Для начала “тунеядцы” встретились с представителями правоохранительных органов и служб занятости. Им разъяснили нормы законодательства, порядок трудоустройства и посоветовали бросить пить.
После разъяснительной части перешли к части практической. В Могилеве незанятые в экономике граждане благоустраивали территории у братских могил, кладбищ и дворов, а в Бобруйске – наводили порядок в лесополосе рядом с Бобруйской крепостью.
Напоминаем, что к незанятым в экономике гражданам в Беларуси относят не только тех, кто ведет асоциальный образ жизни.
Беларусы, оказавшиеся в вынужденной эмиграции и не получающие никаких благ от диктатуры Лукашенко, также считаются тунеядцами и их семьи оплачивают полную стоимость коммунальных услуг.
Учитывая, что счет этим “тунеядцам” идет на сотни тысяч, тунеядствующие чиновники успешно пополняют бюджет режима за счет эмигрантов.
Кроме того, история показывает, что все попытки борьбы с тунеядством успеха не приносили, поскольку тунеядство являлось следствием перекосов в управлении государством.
У Беларусі растуць лічбы самазанятых, але не заўсёды расце разуменне таго, што гэта такое. Для магілёўца — гэта не трэнд, а ўмова выжывання. Сам сабе працадаўца, сам сабе рызыка: цёплая гісторыя пра халодную эканоміку.
Учора ўвечары мой сусед Сяргей — былы слесар з аўтазавода — запрасіў на вячэру. Ён частаваў пяльменямі ўласнай ручной лепкі з бярозавым сокам. Я спытаў: «Сярожа, а ты цяпер кім працуеш?» Ён задумаўся і адказаў: «А я цяпер — сам». І не тое каб з гонарам, але і без скаргі. Проста канстатацыя факта. У Магілёве, як і па ўсёй краіне, быць «самім сабой» — новы стандарт жыцця.
Паводле афіцыйных дадзеных Белстата, у 2024 годзе 4,5% усіх занятых у Беларусі — гэта тыя, хто не мае фармальнага наймальніка. З іх 3,7% — гэта самазанятыя ў сямейных прадпрыемствах, якія працуюць на рынак, яшчэ 0,8% — працадаўцы. І калі лічбы падаюцца невялікімі, то рэальнасць у Магілёве кажа іншае: сярод маіх знаёмых ледзь не кожны трэці «на сябе». Не ў сэнсе ІП або стартапера, а проста: рамантуе пральныя машыны, вырабляе мыла, шые нагавіцы на замову.
Насуперак уяўленням пра росквіт ІТ або экафермерства, тут, у Магілёве, самазанятасць — гэта хутчэй вынік, а не выбар. Вынік скарачэння на «Строммашыне», вынік незразумелага пазіцыянавання Бабруйскага машынабудаўнічага, вынік таго, што твой профіль у цэнтры занятасці не супадае з профілем рэальнай эканомікі. А значыць — ты сам сабе дырэктар, бухгалтар і менеджар па продажах.
Але ёсць тут нешта больш складанае. У адрозненні ад еўрапейскіх краін, дзе самазаняты — гэта чалавек з падушкай бяспекі, магчымасцю стажыровак, кансультацый і пенсійных пералікаў, у нас ты хутчэй сацыяльна нябачны. Так, табе не забараняюць працаваць на сябе — але і не дапамагаюць. І падчас эпідэміі, і цяпер, у эканамічны пераходны перыяд, ты сам-насам з рызыкамі.
У горадзе нават з’явіліся цэлыя «падполлі» — чаты, дзе людзі дзеляцца кантактамі заказчыкаў, лайфхакі па «самарэкламе» і саветамі, як не трапіць пад праверку.
Вядома, некаторыя прыстасаваліся. Некаторыя нават знайшлі ў гэтым сэнс. Як мой іншы знаёмы, які кідаў школу, каб здымаць TikTok, а цяпер вучыцца на відэааператара і жыве з таго, што здымае вяселлі і прома-ролікі для магілёўскіх кавярняў. Ён кажа: «Я сам сабе працадаўца. І начальнік таксама я. І штрафы — калі што — сам сабе выпісваю».
Ці можна на гэтым пабудаваць будучыню? Ці магчыма з індывідуальных спробаў самавыжывання сабраць нешта накшталт эканомікі? Не ведаю. Але ведаю адно: Магілёў змяніўся. Ён больш не «прамысловы цэнтр». Ён — цэнтр самарэалізацыі пад ціскам. Горад, дзе дзяржава не змусіла, а проста — не прыйшла.
