Мядзведжыя прагнозы спраўджваліся ўсе апошнія гады. Днямі галоўны сіноптык Магілёўскай вобласці з заасада пачаў прадвяшчаць пахаладанне і надыход зімы. Як ён распавядае пра будучыню, расказваюць заатэхнікі.
У заасадзе, які першапачаткова быў прытулкам для жывёлаў у нядолі, сабраны самыя разнастайныя віды жывёлінаў. Візіткамі магілёўскага заасада ў Буйнічах называюць зуброў і аленяў, знакамітага льва. Камусьці падабаюцца ламы і вярблюды. Хтосьці фотаграфуецца з лебедзямі.
Але ў садзе жыве і самы вядомы прадказальнік надвор’я – мядзведзь Фёдар. Работнікі заасада паўжартам называюць яго галоўным сіноптыкам Магілёўскай вобласці. З самага засялення ў сваіх сінаптычных прагнозах ён ні разу не памыліўся.
Увогуле ў заасадзе месцяцца два мядзведзя. Каля ўваходу вялізны драўляны мядзведзь добразычліва сустракае гасцей. А ў вальеры бавіць час жывы мядзведзь па мянушцы Фёдар. У навучальную лабараторыю «Заасад» ён прыехаў яшчэ медзведзянём.
“Цяпер Фёдар вядзе актыўны лад жыцця і есці любы корм, каб назапасіцца перад спячкай тлушчам і добра перажыць зіму. – падзяліўсяназіраннем загадчык навучальнай лабараторыі “Заасад” Магілёўскага дзяржаўнага агралесатэхнічнага каледжа імя К.П. Арлоўскага Іван Ніжнікаў – Яго любімы ласунак – мёд, а таксама перад зімой шмат даем яму мяса, рыбы, сухафруктаў.”
Што ж прадказваюць паводзіны мядзведзя? Фёдар актыўна спажывае ўсё прадукты, каб назапасіць тлушч на зіму, а гэта азначае, што кліматычная зіма не за гарамі.
За ўдзел у антыўрадавых маніфестацыях быў зняволены (1864-1866).
Працаваў у выданнях «Kłosy», «Wędrowiec», «Kurier Warszawski», галоўным рэдактарам «Вялікай усеагульнай ілюстраванай энцыклапедыі». Аўтар шматлікіх матэрыялаў пра Беларусь.
Пісаў на беларускай мове апавяданні, легенды, вершы. Аўтар прац пра У. Сыракомлю, С. Манюшку, В. Дуніна-Марцінкевіча, з якімі сябраваў.
Перакладчык на польскую мову твораў В. Дуніна-Марцінкевіча, Г. Гейнэ, В. Гюго, А. Пушкіна, У. Шэкспіра.
1887 год. нарадзіўсяЦішка Гартны (Зміцер Жылуновіч).
Беларускі пісьменнік, грамадскі і дзяржаўны дзеяч. Акадэмік АН БССР. Першы кіраўнік БССР.
Сакратар Беларускага нацыянальнага камісарыята, рэдактар першай беларускай бальшавіцкай газеты «Дзянніца».
Аўтар маніфеста аб утварэнні Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусь, з 1 студзеня 1919 па 3 лютага 1919 старшыня яе Часовага ўрада.
Узначальваў Дзяржвыдавецтва БССР і Цэнтральны архіў БССР, працаваў намеснікам наркама асветы і старшынёй Галоўмастацтва БССР, з’яўляўся членам Інбелкульта, першым рэдактарам часопіса «Полымя».
Выключаны з ВКП(б) у студзені 1931 года, арыштаваны ў 1936 годзе.
7 красавіка 1937 года змешчаны ў Магілёўскую псіхіятрычную лячэбніцу, дзе і загінуў. Пахаваны на ўскраіне Пячэрскага парку ў Магілёве.
Цішка Гартны мог стаць першым Народным паэтам Беларусі: у 1923 годзе пленум ЦК КП(б)Б пастанавіў надаць яму такое званне, але з невядомых прычын пастанова не была выканана.
У памяць дзеяча ўсталяваны помнік у Капылі, названы вуліцы ў Мінску, Капылі.
Беларускі акцёр, адзін з заснавальнікаў беларускага савецкага тэатра. Заслужаны артыст БССР.
Удзельнік аматарскіх спектакляў, з 1921 года працаваў у купалаўскім тэатры. Іграў ролі ў творах беларускай і рускай савецкай драматургіі.
Сярод лепшых роляў: Крыніцкі («Паўлінка» Я. Купалы), Машэка, Кастусь Каліноўскі («Машэка», «Кастусь Каліноўскі» Е. Міровіча).
Здымаўся ў кіно, у тым ліку ў фільме “Двойчы народжаны” (1934).
wikimedia.org
1940 год. НарадзіўсяПеле (Э́дсан Арантыс ду Насіменту). Бразільскі футбаліст.
