28 мая 2022 года погода в Могилёве и Могилевской области, по данным синоптиков, ожидается переменная облачная погода с дождями и грозами.
Температура составит 12- 14°C, местами до 13- 15°C. Ветер западный, 5-11 м/с, вечером ветер юго-западный. Высокая вероятность выпадения осадков в отдельных районах и в вечернее время.
Атмосферное давление в течение суток пониженное в пределах от 735-739 мм ртутного столба. Геомагнитное поле неустойчивое.
В этот день в 1995 году в поселке Нефтегорске, это в России на острове Сахалин, произошло землетрясение магнитудой 7,6, вызвавшее цунами.
Землетрясение за 17 секунд полностью разрушило Нефтегорск. Из 3197 жителей погибло 2040. Это была вторая крупная природная катастрофа в Сахалинской области после обрушившегося в 1952 году на Северо-Курильск цунами.
Природных катаклизмов для сегодняшнего 28 мая специалисты метеорологи не предвидят.
По данным из открытых источников, температурная норма в Могилёве в этот день в последние годы составляет +20°С.
Минимальная температура за все время инструментальных наблюдений была зафиксирована в 1975 году – -1°С, а максимальная – +30°С в 1958 году.
Афіцыйна свята беларускіх пагранічнікаў звязанае з савецкай гісторыяй. У 1918 годзе ў гэты дзень старшыня Савету народных камісараў Уладзімер Ульянаў-Ленін падпісаў дэкрэт аб стварэнні пагранічнай службы савецкай Расіі. Тады яшчэ не існавала СССР. Гэтае палітычнае ўтварэнне з’явіцца ў 1922 годзе. Толькі ў лістападзе 1926-га заходняя пагранічная акруга пераназваная ў Беларускую.
Беларускія памежнікі ахоўваюць больш за 3,5 тысячы кіламетраў мяжы Беларусі. Самая вялікая яе працягласць з Расіяй – 1283 кіламетры. Найменшая з Латвіяй – 172,912 кіламетры.
Памежныя войскі ўключаюць Брэсцкую, Смаргонскую, Гродзенскую, Гомельскую групы, а таксама Лідскі, Пінскі, Полацкі, Мазырскі атрады ды іншыя адзінкі. Кадры рыхтуе Інстытут памежнай службы.
darkroom.baltimoresun.com
28 мая 2022 года дзень Полацку.
Афіцыйна датай заснавання лічыцца 862 год. Дзень гароду адзначаецца ў апошнюю суботу мая.
Упершыню горад згадваецца ў «Аповесці мінулых гадоў» у 862–865 гадах.
Разам з тым згодна з ісландскімі сагамі, Полацк заснаваны да 1 ст. нашай эры. У ХІ ст. ён займаў 180 га.
Полацк – калыска беларускай дзяржаўнасці, адукацыі, культуры. Знаходзіцца ў цэнтры Еўропы. Радзіма Еўфрасінні Полацкай, першадрукара Францыска Скарыны, больш за 300 значных дзеячаў культуры, навукі, вайскоўцаў.
Галоўныя помнікі архітэктуры: Сафійскі сабор (ХІ-ХVІІ стагоддзя), Багаяўленская царква, будынак Брацкай школы, будынкі езуіцкага калегіума, магістрату, дамы губернатара, віцэ-губернатара, кляштар францысканцаў, лютэранская кірха, комплекс будынкаў жаночага манастыра (1128 года), у тым ліку Спаса-Праабражэнская царква, 1161 году.
Аформлены заяўкі аб унясенні ў Спіс помнікаў культурнай спадчыны ЮНЕСКА Сафійскага сабора і Спаса-Праабражэнскай царквы. У Полацку ўшанаваная помнікам літара «Ў».
3pulse.com
28 мая 1863 года ў баі з расійскімі войскамі ля вёскі Ўладыкі загінуў Вінцэнт Козел (1837-1863), адзін з кіраўнікоў паўстання 1863-1864 гг. на Вялейшчыне і Маладзечаншчыне.
Нарадзіўся ў 1838 годзе ў маёнтку Вялікі Сэрвач Вялейскага павету. Штабс-капітана расійскага войска. Быўшы ў адстаўцы ў 1861 годзе стварае рэвалюцыйную арганізацыю ў Вялейскім павеце. У студзені 1863 годзе прызначаны ваенным кіраўніком Вялейскага павету, шырока прапагандаваў сярод насельніцтва праграмныя дакументы паўстання, якое ў беларускай гістарыяграфіі падаецца як паўстанне пад кіраўніцтвам Кастуся Каліноўскага.