І калі Сяргей лічыць сябе вольным чалавекам — можа, так яно і ёсць. Але часам хочацца, каб гэта была не толькі свабода «ад», але і свабода «для»: для развіцця, для падтрымкі, для ўпэўненасці, што заўтра цябе зноў не спытаюць: «Ну і кім ты цяпер працуеш?» — з ухмылкай, якая трохі рэжа па сэрцы.
Можа, мы ўсе крыху Сяргеі. І калі дзяржава нас не падтрымае, дык, можа, хаця б не будзе перашкаджаць?
У красавіку 2025 года сярэдняя намінальная налічаная заработная плата ў Магілёўскай вобласці склала 2 181,3 рублі. Гэта найменшы паказчык сярод усіх рэгіёнаў Беларусі. І хоць афіцыйная статыстыка сцвярджае, што ўзровень зарэгістраванага беспрацоўя складае ўсяго 0,1%, рэальнасць на месцах сведчыць пра іншае.
Калі я нядаўна наведаў сваю цётку ў Мсціслаўскім раёне, яна пажартавала: «У нас тут працуе толькі пошта і магазін, а астатнія — на пенсіі або ў пошуку працы». Гэты жарт, хоць і з усмешкай, адлюстроўвае рэальную сітуацыю ў многіх сельскіх раёнах Магілёўшчыны.
Чаму пры афіцыйна нізкім узроўні беспрацоўя і пастаянным росце сярэдняй зарплаты многія жыхары рэгіёна адчуваюць сябе пакінутымі і без перспектыў?
Давайце паглядзім на лічбы і паспрабуем зразумець, чаму статыстыка і рэальнасць так часта не супадаюць.
У красавіку 2025 года сярэдняя зарплата ў Магілёўскай вобласці склала 2 181,3 рубля, што на 25 рублёў больш, чым у сакавіку. Аднак гэты рост не змяніў пазіцыю вобласці — яна застаецца на апошнім месцы па ўзроўні зарплат у краіне. Для параўнання, у Мінску сярэдняя зарплата перавышае 3 500 рублёў.
Але гэтыя лічбы не адлюстроўваюць рэальную сітуацыю. У сельскіх раёнах, такіх як Мсціслаўскі, сярэдняя зарплата можа быць значна ніжэйшай. Напрыклад, у 2021 годзе яна складала каля 594,4 рублі, і няма падстаў меркаваць, што сітуацыя кардынальна змянілася.
Афіцыйны ўзровень беспрацоўя ў вобласці — 0,1%. Але гэта лічба не ўлічвае тых, хто не зарэгістраваны ў службе занятасці або працуе неафіцыйна. Многія маладыя людзі з’язджаюць у іншыя рэгіёны або за мяжу ў пошуках лепшых магчымасцей.
Пры гэтым у агульнанацыянальным банку вакансій на 31 мая 2025 года было размешчана 209 284 прапановы. Але большасць з іх — гэта нізкааплатныя пасады ў сельскай гаспадарцы або прамысловасці, якія не прыцягваюць маладых спецыялістаў.
Улады спрабуюць палепшыць сітуацыю. У 2024 годзе служба занятасці Магілёўскай вобласці дапамагла працаўладкавацца амаль 20 тысячам чалавек. Але гэта не вырашае сістэмных праблем — такіх, як адсутнасць перспектыў для моладзі, нізкія заробкі і недахоп інвестыцый у рэгіён.
Калі я развітваўся з цёткай, яна сказала: «Можа, калі-небудзь і да нас даедзе прагрэс». Я ўсміхнуўся, але ўнутры адчуваў смутак. Бо пакуль статыстыка паказвае рост, людзі працягваюць жыць у чаканні лепшых часоў. І, магчыма, галоўнае пытанне — ці прыйдуць яны калі-небудзь?
Очередной раунд этого бесконечного поединка прошел под руководством председателя постоянно действующей комиссии по координации работы по содействию занятости населения райисполкома Вячеслава Сидоренко.
Надо отметить, что мероприятие это ежемесячное и большой необходимости красочно его расписывать у районной газеты нет.
Действующие лица ведь одни и те же. С одной стороны прокурорские сотрудники и гражданские чиновники, с другой – асоциальные элементы.
Первые читают нотации и угрожают неминуемым возмездием, вторые делают вид, что испугались наказания и с понедельника возьмутся за голову.
Все прекрасно понимают, что ничего от “позаседали” не изменится, но упорно продолжают заниматься индустрией из пустого в порожнее.
В конечном счете, в борьбе с зеленым змием, побеждает змий, но зато все при деле: пьяницы-тунеядцы ходят на комиссии, служба занятости штампует им направления, чиновники отчитываются о проделанной “работе”, а журналисты, бесконечно твердят азбучные истины о том, что такое хорошо, и что такое плохо.