Нападнік. Найлепшы футбаліст XX стагоддзя. Найлепшы спартсмен свету (1970), найлепшы футбаліст чэмпіянатаў свету (1958, 1970), найлепшы паўднёваамерыканскі футбаліст (1960, 1964, 1965, 1970).
Чэмпіён свету 1958, 1962, 1970 гадоў.
У 1995-1999 гадах міністр спорту Бразіліі.
wikimedia.org
1941 год. Загінуў у ГУЛАГу ўраджэнец в. Мхінічы Краснапольскага раёнаВасіль Шашалевіч.
Беларускі драматург, празаік, паэт.
Выкладаў рускую мову і літаратуру ў школах Краснаполля (1919-1924), Мінска, працаваў сцэнарыстам на кінафабрыцы ў Ленінградзе.
Разам з братам і сёстрамі ў Краснаполлі стварыў народны тэатр, хор і аркестр народных інструментаў. Разам яны збіралі фальклор і ўключалі найлепшыя ўзоры ў свае канцэрты.
Аўтар вершаў, апавяданняў, п’ес, якія ставіліся на тэатральных сцэнах у Маскве і Мінску.
Перакладаў на беларускую мову драматычныя творы А. Чэхава, раманы І. Тургенева.
Арыштоўваўся ДПУ ў ліпені 1930, кастрычніку 1936 года. У 1937 годзе прыгавораны да 10 гадоў лагераў. Адбываў пакаранне ў Магілёве, Прымор’і.
У ГУЛАГу, на лесапавале, на Васіля наўмысна спусцілі бярозу, якая прыціснула яго да вогнішча. Засталіся звесткі, што ў пісьменніка выцеклі вочы.
Памёр у санітарнай частцы. Месца пахавання невядомае.
wikimedia.org
1956 год. Супраць урада краіны і савецкага кантролю над краінай пачалося паўстанне ў сталіцы Венгрыі Будапешце.
Пачаліся хваляванні насельніцтва, незадаволенага палітычнымі рэпрэсіямі і неэфектыўнай эканамічнай палітыкай венгерскага кіраўніцтва.
У выніку з ініцыятывы студэнтаў Будапешцкага політэхнічнага інстытута ў сталіцы была арганізавана масавая дэманстрацыя, да якой далучылася звыш 200 тысяч чалавек.
Людзі патрабавалі вываду савецкіх войскаў з краіны, увядзення афіцыйнага пражытачнага мінімуму для працоўных, дэмакратычнай працэдуры выбараў і дазволу шматпартыйнасці.
Дэманстранты разбурылі помнік Сталіну ў цэнтры сталіцы.
Хваляванні распаўсюдзіліся па ўсёй краіне. 25 кастрычніка 1956 года стаў у Венгрыі “крывавым чацвяргом”. У гэты дзень натоўп лінчаваў супрацоўнікаў венгерскай дзяржбяспекі, партыйных функцыянераў. Загінулі і выпадковыя людзі.
Выхаванка дзіцячага эстраднага калектыва «Вясёлка» Магілёўскага палаца піянераў, Магілёўскага вучылішча культуры. З 1988 года працавала ў Дзяржаўным канцэртным аркестры Беларусі.
Сольную кар’еру пачала ў 1994 годзе. У 2000 годзе ўзначаліла ўласны творчы калектыў.
Шэраг песень запісаны ў дуэце з Валерыем Дайнекам, Дзмітрыем Смольскім.
2000 год.Знойдзены музей старажытных музычных інструментаў.
Кітайскія археолагі знайшлі музей музычных інструментаў, створаных 2 тысячы гадоў таму, у эпоху дынастыі Хань. Амаль усе 150 экспанатаў былі ў добрым стане.
2022 год. Адкрыццё XXVII Міжнароднага фестываля “Званы Сафіі” у Сафійскім саборы Полацка.
Будзе працаваць з 23 кастрычніка па 27 лістапада.
Жыхары і госці горада змогуць атрымаць асалоду ад голасу полацкага аргана ў сугуччы з вакалам, флейтай, аркестрам. Аматарам арганнага мастацтва арганізатары абяцаюць 6 незабыўных канцэртаў, дзе выступяць выдатныя выканаўцы.
gorod214.by
2022 год. Асвячэнне храма Покрыва Божай Маці ў магілёўскім парку ў Падміколлі. Узноўлены на яго гістарычным месцы.
У Мікалаеве Служба Бяспекі Украіны арыштавала здрадніка, расійскага шпіёна публічна, каб усе яго бачылі.
Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці.
21 кастрычніка падчас сустрэчы з мэрам Мікалаева быў затрыманы расійскі агент – кіраўнік камунальнага прадпрыемства «Мікалаеўская рытуальная служба».
Чыноўнік перадаваў акупантам персанальныя дадзеныя вайскоўцаў Узброеных Сіл Украіны і інфармаваў расійцаў аб працы аб’ектаў крытычнай інфраструктуры ў Мікалаеве.