Курган і першы крыж на месцы пахавання былі ўсталяваны ў час міжваеннай Польшчы, у 1933 року. Магіла паўстанцаў каля Ўладык захавалася.
sun9-5.userapi.com
28 мая 1836 года нарадзіўся Ян Карловіч (1836-1903), лінгвіст, этнограф, фалькларыст, музыказнаўца. Сабраў і апублікаваў некалькі соцень беларускіх паданняў, казак, песень. Сябра М. Федароўскага – аўтара шматтомнай працы «Люд беларускі», Фрарціўка Багушэвіча.
wikimedia.org
28 мая 1881 года нарадзіўся Іван Луцкевіч (1881-1919), пачынальнік беларускага нацыянальнага руху, беларускі археолаг, адзін з заснавальнікаў Беларускай сацыялістычнай грамады, ініцыятар выдання беларускіх газет «Наша доля», «Наша Ніва», стварэння выдавецкай суполкі «Наша хата» і інш., адкрыцця ў Вільні першай беларускай гімназіі, абвяшчэння БНР.
Іван Луцкевіч – змагар за незалежную Беларусь. Быў адным з першых, хто зразумеў неабходнасць дзяржаўнай незалежнасці краіны і разам з братам Антонам стаў ініцыятарам абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі.
Выступаў за аднаўленне на Беларусі царкоўнай уніі дзеля паяднання рэлігійнага і грамадска-палітычнага рухаў у адзіным нацыянальна-адраджэнскім працэсе.
Арганізатар беларускага культурнага жыцця ў Вільні, зрабіў вялікі ўклад дзеля адкрыцця Віленскай беларускай гімназіі. Сабраў багаты збор старажытнасцяў, якія сталі асновай збору Беларускага музею ў Вільні. Брат беларускага дзеяча Антона Луцкевіча.
wikimedia.org
28 мая 1960 года нарадзіўся Алесь Аркуш, беларускі паэт, эсэіст, выдавец, сябра беларускага ПЭН-Цэнтру.
Алесь Аркуш – аўтар каля 10 зборнікаў паэзіі, 3-х зборнікаў эсэістыкі, шэрагу раманаў, тэксту гімна Полацку і песень рок-гуртоў «Мясцовы час», «RIMA».
wikimedia.org
28 мая 2018 года памёр Арсень Ліс (1934-2018), беларускі фалькларыст, літаратуразнаўца, літаратар, доктар філалагічных навук, член Саюзу беларускіх пісьменнікаў, Згуртавання беларусаў свету «Бацькаўшчына».
Арсень Ліс адзін з удзельнікаў 6-томнай працы «Беларускі фальклор. Жанры, віды, паэтыка», 4-томніка «Гісторыя беларускай літаратуры ХХ ст»., аўтар прац пра Б. Тарашкевіча, Я. Драздовіча, А. Смоліча і іншых беларускіх дзеячаў, аўтар і суаўтар сцэнарыяў дакументальных фільмаў пра творчасць Р.Шырмы, М. Гарэцкага, М. Доўнар-Запольскага і шматлікіх іншых.
Магілёў. media вырашыў дапамагчы і сабраў 10 фактаў пра гарадзкія каштаны.
– Для Беларусі каштан чужародны, інтрадукаваны. Адшукаць звестак, калі ён да нас трапіў не ўдалося. Некаторыя даследнікі мяркуюць, што на Магілёўшчыне ў буйных маентках яго сталі высаджваць не раней за 18 стагоддзе.
Вядома, што каштан завезлі ў Еўропу ў 15 стагоддзі з Турцыі. Ён стаў дужа папулярны на новай радзіме, як найлепшая расліна для паркаў і сквераў.
– У нас распаўсюджаны пераважна каштан конскі звычайны. Выкарыстоўваецца ў гарадах для азелянення вуліц. Эфектыўна ачышчае навакольную атмасфэру ад выхлапных газаў, сярністых злучэнняў і свінцу. Расшчапляе шкодныя рэчывы без шкоды для свайго здароўя.
– Наш каштан звычайна цвіце даволі позна, што дазваляе яму пазбягае замаразкаў у час набухання каткоў. Цвет раскрываецца ў маі, а цвіценне доўжыцца да трох тыдняў пасля чаго з’яўляюцца невялікія арэхі зялёнага колеру.
– Плады выспяваюць у жніўні-верасні. Адмыслоўцы засцерагаюць, што плады конскага каштана не варта блытаць з іншым відам. Плады «нашага» каштана горкія на смак і імі можна нават атруціцца, як зашмат зʼесці. Іх выкарыстоўваюць у фармацэўтыцы, як сыравіну для вытворчасці лекаў ад сасудзістых захворванняў. Пладамі не грэбуе свойская скаціна, бо ў іх шмат крухмалу і бялку.