Поневоле задумаешься о том, кто в этой истории является тунеядцами.
Их готовы доставлять транспортом предприятия и бесплатно кормить
Вот и требования к будущим работникам проще некуда: желание трудиться и не иметь вредных привычек, пишет komkur.info. Если не хватит опыта – КХП возьмет на себя обучение требуемой специальности. К сожалению, желающих засучить рукава за заработную плату 750-900 рублей не так уж и много.
Факт остается фактом: знаменитая формула “каждому по пятьсот” срабатывает не везде. По крайней мере в Могилевской области она остается недостижимой мечтой.
Сусветны дзень правоў спажыўца (World Consumer Rights Daу, з 1983 года).
Устаноўлены па рашэнні Генасамблеі ААН.
15 сакавіка 1962 года прэзідэнт ЗША Дж. Кенэдзі, выступаючы ў Кангрэсе, сказаў: “Спажыўцы, па азначэнні, гэта ўсе мы. Спажыўцы – гэта найбуйны эканамічны пласт… Але гэта адзіны голас, якога часцяком не чуваць”.
Амерыканскі прэзідэнт назваў тады чатыры асноўныя і неад’емныя правы спажыўца: на бяспеку, на інфармацыю, на выбар і права быць пачутым.
9 красавіка 1985 года Генасамблея ААН прыняла Кіруючыя прынцыпы для абароны інтарэсаў спажыўцоў.
Дзень Канстытуцыі.
Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь была прынята 15 сакавіка 1994 года на сесіі Вярхоўнага Савета. Набыла сілу 30 красавіка 1994 з моманту яе апублікавання.
Тагачасны старшыня Вярхоўнага Савета М. Грыб узгадвае, што асноўны закон краіны прымаўся вельмі цяжка і складана – па главах, па раздзелах, літаральна па радках – неабходна было, каб прагаласавалі дзве траціны дэпутатаў.
24 лістапада 1996 года па ініцыятыве А. Лукашэнкі быў праведзены рэферэндум, на падставе якога ўнесены істотныя змяненні і дапаўненні ў Канстытуцыю Рэспублікі Беларусь. Абноўлены тэкст Канстытуцыі набыў сілу 27 лістапада 1996 года. Дадатковыя змены былі ўнесены ў Канстытуцыю пасля рэферэндуму 2004 года.
У гэты ж дзень у 2022 годзе, год таму назад, уступае ў дзеянне новая Канстытуцыя, прынятая на “рэферэндуме” 27 лютага 2022 года.
Самы першы збор законаў канстытуцыйнага характару – Статут ВКЛ (1529). Статут быў удасканалены ў 1566 і 1588 гадах. Выданне 1588 года захоўваецца ў Музеі гісторыі Магілёва.
У Беларусі было да 2022 года некалькі канстытуцый: 1918 (часовая, БНР), 1919, 1927, 1937, 1978 і 1994 года.
1781 год. Нарадзіўся Юзаф Завадскі.
Віленскі друкар і выдавец.
Вучыўся выдавецкай справе ва Уроцлаве і Лейпцыгу. У 1803 годзе адкрыў друкарню ў Вільні. Калі ў 1805 годзе да яго перайшла ўніверсітэцкая друкарня, ён злучыў дзве друкарні і заснаваў выдавецтва. Быў сябрам масонскай ложы «Гарлівы Літвін».
Яго сыны Адамі і Фелікс, таксама былі выдаўцамі.
Памёр 5 снежня 1838 года. Пахаваны ў Вільні на Антокальскіх могілках.
Абеліск на магіле Ю. Завадскага
1789 год. У губернскіх Магілёве і Полацку адкрыты рускія галоўныя народныя вучылішчы.
Створаны расійскімі ўладамі на анэксіраванай па І Раздзелу тэрыторыі ВКЛ. Адзначаліся нізкім узроўнем адукацыі і русіфікатарскай скіраванасцю. Галоўныя, губернскія, вучылішчы былі 4-х класнымі.
Адкрыццё вучылішча ў Магілёве адбывалася з вялікай помпай: архіяпіскап Г. Каніскі правёў урачыстую службу і ўзначаліў хросны ход з царквы ў вучэльню.
Па першым часе ў вучылішчах працавалі толькі прысланыя з цэнтральных расійскіх губерняў настаўнікі.
У 1809 годзе вучылішча пераўтворана ў мужчынскую гімназію.
1881 год. Нарадзіўся Аляксей Назарэўскі.