Акрамя таго, здраднік збіраў разведдадзеныя аб размяшчэнні і маршрутах перамяшчэння падраздзяленняў узброеных сіл на тэрыторыі Мікалаеўскай вобласці, а таксама распавядаў ворагу аб сітуацыі з інфраструктурай Мікалаева.
Таксама ў яго задачы ўваходзіла арганізаваць магутную агентурную прарасійскую сетку на тэрыторыі Мікалаеўшчыны.
Пазней пра падрабязнасці затрымання распавёў мэр Мікалаева Аляксандр Сянкевіч. Аказваецца, СБУ папярэдзіла яго аб маючым адбыцца затрыманні і было вырашана публічна арыштаваць, каб усе бачылі здрадніка.
У гэты ж дзень у Мікалаеве абралі меру стрымання 49-гадовай жанчыне, якая падазраецца ў распаўсюджванні інфармацыі аб дыслакацыі падраздзяленняў ВСУ і апраўдванні ўзброенай агрэсіі Расіі, пра што паведамілі ў Цэнтральным раённым судзе горада.
Жанчына далучылася да некалькіх тэлеграм-каналаў, выкарыстоўваючы псеўданім, які павінен быў схаваць яе пол і ўзрост. Пры гэтым яна дакладна ведала, што названыя каналы выкарыстоўваюцца спецслужбамі Расіі для збору інфармацыі аб размяшчэнні ўзброеных фарміраванняў Украіны.
У далейшым яна неаднаразова публікавала там інфармацыю аб перамяшчэнні падраздзяленняў ВСУ ў Мікалаеве і Мікалаеўскай вобласці, у тым ліку, далучаючы да паведамленняў адпаведныя фотаматэрыялы. Акрамя таго, падчас зносін у названых каналах, яна апраўдвала ўзброеную агрэсію Расіі, выказвала надзею на хуткую акупацыю Мікалаева.
Пабрацімства Мікалаева з Магілёвам было замацаванае дамовай у 2009 годзе.
31 мая 2022 году мэр украінскага гораду заявіў, што Пагадненне аб пабрацімстве з Магілёвам скасаванае і выказаў спадзеў, што яно будзе адноўленае, калі Беларусь стане свабоднай.
Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Мікалаева, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам.
Мікалаеў месціцца за 65 кіламетраў ад Чорнага мора. Да вайны ў ім жыло 490 тысяч чалавек. Траціна з іх вымушана была пакінуць горад. Паводле Генштабу Узброеных сіл Украіны Мікалаеў адзін з асноўных кірункаў наступу расіян.
Яго рэгулярна абстрэльваюць, знішчаючы гарадскую інфраструктуру і змушаючы мясцовую ўладу капітуляваць. Прэзідэнт Украіны Уладзімер Зяленскі прысвоіў Мікалаеву ганаровае званне «Горад-герой».
Яшчэ ў 2005 годзе Уладзімір Пуцін тлумачыў, што Клайпеда са старажытных часоў з’яўляецца спрадвечнай рускай зямлёй. Такая «дробязь» як тое, што Клайпеда (Мемель) 700 гадоў належала германцам, а да гэтага балтам, рускага дыктатара не бянтэжыць – піша atviraklaipeda.lt
Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці.
Расійскі правадыр сказаў недарэчнасць, але слова яго святое для рускіх прапагандыстаў.Таму гэтае глупства стала расійскай дактрынай. Беспрынцыповая расійская прапагандысцкая машына, якая атрымлівае на распаўсюджванне хлусні за мяжой каля 2 мільярдаў долараў ЗША ў год, нясе глупства аб тым, што ёсць магчымасць вярнуць Клайпеду ў абдымкі Расіі прававым шляхам.
«Дзе дакументы, якія дазваляюць перадачу Віленскага краю ці Клайпедскага порта Літве? Вярхоўны Савет СССР такога рашэння не прымаў. Давайце сфармуем камісію і вырашым. Вярніце Клайпеду, вярніце Віленскі край. У іх была канстытуцыя: усяго тры гарады – Каўнас, сталіца Літвы, Шаўлі, Панявеж. Што ж, тры гарады вашыя, усё астатняе трэба вярнуць. Гэта наша тэрыторыя. Мы атрымалі гэта дзякуючы вайне. А Сталін быў добры і аддаў. Узяў у беларусаў, аддаў літоўцам. Ён забраў у немцаў Памеранію і Сілезію і аддаў іх палякам…» – так у 2018 годзе заяўляў цяпер ужо нябожчык дэпутат расійскай Думы і лідэр ліберальна-дэмакратычнай партыі Расіі, Уладзімір Жырыноўскі.
Як прапаганда хлусіць
Расійская прапаганда ставіць пад пытанне прыналежнасць Клайпедскага краю Літве сыходзячы з таго, што на момант заканчэння Другой Сусветнай вайны ён не належыў Літве. Але ігнаруецца той факт, што Германія аддзяліла гэты край ад Літвы ў сакавіку 1939 года пасля заключэння Пакта Молатава-Рыбентропа.