– Каштан – выдатны меданос, чым заваблівае да сябе пчол.
– У прыродзе размнажаецца насеннем. Без цяжкасці пераносіць перасадку ў дарослым узросце. Валодае добрай парасткавай здольнасцю ад пня. Ценевынослівы.
– Хутка расце і сягае 30 мэтраў. Самы буйны экзэмпляр быў узростам 2-4 тысячы гадоў з ахопам камля ў 57 мэтраў.
– Паколькі каштан не тутэйшае дрэва, то ў яго слабая генетычная памяць і ён кепска рэагуе на змены надвор’я. Калі тое адбываецца ён можа зацвісці ў нязвыклы для сябе час. Гэта шкодна для дрэва. Усё часцей мы становімся сведкамі такой анамаліі.
– Конскі каштан устойлівы да шкоднікаў і хваробаў. Але, апошнім часам, расліну даймае мініруючая моль. Па словах спецыялістаў «мінёры» рассяліліся шмат на якіх гарадскіх каштанах. Спачатку на лісцях зʼяўляецца «іржа», яны пачынаюць заўчасна жаўцець. Скручваюцца па краях. Выратаваць хворае дрэва практычна не магчыма.
Калі дрэвы рэгулярна не апрацоўваць, не змагацца з моллю, то ў перспектыве каштаны давядзецца замяніць іншымі пародамі.
– У Магілёве ёсць вуліца Каштанавая. Яе закладалі як пешаходную ў 1980 гадох у мікрараёне Саломенка. Яна засаджаная каштанамі. На Саломенцы іх наагул шмат. Тут яны паўсюль.
Пішам, як вайна ва Ўкраіне ўплывае на жыццё еўрапейскіх гарадоў, якія маюць партнёрскія дачыненні з гарадамі Магілёўскай вобласці
Рух параднёных гарадоў паўстаў падчас Другой сусветнай вайны. Дзеля супрацоўніцтва ў інтарэсах міру і дабрабыту ў 1942 годзе сяброўскія адносіны наладзілі пацярпелыя ад наступстваў вайны Кавэнтры (Вялікая Брытанія) і Сталінград (СССР). У красавіку 1957 года была заснавана Сусветная федэрацыя параднёных гарадоў. Паводле яе статуту мэта руху гарадоў пабрацімаў – развіццё супрацоўніцтва паміж народамі незалежна ад іх расы, мовы, рэлігіі і палітычнай сістэмы. Параднёныя гарады абменьваюцца досведам у эканамічнай, культурнай, гуманітарных сферах, а таксама самакіраванні, чым умацоўваюць давер між грамадзянамі.
Мікалаеў, Украіна
Пабрацімства з Магілёвам замацаванае дамовай у 2009 годзе. Горад месціцца за 65 кіламетраў ад Чорнага мора. Да вайны ў ім жыло 490 тысяч чалавек. Траціна з іх вымушана была пакінуць горад. Паводле Генштабу Узброеных сіл Украіны Мікалаеў адзін з асноўных кірункаў наступу расейцаў. Яго рэгулярна абстрэльваюць, знішчаючы гарадскую інфраструктуру і змушаючы мясцовую ўладу капітуляваць. Прэзідэнт Украіны Уладзімер Зяленскі прысвоіў Мікалаеву ганаровае званне «Горад-герой».
На Мікалаеўшчыне за мінулыя содні ад нападаў расійскіх войск параненыя 20 чалавек, паведамляе Укрінфарм, спасылаючыся на старшыню абласнога савету Ганну Замазееву.
Паводле яе на раніцу 27 мая ў мікалаеўскіх шпіталях знаходзяцца 282 грамадзян, якія сталі ахвярамі атак расійскіх войск.
Існуе пагроза, што ў паўднёвым напрамку магчымае пашырэнне агрэсіі Расіі. Пад яе трапіць і Мікалаеў.
Пра гэта пішагазета «Николаевские новости», спасылаючыся на меркаванне дэпутата Вярхоўнай рады і чальца камітэту па бяспецы і абароне Фёдара Веніслаўскага.
Ён дапускае, што ў найбліжэйшыя тыдні і месяцы, жорсткія баі будуць адбывацца на Усходніх і ў Паўднёвабужскіх напрамках. Тут сканцэнтраваныя вялікія сілы расійскіх войск, адзначае дэпутат.