Беларускі грамадска-палітычны дзеяч, дзейнічаў у Заходняй Беларусі.
У 1922 годзе быў абраны ў польскі Сенат, быў членам Беларускага пасольскага клуба. Працаваў у магістраце г. Баранавічы.
Арыштаваны НКУС 2 студзеня 1940 года, асуджаны на 8 гадоў лагераў. У верасні 1941 года быў вызвалены з Сіблага і накіраваны ў Паўладарскую вобласць.
Далейшы лёс невядомы.
1893 год. У в. Палуж (зараз Краснапольскі раён) нарадзіўся Андрэй Мрый (Шашалевіч).
Беларускі празаік, журналіст, перакладчык. Вязень ГУЛАГу.
Настаўнічаў у Краснаполлі, разам з братам і шваграм стварыў першы ў раёне народны тэатр, выдаваў рукапісны часопіс «Пралеска», збіраў народную лексіку, дасылаў яе ў Слоўнікавую камісію Інбелкульта.
Найбольш вядомы сваім сатырычным раманам на савецкую рэчаіснасць «Запіскі Самсона Самасуя».
Супрацоўнік часопіса «Наш край», інспектар Цэнтральнага бюро краязнаўства, член літаратурнага аб’яднання «Узвышша», стылістычны рэдактар у газеце «Звязда».
У 1934 годзе арыштаваны НКУС па «справе краснапольскіх настаўнікаў». Асуджаны да лагераў. Зноў арыштаваны ў чэрвені 1940 года, асуджаны і адпраўлены ва Усць-Вымскі канцлагер Комі АССР.
Медкамісіяй прызнаны інвалідам і 23 верасня 1943 года быў вызвалены і адпраўлены паміраць дадому.
Паводле некаторых звесткак 8 кастрычніка 1943 года забіты рэцэдывістамі ў цягніку.
У Магілёве яго імя носіць бульвар.
1921 год. Нарадзіўся Васіль Мялешка.
Беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук, прафесар. Аўтар манаграфіі «Могилев в XVI-XVII вв.», даследчык гісторыі Магілёва.
Працаваў у Інстытуце гісторыі АН БССР, старшынёй камісіі Акадэміі навук па гісторыі сельскай гаспадаркі і сялянства Беларусі.
Вывучаў праблемы класавай барацьбы ў беларускай вёсцы, прааналізаваў тры формы сялянскіх выступленняў: пасіўнае супраціўленне (скаргі, адмова ад выканання павіннасцей, уцёкі), узброеныя акцыі (напады на маёнткі, сутычкі з узброенымі атрадамі і інш.), паўстанні – на Каменшчыне, 1736-1754 і Крычаўскім старостве, 1740-1744.
Памёр 5 верасня 2004 года.
1927 год. Закладзены ДнепраГЭС.
На беразе Дняпра, на скале “Каханне”, каля Запарожжа з’явіўся сцяг з надпісам “Днепрабуд пачаты”.
Першая чарга ГЭС была пабудавана ў 1932 годзе. Узровень у Дняпры, у тым ліку ў Магілёве, павысіўся, былі затоплены Кабяляцкія парогі (з 2000 г. – помнік прыроды мясцовага значэння) у Оршы.
1930 год. У Віцебску нарадзіўся Жарэс Алфёраў.
Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы за распрацоўку паўправадніковых гетэраструктур і стварэнне хуткіх опта- і мікраэлектронных кампанентаў. Яго даследаванні адыгралі вялікую ролю ў інфарматыцы. Акадэмік АН СССР, Расійскай акадэміі, НАН Беларусі. Доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар. Віцэ-прэзідэнт АН СССР.
Працаваў у Фізіка-тэхнічным інстытуце імя А. Іофэ, старшынёй Навукова-адукацыйнага комплекса «Санкт-Пецярбургскі фізіка-тэхнічны навукова-адукацыйны цэнтр» РАН.
Аўтар больш як 500 навуковых прац, трох манаграфій і каля 50 вынаходніцтваў.
Памёр 1 сакавіка 2019 года.
1938 год. Расстраляны ўраджэнец Магілёва Мікалай Красцінскі (1883–1938).
Рэвалюцыянер, дыпламат.
Вучыўся ў Магілёўскай, Віленскай гімназіях, на юрыдычным факультэце Пецярбургскага ўніверсітэта.
Усё жыцце, з 1903 года, быў на службе бальшавікоў, якія яго і расстралялі. За партыйную работу ў Вільна, Віцебску неаднаразова арыштоўваўся. У 1914-1917 гадах быў сасланы на Урал, быў старшынёй Екацярынбургскага рэвалюцыйнага камітэта.