У 2014 годзе, пасля таго, як расійскія вайскоўцы ціха ўвайшлі ва ўкраінскі Крым, дзейная ў Літве грамадская ўстанова Būkime vieningi падзялілася апублікаванай парталам «avaaz.org» петыцыяй са зваротам на рускай мове да рускамоўных жыхароў Літвы, заклікаючы іх запатрабаваць далучэння Клайпеды да Расіі.
Ці існуюць дакументы, што Клайпеда належыць Расіі?
Што такіх дакументаў няма, пацвердзіў і сам В. Жырыноўскі, заявіўшы, што “мы атрымалі яе дзякуючы вайне”. І ні ў адным міжнародным судзе Расія не зможа прад’явіць ніякіх дакументаў, якія пацвярджаюць яе правы на Клайпеду і Клайпедскі край. Калі б такія юрыдычныя дакументы і аргументы існавалі, Расія ўжо даўно б пачала судзіцца.
Асуджэнне Пуціным пакта Молатава-Рыбентропа.
Яшчэ ў 2005 годзе падчас прэс-канферэнцыі, адказваючы на пытанне латвійскага журналіста, прэзідэнт Расіі пацвердзіў, што ў 1989 годзе “ім начыста было запісана”, што З’езд народных дэпутатаў Расіі асуджае пакт Молатава-Рыбентропа і лічыць яго юрыдычна несапраўдным.
Нібыта гэты акт не адлюстроўваў меркаванні савецкага народа, а быў асабістай справай Гітлера і Сталіна. “Вы хочаце, каб мы паўтаралі гэта кожны год?” – рытарычна пытаўся тады У. Пуцін. І сказаў, што «гэтае пытанне закрытае. Усё. Мы больш не будзем вяртацца да гэтага пытання».
Рэвізія адносінаў Расіі да пакту Молатава-Рыбентропа.
Пуцін не жадаў вяртацца да пакту, аднак вярнуўся. Адразу ж пасля таго, як увёў войска ў Крым і адарваў яго ад Украіны. А ўжо ў лютым гэтага года, калі пачалі забіваць украінскіх дзяцей, старых, усіх жыхароў, бамбаваць іх гарады і вёскі, расійская прапаганда, якая ўслаўляе свайго правадыра, стала лямантаваць аб тым, што яны імкнуцца вярнуць сабе ўсе свае старыя, “спрадвечныя” землі.
У апошняе дзесяцігоддзе пуцінская Расія захапіла частку Грузіі, Украіны. Украіну рабуюць, яе людзей забіваюць з жахлівым энтузіязмам. Скаляць зубы і на краіны Балтыі, і на ўвесь постсацыялістычны свет. Не ў сілах выхаваць агульначалавечыя каштоўнасці, яны мабілізуюць жывёльны інстынкты свайго народа і кажуць: ідзіце, бярыце сілай і рабуйце ўвесь свет. Ён – ваша законная здабыча.
Аб тым, што свет не бачыць у сённяшняй расійскай агрэсіі ні сэнсу, ні законных падстаў, сведчыць той факт, што ў кастрычніку 2022 года Генеральная Асамблея ААН галасамі 143 краін асудзіла анексію Расіяй акупаваных тэрыторый Украіны. А Расію падтрымалі толькі яна сама і чатыры дзяржавы, якія не маюць нічога агульнага з дэмакратыяй – Сірыя, Нікарагуа, Паўночная Карэя і Беларусь.
Юрыдычныя падставы прыналежнасці Клайпеды Літве.
Літоўскія гісторыкі падкрэсліваюць, што юрыдычнай падставай прыналежнасці Клайпедскага краю з’яўляюцца прынятыя ў 1923-1924 гадах рашэнні Канферэнцыі Амбасадараў, якімі Клайпедскі край у 1924 годзе быў перададзены Літве. Іншых міжнародна-прававых актаў, якія гавораць аб чыіх-небудзь правах на Клайпеду, няма.
migration.lt
Дамова аб Пабрацімстве Клайпеды і Магілёва была падпісана 8 сакавіка 1997.
27 лютага 2022 году, на трэці дзень уварвання расійскіх войск ва Ўкраіну, мэр Клайпеды заявіў аб спыненні пабрацімскіх сувязяў з расійскімі і беларускімі гарадамі. Паводле яго ён звярнуўся да кіраўніцтва гарадоў партнёраў, каб тыя супраціўляліся агрэсіі супраць Украіны, але рэакцыі не было. У афіцыйным спісе гарадоў пабрацімаў Клайпеды Магілёва няма.
Магілёў. media працягвае сачыць за жыццём Клайпеды, нягледзячы на спыненне партнёрскіх сувязяў з Магілёвам са спадзевам, што пабрацімства між гарадамі адновіцца.
Клайпеда месціцца на захадзе краіны і з’яўляецца портам на Балтыйскім моры. Насельніцтва 160 тысяч чалавек.
