэатры роля гледача пераходзіць ад бабулі да ўнука – і з кожным пакаленнем сцэнарый робіцца карацейшым і менш сэнсоўным.

Калі я чытаў гэтыя лічбы, лавіў сябе на думцы: можа, гэта нават не віна людзей. Гэта вынік таго, як дзяржава ўпарта мяняе памяць на фальшывыя медалі. Дзе вайна – гэта ўсё менш трагедыя і ўсё больш відовішча.

Я асабіста памятаю, як яшчэ ў школьныя гады на лінейках нам любілі расказваць пра “беспрэцэдэнтны партызанскі рух”. Але ці часта хтосьці спрабаваў патлумачыць, чаму многія “героі” былі абраныя менавіта такімі? Не дзіўна, што самым папулярным імем сярод апытаных стаў Жукаў (21,2%), а потым Казей (15,7%), Касмадзям’янская (14,3%) і Ракасоўскі (12,1%). Але пры гэтым кожны трэці – 34,2% – не назваў ніводнага героя.

Вясковыя апытаныя часцей успамінаюць вайну як нацыянальную трагедыю (56,4%), а гарадскія – як перамогу (53%). Для адных гэта ўсё яшчэ балючы след, для другіх – частка дзяржаўнага рытуалу. Жанчынам часцей уласціва асацыяваць вайну з трагедыяй (52,6%), а мужчынам – з партызаншчынай (71,8%).

Асабліва выразны разрыў бачны паміж пакаленнямі: сярод моладзі толькі 4,7% заявілі, што маюць “усебаковае ўяўленне” пра вайну, у той час як сярод старэйшых людзей гэты паказчык дасягае 21,7%. Моладзь чапляецца за асобныя вобразы, напрыклад, абарону Брэсцкай крэпасці (77,4%), але ўсё радзей бачыць вайну як вялікую нацыянальную гісторыю.

Што да пачуццяў – больш за палову апытаных (59,5%) адчуваюць гонар за народ, але амаль столькі ж (53,1%) – смутак і горыч. Амаль палова – 47,8% – шчыра баіцца паўтарэння вайны. Гэтую непадробную трывогу не знішчаюць ні парады, ні гімны.

Дзень Перамогі гарадскія жыхары ўспрымаюць як “свята ветэранаў” (41,6%) або “народнае свята” (44,3%), у той час як моладзь бачыць яго хутчэй як “памяць пра ветэранаў” (54,5%), а старэйшае пакаленне – як “народнае свята” (52,1%). Гэта не пра перамогу – гэта пра тое, як кожны ўзроставы слой спрабуе не забыць сябе праз калектыўную памяць.

Калі я думаю пра гэтыя лічбы і пра свой уласны досвед, разумею адно: у Беларусі вайна засталася не перажытай, а толькі разыгранай. Мы бясцэнна страцілі шанс ператварыць памяць у жывы дыялог, замест гэтага зрабілі яе бясформеннай рыторыкай. І калі сёння моладзь не ведае герояў, можа, гэта не лянота, а інстынкт самаабароны ад пустых рытуалаў?

Можа, менавіта ў гэтым і ёсць сучаснае пакаленне – не “забыўчывае”, а шчыра стомленае ад фальшывых парадаў? І калі б я сёння спытаў свайго пляменніка пра вайну, ён бы, напэўна, спытаў: “Дзядзька, а гэта будзе са сцэнаром, ці нешта сапраўднае?”

Якуб Ясінскі

Фота: LookByMedia

Між «поспехамі» і «праваламі»: як беларусы навучыліся гаварыць пра сябе без інструкцый зверху

Навіна ад

Калі беларусаў папрасілі назваць дасягненні і правалы краіны за апошнія пяць і трыццаць гадоў, вынікі апытання здзівілі нават сацыёлагаў. Даследаванне ў траўні правёў Цэнтр новых ідэй, і яго ўдзельнікамі сталі жыхары Беларусі. Упершыню грамадства загаварыла пра сябе не па сцэнары, а па сумленні – і гэта, магчыма, галоўнае дасягненне.

На мінулым тыдні я спрабаваў патлумачыць пляменніцы, чаму ў нашай краіне так шмат «святаў працы», але так мала працы, якая радуе. Яна, не задумваючыся, спытала: «А што, у вас ёсць святы, дзе можна проста адпачыць?». Мы абодва засмяяліся – яна з наіўнасці, я з горкай іроніі. Бо ў гэтай краіне нават адпачынак – гэта працоўная норма.