Каменскае, Украіна
Пабрацім Бабруйску ад 2000 году. Горад абласнога падпарадкавання ў Днепрапятроўскай вобласці. Насельніцтва 250 тысяч чалавек. Паселішчы Днепрапятроўшчыны расейцы абстрэльваюць, але разбурэнняў такіх, як у прыфрантавых гарадах няма. Мясцовыя прадпрыемствы працуюць. Да вайны культурны абмен між гарадамі пабрацімамі бабруйскія чыноўнікі лічылі актыўным.
Раніцай 27 траўня, расійскія войскі атакавалі ракетамі ваколіцы Дняпра.
Паводле кіраўнік тэрытарыяльнай абароны гораду Генадзя Корбана ракеты Іскандэр трапілі ў казарму Нацыянальнай гвардыі.
Паводле папярэдніх дадзеных, 10 чалавек загінулі і 35 параненыя, перадае інфармацыйны рэсурс з Камэнскага «5692».
Клайпеда, Літва
8 сакавіка 1997 году падпісаная дамова аб аднаўленні пабрацімскіх сувязяў літоўскага гораду з Магілёвам. Месціцца на захадзе краіны і з’яўляецца портам на Балтыйскім моры. Насельніцтва 160 тысяч чалавек.
За студзень-сакавік грузаабарот Клайпедскага порта зменшыўся на 13,7% і склаў 9745000 тон. Асноўныя страты звязаны са спыненнем перавалкі беларускіх калійных угнаенняў і нафтапрадуктаў, што складала блізу 35 працэнтаў усіх пагрузак за год.
Перспектывы, на думку прадстаўнікоў кампаній, несуцяшальныя, піша партал DELFI.
Паводле дырэкцыі порта, у першым квартале спад склаў амаль 14% у параўнанні з аналагічным перыядам мінулага году.
Прафесійная супольнасць прадпрымальнікаў, у сваю чаргу, заявіла, што за чатыры месяцы перавалка ўпала на 16%, і гэтыя лічбы растуць. У сакавіку грузаабарот паменшыўся на 20%, у красавіку – на 23%. Навідавоку адмоўны рост, адзначае бізнэсоўцы.
Паводле выдання раней генеральны дырэктар порту Альгіс Латакас заяўляў, што ў 2022 годзе аб’ёмы перавалкі могуць зваліцца да 19-20 мільёнаў тон.
Па словах былога кіраўніка Дырэкцыі, дэпутата Сейма Эўгеніюса Гентвіласа, спыненне супрацоўніцтва з Беларусі адкіне порт на ўзровень 2010-2011 гадоў. Тое было агучана да вайны ва Украіне. Цяпер партавікам даводзіцца лічыцца з новымі выклікамі, якія пагаршаюць сітуацыю.
Даўгаўпілс, Латвія
Горад пабрацім Бабруйску. У 2018 годзе ў Даўгаўпілсе жыло 90 399 жыхароў. У ім месціцца консульства Рэспублікі Беларусь. Дзеіць цэнтр беларускай культуры. Знаходзіцца ён у латвійскім рэгіёне Латгалія, якая мяжуе з Беларуссю. Даўгаўпілс за 30 кіламетраў ад мяжы. Беларуская назва гораду Дзвінск.
«У Латвіі значная руская меншасць, якую мы павінны паспрабаваць зразумець, калі мы гэтага не зробім, гэта створыць праблемы ў будучыні», – лічыць дарадца прэзідэнта Латвіі па нацыянальнай бяспецы і сакратар Савету нацыянальнай бяспекі Яніс Кажацыньш.
Меркаванне эксперта, падае латвійскі навінны інтэрнэт-партал PRESS.LV, у публікацыі, прысвечанай канферэнцыі Riga StratCom Dialogue.
На думку яшчэ аднаго ўдзельніка канферэнцыі, кіраўніка Цэнтру стратэгічных камунікацый НАТА Stratcom Яніс Сартс, час дамінавання Захаду скончыўся. Пачаўся час сістэмных канфліктаў, якія ён назваў «барацьбой за розумы». Сартс звяртае ўвагу на неабходнасць інвеставаць у рашэнне праблем інфармацыі і грамадства.
У Цэнтры беларускай культуры адкрылася персанальная выстава рыжскай мастачкі Ірыны Ятнавай, якая па матчынай лініі мае беларускія карані, піша аб’яднаный навінны партал Латвійкага радыё і Латвійскага тэлебачання.
Экспазіцыя называецца «У свеце кветак». Аўтар упершыню паказвае свае работы ў Даўгаўпілсе.
Паводле выдання нядаўна ў Ірыны Ятнавай прайшла выстава ў рыжскім Доме Менцэндорфа.