Зламыснік выставіў акно на лецішчы 80-гадовага пенсіянера з Магілёва і скраў электрычны трымер і нешта па дробязях. Таксама ён выпіў таблеткі карвалола, якія знайшоў у дачным доміку і падсілкаваўся ежай, пакінутай пенсіянерам у хаце. Тым жа шляхам што і пранік у будынак, ён пакінуў памяшканне.
Звычайна падобныя злачынствы маюць мала шанцаў на раскрыццё. Аднак у дадзеным выпадку злодзей пакінуў свае адбіткі пальцаў на фрагменце аконнага шкла і каробках з-пад лекаў.
Супрацоўнікі Дзяржаўнай судовай экспертызы па Магілёўскай вобласці здолелі высветліць, што адбіткі належаць 48-гадоваму магілёўцу. Тым часам выкрадзены трымер супрацоўнікі міліцыі ў той жа дзень знайшлі ў ламбардзе. Прыладу ў ламбард здаваў той жа самы 48-гадовы жыхар абласнога цэнтра. Узбуджана крымінальная справа, падазраваны затрыманы.
Для пачатку серыйнай вытворчасці ў горад даставілі эксперыментальны італьянскі электракар.
Ідэяй запусціць на “Магілёўсельмашы” вытворчасць савецкіх электрамабіляў яшчэ ў канцы 1980-х загарэўся тагачасны першы сакратар Магілёўскага абкама КПБ Васіль Лявонаў – сцвярджае выданне “Віртуальны Брэст”. Але яго прапанова з адпаведнымі разлікамі, адпраўленая ў саюзнае Міністэрства аўтамабільнай прамысловасці, лягла пад сукно.
Затое ў пачатку 1990-х гадоў навацыйная ідэя па стварэнні кампактнага гарадскога электрамабіля з’явілася ў інжынераў Казіміраўскага доследна-эксперыментальнага завода. Існуе версія, што куратарам рэвалюцыйнай ініцыятывы выступаў першы дэмакратычна абраны мэр горада Сяргей Габрусеў.
Італьянскія запчасткі, беларускі канвеер
У 1992 годзе на Казіміраўскі завод быў дастаўлены эксперыментальны электракар вытворчасці адной італьянскай фірмы. Што за фірма паставіла гэты аўтамабіль магілёўцам, як і арыгінальная назва вопытнага ўзору – застаецца загадкай. Ужо няма на свеце тых, хто памятае дэталі гэтай ініцыятывы. Але на фотаздымках з беларускай прэсы 1990-х гадоў на капоце электракара можна пабачыць назву “Vector 90”. У Магілёве аўтамабілю, аднак, прысвоілі новую назву.
Фота: Нататка ў газеце ”Вечерний Минск”
“Вопытна экзэмпляр двухмеснага аўтамабіля “Інэса” прыбыў на Казіміраўскі доследна-эксперыментальны завод у Магілёве. – пісаў ”Вечерний Минск” у 1992 годзе – Дасягнутая дамоўленасць пра тое, што адна з італьянскіх фірм будзе пастаўляць прадпрыемству камплектуючыя дэталі, а збіраць электрамабіль будуць на беларускім канвееры. Частка машын паступіць на рынак рэспублікі.”
У сваім каментарыі аднаму беларускаму выданню галоўны інжынер Казіміраўскага завода Ігар Хадорчанка паведаміў, што, сапраўды, у 1992 годзе на завод прыехаў электрамабіль ад італьянцаў. Але нават да дробнасерыйнай зборкі справа не дайшла. Магілёўцы так і не сабралі ніводнага экзэмпляра. Па словах галоўнага інжынера, “профіль завода памяняўся некалькі разоў”, і дакументацыю на электрамабіль згубіліі.
А вось сам эксперыментальны экзэмпляр так і застаўся на заводзе. У 2003 годзе карэспандэнт газеты “Советская Белоруссия” знайшоў гэты аўтамабіль, зрабіў яго каляровы фотаздымак і даў падрабязнае апісанне машыны.
Фота: Павел Мінчанка, “СБ”
Лёгкім рухам рукі хэтчбэк можна было ператварыць у кабрыялет
“Такога тэхнічнага ўнікума, як Inessa (менавіта так завецца электрамабіль), я, аўтааматар са стажам, яшчэ не бачыў. – піша аўўтар нататкі 2003 года, Павел Мінчанка – Па-першае, маленечкія памеры, нешта накшталт абрэзанай напалову “Акі”. У кабіну з маім ростам забрацца аказалася дастаткова праблематычна. Але ў выніку атрымалася-такі ўладкавацца за абаранкам, прычым досыць камфортна.
Калі б аўтамабільчык гэты быў на хаду, то ў дарогу я мог бы ўзяць толькі аднаго спадарожніка – відавочна не сямейны варыянт. За сядзеннямі знайшоў дастаткова вялікую прастору. Падумаў, што гэта багажнік, дзе можна размясціць пару-тройку валізак, але памыліўся. Тут, аказваецца, месца для акумулятарнай батарэі. Увогуле, атрымліваецца, што сяджу за рулём тыповага гарадскога аўтамабільчыка, якім уяўлялі яго фантасты і канструктары-футурысты ў 1960-70-я гады.