Такія размовы, як і нядаўняе апытанне, паказваюць: беларусы пачынаюць гаварыць пра сябе і сваю краіну без аглядкі на афіцыйныя лозунгі. І гэта, магчыма, галоўны сімптом зменаў, якія адбываюцца не ў кабінетах, а ў сэрцах людзей.

Першая рэакцыя на вынікі апытання – здзіўленне. Не таму, што беларусы назвалі пэўныя дасягненні ці правалы, а таму, што большасць наогул нічога не назвала. Больш за 60% апытаных не змаглі прывесці ні поспехаў, ні няўдач краіны – ні за апошнія пяць гадоў, ні за апошнія трыццаць. Па словах сацыёлагаў, такія лічбы – рэдкасць. Гэта маўчанне – ці то ад страху, ці то ад безнадзейнасці.

61% не назваў поспехаў за апошнія пяць гадоў, 62% – за апошнія трыццаць. Што да няўдач – тут маўчанне яшчэ мацнейшае: 66% не назвалі іх у бліжэйшай перспектыве і 67% – у доўгатэрміновай. Калі ж улічыць і тых, хто канкрэтна напісаў «няма поспехаў» – такіх ужо каля 70%.

І ўсё ж частка беларусаў адказала. І вось што цікава: топ-5 поспехаў за апошнія пяць і трыццаць гадоў амаль супадае. Гэта – эканоміка і развіццё (наколькі гэта слова яшчэ што-небудзь значыць), мір і адсутнасць вайны, стабільнасць хоць бы на мінімуме, захаванне сацыяльнай дзяржавы і адчуванне бяспекі. За трыццаць гадоў яшчэ дадаюць – незалежнасць і суверэнітэт. Гэта як калі чалавек пасля шторму радуецца, што хата не развалілася. Не таму, што яна прыгожая – а таму, што яна проста стаіць.

Сацыёлаг Андрэй Коршуноў адзначыў, што людзі лічаць поспехам ужо тое, што краіна хоць неяк функцыянуе. Гэтая “нармальнасць” – ужо перамога. І тут цяжка не пагадзіцца: калі палова жыцця праходзіць у чаканні горшага, тое, што нічога не мяняецца – успрымаецца як дабро.

Што да няўдач – сярод адказаў часцей за ўсё гучалі страта свабоды, рост рэпрэсій, эміграцыя, раз’яднанасць грамадства, знішчэнне палітычнай канкурэнцыі. Праўда, гэта гаварылі тыя, хто яшчэ не згубіў здольнасць гаварыць.

Але самае цікавае – гэта тое, што людзі пачалі аналізаваць. Не проста прымаць або адмаўляць, а думаць. Сумнявацца. І гэта, магчыма, галоўны крок да сапраўдных зменаў.

Можа, сапраўдныя дасягненні не ў заводах і дарогах, а ў тым, што людзі пачалі задаваць пытанні? Што яны перасталі верыць у простыя адказы і пачалі шукаць свае? І калі гэта так, то, магчыма, мы ўсё ж рухаемся наперад. Ці хаця б пачынаем рухацца. І гэта ўжо нямала.

Якуб Ясінскі

Фота: LookByMedia

Больш за 80% украінцаў выступаюць за ўступленне ў НАТА і ЕС

Навіна ад

Падтрымка ўступлення Украіны ў Паўночнаатлантычны Альянс і Еўрасаюз сярод украінцаў вырасла да рэкорднага ўзроўню – 82% і 85% адпаведна, сведчаць вынікі Усеўкраінскага апытання Міжнароднага рэспубліканскага інстытута (МРІ).

Назіраецца рост прыхільнікаў НАТА. Іх цяпер 82%. Гэта на 10% больш, чым было ў чэрвені і на 23%, чым у красавіку 2022 года. Больш за ўсё ўступленне ў НАТА падтрымліваюць на Захадзе (87%) і Цэнтры (85%) краіны. Ніжэй падтрымка на Поўдні – 80% і на Усходзе – 72% апытаных. 

Самая высокая падтрымка ўступлення ў НАТА ў старэйшай узроставай групе – сярод людзей 51+ падтрымка дасягае 86%. У групе 18-35 гадоў падтрымка найменшая – 78%.

Уступленне ў ЕС вітаюць 85% апытаных у параўнанні з 80% у чэрвені і красавіку 2022 года. Больш за ўсё ўступленне ў ЕС падтрымліваюць на Захадзе краіны – 89%, на Усходзеі – 80%.

Найбольш тых, хто за ўступленне ў ЕС, ва ўзроставых групах 18-35 і 51+.

Фота мае ілюстрацыйны характар