«Туды прыводзілі навучэнцаў з беларускай школы, і яны так уважліва глядзелі, не шумелі, я нават здзівілася. Потым вельмі цікава разважалі аб маіх карцінах. Такая ўдзячная аўдыторыя аказалася», – адзначыла яна.
Габрава, Балгарія
Найдаўнейшы пабрацім Магілёва. Дамова аб супрацоўніцтве была падпісана ў 1988 годзе. У 200-ым былі адноўленыя пабрацімскія сувязі. У Магілёве праспект названы Габраўскім. Адзін з рэстаранаў называецца Габрава. Габрава месціцца ў цэнтры краіны. Насельніцтва-55 тысяч чалавек. Ён лічыцца балгарскай сталіцай гумару. Ёсць у ім Дом гумару і сатыры. Ладзяцца фестывалі гумару.
Грамадская арганізацыя «Lions Club» з Габрава перадала Балгарскаму «Чырвонаму крыжу» прадметы першай неабходнасці для ўкраінскіх уцекачоў. Падтрымку арганізацыі ў ажыццяўленні дабрачыннай акцыі аказаў міжнародны фонд «Lions Club», паведамляе інфармацыйны рэсурс «Габрово Нюз».
Lions International налівае мільёны чальцоў ва ўсім свеце, аб’яднаных гуманітарнымі справамі незалежна ад палітычных і рэлігійных поглядаў пад дэвізам «Мы служым».
Да акупацыі Беларусі нацыстамі ў 1941 годзе Нацыянальная бібліятэка мела 3 мільёны экзэмпляраў розных дакументаў. У 1945-ым іх засталося – 320 тысяч. Вярнуць удалося блізу 700 тысяч. Не менш за 1 мільён знік беззваротна, адзначае генеральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Аксана Кніжнікава ў інтэрв’юінфармагенцтву Белта.
«Як вы разумееце, гэта былі самыя каштоўныя кнігі», падкрэслівае яна.
Фонд галоўнай бібліятэкі краіны налічвае больш за 10 мільёнаў экзэмпляраў дакументаў
Аксана Кніжнікава гісторыю беларускай кнігі назвала трагічнай.
«Мы захавальнікі духоўнай кніжнай спадчыны. Наша задача яе захаваць, зберагчы і перадаць нашчадкам. Адзін з самых важных праектаў прысвечаны гісторыі фармавання бібліятэчнага фонду нашай бібліятэкі», – даводзіць яна.
Паводле Аксаны Кніжнікавай фонд галоўнай бібліятэкі краіны налічвае больш за 10 мільёнаў экзэмпляраў дакументаў. Сярод іх калекцыя рукапісных і друкаваных выданняў XV – пачаткі XXI стагоддзі.
фота: ww.nlb.by, Уласнасць Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі
Па яе словах калекцыі пачалі збіраць адначасова з заснаваннем бібліятэкі ў 1922 годзе. У яе аснову ўвайшлі былыя магнацкія і дваранскія бібліятэкі, бібліятэчныя фонды розных устаноў, прыватныя кніжныя зборы знакамітых дзеячаў культуры, мастацтва, навукі.
Цяпер у Музеі кнігі Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі разгорнутая
выстаўка «100 рарытэтаў: ад гістарычных кніжных калекцый да кніг сучаснага мастацтва». Экспазіцыя прысвечана гісторыі Нацыянальнай бібліятэкі, якая неўзабаве адзначыць сваё стагоддзе.
Пераслед прыватных цэнтараў кнігавыдання
Паводле звестак апублікаваных на сайце Рэспубліканскага інстытуту вышэйшай школы ў Беларусі ў 2021 годзе было выдадзена 4647 найменняў кніг агульным тыражом больш як 10 млн экзэмпляраў. Кнігавыданнем і распаўсюдам кніжнай прадукцыі займаюцца 23 субʼекты гаспадарання.
Незалежныя мэды паведамляюць, што пасля пратэстаў 2020 году прыватныя цэнтры кнігавыдання трапілі пад падазрэнне ў супрацоўніцтве з апазіцыяй. Сёлета з 16 траўня паводле рашэння Міністэрства інфармацыі на тры месяцы прыпыненая дзейнасць выдацтваў «Лімарыус» «Кнігазбор».
фота: з адкрытых крыніцаў у інтэрнэце
Падставай стала, нібыта, невыкананне тэрмінаў звароту ў ведамствы з паведамленнем аб змяненні звестак, якія падлягаюць уключэнню ў Дзяржаўны рэестр выдаўцоў, вытворцаў і распаўсюджвальнікаў друкаваных выданняў.
«Лімарыус» займалася выданнем навуковай, метадычнай і класічнай жа мастацкай літаратуры, у асноўным на беларускай мове.