Хоць спідометр разлічаны на 160 кіламетраў у гадзіну, тактыка-тэхнічныя характарыстыкі электрамабіля значна сціплейшыя – максімальная хуткасць 50 км/г, аднаго зарада батарэі хапае на 100 кіламетраў прабегу. Да гэтага дадайце яшчэ здымны пластыкавы кузаў, і лёгкім рухам рукі хэтчбэк можна ператварыць у кабрыялет ці пляжны аўтамабільчык.”
Эксперыментальны экзэмпляр у 2003 годзе ўяўляў сабой толькі кузаў з хадавой часткай – ні рухавіка, ні акумулятарнай батарэі ў ім ці то ўжо не было, ці то яшчэ не было. Праўда, адзін раз аўтамабілю прыйшлося прыняць удзел у здымках рэкламнага кліпа для Італіі. Тады насустрач машыне пусцілі КамАЗ, які нясецца на вялікай хуткасці. У гледача ж складалася ўражанне, быццам гэта грузавік стаіць на месцы, а імчыцца электрамабіль.
Недахоп фінансаў ці кепскае добраўпарадкаванне? Ці проста новы мэр хоча заявіць пра сябе, як пра актыўнага і ініцыятыўнага кіраўніка?
Гарвыканкам заклікаў магілёўцаў паўдзельнічаць у агульнагарадскім суботніку 22 кастрычніка. Папярэдні суботнік быў два тыдні таму, а з часу суботнікаў у Кастрычніцкім і Ленінскім раёнах не прайшло і тыдня.
Увага нададзена ўборцы і добраўпарадкаванню двароў, плошчаў, сквераў, вуліц, паркаў, зон адпачынку і іншых аб’ектаў сацыяльна-бытавога і культурнага прызначэння. Таксама – мемарыяльных комплексаў, месцаў баявой і воінскай славы, тэрыторый арганізацый, навядзенні парадку ў прамысловых зонах, гаражна-будаўнічых кааператывах, ліквідацыі несанкцыянаваных звалак. Запланавана таксама пасадка дрэў і кустоў. Суботнік праходзіць у рамках месячніка па добраўпарадкаванні, аб’яўленага ў абласным цэнтры з 13 кастрычніка па 12 лістапада.
У чым прычына падобнай суботняй актыўнасці?
Усе запланаваныя працы ўжо рабіліся ў мінулыя суботы. Можа, магілёўцы кепска працавалі на ранейшых суботніках?
Экстраннай сітуацыі для суботніка, надзвычайных катаклізмаў у горадзе таксама не назіраецца. Асаблівых новых планаў работ зноў жа няма. Ну не восеньскае ж лістоўе стала прычынай суботніка?
Там дзе няма канкрэтыкі ад уладу маючых, нараджаюцца чуткі. Нездарма ў горадзе ўжо пляткараць, што папросту так новы мэр Студнеў хоча заявіць пра сябе, як пра актыўнага і ініцыятыўнага кіраўніка. Пра гэта ўжо пісалі Магілёў.media.
З іншага боку, некаторыя эканамісты ўказваюць на фінансавы складнік акцыі. Кожная арганізацыя і прадпрыемства павінны пералічыць пэўную суму грошай, якую нібыта зарабілі калектывы ў гэты дзень, у незалежнасці ад таго, якія віды работ яны выконвалі. Таму, магчыма, празмерная колькасць суботнікаў выклікана простым недахопам фінансаў у гарадскім бюджэце.
Як бачым, версій многа, а дакладнага адказу няма, бо ўлада кепска патлумачыла гораду неабходнасць працаваць трэцюю суботу запар.
У Магілёве канфіскавалі з продажу карамель з сінтэтычным фарбавальнікам з Расіі.
Як паведамілі ў Дзяржстандарце, падчас праверкі адной з крам Магілёва ў продажы знайшлі небяспечную карамель з фруктова-ягадным начыннем з густам «Кавун» расійскай вытворчасці. Даследаванне карамелі паказала, што цукеркі не адпавядаюць патрабаванням “аб бяспецы харчовай прадукцыі”, а таксама патрабаванням “аб бяспецы харчовых дабавак”.
У складзе карамелі знайшлі незаяўлены ў маркіроўцы сінтэтычны фарбавальнік понсо 4R (Е124) у колькасці 11,2 мг/кг. А ў інфармацыі аб саставе прысмакаў быў указаны зусім іншы фарбавальнік. А яшчэ на цукерках не было папераджальнага надпісу аб тым, што прадукт змяшчае фарбавальнік, які можа аказваць негатыўны ўплыў на актыўнасць і ўвагу дзяцей.
Цяпер увоз і продаж гэтых прысмакаў у Беларусі забаронены. Спажыўцам трэба быць уважлівымі, кармель можа яшчэ заставацца на паліцах іншых крамаў.