У першыя месяцы Савецкай улады прызначаны намеснікам галоўнага камісара Дзяржаўнага банка. Яго рукой былі падпісаны першыя савецкія грошы.
Пасол у Германіі (1921-1930), удзельнічаў у Генуэзскай канферэнцыі. У 1930 годзе прызначаны першым намеснікам народнага камісара замежных спраў СССР.
У 1937 годзе арыштаваны, прыгавораны да вышэйшай меры пакарання.
У яго гонар названа вуліца ў Екацярынбургу.
2000 год. У Мінску прайшоў «Марш свабоды».
Масавая вулічная акцыя ў абарону незалежнасці Беларусі, правоў чалавека і дэмакратыі, супраць паглыблення беларуска-расійскай інтэграцыі.
Намер прэзідэнтаў Б. Ельцына і А. Лукашэнкі стварыць Саюзную дзяржаву быў сустрэты масавымі вулічнымі акцыямі пратэсту.
Першы «Марш свабоды», арганізаваны апазіцыяй 17 кастрычніка 1999 года, адзначыўся брутальнымі сутыкненнямі ўдзельнікаў з міліцыяй і АМАПам.
Другі «Марш свабоды» 2000 года быў прымеркаваны да дня прыняцця Канстытуцыі Беларусі. Міжнародная супольнасць салідарызавалася ў падтрымку беларускіх дэмакратычных сілаў, што стрымала А. Лукашэнку, які за суткі да пачатку маршу пагражаў, што ад удзельнікаў акцыі «паляціць шмаццё».
У вулічнай акцыі ў Мінску ўзялі ўдзел да 40 000 чалавек, у тым ліку ў маршы – 15 000.
У Магілёве на марш выйшла каля 150 чалавек.
2013 год. 10 год таму назад на Беларусь абрынуўся цыклон «Хаўер».
Ад стыхіі таксама пацярпелі Венгрыя, поўнач Украіны і захад Расіі.
«Хаўер» – наймацнейшы падобны прыродны катаклізм у гісторыі Беларусі.
Падчас цыклону пачаўся вялікі снегапад пры моцным ветры да 28 м/с. Па ўсёй краіне стаў транспарт, прыкметна павялічылася колькасць аварый, адбыўся транспартны калапс (аўтазаторы дасягалі 20 км), без святла засталіся 1728 трансфарматарных падстанцый, 558 населеных пунктаў, было перанесена святкаванне Масленіцы, скарэктаваны расклад заняткаў у навучальных установах.
12 сакавіка Белгідрамет спрагназаваў пагаршэнне надвор’я, 14 сакавіка быў абвешчаны чырвоны ўзровень небяспекі і штармавое папярэджанне. Але інфармацыя аб шкале ўзроўняў небяспекі да «Хаўера» давалася Белгідраметам толькі ў МНС, і шырокія слаі насельніцтва не маглі ацаніць ступень рэальнай небяспекі ўмоў надвор’я.
Па збегу абставінаў напярэдадні катаклізму кіраўнікі дзяржавы адбылі на пасяджэнні ў Пецярбург і Маскву. З вышэйшых асоб застаўся толькі другі намеснік прэм’ера А. Калінін.
Месцамі таўшчыня снежнага покрыва склала 57 см, а ў выніку моцнай завеі, што актыўна пераносіла снежныя масы, у многіх месцах гурбы дасягалі 1 м і вышэй. У Слаўгарадскім раёне выпала 26 мм ападкаў.
Для барацьбы са снегам у Мінску і іншых гарадах 19 сакавіка былі праведзены суботнікі.
2017 год. У Мінску, абласных цэнтрах, буйных гарадах прайшлі масавыя маршы пратэсту вядомыя як “Маршы недармаедаў” у адказ на Дэкрет №3.
Дзень 15 сакавіка аб’яўлены нацыянальным днём барацьбы з падаткам на беспрацоўе.
Гэта быў 8-ы пратэст недармаедаў з пачатку года. Першы адбыўся 17 лютага. Усяго за год адбылося 22 маршы, апошні – 21 кастрычніка.
Дэкрэт № 3 “Аб папярэджанні сацыяльнага ўтрыманства” быў падпісаны 2 красавіка 2015 года. Самі акцыі пратэсту выліліся толькі пасля атрымання грамадзянамі «ліста шчасця» – ліста ад падатковай інспекцыі з прад’яўленнем аб выплаце «падатку на дармаедства».
Усяго падатковыя органы разаслалі каля 470 000 апавяшчэнняў на выплату падатку. 20 лютага 2017 года павінен быў скончыцца апошні тэрмін выплаты гэтага збору.