«Кнігазбор» жа займаўся выданнем беларускамоўнай літаратуры: твораў сучасных аўтараў, класікаў беларускай літаратуры, кніг для дзетак.
Раней на тры месяцы спынілі дзейнасць выдавецтва і друкарні «Медысонт». Яго звінавацілі ў парушэнні закону Аб выдавецкай справе ў Рэспубліцы Беларусь. У выдавецтве друкавалі кнігі, якія пазней улада прызнала экстрэмісцкімі.
фота: zviazda.by, Уласнасць газеты “Звязда”
Дзейнасць яшчэ аднаго прыватнага выдавецтва «Галіяфы», якое спецыялізуюцца на выданні беларускамоўнай літаратуры, прыпыненае на з месяцы з прычыны парушэння тэрмінаў звароту ў Міністэрства інфармацыі з апавяшчэннем аб змяненні звестак, якія падлягаюць уключэнню ў Дзяржаўны рэестр выдаўцоў, вытворцаў і распаўсюджвальнікаў друкаваных выданняў
Пад пераслед трапіла і новая кнігарні «Кнігаўка», якая мелася прадаваць кнігі выдавецтва «Янушкевіч». Дырэктар Андрэй Янушкевіч і супрацоўніца крамы Наста Карнацкая былі затрыманыя. Абодвум прысудзілі адміністрацыйны арышт – Янушкевічу 10 дзён, а Карнацкай – 13 дзён. Янушкевіч з ізалятару часовага ўтрымання не выйшаў па сканчэнні «Сутак».
загалоўнае фота: biblii_f._skoriny.jpg, “Уласнасць Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі”
“42 сонета из жизни…” – именно 42 фотографии из богатого творческого наследия автора отобрали коллеги и почитатели таланта для выставки в память об ушедшем друге.
Александр Сомов, фотограф-любитель и велоактивист трагически погиб в мае 2019 года, возвращаясь с праздника по случаю открытия велосезона. В память о нем, как мы рассказывали друзья по велопрогулкам проводят традиционные весенние покатушки. Велосипед, фотоискусство, живопись – это три основных увлечения человека, сделавшего серьезную военную карьеру.
– Какая-то часть его души тянулась к большому миру, к новым горизонтам и открытиям, просто к красоте – делится воспоминаниями о друге могилевский поэт, бард Василь Авраменко – Иначе как объяснить, что в серьезные годы “серьезный человек” (подполковник!) берет в руки кисть и начинает рисовать. А еще раньше, в 1980-х в его жизни был фотоклуб “Радуга”, присоединение к кругу творческих, фотоодержимых людей.
В сообществе могилевских фотографов Александр Сомов известен как автор ярких, самобытных работ, которые не раз занимали призовые места на разнообразных конкурсах.
Выставка “42 сонета из жизни…” составлена из материалов прижизненных выставок фотохудожника, его лучших и конкурсных работ. Также в экспозиции представлены несколько его живописных картин.
Выставка проходит в музее этнографии по ул. Первомайской, 8 до 7 июня. Время работы музея – с 10.00 до 18.00, выходные дни среда и четверг.
Упершыню за амаль 100 гадоў у шклоўскім касцёле Пятра і Паўла загучаў арган. Тут адрадзілі традыцыю арганных канцэртаў. Інструмент падаравалі мясцовай каталіцкай парафіі нямецкія аднаверцы.
Кожная кампазіцыя, выкананая на аргане, віталася авацыямі
На канцэрт, пачуць, як гучыць арган, у каталіцкую святыню прыйшло шмат гараджанаў. На ім былі не толькі католікі, але і праваслаўныя вернікі. Наведаліся ў касцёл і навучэнцы школы-інтэрнату для дзяцей з аслабленым зрокам. У дзятвы была магчымасць пайграць на інструменце і сфатаграфавацца з выканаўцам кампазіцыяў. Кожную з іх грамада вітала авацыямі.
Іграў ў касцёле вядомы арганіст Юры Габрусь. За сваю кар’еру ён выступаў на фестывалях у Нямеччыне, Швецыі, Літве і Расіі. У Шклове ён выконваў творы Ёгана Сэбаст’яна Баха, Ферэнца Ліста, Леона Боэльмана, Арнольта Шліка ды іншых.
Настаяцель касцёлу айцец Міхал паведаміў, што такія канцэрты і ў далейшым будуць ладзіцца ў Шклове.
Правядзенне канцэрту супала з экспанаваннем у святыні цудадзейных абразоў Маці Божай. Шклоўскі касцёл першы на Магілёўшчыне, які прымае іх у вандроўцы па Беларусі.