Адзін з твораў стаў лепшым новым муралам свету, але амаль не вядомы самім жыхарам горада.
«Бацькоўскі кут» Яўген Сасюра нядаўна намаляваў на будынку па праспекце Міра, 61. Гэта не першы мурал аўтара ў горадзе. У 2020-м падобны “салодзенькі”, як кажуць дызайнеры, твор упрыгожыў вуліцу Першамайскую, а яшчэ адзін радуе вока бабруйчан.
Аматары вулічнага мастацтва ў Магілёве адразу звярнулі ўвагу на падабенства новага мурала і дзяўчынкі на Першамайскай. І яны сапраўды пазналі руку аднаго майстра. Стылёва муралы шмат у чым падобныя, а вось па сімволіцы маюць адрозніванні. Дапытлівым гледачам ёсць пра што паразважаць і на што паглядзець.
“Бацькоўскі кут” на праспекце Міру
Арт-аб’ект нанесены на тарэц будынка па праспекце Міра, 61. Плошча роспісу – 330 квадратных метраў. Манументальны роспіс працягвае рэспубліканскі праект “Традыцыі дзеля будучыні”, які здзяйсняецца ў гонар 100-годдзя Беларусбанка.
Стваральнік мурала – вядомы беларускі вулічны мастак Яўген Мutus Сасюра. Насамрэч, Яўген не адзіны аўтар твора. Над роспісам працавалі мастакі і дызайнеры арт-супольнасці @urbansignal.
“У аснове кампазіцыі — выява гнязда, сімвал роднай хаты і Пачатку. Сюжэт з гняздом на Дрэве жыцця часта сустракаецца ў беларускім фальклоры… На карціне намалявана маладая жанчына над “горадам-гняздом” з Магілёўскай ратушай унутры. Дзве птушкі прыносяць у гняздо залаты ключ і манету… На працягу ўсёй гісторыі Магілёў быў адным з найбагацейшых гарадоў на тэрыторыі Беларусі. Дзякуючы прадпрымальнасці і ўпартай працы яго жыхароў” – растлумачыў мастак сваё бачанне твора.
“Дзяўчынка з птушкай” на Першамайскай
Першы падобны “салодкі” мурал ад Сасюры месціцца на вуліцы Першамайская 50 на рагу з вуліцай Карабанаўская і ўжо мае сваю гісторыю. У 2020-м амаль тузінам муралаў горад упрыгожыў Цэнтр гарадскіх ініцыятыў. Самым манументальным і рэзанансным у свеце стала менавіта “Дзяўчынка з птушкай”. Яна была прызнана ў год стварэння (па версіі галасаванкі на сайце аднаго з аўтарытэтных мастацкіх часопісаў Еўропы) адным з лепшых новых муралаў свету.
Так атрымалася, што мурал дзяўчынкі з птушкай на Першамайскай застаўся ў самім горадзе малавядомым. Нягледзячы на міжнародны поспех, у Магілёве яго мала хто ведае. Тарэц дома №50 непрыкметны, а розгаласу ў горадзе не было.
Бабруйскі мурал
Для параўнання і ўяўлення пра стыль аўтара варта паглядзець мурал, да якога зноў мае дачыненне Сасюра, толькі цяпер у Бабруйску. Тут зноў мы бачым дзяўчынку на арэлях над старажытным горадам і вельмі мілы сюжэт. Пра яго ўжо пісаў наш сайт.
Кампазіцыі ва ўсіх выпадках, асабліва ў магілёўскіх, трымае мілы вобраз дзяўчыны ці жанчыны. Адразу кідаецца ў вочы, што аўтары эксплуатуюць жаночую прыгажосць, жаночы пачатак для стварэння пазітыўнага настрою карціны.
Вобраз птушкі таксама нязменны элемент беларускага фальклёру. Павы, стрыжы, галубы, каршуны, крумкачы – каго толькі няма ў нашай народнай творчасці. Птушкі сімвалізуюць людзей, якія разлятаюцца па свеце, але заўсёды вяртаюцца дамоў. Больш таго, у беларускіх казках і песнях часта сустракаецца вобраз дзяўчыны-птушкі: «Абярнулася падчарка шэрай птушкай, запела і паляцела». Што хацелі сазаць вобразам птушкі, самі стваральнікі не патлумачылі, але відавочна, што гэта нейкая добрая вестка ці істота. На карціне адна з птушак нясе залаты ключ – традыцыйны сімвал пачатку вясны, адраджэння жыцця, другая – трымае манетку, якая сімвалізуе дабрабыт.
Дзяўчына ці жанчына з птушкай, па шчырасці, заежджаная ў мастацтве тэма. У залежнасці ад талента мастака атрымоўваецца па рознаму, але заўжды міла, хаця часцяком так міла, што аж ці не прыкра. Нягледзячы на розныя густы, як правіла, падобныя творы падабаюцца мясцовым жыхарам. Алергію і спрэчак, у адрозненні ад канцэптуальных карцін, такія творы, не выклікаюць. Яны супакойваюць нэрвовую сістэму, і добра.
Пры стварэнні мурала на праспекце Міру, аўтары відавочна пайшлі далей ад проста стварэння мілага вобразу. Тут сімвалізм нашмат больш складаны. У цэнтры кампазіцыі – выява гнязда як сімвал роднай хаты, сям’і. Гераіня карціны – увасабленне кахаючай жанчыны і маці, клапатліва глядзіць на свой “горад-гняздо”, нібыта яго ахоўвае. У самім гняздзе размешчаны горад з ратушай, якая з даўніх часоў лічыцца не толькі адміністрацыйным будынкам, але і ўвасабленнем сталасці, “самастойнасці” горада.
Падобныя па стылю малявання муралы, карціны, фотаздымкі многія мастацтвазнаўцы і дызайнеры называюць “салодкімі” і лічаць самім лёгкім шляхам да масавага гледача. Але варта прызнаць, што яны сапраўды ўпрыгожваюць гарады і маюць права на жыццё.
Камунальнікам самім на руку, калі дрэвы засыхаюць – меркаванне эканаміста.
У Магілёве ў асенне-зімовы перыяд плануюць высадзіць каля 2 тыс. дрэў і 2,3 тыс. новых кустоў. “Гэтага мала” – сцвярджаюць эколагі. “За дрэвамі трэба яшчэ і даглядаць” – кажуць гарадскія актывісты.
“Штогод у горадзе садзяцца тысячы зялёных ратавальнікаў паветра” – рапартуюць работнікі зелянбуда. Але, нягледзячы на гэта, шчыльнасць зялёных насаджэнняў зрокава змяншаецца. “Раней Магілёў быў вельмі зялёным горадам, а цяпер прыкметна палысеў” – з сумам згадваюць сваю маладосць старажылы.
Начальнік вытворча-тэхнічнага аддзела “Магілёўзелянбуд” Святлана Банкузава пярэчыць і кажа, што ў чацвёртым квартале плануецца высадзіць у горадзе каля 2 тысяч дрэў і больш за 2,3 тысяч новых кустоў. Пасадку дрэў традыцыйна робяць да самай зімы, бо гэта менш траўматычны варыянт, цяпер дрэвы спяць. Такія пасадкі найлепш прыжываюцца на новым месцы. Рабіць будуць аднаўленчыя пасадкі ўздоўж вуліц і магістраляў, а не высаджваць новыя скверы.
Акрамя гэтага, у Магілёве актыўна ідуць работы па фарміраванні кветнікаў. Увосень у горадзе плануюць высадзіць каля 7 тыс. цыбульных кветак: цюльпанаў і гіяцынтаў. Ужо вясной яны будуць радаваць гараджан і гасцей горада – абяцаюць у “Магілёўзелянбудзе”. А ў парку Падміколле зараз ідзе фарміраванне новага газона плошчай каля 9 гектараў.
У чым прычына скаргаў гараджан на дрэннае азеляненне горада? Мала садзяць дрэў ці кепска іх даглядаюць?
Найперш трэба нагадаць пра ўшчыльненне забудовы мікрараёнаў. Новыя дамы знішчылі дрэвы, пераважна высаджаныя самімі жыхарамі без ніякіх праектаў. А новыя пасадкі не кампенсуюць вырубку.
Вось і цяпер абмяркоўваецца праект пабудовы шматпавярховага жылога дома на тэрыторыі сквера па вуліцы Каштанавай каля СШ №40 у Магілёве. Горадабудаўнікі абяцаюць захаваць дрэвы мясцовага сквера, але па плане на яго месцы паркоўка.
Другая прычына – гэта радыкальнае каранаванне дрэў, якое ўжо шмат гадоў насуперак парадаў біёлагаў здзяйсняюць нашы камунальнікі. Дрэвы пасля неаднаразовага спілоўвання галля моцна слабеюць і гінуць.
Трэцяе прычына – кепскі дагляд дрэў работнікамі зелянгаса. Многія гараджане звяртаюць увагу на тое, што высаджаныя дрэвы засыхаюць у першы ж сезон, бо іх ніхто не палівае.
Арыгінальнае меркаванне на гэты конт выказаў адзін з эканамістаў: “Магілёўзелянбуд” матэрыяльна зацікаўлены ў пасадцы і каранаванні дрэў. Гэтыя работы аплачваюцца. А за прыжыванне дрэў і належны дагляд грошай не даюць. Вось і выходзіць, што камунальнікам нават карысна, калі дрэвы засыхаюць. Калі б яны атрымоўвалі фінансаванне на плошчу зялёных насаджэнняў, то ўжо праз некалькі гадоў горад быў бы зялёны.”
Як бачна, меркаванняў многа, і яны супярэчлівыя. Але тое, што праблема азелянення горада абвастраецца, а не рашаецца, сведчыць пра тое, што трэба нешта мяняць у адносінах да нашых зялёных сяброў.