Трагічная гісторыя шклоўскага касцёлу і яго аргана. Цяпер у адроджанай святыні свой голас
Да закрыцця шклоўскага касцёлу бальшавікамі ў 1930 гады ён меў свой арган. Ягонае гучанне, як згадвалі мясцовыя каталікі, было выдатным. Па закрыцці святыня занядбала. У 1990-я вернікам перадалі толькі яе сцены. Над імі не было нават страхі. Старадаўні жа арган быў страчаны назаўжды.
Па словах мясцовага краязнаўцы і актывіста парафіі Аляксандра Грудзіны новы арган прывезлі з нямецкага Штутгарта. Выраблены ён быў для мясцовага касцёлу ў 1969 годзе.
Па сваіх музычных характарыстыках арган, як цвердзяць спецыялісты, добры, а ягонае гучанне выдатнае. Тое не дзівіць, бо ў Германіі даўнія традыцыі вытворчасці арганаў. Гэтай працаю ў краіне займаецца блізу 400 прадпрыемстваў. ЮНЕСКА прыняла рашэнне аб унясенні нямецкай арганнай музыкі і мастацтва стварэння гэтых музычных інструментаў у спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны чалавецтва.
фота і відэа: Уласнасць шклоўская каталіцкай парафіі Пятра і Паўла
27 мая погода в Могилёве и Могилевской области ожидается по данным синоптиков преимущественно дождливая. Могилевщина продолжает находиться в области пониженного атмосферного давления.
А в мае 1927 года, не удивляйтесь, могилёвский географ Пётр Лярский зафиксировал самый поздний сход снега на Могилёвщине. В отдельных пониженных местах, на тенистых склонах и в лесах снег лежал до 27 мая.
27 мая 1896 года прошел один из самых смертоносных и разрушительных торнадо в истории США. Его скорость достигала 130 км/ч. Погибло от 255 до 450 человек, было ранено более 1000. В целом в этот день произошла серия из 18 торнадо, остальные были менее катастрофичными по последствиям.
Сегодняшний день, не такой экстремальный. По данным синоптиковднем по большей части области пройдут дожди.
Температура составит +12-14°C до 16-+18°C. Ветер западный 5-10 м/с, вечером ветер юго-западный. Высока вероятность выпадения осадков и в вечернее время.
В некоторых районах, при порывах ветра, возможна скорость до 15-20 м/с. Объявлен оранжевый уровень опасности.
По данным из открытых источников, температурная норма для 27 мая для Могилева в последние годы составляет +19°С.
Минимальная температура для 27 мая за все время инструментальных наблюдений +1°С была зафиксирована в 1997 году, а максимальная +31°С в 1958 году.
27 мая 1606 года ў Маскве выбухнула паўстанне супраць цара (1605-1606) Дзмітрыя Самазванца I (кан. XVI ст.-1606) і шляхцянкі, царыцы Марыны Мнішак (1588-1614, адзіная каранаваная жанчына ў Расіі да Кацярыны I).
Паўстанне прывяло да забойства Дзмітрый і 524 выхадцы з Рэчы Паспалітай, галоўным чынам, з Беларусі.
Мнішак пазней стала жонкай цара (1607-1610) Дзмітрыя Самазванца II. У выніку гэтай і наступных падзей, на маскоўскі трон быў абраны кароль і вялікі князь Вялікага Княства Літоўскага Уладзіслаў ІY Ваза.
27 мая 1634 года ў сяле Сямлёва (Смаленская вобласць, Расія) пачаліся перамовы між прадстаўнікамі Рэчы Паспалітай і Масковіяй аб заканчэнні Смаленскай вайны 1632-1634 гадоў.
«Палянаўскі мір» быў заключаны 4 (14) чэрвеня 1634 году. Тады прэтэнзіі маскавітаў на Смаленск не былі задаволеныя.
Да Масковіі адышоў толькі Сярпейск. Паводле дамовы кароль і вялікі князь Вялікага Княства Літоўскага Уладзіслаў IV Ваза (1595-1648) адмовіўся ад далейшых прэтэнзіяў на маскоўскі трон.
Маскоўскім царом ён быў у 1610-1634 гадоў.
27 мая 1871 года ў вёсцы Кульшыцы (Слаўгарадскі раён) нарадзіўся Ісак Сербаў (1871–1943), этнограф, фалькларыст, археолаг, краязнавец, фатограф, Правадзейны член геаграфічнага таварыства і Інстытуту беларускай культуры.
Настаўнічаў шмат дзе, напрыклад, у Вільні, Мінску, Хоцімску. У 1910-1913 гадах арганізаваў этнаграфічную экспедыцыю геаграфічнага таварыства па вывучэнні творчасці і матэрыяльнай культуры беларусаў.
Узначальваў работы па збіранні і ахове помнікаў, кафедру этнаграфіі БДУ.
Сабраў багатыя калекцыі народнага адзення, мастацтва, на падставе якіх быў выдадзены альбом «Беларускае народнае мастацтва» (1951).
Першым сабраў вялізную фотатэку з фіксаваннем тыпаў адзення на Палессі, жытла, гаспадарчых пабудоў, рамесных вырабаў.
27 мая 1897 года ў Магілёўскай Васкрасенскай царкве (не захавалася) з ініцыятывы Еўдакіма Раманава быў адкрыты царкоўна-археалагічны музей, як епархіяльнае сховішча.
У музеі была экспазіцыя на 140 кв. м прыдатная для правядзення экскурсіяў. Музей працаваў штодня і бясплатна.
У 1904 годзе ў музеі было 6000 экспанатаў. Вялікую каштоўнасць уяўлялі 26 каралеўскіх прывілеяў XVI-XVIII стагоддзяў, грамата Стэфана Баторыя на магдэбургскае права Магілёву 1577 году, інвентар гораду, замка і воласці 1604 году.
Музей зачынілі ў 1918 годзе і ў 1919 г. усе экспанаты перададзены Магілёўскаму губернскаму музею.
27 мая 1895 года нарадзіўся Ігнат Дварчанін (1895-1937), беларускі грамадска-палітычны дзеяч, скарыназнаўца, навуковец, паэт, пісьменнік, доктар філасофіі.
Удзельнік Першай сусветнай вайны, падпаручнік, быў членам Цэнтральнай беларускай вайсковай рады, сакратаром культурна-асветніцкага аддзелу Беларускім нацыянальным камітэце камісарыянт у Маскве, Віленскага Беларускага нацыянальнага камітэту, Цэнтральнай беларускай школьнай рады.
Ён быў укладальнікам «Хрэстаматыі новай беларускай літаратуры» (1927). У 1930 г. рэпрэсаваны польскімі ўладамі (8 год турмы), але ў 1932 г. трапіў пад абмен палітвязнямі паміж СССР і Польшчай.
Працаваў у акадэміі навук БССР у камісіі вывучэння Заходняй Беларусі, выконваў абавязкі дырэктара Інстытуту мовазнаўства.
Арыштаваны ў 1933 годзе. Высланы на Салаўкі, расстраляны 8 снежня 1937.
Загінуў у лагерах і ягоны родны брат Іларыён Дварчанін, беларускі грамадскі дзеяч Ігнат Дварчанін.
27 мая 1896 года нарадзіўся Міхась Філіповіч (1896-1947), беларускі жывапісец, графік, этнограф, педагог, адзін з першых айчынных мастакоў, хто звярнуўся да нацыянальнай тэматыкі.
Вялікую значнасць маюць замалёўкі народнай вопраткі, зробленыя Філіповічам на Міншчыне, Случчыне, Магілёўшчыне, Палессі. Творы Філіповіча вызначаюцца яркім нацыянальным каларытам, самабытнасцю.
27 мая 1957 года нарадзіўся этнічны беларус Алег Латышонак, беларускі і польскі гісторык, доктар гістарычных навук, старшыня Беларускага гістарычнага таварыства ў Польшчы, аўтар і суаўтар кніг і падручнікаў «Гісторыя Беларусі ад паловы XVIII да канца XX ст»., «Ад белых русаў да беларусаў» (аб фарміраванні беларускай народнай тоеснасці), «Жаўнеры БНР», «Нацыянальнасць – Беларус» (асвятляюцца пытанні этнагенезу беларусаў).
Узнагароджаны Кавалерскім крыжам ордэна Адраджэння Польшчы.
pics.livejournal.com
27 мая 1989 года ў Палацы культуры ВА «Хімвалакно» прайшоў першы ў гісторыі гораду конкурс «Міс Магілёў-89». Пераможцай стала Ларыса Каўдобіна.
На пешаходнай вуліцы мясцовы каледж мастацтваў ладзіць выступленні сваіх творчых калектываў. Навучальная ўстанова гэтак адзначае 755-гадавіну Магілёва.
Як паведамляюць гараджане на канцэрты навучэнцаў каледжу збірацца немалая грамада мінакоў. У рэпертуары пераважны беларускамоўныя кампазіцыі.
Выступленні музыкаў узгодненыя з Магілёўскім аблвыканкамам і гарвыканкамам. Іх супольны праект называецца «Музычныя вечары на Вялікай Садовай».
